| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Afėr jemi, sa larg nuk e dimė |
| Postuar mė datėn: 2007-12-15 13:29:23 nga admin1 :: Kategoria: Opinione |
| » Opcionet për artikullin |
|
Shkruan: Ardian ZEJNAJ
Bisedimet shtesė prej 120 ditėve tė udhėhequra nga Treshja ndėrkombėtare Wizner-Ischinger-Harchenko pėrfunduan me dorėzimin e Raportit tė tyre tek Sekretari i Pėrgjithshėm i OKB-sė, Ban ki-Moon. Ky Raport pritet qė mė 19 dhjetor tė diskutohet nga shtetet anėtare tė KS-sė tė OKB-sė, por nuk do tė hidhet pėr miratim nė KS tė OKB-sė, ngase Rusia nuk do ta miratojė. Dalja nga ky qorrsokak diplomatik pėr shtetet perėndimore, tė cilat e kanė pranuar dhe janė pro planit tė Ahtisarit, ėshtė qė ato tė veprojnė jashtė kornizės sė KS-sė.
Nėn dijeninė se Rusia do tė bllokojė ēdo iniciativė qė Kosovės i jep pavarėsi, ShBA-ja dhe BE-ja do tė veprojnė brenda Rezolutės 1244, duke i shfrytėzuar hapėsirat ligjore qė ajo lejon pėr ta jetėsuar pavarėsinė e mbikėqyrur tė Kosovės. Pavarėsisht se Rusia e kundėrshton planin e Ahtisarit, mbi bazėn e tė cilit nga janari do tė ec Kosova, ajo nuk do tė jetė nė gjendje pėr ta bllokuar ecjen dhe mbėrritjen e Kosovės nė cak.
Ky shikimi prapa nė Rezolutėn 1244 nuk do tė kishte ndodhur sikur Rusia tė lejonte rrugė tė tjera pėr tė ecur pėrpara. Refuzimi i Rusisė ka detyruara ekspertėt ligjorė ndėrkombėtar qė ta analizojnė tekstin e Rezolutės 1244, pėr tė arritur nė pėrfundim se ėshtė e mundur qė nė Kosovė tė vendoset misioni i ri i BE-sė edhe me Rezolutėn 1244 nė fuqi.
Deri tani nuk kishte ndonjė arsye tė veēantė pėr ta rishqyrtuar tekstin e Rezolutės 1244 dhe ndryshuar mendimin rreth kėsaj Rezolute qė ishte njė mendim gjithėpėrfshirės deri mė tani. Tė dyja, Rusia dhe Serbia mbėshteten nė Rezolutėn 1244 pėr faktin se ajo pėrmendte sovranitetin e Jugosllavisė mbi Kosovėn derisa kjo rezolutė ėshtė nė fuqi. Kjo ėshtė e gabuar, sepse nė Rezolutė thuhet qartė qė statusi i Kosovės duhet tė pėrcaktohet pėrmes njė procesi politik, ani pse nuk thotė qartė se ēfarė procesi politik duhet tė jetė.
Nisur nga kjo e drejtė BE-ja ka marrė vendim qė tė udhėtoj me misionin e saj, deri tani me i madhi, drejtė Kosovės. Ajo pėrfundimisht ka ndarė mendjen dhe ėshtė bindur se nuk ka alternativė tjetėr pėr pavarėsinė e Kosovės dhe se ajo duhet mbėshtetur. Shtyrja prej 120 ditėve e negociatave dhe ardhja nė udhėheqje tė shteteve me tė mėdha tė BE-sė njė gjeneratė e re e politikanėve, duket se e ka forcuar edhe unitetin e brendshėm politik tė BE-sė pėrball presionit rusė, duke e hedhur pėrfundimisht BE-nė nė krahėt e ShBA-ve.
Megjithatė, drejtimin politik tė BE-sė sikur e ka zbehur paksa Kali i Trojės- Qiproja. Ajo duke u arsyetuar me gjendjen e saj tė brendshme politike vazhdon tė kundėrshtojė pavarėsinė e Kosovės. Ky arsyetim nuk ėshtė i qėndrueshėm, pėr disa arsye.
E para, pjesa turke e Qipros nuk do tė kėrkojė shkėputje, tė cilit veprim i frikėsohet Qiproja Greke, dhe edhe po tė donte ta ndėrmarr njė hap tė tillė ajo, nuk do tė mbėshtetej nga askush pėr disa arsye. Turqit qipriot para disa viteve janė deklaruar nė favor tė bashkimit me pjesėn greke tė Qipros dhe pėr kėtė kanė miratuar njė plan tė ofruar nga OKB-ja, por i cili plan ėshtė hedhur poshtė pikėrisht nga vetė grekėt e Qiprios. E dyta, turqit e Qipros kanė aspirata pėr tė qenė pjesė e BE-sė, duke synuar me kėtė edhe bashkimin e Qipros. E treta, Turqia nuk do tė mbėshtes turqit qipriot qė tė ndahen dhe as qė do tė bėjė krahasime mes Qipros Turke dhe Kosovės, ngase po ta synonte kėtė gjė ajo nuk do ta njihte dhe as pranonte planin e Ahtisarit pėr pavarėsi tė mbikėqyrur tė Kosovės. Hapat e tillė nga Turqia janė garantuesit me tė fort pėr territorin dhe tė ardhmen, jo vetėm tė Qipros Greke, por Qipros sė bashkuar.
