| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Mbi ngjarjet qė bėnė histori |
| Postuar mė datėn: 2008-03-29 20:52:55 nga admin1 :: Kategoria: Histori |
| » Opcionet për artikullin |
|
Mendime, pėrjetime e dėshmi
Shkruan: Gjeneral, Veli LLAKAJ
PJESA E PARĖ
MBI NGJARJET E VITEVE 1980-81
Historia e popullit tonė ėshtė e mbushur me faqe heroizmi tė shkruara nė luftėrat e parreshtura pėr ruajtjen e ekzistencės kombėtare, pėr fitimin e lirisė dhe mbrojtjen e tėrsisė sė trojeve amtare. Mbi tė gjitha, ajo ka qėnė luftė pėr atdhe, pėr ruajtjen e tėrsisė sė tij, pėr ekzistencėn kombėtare. Kosova ka njė histori tė gjatė e tė rrallė nė kėto luftėra tė zhvilluara pėr liri e pavarėsi ku shumė intelektualė e personalitete tė ndryeshėm, tė udhėhequr nga njė grup revolucionarėsh e patriotėsh, mundėn tė ngrisnin popullin e veēanėrisht rininė studentore e atė universitare tė nxitur dhe udhėhequr edhe nga pedagogė patriotė.
Kėto lėvizje nuk kanė pushuar sė rreshturi qė nga Lidhja Shqiptare e Prizrenit e krijuar mė 10 qershor 1878, e cila luftoi nė disa fronte pėr njohjen e kombit dhe pavarėsisht nga konjokturat e krijuara dhe padrejtėsitė. Kosova asnjėherė nuk e ka ndėrprerė veprimtarinė e saj revolucionare pėr t'u ribashkuar me trungun e saj me tokėn amė Shqipėrinė e tė sė vėrtetės historike, etnike dhe jo Shqipėrinė e Madhe.
Lufta Antifashiste Nacionalēlirimtare ishte njė qėllim i ribashkimit tė kėtij kombi, prandaj edhe disa njėsi tė Ushtrisė Shqiptare luftuan nė toka tė ish -Jugosllavisė, kryesisht ato me popullsi shqiptare kundėr pushtuesve tė huaj nazifashistė.
Mbledhja dhe marrėveshja e Bujanit pavarėsisht nga rezultatet apo trillimet e mė vonėshme dhe mos realizimi i aspiraytave tė paracaktuar pėr kėtė qėllim, nuk arriti asgjė, por ka qėnė patjetėr nė kėtė kėnd vėshtrim.
Tė mos harrojmė pėr asnjė ēast se pas Luftės sė Dytė Botėrore, klika gjakatare e Tito-s dhe Rankoviēit morėn disa masa barbare pėr tė dėbuar, shfarosur e shkombėtarizuar popullsinė shqiptare kudo nė trojet shqiptare nė Kosovė, Maqedoni e Mal tė Zi. Njė nga mė tė ēmėndurit pėr shfarrosjen e popullsisė shqiptare ishte banditi, gjakpirėsi i pashpirt nazifashisti i paepur Vasa Qubrilloviqi, Ivo Andriqi e shumė gjakpirės si kėta.
Zhdukja mizore e mijėra shqiptarėve gjatė dhe veēanėrisht pas luftės , kur u bėnė dėbime masive me dhunė nė shumė vėnde tė botės e sidomos nė Turqi. Barbaritė mė tė tmerrshme ishin ato tė ashtuquajtura mbledhja e armėve nga popullata, tė cilat u shoqėruan me rrahjet e torturat mė ēnjerėzore, tė cilat u shoqėruan edhe me plaēkitjen e pasurisė sė tundshme e tė patundshme. Por ky popull heroik shqiptar nuk u shfarosė, por pėrkundrazi, sa vinte e bėhej mė i ndėrgjegjshėm pėr njė organizim mė tė pėrsosur me forma e metoda nga mė tė ndryeshmet.
