| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » A kanė qenė udhėheqėsit e vjetėr Shqiptarė tė Kosovės tė viteve 1945-1989 mė kombėtarė dhe mė tė guximshėm se sa kėta tash 1999-2007 |
| Postuar mė datėn: 2007-04-26 19:18:48 nga admin1 :: Kategoria: Lajmet kryesore |
| » Opcionet për artikullin |
|
Edhe kėta udhėheqės kanė luftuar gjatė LDB sė, bile pėr bashkim kombėtarė. Shih Konferenca e Bujanit ku merrnin pjesė 61 delegatė (kishte edhe serbė e malazez). Kryetar ishte zgjedhur Mehmet Hoxha, nėnkr. Pavle Joviqeviqi, anėt. Z. Rexha, Xh. Doda, M. Zeēar, F. Hoxha, A. Shukriu, H. Dushi. Libri Dr. H. Bajrami Kosova prej Bujanit nė Kaēanik bot. Prishtinė 1997 f. 330 Biseda e E. Kardelit me udh. Kosovarė nė prag tė vizitės sė Titos nė Kosovė 21.03. 1967. F. Hoxha nė lidhje me problemin e Autonomisė, theksoi se tė drejtat normative dhe autorizimet e Kuvendit Krahinor janė shumė tė kufizuara
.F. 331 A. Shukriu ēėshtjet tė shikohen nga poshtė lartė, e jo nga lart poshtė, si ėshtė manifestuar nė njėfarė mase nė disa diskutime tė deritashme nė Kosovė, sdm. Nė mesin e inteligjencies, ku gjithashtu janė shtruar ēėshtje tė ndryshme mbi zgjerimin e tė drejtave tė Autonomisė, ndėrlidhjen e drejtpėrdrejtė tė saj me Federatėn si dhe mbi shndėrrimin eventual tė saj nė republikė
.F. 336 Xh. Nimani nuk ka arsye tė befasohet dikush nė qoftė se shtrohen problemet nė lidhje me simbolet kombėtare, ose nė qoftė se disa probleme tė caktuara shtrohen nė Dhomėn ė Kombeve, e sam. nuk ka arsye qė parashtrimi i ēėshtjeve tė kėtilla tė konsiderohet madje si tendencė pėr shkėputje nga Serbia ose nga Jugosllavia
.Libri Kosova 11 nga Instituti i Historisė sė Kosovės bot. 1982. F. 196 A. Shukriu nė Plenumin VI tė KQ tė LKS, tha: Nuk ka ekzistuar vendimi i kurrfarė forumi i LK pėr mbledhjen e armėve nė Jugosllavi tė tilla aksione askund nuk janė ndėrmarrė. Aksioni ėshtė ndėrmarrė mė arsyetim se kinse mė 1955 -1956 (gjatė dimrit) ka qenė sipas dokumentit qė e kemi tash nė dorė, se po pėrgatitej (puēi) nė Kosovė e Metohi, e se kinse duhet ēarmatosur armikun
. F. 204-205 Periudha e ndryshimeve tė mėdha 1966-1969 pasi qėndrimet e Qosiqit dhe tė Marjanoviqit hasėn nė reagim tė ashpėr nė plenum dhe u kualifikuan si diversion, si vlerėsime dhe qėndrime tė cilat nuk mbėshteten nė njohjen e fakteve, Veli Deva kryetar i KK tė LK tė Kosovės, tha: Gjysmė tė vėrtetat gjithmonė japin tė pavėrteta
