| » Opcionet për artikullin |
|
Nė qoftėse "Dimri i madh " (nė botimin e parė titullohej Dimri i vetmisė sė madhe, 1973), i cilėsuar nga kritika (pas pėrfundimit tė fushatės sa cinike, aq dhe mediokre, tė ndėrmarrė kundėr tij) si njė roman-epope, kishte qenė dėshmi artistike e njė tronditjeje dhe qėndrese heroike, "Koncert nė fund tė dimrit" (1988) do tė jepte kryesisht dimensionin humoristik tė njė ngjarjeje krejt tė ngjashme me tė parėn, veēse tashmė e njohur dhe e provuar nga protagonistėt e saj, tė mėsuar nė rrjedhat e historisė sė tyre tė lashtė, qė rebelohen pa mundim ndaj supershteteve.
Nė kėtė roman serioziteti ėshtė po aq i pranishėm sa dhe e qeshura; drama dhe parodia, epopeja dhe farsa, tragjizmi dhe komizmi, aty shkrihen dhe aty alternohen, gjendjet emozionale janė nga mė tė befasishmet. Me tė drejtė vetė autori, nė njė interviste dhėnė gazetės franceze "Le Monde", e ka karakterizuar atė si njė "roman me shumė registra, si njė "vepėr polifonike", si njė libėr artistik sa dhe shkencor, politik sa dhe filozofik, histori e luftėrave ideologjike nė shkallė tė brendshme e globale, kronikė e njė bote tė trazuar nė kėtė fund shekulli novator. Kjo shkrirje e shumė planeve, emocioneve dhe ideve, flet pėr njė vepėr qė gjykon kohėn dhe botėn, njeriun dhe shoqėrinė, tė sotmen, tė shkuarėn dhe tė ardhmen. Ky roman ėshtė ndoshta vepra mė e kompletuar e Kadaresė nga pikėpamja e mendimit. Spektri ideologjik i saj i pėrmban tė gjitha ngjyrat, bashkė me nuancat e tyre.
Polifonia qė pėrmend autori nuk ėshtė gjė tjetėr veēse njė eufemizėm pėr shumėsinė e ideve ose pluralizmin, siē e themi sot me vend e pa vend. I prerė nė dy boshte, diakronikisht dhe sinkronikisht, romani ka shtrirjen dhe thellėsinė e njė vepre tė fuqishme, ku hyjnė e dalin shqiptarė e tė huaj, nėpunės tė thjeshtė e zyrtarė tė lartė, ministra tė rrėzuar nga pushteti dhe autoritete tė reja nė ngjitje, djem e vajza shkollarė dhe plaka tė sklerotizuara, gjithė bota jonė e vėzhguar nga brenda e nga jashtė, me njė pėrfaqėsim enciklopedik; gjithė koha qė jetojmė, me njė pasqyrim kaleidoskopik. Ai ėshtė njė libėr i menduar me tėrė fuqinė intelektuale tė shkrimtarit tė madh dhe i shkruar fund e krye me gjithė spontaneitetin e poetit shpėrthyes. Njė libėr qė lind libra tė rinj.
|
|
