| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Kadare: Reforma e Akademisė, njė pėrrallė |
| Postuar mė datėn: 2007-12-08 07:51:37 nga admin4 :: Kategoria: Kultura |
| » Opcionet për artikullin |
|
"Mė duket pėrrallė dhe e pabesueshme", u shpreh me pak fjalė shkrimtari Ismail Kadare pėr zhvillimet e fundit nga "fronti i Akademisė sė Shkencave".
Nga Franca, nėpėrmjet telefonit, ai pohoi se i duket kaq pak serioz ky akt, sa "s'ke ē'tė diskutosh". Kadare ėshtė anėtar i Akademisė sė Shkencave, por jo anėtar aktiv i saj. Ka kohė qė nuk e ushtron tė drejtėn e votės, duke qenė gjithnjė nė pozitėn e shkrimtarit qė i ėshtė kushtuar letėrsisė dhe vetėm asaj. Por kur ka ardhur puna pėr zhvillime aktuale nė vend, ai nuk ka ngurruar tė shohė me sy kritik dhe tė shprehet nė shtyp pėr probleme tė caktuara. Duke mos qenė akademik aktiv, shkrimtarit tonė i duket si e padrejtė qė tė flasė pėr humbjen e autonomisė sė Akademisė dhe varėsinė e saj nga politika, apo pėr nxjerrjen jashtė automatikisht, tė atyre akademikėve qė kanė mbushur moshėn 70- vjeē. Sipas tij, pikėrisht nė moshėn 70-vjeēare personalitetet bėhen akademikė. "Mė duket turp tė dal tė protestoj, sepse ėshtė njė pėrrallė dhe absurde. S'dua ta marr seriozisht",- pėrfundon Kadare. Jo pėrjashtimit tė akademikėve nga Asambleja Njė muaj mė parė, nė fillim tė nėntorit, qeveria bėri disa ndryshime nė ligjin "Pėr Akademinė e Shkencave nė Republikėn e Shqipėrisė". Sipas ndryshimeve struktura dhe organizimi i Akademisė, si dhe statuti i saj pėrshtaten me ligjin e qeverisė, tre muaj nga hyrja nė fuqi e tij. |
|
Ismail Kadare
Akademiku Eduard Sulstarova, i kontaktuar mbrėmė nga gazeta "Shekulli" shprehu dėshirėn dhe angazhimin e tė gjithė anėtarėve tė Akademisė pėr t'u angazhuar pėr reforma, por kurrsesi nuk mund tė pranojnė pushtimin e saj nga qeveria dhe kthimin e saj nga njė institucion i pavarur, nė njė ent tė qeverisė. "Ne gjithmonė kemi qenė pėr reformė dhe kemi dhjetė vite qė po punojmė pėr reformėn. Por ne jemi kundėr pėrjashtimit tė Akademikėve nga Asambleja, ashtu siē jemi kundėr asaj qė akademikėt me moshė mbi 75-vjeē tė kenė mundėsi tė rizgjidhen nė poste drejtuese",- u shpreh ai. Lidhur me projektin e qeverisė pėr tė riorganizuar Akademinė e Shkencave tė Shqipėrisė, akademiku Sulstarova ėshtė shprehur se ajo ėshtė shkelja mė e rėndė qė i ėshtė bėrė ndonjėherė ndonjė Akademie, ndaj dhe akademikėt e kundėrshtojnė ashpėr pėrpjekjen e qeverisė pėr tė uzurpuar institucionin mė tė lartė tė Shkencės".
