| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » VARREZAT MIDIS QYTETIT |
| Postuar mė datėn: 2007-12-21 06:34:19 nga admin4 :: Kategoria: Kultura |
| » Opcionet për artikullin |
|
Nė Therandė gjinden dy varreza kryesore: njė nė lagjen e Berishėve qė shtrihet nė mes tė gjimnazit teknik Skėnder Luarasi dhe qendrės zejtare, dhe njė nė lagjen e Kuqit dhe tė Gashit, qė shtrihet nė mes tė rrugės sė Reshtanit dhe kombinatit tė gomės Ballkani. Tani pėr shkak tė rritės sė hovshme tė qytetit, po krijohen edhe varreza tjera lokale pranė lagjeve tė tyre. Detyrė e projektuesit tė planit urbanistik ėshtė jo vetėm tė pėrcaktojė vendet e ndėrtimit tė objekteve industriale, tregtare, institucioneve arsimore dhe kulturore, por tė angazhohet edhe pėr varrezat e qytetit, qė nė mėnyrė tė papėrmbajtur kanė mbetur tė shpėrndara. Prandaj pėrcaktimi i varrezave tė qytetit, pėr therandasit duhet tė jetė detyrė mbi detyrat.
Dukuri tjetėr e papėrshtatshme e kėtyre varrezave mu nė qendėr tė qytetit ėshtė se gjatė varrimit mund tė dėgjohet muzika e ndonjė dasme familjare. Kuptohet qė dita e dasmės ėshtė njė festė e madhe pėr familjen ku bashkohen dy tė rinj - dhėndėri me nusen; nė anėn tjetėr vdekja ėshtė njė ngjarje e dhimbshme e papritur. Prandaj ka ngjarė qė pėr hir tė varrimit tė ndėrpritet muzika e njė dasme. Edhe pse fjala e popullit thotė: tė vdekurit me tė vdekurit, dhe tė gjallėt me tė gjallėt, megjithatė ėshtė e rėndė tė jehojė muzika e njė shtėpie pranė varrezave tė qytetit. Kuptohet qė nė kėso raste faji mbetet jetim, meqė dasmorėt ftohėn dhe muzika duhet tė ndėrpritet. Kėtu janė dy faktorė psikologjik: nderim ndaj ritit tė vdekjes, por edhe lėndim i festės sė martesės sė investuar njė kohė tė gjatė.
Varrezat jo vetėm qė janė tė shpėrndara nė qytet, por janė tė copėtuara me udhė tė ndryshme, qė trup e tėrthorė kalojnė kėmbėsorėt nė drejtim tė shtėpive tė tyre. Konkretisht, udhėkryqi afėr gjimnazit teknik Skėnder Luarasi ėshtė vendkalim i rrezikshėm, si pėr transportin, ashtu edhe pėr kėmbėsorėt. Nė anėn tjetėr, kėto dy varreza tė madha me udhė tė shumta nė drejtime tė ndryshme ėshtė e pamundur tė rrethohen me mure apo me tela rrjetor, pėr shkak se ato kanė mbetur tė shpėrndara porsi oaza. Po qe se do tė ishte njė varrezė e vetme nė qytet, pa marrė parasysh nė cilin vend, atėherė do tė thureshin me mure, dhe do tė respektoheshin nga tė gjithė banorėt e qytetit. Fatkeqėsisht, gjendja e varrezave tė qytetit po merr pėrmasa edhe mė drastike, siē e theksova nė fillim, po krijohen edhe varreza tė tjera lokale nė truallin e lagjes, prandaj ky veprim nuk ėshtė aspak etik. |
|
Kuvendi komunal i Therandės duhet tė marrė njė qėndrim, si nė pikėpamje estetike, ashtu edhe nė fushėn e trashėgimisė kulturore, qė varrezat e qytetit tė projektohen dhe tė vendosen nė njė truall tė pėrshtatshėm nė periferi tė qytetit. Kuptohet qė investimet do tė jenė tė larta, por e kemi detyrė morale, sepse njėherė e pėrgjithmonė zgjidhet ēėshtja e mosrregullimit urbanistik tė varrezave. Mė nė fund, vetėm shkatėrrimi stihik i varrezave nga ana e bagėtisė dhe kalimtarėve, si dhe vendosja e rrethojave tė herėpashershme, ekonomisė sė therandasve u kushtojnė shumė para. Ka propozime se disa qytetarė do tė thonė qė tė zhvendoset vetėm njėra prej varrezave tė qytetit, megjithatė edhe kjo ėshtė e pamundur. E para se varrezat janė mu nė mes tė qytetit tė hapura me shumė udhė, e dyta se toka nė anėn perėndimore tė qytetit ėshtė me tė ēara dhe gėrryerje tė shpeshta. Prandaj varrezat e reja tė qytetit duhet tė jenė tė rregulluara, me pemė, me bar, me lule, me udhė tė shtruar pėr kėmbėsorėt - vizitorėt, me dritė elektrike dhe me ēezma. Kuvendi komunal duhet tė formojė kėshillin e varrezave, njėkohėsisht tė hap njė zyrė pėr nevojat e qytetarėve, tė caktojė punėtorėt pėr pėrkujdesjen dhe kopshtarėt pėr mirėmbajtjen e varrezave dhe tė ketė automobilin e zi pėr bartjen e kufomės prej shtėpisė nė drejtim tė varrezave. Duhet marrė shembull prej varrezave tė Prishtinės dhe Tiranės tė cilat qėmoti ndodhen jashtė qytetit dhe tė rregulluara mirė. Gjithashtu nė tė gjitha qytetet e Suedisė varrezat gjinden jashtė qytetit dhe tė organizuara mirė nė mėnyrė administrative dhe planimetrike me ujėsjellės e me llamba elektrike.