Njė metodė e tillė nė mbledhjen e armėvė ėshtė bėrė dhe nė Shqipėri nė vitet 1945-46, qė janė pėrdorur po thuaj tė njėjtat metoda torturash kundėr popullsisė qė nuk dorėzonte armėt, por me njė pėrjashtim esencial qė nuk u prekėn asgjė nga pronat apo tė dėbohej dikushi .
Pavarėsisht nga propaganda bajate e Titos pas viteve 1960 e sidomos nė vitin 1966, kur bashkė me suitėn e tij prapagandoi me pretendime boshe se tė gjitha padrejtėsitė para kėtyre viteve ndaj shqiptarėve ishin bėrė gjoja pa dijeninė e tij!.
Se tani e tutje do t'u sigurohej liria dhe barazia e vėrtetė si tė gjithė shtetasve tė tjerė nė pėrbėrje tė Federatės sė Jugosllavisė etj etj. Fatkeqėsisht shumė a pak nga kjo propagandė fallso duhet tė pranojmė se u mashtruan dhe u vunė nė shėrbim tė titistėve edhe mjaftė shqiptarė qė i shėrbyen me zell kėtij regjimi gjakpirės titist.
Nė kėto kushte atdhetarėt e vėrtetė, intelektualėt, studentėt, nėn udhėheqjen e patriotėve, nuk i ndėrprenė kėrkesat e tyre legjitime dhe dhanė tė kuptohet se populli shqiptar nė kėto treva nuk mund tė mashrohej me prapagandėn komuniste titiste. Perkushtimi, ndenja atdhetare shqiptare pėr vėllezėrit e njė gjaku nga shteti amė Shqipėri asnjėherė nuk ėshtė harruar, dhe nuk ėshtė tradhėtuar asnjėherė, ashtu siē trumbetohet me keqdashaje nga disa pseudo atdhetarė shqiptarė. Prandaj pėr ta vėrtetuar mė konkretisht kėtė mendim po e ilustroj me disa kėrkesa tė mė vonshme nė kohė tė ndryeshme, tė cilat e vėrtetojėn saktėsinė e tyre:
|
|
Enver HOXHA
Sė pari - kėrkesa e njė letre tepėr sekrete dėrguar Komitetit Qėndror tė Bashkimit Sovjetik, pėrsonalisht Josif Stalinit nga Enver Hoxha mė 2 shtator 1949 ku thuhet:
"Ne mendojme se ēlirimi i popujve tė Jugosllavisė mund tė arrihet vetėm me luftė e gjak. Tjetėr rrugė ska. Ėshtė e domosdoshme tė pėrmbyset e tė asgjėsohet klika e Titos. Lufta e Jugosllavisė duhet tė zhvillohet e ashpėr, deri nė kryengritje tė armatosur kundėr fashistėve dhe sherbėtorėve tė tyre tė brėndshėm me agjentin Tito nė krye
Populli Shqiptar nė Kosovė duhet tė luftojė nėn flamurin shqiptar, kurse parimi i vetėvendosjes duhet pėrcaktuar saktė dhe tė jetė rrjedhojė e luftės sė ashpėr tė shqiptarėve
" .