Pikat e draftit
RIORGANIZIMI I AKADEMISĖ
Riorganizimi i Akademisė kalon nė njė periudhė kalimtare, e cila zgjat deri nė 1 vit nga hyrja nė fuqi e kėtij ligji. Gjatė periudhės kalimtare, tė pėrgatiten kushtet pėr zgjedhjen e organeve dhe autoriteteve drejtuese tė Akademisė. Riorganizimi i Akademisė drejtohet nga Komiteti i Reformimit tė Akademisė sė Shkencave, krijuar me urdhėr tė Kryeministrit, sipas neni 14/2 tė kėtij ligji. Drejtimi i pėrditshėm i veprimtarisė sė Akademisė gjatė periudhės transitore kryesohet nga Kryesia e Pėrkohshme e Akademisė. Veprimtaria e Komitetit tė Reformimit tė Akademisė sė Shkencave dhe Kryesia e Pėrkohshme e Akademisė mbaron ditėn e emėrimit tė Kryetarit tė Akademisė nga Presidenti i Republikės, sipas kėtij ligji.
Detyrat e Komitetit tė Reformimit tė Akademisė Harton kuadrin ligjor rregullator tė veprimtarisė sė Akademisė. Harton dhe miraton Planin Afatmesėm tė Zhvillimit tė Akademisė. Propozon pėrbėrjen e Komisionit Pėrzgjedhės tė anėtarėve tė rinj tė Asamblesė sė Akademisė. Bashkėpunon me Kryesinė e pėrkohshme tė Akademisė dhe Komisionin Pėrzgjedhės pėr shpėrndarjen e vendeve vakante tė anėtarėve tė Asamblesė sė Akademisė, sipas fushave, pėrcaktimin e kritereve qė duhet tė plotėsojnė kandidatėt pėr vendet vakantė dhe mbikėqyr procedurat e konkurrimit pėr kėto vende. Pėrgatit, shpall dhe mbikėqyr procesin e zgjedhjes sė organeve kolegjiale dhe autoritete drejtuese tė Akademisė, nė pėrputhje me kėtė ligj dhe statutin e Akademisė.
Kryesia e Pėrkohshme e Akademisė Emėrohet nga Presidenti i Republikės mbi bazėn e propozimit tė KRASH, brenda njė muaji nga hyrja nė fuqi e kėtij ligji. KRASH i propozon Presidentit dy kandidatė, pėr secilin post tė Kryesisė sė Pėrkohshme.
Statusi i anėtarit tė rregullt dhe atij tė asociuar dhe i ēdo funksioni tjetėr drejtues tė lidhur me kėto funksione, pėrfundon kur anėtari: mbush moshėn 70-vjeē.
Reforma, jetike pėr shkėputjen nga model i dėshtuar sovjetik Lidhur me komentet e medieve, por edhe prononcimet e ndonjė anėtari tė Akademisė sė Shkencave, dua tė theksoj se reforma nė Akademinė e Shkencave dhe institucionet e kėrkimeve Shkencore ėshtė njė reformė jetike pėr shkėputjen nga njė model sovjetik universalisht i dėshtuar nė misionin e tij dhe rivendosjen e Akademisė sė Shkencave dhe tė kėrkimit shkencor nė modelin e suksesshėm bashkėkohor perėndimor. Tė gjitha interpretimet e tjera janė tė gabuara dhe Kryeministri Berisha shpreh keqardhje tė thellė pėr to, pasi reforma nuk synon tė cenojė apo lėndojė asnjė personalitet. Nė tė kundėrt, Kryeministri Berisha beson se nė organizimin e ri tė Akademisė sė Shkencave, personalitete tė nderuara si Ismail Kadare e tė tjerė do tė mund tė vazhdojnė tė japin kontributin e tyre tė shquar nė jetėn akademike tė vendit. Kryeministri Berisha siguron se jo rritja, por shumėfishimi i mbėshtetjes buxhetore pėr botėn akademike dhe kėrkimin shkencor, qė janė elita e vendit, ėshtė objektiv madhor i qeverisė sė tij.
