| » Opcionet për artikullin |
|
Shkollat shqipe me mėsim plotėsues pėrfshijnė nė gjirin e vet fėmijėt e familjeve tė mėrgimtarėve shqiptarė,qė nga mosha 6-16 vjeē dhe i arsimon dhe edukon ata nė frymėne patriotizmit shqiptar,me njohje kulturore e shkencore dhe bukurive estetike. Shkollat shqipe nė Gjermani kanė pėr qėllim qė fėmijėt shqiptarė tė zotrojnė mirė gjuhėn e shkruar amtare shqipe,tė kultivojnė atė dhe letėrsinė shqiptare,tė njohin historinė dhe gjeografinė etnike tė vendit tė tė parėve tė tyre,njohurinė rreth dokeve e zakoneve shqiptare,arteve popullore tė trashėguara brez pas brezi si karakteristikė e lashtė dhe e begatshme,dalluese e kombit tonė.
Shkolla shqipe e mėsimit plotėsues i edukon nxėnėsit pėr respektin dhe mirėnjohėjen ndaj vendit mikpritės qė i strehoi nė gjirin e vet,u hapi vend nė integrimin e shoqėrisė gjermane,duke i pajisur menjohuri shkencore e kulturore dhe i pregaditi tė aftėsohen tė pavarur edhe nė gjuhėn e tyre.Shkollat shqipe nė Gjermani kanė pėr qėllim t'i pėrfshijnė tė gjithė fėmijėt shqiptarė,nė ēdo land ku ndodhen duke pėrfshirė fėmijėt e tė gjitha trojeve etnike shqiptare.Struktura e arsimimit ndahet nė tre cikle:
Cikli i ulėt,i mesėm dhe i lartė.
Mėsimi vendevende zhvillohet me klasė tė kombinuara. Shkollat shqipe nė Gjermanimėsojnė sipas plan-programeve mėsimore tė Ministrisė sė Arsimit tė Kosovės,dhe teksteve mėsimore tė miratuara nga ajo.:Mėsuesit qė punojnė nė kėto shkolla kanė kualifikime pėrkatėse pedagogjike. Nė kuadėr tė saj funksionon biblioteka e shkollave e cila pajiset me literaturė shqipe dhe ate tė vendit.Zanafilla e shkollave shqipe nė Gjermani ėshtė tridhjetė vjeqare,ne shkurtimisht po flasim nga koha kur shkolla jonė shqipe nė Gjermani shkėputet nga varėsia e organeve Jugosllave.
Meformimin e Qeverisė sė Kosovės, nė mėrgim formohet edhe Ministria eArsimit,Shkencės dhe Kulturės paralel me te edhe KASH"NaimFrashėri".
Kėto dy hallka kanė krijuar kushte pėr organizimin e rrjetit tė shkollave shqipe tė mėsimit plotėsues nė Gjermani. Pėrndjekjet e viteve tė 90-ta,si dhe Lufta e Kosovės qė u shoqėrua me dramėn e madhetė ekzodit biblik tė shqiptarėve, preku Gjermaninė me njė numėr tė madh strehimkėrkuesish shqiptarė,ku shėnime gjysmėzyrtare flisnin pėr 400.000 shqiptarė tė strehuar kėtu,andaj nevoja e zgjėrimit tė shkollave shqipe ishte domosdoshmėri nė ēdo Land gjerman. Nė tė gjitha kėto drejtime shkolla shqipe fitoi njė pėrvojė tė madhe. Shkollat shqipe nė Gjermani,kanė synimin e tyre qė nxėnėsit shqiptarė tė ruajnė,mėsojnė dhe pėrsosin gjuhėn shqipe,tė aftėsohen pėr shfrytėzimin e gjitha formave tė komunikimit me tė folur e shkruar,tė njihen me atdheun dhe shtrirjen gjeografike tė tij ,me historinė,dhe aspiratat e pėrpjekjet e popullit shqiptarė pėr liri,pavarėsi dhe pėrparim.,tė kultivohen dhe zhvillohen aftėsitė nė fushat e artit,letėrsisė,muzikės dhe formave tjera tė krijimit artistik.Ata shfrytėzojnė kohen e lirė pėr aktivitetet krijuese dhe shėnojnė festat kombėtare me manifestimet etyre krijuese e artistike,po ashtu kanė gatishmėrinė pėr arritjen e sukseseve edhe nė shkollėn e rregulltė gjermane.
Pėrvoja ka treguar se nxėnėsit qė kanė ndjekur mėsimin plotėsues shqip,janė treguar mė tė zellshėm edhe nė shkollėn e rregullt gjermane, sot prej tyre kanė dalur edhe kuadro tė forta. Nxėnėsit shqiptarė qė shkollohen nė shkollėn e rregulltė gjermane dhe vijojnė mėsimin shqip,janė njė faktor shumė me rėndėsi i integrimit tė shqiptarėve nė Evropėn e Bashkuar. Kėta nxėnės nga gjitha Landet gjermane,nganjėherė nė vit organizojnė kampionatin e diturisė,ku bėhet garė njohurishė cila nga shkollat shqipe nė Landet gjermane zė vend tė rėndėsishėm nė dituritė e gjitha lėmive mėsimore,etj...
Tė rrėfesh pėr shkollat shqipe nė Gjermani,nuk do mund tė e pėrmbyllėsh me njė shkrim gazetash:
Pėr te mėsuesit e vyeshėm kanė shkruar monografi,si: Sejdi Gashi, Rifat Hamiti, Sami Thaqi, Bejtullah Sadiku, Hamzė Halabaku,e shumė tė tjerė. Shkolla shqipe nė diasporė ėshtė faktor i pa zėvendėsueshėm nė arsimin dhe edukimin kombėtar tė nxėnėsve mėrgimtarė.
Mospėrdorimi i gjuhės amtare nga kjo masė e madhe rinore nė mėrgim, mosnjohėja e historisė kombėtare, mosvijimi i shkollės shqipe patjetėr i hap rrugėn asimilimit.
Shaban Cakolli
|
|