Ky dokument ėshtė zbuluar kohėt e fundit nė arkivat tepėr sekrete tė Rusisė dhe i botuar ne njė libėr tash nga shkrimtari e publiēisti i njohur Ymer Minxhozi;
Sė dyti - detyra e vėnė nga shteti shqiptar personalisht nga Enver Hoxha pėr njė ndėrhyrje tjetėr tė mundėshme nė Kosovė nė vitet 1980-81, ku autor i kėtij plani kam qėnė unė Veli Llakaj, dhe bashkpunėtori tjetėr Maliq Sadushi nėn drejtimin direkt tė Kryeministrit Shqiptar , Mehmet Shehu, ėshtė po ashtu njė fakt tjetėr i prekupimit pėr ribashkimin Kombėtar Shqiptar;
Sė treti - nga pėrpjekjet qė janė bėrė nė vitet 1990-1991 pėr njė pėrgatitje e ndėrhyrje tė mundshme , gjė qė vėrtetohet dhe simbas dėshmive tė Halim Abazit ish- Shef i Shtabit tė Pėrgjithshėm tė Ushtrisė ku theksohet se:
" Pėrgatitja pėr luftė vazhdoi pėr 10 vjet, pra 1980-1990, dhe ai thote se nė dhjetor 1990 u pėrgatitėn fushime nė bjeshkėt e Tropojės pėr tė pritur rreth 50-60 mijė shqiptarė nga Kosova nėpėr ēadra, guva dhe strehime tė tjera
Ramiz Alia interesohej se ku do tė kalonin brigadat
"
Po kėshtu kėto tė dhėna i jep dhe njėri nga autorėt dhe aktivistėt kryesor gjatė viteve 1976, nė Kosovė zoti Sokol Dobruna i cili thotė se:
" Nė vitet 1990-91 ai ka mbajtur lidhje tė ngushta dhe ėshtė takuar disa herė mė udhėheqėsin kryesor tė Shqipėrisė zotin Ramiz Alia dhe ka biseduar gjatė pėr fatet e Kosovės
"
Pėr fat tė keq, pėr arsye objektive apo subjektive ose pėr mungesė guximi nė ato kushte sa e si duhet, asnjė herė kėto plane nuk u realizuan. Pse ??!!
Demostratat e vitit 1980-81, unė mendoj se kanė qėnė nga mė tė fuqishmet si nė Kosovė, Mal tė Zi dhe Maqedoni, pėrsonalisht, kam qėnė pranė ndjenjės e shpirtit revolucionar tė kujtdo, por veēanėrisht tė studentėve tė Universitetit tė Prishtinės, qė si mė kujtohet, shumė djem e vajza tė asaj kohe mblidheshin me flamurin kombėtar dhe dilnin nėpėr demostrata.
Nė shkollat e Kosovės ėshtė bėrė njė punė mjaftė edukative atdhetare edhe nė mėsimet e pėrditshme, kur mėsueset apo mėsuesit i vinin nxėnėsit nė bankat e studimit sipas emrave karakteristik si:
Skėndėri,Ymeri e Abdyli, Drini, Vlora, Ismaili apo Qemali, Enveri, nė fund Flamuri etj.
Cka do tė thoshte kjo vendosje nė klasė?
Sipas njė dokumenti qė qarkullonte nė atė kohė nė Shqipėri e sidomos nė Universitetin e Tiranės, e kishte kėtė shpjegim: Skėnderi ishte lufta e Skėnderbeut qė luftoi 25 vjet pėr liri e pavarėsi;
Abdyli e Ymeri do tė thotė se ishin idealet e Lidhjes Shqiptare tė Prizrenit pėr bashkim kombėtar;
Drini qė do tė thotė i vetmi lum qė na ndanė padrejtėsisht midis vetvetės;
Vlora ishte ajo e pavarėsisė dhe po ashtu e bashkimit kombėtar; Ismaili apo Qemali presupozonte Ismail Qemalin qė shpalli pavarėsine e plotė tė Shqipėrisė;
Enveri presupozonte Enver Hoxhėn qė i mbėshteshin dhe atje i kishin shpresat,
Flamur ishte simboli kombėtar qė rreth tij duhet tė jemi gjithmonė tė bashkuar e tė pandarė.
Njė trajtim tjetėr nė atė kohė tė viteteve 1980-81 ishte dhe veshja nėpėr shkolla kudo , qė vajzat e djemtė visheshin me funde apo pantallona tė zeza dhe kėmisha tė kuqe qė simbolizonte flamurin kombėtar shqiptar.
Sa e sa mėsues e mėsuese e pėsuan me pushim nga puna, nė ato kohe. Tė gjitha kėto personazhe jepeshin me emra dhe shkolla se ku kishte ndodhur etj.
Edhe nė Maqedoni demostratat ishin tepėr tė fuqishme, sidomos nė Gostivar , Tetovė, Strugė etj. por e veēanta ishte nė atė kohė Veleshta, njė fshat i Strugės nė kufi me Rajcėn , ku flamuri u ngritė dhe u grisė disa herė,dhe ku shumė vetė u arrestuan .