Afati rreth zhvendosjes sė kufomave (eshtrave tė tė vdekurve) prej varrezave tė vjetra pėr nė varrezat e reja duhet tė caktohet nga ana e Kuvendit Komunal. Posa tė merret vendimi pėr truallin e varrezave tė reja, Drejtoria e Planit Urbanistik duhet tė marrė vendim qė rreptėsishtė tė ndalohet varrimi nė varrezat e vjetra brenda nė qytet. Kėshtu qė pas njė kohe qyteti do tė marrė pamje krejtėsisht tė bukur dhe tė harmonishėm. Si ēdo vend nė botė edhe vendi i varrezave ėshtė pjesė e mbrojtjes sė mjedisit natyror dhe shoqėror. Prandaj tė tillėt qė thyejnė rregulloren e varrimit duhet tė dėnohen. Pėrkundrazi, mendoj se marrja e njė vendimi moral dhe etik rreth projektimit tė truallit tė varrezave tė reja, do tė angazhonte ēdo banor tė Therandės.
Konfeksionet e ndryshme fetare nuk duhet ta pėrēajnė popullin shqiptar, pėrkundrazi duhet tė lidhen sipas gjakut dhe gjuhės, duhet qė prifti dhe hoxha tė veprojnė nė dobi tė kombit shqiptar. Aktualisht. pjesėmarrja nė varrim bėhet pa dallime fetare, pėr shembull me rastin e varrimit tė kryeplakut tė Pajtimit Kombėtar Prof. Anton Ēettėn, e nderonin edhe shqiptarėt e konfeksionit myslimanė. Dihet qė nė tė kaluarėn, shqiptarėt myslimanė tė Kosovės nuk janė varrosur me flamurin shqiptar kuqezi, pėr shkak tė shtypjes nga ana e pushtetit totalitar tė Jugosllavisė. Konkretisht, pushtuesi shekullor serbosllav ishte tolerant ndaj simbolit tė fesė islame, derisa nė anėn tjetėr, ndalonte flamurin e shenjtė me shqiponjėn dykrenore. Me kėtė flamur, shqiptarėt, qysh prej kohės sė Skėnderbeut deri nė Luftėn e Dytė Botėrore kishin luftuar kundėr tė gjithė pushtuesve tė huaj pa dallime fetare. Sot porosia e fundit e ēdo shqiptari para vdekjes, pa dallime fetare, ėshtė pėr varrim me flamurin kuqezi. Nėse dasmat shqiptare bėhen me flamurin kombėtar shqiptar, prandaj me tė drejtė parėsore duhet qė i vdekuri tė nderohet me flamurin kombėtar shqiptar.
Shqiptarėt nuk mund tė kenė kulturė tė veēantė fetare, por vetėm njė kulturė kombėtare pa dallime fetare; dihet qė pikėllimi dhe gėzimi i popullit shqiptar ėshtė i njėjtė nė tė gjitha anėt e Shqiperisė Etnike. Nėse nė Preshevė, apo nė Janinė vritet shqiptari, kjo dhimbje prekė zemrat e tė gjithė shqiptarėve pa dallime fetare kudo qė ndodhen. Ky proces i ribashkimit tė popullit etnik do tė bėhet, ngjashėm siē po bėhet pagėzimi revolucionar i fėmijėve shqiptarė me emra tė trashėgimisė kulturore dhe gjuhės kombėtare pa dallime fetare dhe vendore (si brenda, ashtu edhe jashtė atdheut). Dihet qė pagėzimi shqiptar dikur ka qenė i ndaluar si nga ana e fesė, ashtu edhe nga ana e pushtuesit serb, me anėn e sė cilės, shqiptarėt me emra myslimanė do ti konsideronte pėr turq, nė mėnyrė qė sipas doktrinės sė tyre fashiste do ti dėbonte nė drejtim tė Anadollisė. Prandaj, me tė drejtė mund tė thuhet se pagėzimi i fėmijėve me emra tė antroponimisė sė trungut ilir ėshtė revolucion i trashėgimisė kombėtare nė mbarė Shqiperinė Etnike.
(Nga libri "Theranda ime", 2000) |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
