| » Opcionet për artikullin |
|
Kosovė, tetor 2008-Nesėr duke filluar nga ora 10:00 nė sheshin 21 nė Prishtinė, me rastin e shėnimit tė Ditės Botėrore tė Grave Rurale Fondi pėr Zhvillimin e Grave i Kombeve tė Bashkuara (UNIFEM)organizon tryezėn me gratė rurale dhe organizatat e tyre pėr tė debatuar rreth mėnyrave tė promovimit tė punės dhe tė kontributit qė ato japin nė zhvillimin e ekonomisė dhe tė shoqėrisė kosovare. Viti 2008 ėshtė i rėndėsisė sė veēantė, kėtė vit shėnohet gjashtėdhjetėvjetori i Deklaratės Universale tė tė Drejtave tė Njeriut, si dhe ėshtė viti kur Organizata e Kombeve tė Bashkuara ka deklaruar 15 tetorin si Dita Botėrore e Grave Rurale, dedikuar punės dhe kontributit tė grave nė zhvillimin e ekonomisė dhe tė mirėqenies sė familjeve tė tyre dhė tė shoqėrisė nė pėrgjithėsi. Si nė vendet tjera nė zhvillim, edhe nė Kosovė gratė rurale pėrbėjnė shtyllėn e fuqisė punėtore tė Kosovės e cila shumė here nuk duket. Duke qenė nė shtėpi duke bėrė punė tė rėnda fizike nė fermat familjare, duke udhėhequr ekonomitė shtėpiake dhe duke u kujdesur pėr fėmijėt, familjet e tyre. Ato kanė shumė pak qasje nė teknologjinė bujqėsore, kreditė apo shėrbimet tjera ndihmėse pėr zhvillimin e bujqėsisė pėr shkak te mungesės sė pronėsisė, Shumica prej tyre u jepen meshkujve. Gratė i kontribuojnė shumė ekonomisė familjare. Sipas shėnimeve tė Ministrisė sė Bujqėsisė nga viti 2001, 20% e grave kujdesen pėr gjedhet, 37% kultivojnė perime, 84% kujdesen pėr shpezėt shtėpiake, 82% kujdesen pėr fėmijėt nė shtėpi si dhe 96% kujdesen pėr punėt e shtėpisė. Arsyet pėr pa-barazi gjinore nė aktivitetet bujqėsore dalin nė pah nėse marrim parasysh pronėsinė e burimeve ekonomike si toka, shtėpitė dhe pajisjet bujqėsore, tė cilat janė kryesisht nė pronėsi tė meshkujve. Nga 1,000 tė anketuar nė anketėn pėr Ekonomitė Bujqėsore Shtėpiake tė kryer nga Enti Statistikor i Kosovės (50% femra dhe 50% meshkuj), del se nė shumicėn e rasteve, femrat nuk kanė kurrfarė pronėsie mbi burimet primare ekonomike. Qasja nė financimin rural ėshtė shumė e kufizuar pėr femra, gjė kjo qė kontribuon nė kufizimin e mundėsisė sė tyre pėr tė luajtur ndonjė rrol tė rėndėsishėm nė ēėshtjet financiare apo nė vendim-marrje. Pėrderisa gratė nuk janė nė qendėr tė vėmendjes tė strategjive kosovare pėr zhvillimin e bujqėsisė, prodhimet bujqėsore nėpėr ferma ne nivel kombėtar nuk do tė ketė pėrparim. U bėjmė thirrje tė gjithėve, institucioneve dhe shoqėrisė qė tė punojė nė pėrshtatshmėri me legjislacionin ekzistues qė mbron kualitetin efektiv tė grave rurale nė Kosovė sipas Ligjit pėr Barazi Gjinore. Po ashtu, pėr tė bėrė rishikimin e legjislacionit i cili nuk kontribuon nė arritjen e kėtyre qėllimeve. Institucionet e Kosovės duhet tė sigurojnė njė mjedis i cili siguron ushqimin pėr popullatėn dhe pėr kėtė arsye ėshtė mėse e domosdoshme qė tė mbėshteten gratė rurale nė punėn e tyre duke ju garantuar mundėsi tė barabarta pėr gratė dhe burrat.
Hajdin Islami - Vushtrriapress
|
|