. F. 209 nė mbledhjen e Byrosė Ekzekutive tė 24 dhjetorit 1970, F. Hoxha, duke folur lidhur me zvarritjen e konkluzioneve tė Kryesisė sė LKJ-sė mbi kujdesin e posaēėm tė zhvillimit mė tė shpejtė ekon. shoqr. tė Kosovės, tha: Moszbatimi i konkluzioneve ne do tė na hakmerret keq dhe do tė krijonte njė situatė qė do tė bėnte tė pamundur punėn politike nė Kosovė
.F. 210 F. Hoxha duke folur para aktivit politik tė Gllogovcit me 3 prill 1971 thotė: Ndėrrimet qė po bėhen i kanė kuptuar mirė tė gjithė njerėzit punues. Kėtė nuk po munden ta kuptojnė unitaristėt, hegjemonistėt, shovinistėt, irredentistėt, dogmatėt e burokratėt. Ata ende po ėndėrrojnė se Kosova e sotshme e re ėshtė ajo e vjetra e para luftės
.dhe se me shpifje e intriga nacionaliste e shoviniste do tia dalin nė krye tė turbullojnė ujin sėrish nė kėto anė, pėr tė krijuar pakėnaqėsi nė disa shtresa shoq.-etnike. Por tė gjithė ata gėnjehen sepse, Kosova sot e ka universitetin e vet, inteligjencėn e re socialiste, njė plejadė tė tėrė shkrimtarėsh, artistėsh, krijuesish tė rinj tė shkencės e tė kulturės, ėshtė pra Kosova e klasės sė re punėtore e vetq. dhe e fshatarėsisė progresive
.Libri Jahja Lluka Shpėrngulja e shqiptarėve nga Peja e rrethina nė vitet 1912-1994 bot. Prishtinė 1997. F. 59. Nė prill tė vitit 1954 Kryesia e Lidhjes Socialiste tė Kosovės e shtroi nė rend tė ditės ēėshtjen e shpėrnguljes nė Turqi. F. 61. nė kėtė plenum, sipas shėnimeve stenografike
. mė sė largu kishte shkuar A. Shukriu, i cili atėbotė kishte theksuar se kėtu ka shenja tė asgjėsimit tė shqiptarėve. Nė kėtė mbledhje, nė lidhje me shpėrnguljen e shqiptarėve nė Turqi, diskutuan edhe Stanoje Aksiq, Sinan Hasani, Xhavit Nimani, Gjoko Pajkoviq, Ilija Gjukiq dhe Ymer Pula. Kahje tė veēantė diskutimeve tė tyre nė kėtė plenum u dhanė Spasoje Gjakoviq dhe Bllazho Radoniq qė tė dy u pėrpoqėn qė shpėrnguljes sė shqiptarėve nė Turqi ti jepnin kahje relative, duke shpjeguar se historikisht shqiptarėt prej vitit 1690 e kėndej e kanė okupuar Kosovėn dhe tash po kthehen me dėshirė atje prej nga kanė ardhur
.Libri Mbledhja VIII e Komitetit Krahinor tė LK tė Kosovės bot. Komunisti Prishtinė 1983. F. 102 Ismail Mikullovci Ke shtėpi kthe banesėn , Aksion ky i cili ka dhėnė dhe po japė rezultate tė dukshme.