Mė kjtohet nė njė matėrial qė jepej nė atė kohė kur nė njė fshat tė njė qyteti tė Maqedonise nė mos gabofsha ishte nė qytetin e Tetovės, njė bujk punonte tokėn, kur njėri nga qetė e tij ishte i zi, kurse tjetėri i kuq. Njerzit e UDB-sė ja vranė qetė kėtij bujku dhe vet e arrestuan, se simbolizonte flamurin kuq e zi tė Shqipėrisė.
Ja pra deri kėtu arrinte barbaria e atyre viteve karshi popullsisė shqiptare.
Mė vjen shumė keq qė atė matėrial qė qarkullonte nė ato vite nė Tiranė, nuk munda ta ruaj dotė deri nė fund. Atė matėrial po ta ketė dikushi dhe me siguri dikushi e ka, ėshtė mirė ta bėjė publik tė plotė pėrmbajtjen e tij, mbasi ka mjaftė probleme interesante. Ky matėrial nė atė kohė ka dalė nga Agjensia Telegrafike Shqiptare dhe me siguri atje ai dokument ekziston. Kėto demostrata unė nuk jam aspak nė gjėndje ti pėrshkruaj nė detaje, sidomos demostaratat nė trevat shqiptare, prandaj ėshtė detyra e atyre qė i kanė pėrjetuar dhe udhėhequr ti dokumentojnė.
Nuk dua ta fshehė aspak ndihmesėn qė ka dhėnė shteti shqiptar edhe me njė sasi kuadro ushtarak tė specializuar nė shumė fusha, sidomos tė zbulimit politik dhe strategjik. Kudo nė atė kohė zhvilloheshin stėrvitje tė ndryshme nėn emėrtime poashtu tė ndryeshme. Njėra nga kėto stėrvitje ishte e quajtur stėrvitje me resursit e "bronjuar", por edhe kjo e specifikuar sipas llojeve tė sekretit. Pikėrisht kėto kuadro qė u vunė nė dispozicion tė Kosovės e nė vise tė tjera , kishin pėr detyrė : Organizimin e gjithė strukturave nga ana ushtarake duke filluar nga skuadra, toga, kompania, batalioni e deri te brigada, me kuadro nga mė tė zgjedhurit nė bashkpunim me strukturat e vet popullsisė sė Kosovės nė viset e tjera shqiptare nėn robėrine e gjenocidin serb etj..
Kėto kuadro udhėhiqeshin nga njė shtab operativ dhe me detyra tepėr tė preēizuara. Kėto kuadro punonin me pėrkushtim tė madh dhe pėrgjegjėsi tė lartė. Disa nga kėto kudro nuk jetojnė sot mė, por disa pėr aq sa u lejohet kanė pranuar me kėnqėsi tė prononcohen . Udhėhėqės uhtarak nė Tiranė ishte B.S. kurse nė trevat Etnike ishte B.SH. me grupin e tij tė ndarė nė katėr zona pėr Kosovėn dhe nga dy zona pėr sejcilėn, si nė Maqedoni e nė Mal tė Zi. Kėto kuadro ishin nė zonėn mė tė nxehtė tė asaj dhe tė kėsaj kohe e qe ishte K.H.,ndėrsa nė zonat e tjera sipas ndarjes
. S.L. M.A. etj . Kryesorėt ishin Bujar Hoxha si kuadėr politik dhe Shaban Braha si kuadėr ushtarak. Po kėto kuadro do tė merreshin dhe me shpėrndarjen e gjithė matėrialeve tė tjera ushtarake si armatim, municion e veshmbathje. Nder e respekt pėr tė gjitha kėto kuadro tė mrekullueshme.
Te gjitha me dijeni dhe me urdhėr tė Enver Hoxhės.