Plani i qeverisė pėr tė shkrirė Akademinė e Shkencave tė Shqipėrisė Qeveria "Berisha" e nisi pėrpjekjen e saj pėr tė shkrirė Akademinė e Shkencave qė me ardhjen nė pushtet. Njė ekip qeveritar i pėrfaqėsuar nga ish-zėvendėskryeministri Ilir Rusmali, ishte angazhuar qė tė pėrgatiste "reformėn" nė Akademi. Por gjatė bisedimeve, pėrfaqėsues tė Akademisė sė Shkencave kishin treguar se asnjėra prej sugjerimeve tė tyre nuk ishte marrė parasysh nga pėrfaqėsuesit e qeverisė. Nėntorin e kaluar qeveria propozoi disa ndryshime nė ligjin pėr organizimin e Akademisė, dhe ato u bėnė publike pak ditė pas zgjedhjes sė ish-presidentit Rexhep Meidani, si kryetar i Akademisė sė Shkencave. Ligji i qeverisė parashikon ndryshim edhe pėr mėnyrėn e zgjedhjes sė Kryesisė dhe, sipas tij, Kryetari i Akademisė pėrzgjidhet drejtpėrdrejt me votim tė fshehtė nga Asambleja, prej anėtarėve tė rregullt tė saj, ndėrsa Kryetar zgjidhet ai kandidat qė merr mė shumė se gjysmėn e votave tė tė gjithė anėtarėve tė Asamblesė dhe emėrohet nga Presidenti i Republikės.
Pėrsa i pėrket Zv/Kryetarit, Sekretarit Shkencore dhe drejtuesit e seksioneve, ata pėrzgjidhen drejtpėrdrejt me votim tė fshehtė nga Asambleja, nga radhėt e anėtarėve tė rregullt dhe tė asociuar, sipas procedurave tė pėrcaktuara nė Statutin e Akademisė. Kohėzgjatja e mandatit tė Kryetarit dhe tė Zėvendėskryetarit ėshtė 4 vjet, ndėrsa e Sekretarit Shkencor dhe e drejtuesve tė seksioneve ėshtė 5 vjet. Pika mė e polemizuar ishte ulja e moshės tė anėtarėve aktivė tė Asamblesė sė Akademisė sė Shkencave. Ndėr- sa neni 8 i ligjit, i pezulluar nga Gjykata Kushtetuese, parashikonte moshėn 75 vjet si moshė kufi pėr anėtarėsinė nė Asamble, ndėrsa, sipas ligjit tė qeverisė statusi i anėtarit tė rregullt dhe atij tė asociuar dhe i ēdo funksioni tjetėr drejtues tė lidhur me kėto funksione, pėrfundon kur anėtari mbush moshėn 70-vjeē.
Pas shkėputjes prej saj tė tė gjitha instituteve shkencore, projektligji i ri i qeverisė parashikon shkrirjen tėrėsore tė saj, duke e zėvendėsuar me njė institucion tjetėr. Akademikėt shpjegojnė se projektligji parashikon qė akademikėt e rinj, tė rregullt dhe tė asociuar, qė do tė jenė 40, nga 45 qė ėshtė numri i pėrgjithshėm i Asamblesė, tė caktohen nga njė komision pėrzgjedhės, i ngritur me vendim tė Kėshillit tė Ministrave. Ndėrsa Presidentit tė Republikės i atribuohet e drejta tė miratojė Kryesinė e Pėrkohshme tė Akademisė, sipas propozimeve tė Komitetit tė Reformimit tė Akademisė, njė organizėm i krijuar nga Kryeministri dhe kryesuar nga zv/kryeministri.
Pėr akademikėt projektligji ishte njė dhunim i parimit tė njohur botėrisht, qė ėshtė sanksionuar nė ligjin e vitit 2004, qė shprehej se "anėtarėt e Akademisė mbajnė pėr tėrė jetėn titullin "Akademik", me pėrjashtim tė rastit kur mbajtėsi heq dorė vullnetarisht nga titulli". Akademikėt shprehėn gjithashtu edhe pakėnaqėsinė e tyre nė lidhje me vonesėn e dekretimit tė Kryetarit tė ri tė Akademisė, nga Presidenti i Republikės, Bamir Topi.
shekulli
8.12.2007 |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