F. 106 Hajredin Hoxha: foli kundėr presioneve pėr shpėrnguljen e serbėve dhe malazezėve nga Kosova dhe tė shqiptarėve nga Maqedonia, Mali i zi dhe nga pjesa Jugore e Serbisė. F. 141 Ing. Nazmi Mustafa tha: Nė faqen 19 tė Platformės sė LK pėr Kosovėn janė theksuar tė drejtat e Republikės dhe tė krahinave nė bazė tė Kushtetutės sė Jugosllavisė, ku thuhet: Krahinat kanė tė drejta, detyra dhe obligime tė njėjta si edhe republikat. Shtrohet pyetja: a ėshtė duke iu pėrmbajtur kėtyre parimeve vetq. kushtetuese edhe R. S. e Serbisė sepse, pėr disa ēėshtje ajo po merr vendime dhe po nxjerr ligje pa kurrfarė pėlqimi paraprak dhe marrėveshjeje me Krahinėn, duke e bėrė kėtė me anėn e shumicės sė votave tė delegatėve nė Kuvendin e Dhomave. Hapat e kėtillė kanė filluar nė fund tė qershorit 1982, kur Kėshilli Ekzekutiv i R. S. tė Serbisė ka paralajmėruar masat qė duhet tė merren pėr gjoja stabilizimin e situatės nė Kosovė
kėto masa janė nė kundėrshtim me parimet themelore kushtetuese
.F. 168 Edhe Veli Deva reagon kundra Sretko Trifunoviqit ēka donė tė thotė tė dalėsh para opinionit Jugosllav edhe botėrorė pėr tė lypur hua popullore jugosllave pėr t iu ndihmuar serbėve dhe malazezve materialisht nė Kosovė. Ai ėshtė diskreditim total i politikės sonė
Libri Tahir Z. Berisha: Nė fokus tė ngjarjeve, Bisedė me Sinan Hasanin, Prishtinė 2005. F. 217 S.Hasani: Kur Republika e Serbisė, nė korrik tė 1990, pėrgatitej tė aprovonte Kushtetutėn e saj tė re nė tėrėsi, dėrgova njė apel tė cilin e botoi Borba e datės 29 shtator 1990. Aty kėrkova qė menjėherė, tė tėrhiqet Ligji pėr suspendimin e Krahinės Autonome tė Kosovės dhe kėsaj ti kthehet statusi i Kushtetutės sė vitit 1974. Pėrndryshe, pata nėnvizuar, se do tė ballafaqohemi me furtuna tė hatashme.
F. 324 S. Hasani: Siē dihet nė Kuvendin e Prizrenit mė 8-10 korrik 1945, kanė marrė pjesė gjithsejtė 137 pėrfaqėsues dhe tė ftuar tė tjerė, prej tė cilėve vetėm 32 ishin shqiptarė. Pra, nuk morėn pjesė pėrfaqėsuesit e Ushtrisė Nacionalēlirimtare tė Shqipėrisė dhe tė aleatėve tė tjerė tė luftės qė ishin si garantė, se pas pėrfundimit tė luftės ēėshtja e Kosovės do tė zgjidhej nė bazė tė dėshirės dhe vullnetit tė lirė tė popullsisė shumicė
Rifat Berisha mė vonė kishte deklaruar Tė gjithė e dinim se ishte paravendosur robėrimi i Kosovės dhe se Kosova ishte tradhtuar, prandaj asnjėri prej nesh nuk donte tė diskutonte, pėrveē Fadilit dhe Xhavitit qė nuk kishin se nga tia mbanin
Nė pyetjen qė ia kishte bėrė, ndėr tė parėt, mixha i tij, Tahir Berisha: Rifat, ēka bėtė nė Prizren ?, ai ishte pėrgjigjur: Ne votuam pėr Beogradin, sepse pushkėt na rrinin ngrehur nėpėr dritare gjatė gjithė kohės sa zgjati Kuvendi; Keq paskeni ba, mė mirė tė vriteshin 40 veta sa ishit aty, se sa mė vonė tė vriten 40 mijė pėr tė fituar tė drejtėn e vet Kosova- kishte thėnė plaku i menēur i Drenicės, Tahir Berisha. (shih Shaban Braha: Rifat L. Berisha, Figurė e shquar kombėtare, Tiranė, 1998).