Thirrjet e fuqishme dhe pėrgatitja shpirtėrorė qė bėhej nė ato vite ma merr mėndja ishte e shkallės mė tė lartė. EHO-t qė nuk pushonin nė ēdo miting e demostratė, ishin thirrje Enver Hoxha, pra e vetmja shpresė e asaj kohe
Nė vitin 1981 nė Shqipėri vjen nė mėnyrėn mė ilegale njė patriot nga trojet e Kosovės qė me siguri ndiqej nga UDB-ja ai quhej Hysen Tėrpeza. Si duket ky person UDB-nė e dogji shumė dhe krijuan njė incident nė ambasaden e tyre tė Jugosllavisė nė Tiranė se gjoja nga segmente tė caktuar shqiptare hodhėn njė bombė nė kėtė ambasadė. Kjo nga verifikimet me njerėz tepėr kopetent u vėrtetua se ishte njė " "broēkull". Prandaj edhe populli i qėndisi njė kėngė humoristike me kėtė pėrmbajtje:
" Per ēudi njė saba/
"politika"(gazeta e LKPJ) alarmin dha/
u gjet krimineli tha/
njė farė Hysen Tėrpeza.
Tani gjoja pergjigjej Hyseni.
Hiqmu qafe more dushman/
pse ma bėni kėtė biftan/
Hyseni nė Amerikė/
pėrcja nė adriatik/.
UDB. Moj sojė shqau/
ngjala qė kape tė shkau/
e hodhe grepen nopran /
nga Nju-jorku nė Tiranė
.
Kėngė , Valle dhe mendime lufte !
Zakonisht kuadrot kryesore ushtarake tė njėsive operative-startegjike dhe atyre tė aparatit tė Ministrisė sė Mbrojtjes Popullore nė rast tė ndonjė situate tė tensionuar politiko-ushtarake nė rajon, veēanėrisht pranė shteteve fqinjė, u takonte fati i " mirė"qė tė rrinin nė gadishmėri nė vėndsilokimin e tyre. Kėtė "privilegj"e kishin zakonisht ata qė drejtonin e merreshin me gadishmėrinė dhe njifnin mirė detyrat e planit tė luftimeve. Sipas kėsaj skeme i takonte komandantit ose shefit tė shtabit tė njėsisė, pra dhe Shefit tė Shtabit tė Pėrgjithshėm ose zvėndėsit tė tij dhe ndonjėrit nga drejtorėt kryesor tė ministrisė. Por situata dhe ky rregull ndiqej dhe nė ditėn pėrkujtimore madhore siē ishin festat jubilare tė pavarėsisė 28 nėntorit, apo tė ēlirimit 29 nėntori,dhe nė raste kur organizoheshin festivale kombėtare si ai i Gjirokastrės, ku shkonte dhe udhėheqja kryesore e partisė dhe pushtetit qėndror.
Nė vitin 1979 njė festival i tillė kombėtar u organizua si gjithmone po nė Gjirokastėr ku shkonte me radhė njė ose dy net dhe udhėheqa kryesore e shtetit shqiptar.
Ali Ēeno shoqėruesi i Mehmet Shehut mė merr nė telefon dhe mė komunikon se tė nesėrmen do tė shkoja pėr tė parė kėtė festival. Kėshtu u bė dhe shkova duke marrė me vete dhe Drejtorin e zbulimit tė Ushtrisė Eqerem Osmanin shefin e sigurimit tė ushtrisė Ēerēis Xhelon.
Nė mbrėmje takohem me Mehmet Shehun nė shtėpinė e caktuar pėr udheheqjen e personaliteteve para se tė fillonte festivali. Mehmeti ishte bashkė me tre djem tė rinj rreth tė 20-30 vjetėve. Mbas prezantimit qė mė bėri, me tregoi se kėta djem janė nga Kosova, kanė ardhur pėr festivalin tonė tė bukur nė Gjirokastrėn e vėndlindjes sė shokut Enver.