Njė element tė ri qė ka nxjerr ky proces ėshtė, se udhėheqėsit e Serbisė po kuptojnė pėrfundimisht qė Kosova po shkon drejtė pavarėsisė. Deklarimi i presidentit Tadiq, se nėse Kosova shpall pavarėsinė, ai kėtė ēėshtjen do ta dėrgoj nė Gjykatėn Ndėrkombėtare tė Drejtėsisė nė Hagė, tregon dorėzimin e tij para dėshtimit. Kjo ka ndodhur pėr arsye se tė gjitha vendet, pėrjashto Rusinė, ia kanė bėrė tė qartė tanimė Serbisė qėndrimin e tyre. Ajo qė ma tha shefi i GNK-sė nė Kosovė, Alex Anderson ėshtė e saktė, qė nėse Serbia vendos ta dėrgoj ēėshtjen e Kosovės nė Gjykatėn Ndėrkombėtare tė Drejtėsisė nė Hagė, atėherė kjo punė do ti marr disa muaj pėr pėrgatitjen e materialit dhe disa vite pėr shqyrtimin e lėndės nga Gjykata. Vite para se kjo Gjykatė tė marr vendim, Kosova do tė ketė status ndryshe dhe ai do tė jetė status i njė shteti tė pavarur, sipas pakos sė Ahtisarit.
Prandaj, Serbia dhe Tadiq me kėtė veprim duket se ēėshtjen e Kosovės dėshirojnė ta heqin nga rrugėtimi i tyre politik dhe tia lenė njė instance tjetėr qė tė merret me tė nė tė ardhmen. Ata dėshirojnė qė tė ardhmen e Kosovė ta zhvendosin nga njė ēėshtje politike nė njė ēėshtje tė sė drejtėsisė. Pėrfundimi qė mund tė nxjerrim nga ky veprim i Presidentit Tadiq, ėshtė njė pranim i dėshtimit tė tyre, meqė Kosova do ta shpall pavarėsinė dhe do tė pėrkrahet nga njė shtresė e gjerė e shteteve tė bashkėsisė ndėrkombėtare. Statusi i Kosovės do tė pėrcaktohet politikisht dhe verdikti i kėsaj Gjykate do tė jetė me tepėr pėr ēėshtje tė interesit akademik, thekson z. Anderson.
Dhe e treta, kjo shtyrje e definimit tė statusit politik tė Kosovė ka bindur shumėkėnd, nė veēanti liderėt politik, se ata nuk mund tė bėjnė asgjė pa mbėshtetjen e miqve perėndimorė. Kosova duhet tė sigurohet qė kur tė marr vendim pėr shpallje tė pavarėsisė, ajo pavarėsi tė njihet dhe mbėshtetet gjerėsisht nga perėndimi. Duhet siguruar qė ShBA-ja, BE-ja dhe NATO-ja do tė njohin dhe garantojnė funksionalitetin territorial tė pavarėsisė sė Kosovės, qė ėshtė elementin kryesor i funksionimit tė Kosovės si terėsi. Pavarėsia pa njė planė tė detaizuar veprimi dhe tė menduar mirė rrezikon tė na fus nė mosmarrėveshje politike dhe drejtė destabilizimit tė situatės sė sigurisė nė Kosovė. Duhet tė jemi tė sigurt qė pavarėsia e shpallur sot, tė mos na rrezikohet nesėr. Ēdo hap politik jo i bashkėrenduar dhe bashkėudhėhequr me shtete perėndimore nė kėto momente mund ta vejė nė rrezik vendimin tonė, aq me shumė kur i kemi tė njohura synimet e Beogradit dhe shantazhet e Rusisė; por kjo nuk do tė thotė se tani perėndimi duhet ta zvarrisė edhe me tej statusin e Kosovės, ngase mund tė shkaktoj pakėnaqėsi tek qytetarėt e Kosovės.
Pėr tė mos ardhur deri nė kėtė stad, procesi politik do tė rrjedhė ashtu siē ėshtė paraparė nga ShBA-ja dhe BE-ja, ndėrsa qė Kosovės i takon tė jetė njė udhėtar i mirė dhe i disiplinuar gjatė kėtij rrugėtimi. Sipas projektit perėndimorė, Kosova do ta fillojė fazėn e pavarėsisė nga java e fundit e muajit janar ose java e parė e muajit shkurtit tė vitit 2008 dhe do tė jetė njė ecje e bazuar mbi planin e Ahtisarit, ku do tė respektohet edhe periudha e tranzicionit prej katėr muajve e cila parashihet nė planin e Ahtisarit. Periudha janar maj 2008 ėshtė koha kur do tė fillojė dhe finalizohet shpallja e pavarėsisė. Pas 19 dhjetorit 2007 nuk do tė ketė ndonjė lėvizje politike rreth statusit tė Kosovės dhe kjo heshtje para furtunės do tė vazhdoj deri nė fund tė janarit 2008.
Duhet ditur se finalet gjithmonė kanė qenė sa tė rėndėsishme aq edhe sfiduese, aq me shumė kur e dimė terreni politike nėpėr tė cilėn na duhet tė rrugėtojmė, ngase Rusia do tė jetė shumė nervoze nga shkaku se nuk po i pėrfillen sugjerimet nga shtete e perėndimit. Prandaj, tė jemi tė vetėdijshėm, se, edhe pse procesi politikė rreth definimit tė statusit tė Kosovės duket afėr, ende se dimė sa larg jemi?
|
|
|
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