|
|
I dimė edhe tė metat e ish udh. 45-89, mirėpo krahasuar rrethanat politike tė atėhershme serbosllave antishqiptare sdm. kohėn e Rankoviqit ( 1945-66).Udh. e pluralizmit 1989-2007 kanė mėkate mė tė mėdha, sdm. qė nga Konferenca Marrėveshja e Rambujesė. Udh. e rinj pranuan sipas Rambujesė ēarmatosjen e UĒK-sė qershor 1999, u bė ndarja e Mitrovicės, pastaj Dėbėllde iu bashkėngjit Maqedonisė, mėhalla e Zahirajve Serbisė, Karaēeva? Pranimi i standardeve, pranimi i decentralizimit sipas Serbisė (formimi i komunave serbe me pėrfshirje tė gjėra tė lidhura me shumėēka me Serbinė. Pranimi i zgjerimit i qindra ha tokė pėr kishat tash serbe, pranimi i multietnicitetit (si atėherė vll.- bashkimi), pranimi i bisedimeve me Serbinė sipas kompromisit pranimi i pakos sė Ahtisarit etj. Rreth 20 vite kishim kushtetutė, ishim shtetformues kishim mbrojtjen popullore, mardh. me botėn e jashtme, Kosova mė shumė eksportonte sesa importonte, tash ēka ? Kufijtė me Shqipėrinė ishin tė hapur rreth 10 vite, po aq kohė rregullisht nė fakultetet tona epnin mėsim 224 prof. nga Tirana deri nė Fakultetin tani tė Mitrovicės sė Veriut. Universiteti i Prishtinės kishte studentė mė sė shumti nė Jugosllavi. Mėsimdhėnėsit shqiptarė tė Kosovės epnin mėsim nė shkollat e mesme si nė Medvegjė etj., nė Serbinė e tashme jugore. Atje si nė Preshevė shkonin artistė nga Shqipėria. Nė shkollat fillore dhe tė mesme nė enklavat e tashme serbe nxėnėsit. shqiptarė dhe serbė mėsonin bashkė. 1972 nė Tiranė bėhet unifikimi i gjuhės shqipe ku morėn pjesė 87 delegatė nga tė gjitha trojet shqiptare. Tash ka zėra kėndej kufirit tė pėrdoret gjuha gegė, ashtu insistohet tė ndėrrohet flamuri shqiptarė, bile ka propozime, siē e kemi parė Shqiponja tė mos figuro qė e kishim qe 500 vite, A. Vllasi nuk e patė ndėrruar flamurin, vetėm ylli nga lartė u bartė anash nė atė kohė, ashtu insistohet tė quhemi komb kosovarė etj. Papunėsia mė e madhja nė Europė ndoshta edhe nė botė, ashtu rryma mė e shtrenjta ku smund ta paguajė populli bile po i shkyēin nga rrjeti. Nė demonstratat e 68-ės kishim 1 tė vrarė, nė ato tė 81-ės 13, mė 82 - 1 tė vrarė, 84 - 3, mė 85 - 1 tė vrarė ( 1968-1988 pėrfshirė edhe 9 ushtarė shqiptarė tė vrarė nė APJ krejt 28 tė vrarė) shih libri KMDLNJ viti VII nr. 5 tetor dhjetor 1997 Prishtinė. Po aq kemi tė vrarė nga ardhja e forcave ndėrkombėtare 1999-2007 pėr 8 vite. Po ashtu ka shqiptarė tė burgosur politik kėto 8 vite. Mė 1981 forcat policore e ushtarake a i thirrėn udh. shqiptarė nė Kosovė, apo vendosi federata me Serbinė. Po tash forcat policore tė Unmikut kush i thirri sdm. nė protestat e Vetėvendosjes. Edhe protestat e Vetėvendosjes nuk kanė qenė pa etiketime dhe dėnime nga udh. e tashėm. i vetmi qė i ka pėrkrahė si duhet ėshtė deputeti joshqiptarė Numan Baliq, ashtu ėshtė i vetmi 2 herė nė parlament sdm herėn e fundit qė e kundėrshtoi pakon e Ahtisarit. Ku ėshtė tash apeli i intelektualėve qė atėherė iu patėn drejtuar Jugosllavisė e mė gjerė nė mbrojtje tė Kushtetutės kėta intelektualė tash janė shpėrndarė nėpėr parti. Demonstratat e 81-ės mė shumė udh. dhe intelektualė tė atėhershėm i kanė pėrkrahė si Ukshin Hoti, Ali Hadri etj. Pasi nuk paska qenė gati asgjė Kushtetuta e 74-ės sipas disa udh. tė tashėm, pse atėherė u ēue krejt populli nė mbrojtje tė saj bile edhe me fotografi tė Titos e flamurin jugosllav. Pasi nuk paska qenė asgjė pse Serbia me ndihmėn e federatės bėri gjendjen e jashtėzakonshme nė Kosovė me polici e ushtri dhe e suspendoi Kushtetutėn, ku nė mbrojtje tė saj u vranė 37 veta e qindra u plagosėn. 