| » Opcionet për artikullin |
|
Henri Perrit, profesor nė Kolegjin Kent tė Ēikagos, thotė se plani i Ahtisaarit ėshtė plani mė i mirė i hartuar pėr sa u pėrket mbrojtjes sė tė drejtave tė pakicave dhe ngul kėmbė nė rėndėsinė e miratimit tė tij. Perit i tha "Zėri tė Amerikės" se pavarėsia e Kosovės ėshtė e domosdoshme pėr tė parandaluar skenarėt e dhunės, tė njė shteti tė dėshtuar dhe terrorizmit, dhe pėr tė garantuar stabilitetin nė rajon.
Askush nuk beson, thotė Perrit, qė negociatat mund tė sjellin njė marrėveshje. Megjithatė pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės ai thotė se janė tė mundshėm "dy skenarė e gjysmė". I pari ėshtė qė procesi tė vazhdojė deri mė 12 dhjetor dhe pastaj parlamenti i Kosovės tė deklarojė pavarėsinė, dhe ajo do tė njihej nga Shtetet e Bashkuara, disa vende europiane si dhe vende tė tjera. Ndėrkaq skenari i dyti, thotė Perrit, ėshtė njė rezolutė e re e Kėshillit tė Sigurimit, por konsideron se kjo nuk do tė ndodhė, sepse Rusia nuk duket se do ta ndryshojė kundėrshtimin e saj. Sipas tij, e treta ėshtė vonesa e vazhdueshme dhe bllokimi i procesit pėr zgjidhjen e statusit tė Kosovės. Perrit thotė se mėnyra mė e mundshme e veprimit qė tė ecet pėrpara pa njė rezolutė tė Kėshillit tė Sigurimit ėshtė qė BE ja tė krijojė misionin nė bazė tė politikės sė pėrbashkėt tė sigurisė dhe punėve tė jashtme, nė tė njėjtėn mėnyrė qė trajtoi pavarėsinė e Malit tė Zi. Ai supozon se atėherė shumica e vendeve anėtare tė BE sė do tė merrnin pjesė nė kėtė mision nė Kosovė. Sipas profesorit Perrit, ligji ndėrkombėtar nuk zgjidh asnjėherė problemet ndėrkombėtare, por mund tė sigurojė udhėzime apo korniza brenda tė cilave mund tė merren vendime politike. Shumė njerėz tė interesuar pėr statusin pėrfundimtar tė Kosovės, thotė Perrit, kanė dėshirė tė besojnė se shtetet bėhen tė pavarura me rezolutė tė Kėshillit tė Sigurimit. "Faktikisht, kjo s'ka ndodhur pothuajse kurrė. Historikisht, dhe mėnyra qė ligji ndėrkombėtar parashikon qė shtetet tė bėhen tė pavarura ėshtė qė ata tė shpallin pavarėsinė dhe tė pėrmbushin kritere tė caktuara, tė cilat Kosova i pėrmbush, dhe pastaj vendet e tjera e njohin atė", tha profesori Perrit, i cili thekson se kjo ėshtė mėnyra tradicionale e pavarėsimit tė vendeve dhe ky ėshtė skenari mė i mundshėm pėr Kosovėn. I pyetur se ē'do tė ndodhė pas negociatave dhe nėse priten shtyrje tė tjera, profesori Perrit tha se "presioni pėr ta shtyrė zgjidhjen do tė jetė shumė i madh", andaj porosit qė udhėheqėsit e Bashkimit Evropian dhe tė Shteteve tė Bashkuara tė vazhdojnė pėrpjekjet pėr tė marrė njė vendim para fundit tė kėtij viti. "Pėrndryshe, argumentet pėr vonesa tė mėtejshme mund tė shtohen shpejt", theksoi Perrit, duke u shprehur se "e ardhmja e Kosovės dhe e sigurisė nė Europėn Jugore ėshtė shumė mė e mirė me njė Kosovė tė pavarur, sesa me vonesa tė mėtejshme dhe me dėshtimin e BE sė pėr tė marrė njė vendim". Nėse ka vonesa tė tjera, thotė Perrit, ekziston njė mundėsi serioze pėr dhunė, dhe jo vetėm nga shqiptarėt e Kosovės, por edhe nga serbėt e Kosovės. Por sipas tij, dhuna mund tė pėrhapet shpejt nė tė gjithė rajonin, si nė situatėn e viteve 1990, me rrethana qė do tė ishin mė tė vėshtira se Bosnja. Por edhe nėse nuk do tė ketė dhunė, shton Perrit, "ekziston rasti klasik i njė shteti tė dėshtuar, qė do tė shkaktonte flukse refugjatėsh, qė rajoni nuk ėshtė i pėrgatitur t'i pėrballojė, dhe mund tė krijonte terrorizėm tė njė lloji qė nuk ėshtė parė nė Ballkan as nė vitet 1990". Henri Perrit, sė bashku me kėshilltarin kryesor politik tė Marti Ahtisaarit, Kai Sauer, janė duke shkruar njė libėr mbi procesin e statusit pėrfundimtar tė Kosovės me titull "Statusi Pėrfundimtar i Kosovės: Prapaskena e njė Diplomacie tė Sofistikuar Shumėkahėshe".
14.09.2007 |
|