1990 u vranė 39 veta, 1991 u vranė 17, veta 1992 u vranė 20 veta, 1993 u vranė 15 veta, 1994 u vranė 18 veta, 1995 14 veta, 1996 14 veta, 1997 35 veta. Shih libri KMDLNJ i njėjti i cekur mė lartė. Udh. e atėhershėm me 1968 e patėn kėrkuar Kosovėn Republikė dhe e fituan kushtetutėn me 1974. A. Demaēi nė gazetėn Epoka e Re 17 prill 2006 thotė: sikur kryengritja paqėsore e 81-ės tė kishte ndodhur mė 1974, kur duhej tė ndryshohej Kushtetuta kur Kosovėn Republikė e patėn pėrkrahur madje edhe Katarina Patėrnogiq-Cica, Milija Kovaqeviq, Smajo Jusufi e Rezak Shala e derisa ekuilibristi Tito ende ishte gjallė, Kosova do tė arrinte tė barazohej me republikat tjera tė Jugosllavisė
perf. citati. Pėr Titon qė ka qenė pro republikės sė Kosovės shkruajnė edhe aut. tė huaj dhe shqiptarė, por ai ka qenė nėn presionin serb. Brenda kėtij muaji lexova nė gazetėn Kosova Press kinse kryetari F. Sejdiu na i paska pėrkrahė amendamentet pėr marrjen e Kushtetutės, mu kujtua qė atėherė qė nuk ėshtė ashtu. Fatmir Sejdiu: Nė emėr tė demokracisė dhe pėr demokracinė dėshirohet qė tė zhveshėn vlerat e arritura me gjak e djersė tė pėrbashkėt e tė afrohen rrobat e reja tė cilat, nė fakt, i kemi provuar mė herėt marrė nga libri: Diskutimet pėr amendamentet kushtetuese nė Kushtetutėn e RS tė Serbisė dh tė KSAK II tetor 1988 f. 64. Nuk nėnvlerėsohet demaskimi qė ia patė bėrė H. Thaqi Kryadm. Hakerup nė parlament. Ashtu nuk nėnvlerėsohet thėnia e Nexhat Dacit Unmikut Ju nuk shkoni lehtė nga Kosova keni rroga tė majme, kemi ēika tė mira
. Po ashtu nuk nėnvlerėsohet thėnia e Jakup Krasniqit nė ngjarjet e 2004-ės i cili tha kėto vite ėshtė punuar si nė kohėn e Millosheviqit. Por kėto fjali tė kėtyre udh. janė tė pakta si dhe tė tjerėve. Edhe Rrahman Morina nė kohėn e Millosheviqit pak kohė para se me devijue patė thėnė vetėm populli shqiptarė po rrihet. Libri Robert Papa Pragmatizėm ndaj Shqipėrisė bot. Koha, Tiranė, 2000. F. 216 Sot e gjithė Bota e di si asnjėherė mė parė, si qeveria e SHBA dhe Korporatat e SHBA kanė ndėrhyrė nė mėnyrė sekrete nė vend pas vendimit pėr tė korruptuar politikanėt dhe tė promovojė represion politik pėrf. citati. Tė dėnuar kundėr ekonomisė dhe pasurisė sė Kosovės nė vitin 1988 kishte 2352 veta, shih Vjetari Statistikor i Kosovės 1989. Me qėllim nė kėtė shkrim kam cituar vetėm citate pozitive tė shkėputura pa i ofenduar udh. e atėhershėm dhe tė tashėm, duke e parė situatėn jo tė volitshme kombėtare me tė cilėn aktualisht po ballafaqohemi. Por edhe udh. mos tė kritikohen mes veti me mediumet e tyre e sidomos mos ti kritikojnė ata tė vjetrit.
25 04 2007 |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