Mehmet SHEHU
Mehmeti trajtoi apo e pėrsėriti referenin qė mė bėri mua se mund ta kishte bėrė me kėta djem mė parė. Ai shtoi se kėta janė bėrthama kryesore qė do tė udhėheqin revoltat nė kosovė pėr tu shkeputur nga regjimi i Titos qė ėshtė duke dhėnė shpirt bashkė me Titon qė po kangrenizohet nga kėmba te koka.
Kėte qė tė thash ėshtė vetėm pėr ty dhe pėr asnjė tjetėr. Po u muar vesh nga tė tjerėt ky problem qė po te them se ju dhe kushdo tjetėr qė do tė hap gojėn shkon nė gjyqin ushtarak e dėnohet si tradhėtar! Mė tej ai u thote mystafirėve se ky ėshtė Shefi i shtabit tė Pėrgjithshėm tė Ushtrisė sonė Veli Llakaj, pra kjo porosi qė i thash kėtij vlenė dhe pėr ju, por me njė dallim se ju ndiqeni dhe nga UDB-ja dhe po e mori vesh ajo kėtė takim apo porosi ju e paguani me kokė, dhe qeshi me tė madhe. Sigurisht isha i bindur se shokėt e ardhur nga Kosova ishin jo vetėm tė ipresionuar, por edhe deri diku tė befasuar nga njė pritje e tillė, detyrė e rreptėsisė, po edhe atdhetare se ka tė bėjė me fatet e kombit.
Mbasi unė u largova, Mehmeti me tė ardhurit nga Kosova qėndroi nė banesėn e tij ku ishte vendosur e ashtujtura "shtepi e partisė". Para se tė largohesha, ai mė pyeti nėse isha sistemuar pėr tė fjetur diku nė Gjirokastėr, apo mos ke ardhur me mendimin se do tė mbajė unė pėr darkė nė banesė. Sigurisht kėtė e tha me shaka, por edhe unė ju pėrgjigja po me gjysėm shakaje, duke i thėnė : "shoku Mehmet, unė kudo qė vete jam mė i privilegjuari se e kam vėndin, nė ēdo njėsi tė ushtrisė kam njė banesė banimi". Dhe kjo nuk ishte shaka, po e vėrtet se ishin tė shumta rastet qė kur shkoja nuk flija nėpėr hotele, por nė dhomat e gadishmėrisė tė komandave qė ishin tė pajisura me tė gjitha mjetet e fjetjes kur ata flinin nė reparte, bile kishte bėrė shumė herė vaki qė unė po me njė grup tė caktuar prej 7-9 veta kishim fjetur nėpėr komandat dhe kur nuk kishte kaq shumė vėnde, flinim nėpėr infiermerite e tyre.
Mbas mbarimit tė koncertit tė festivalit,( unė kaq e kishja lejen vetėm njė natė), por edhe kėtė natė nuk qėndruam aty po marshuam tėre natėn pėr nė Tiranė. Rrugėn e bėmė jo Gjiorokastėr-Tepelenė- Mallakastėr-Tiranė, por na u shkrep nuk edi se kush e bėri kėtė propozim Eqeremi apo Ēerēizi dhe unė ishja dakord me ta, dhe lėvizjen e bėmė Gjirokastėr-Pėrmet-Berat-Tiranė, pse ?! Nė mėngjes ishim nė zyra brėnda orarit zyrtar. Bėmė dhe njė gabim, qė gjatė rrugės jo vėtėm qė nuk vramė ndonjė lepur, por nuk i qėndruam as rojeve qė ishin vendosur si masa sigurie gjatė rrugės. Pra pikėrisht nė Ballaban tė Kėlcyrės roja deshi tė na ndalonte, pra tė bėnte detyrėne saj, ne u treguam se kush ishim dhe me kaq nuk pritėm qė ai tė merej vesh me pėrgjegjėsin e tij. Kjo mėnyrė sjelljeje pėr ne nuk ishte korrekte, kur vetė tė tilla i organizonim. U pendova pėr njė veprim jo korrekt me kėta njerez kaq tė mirė. Tė nesėrmen sa vajta nė Tiranė kam marrė nė telefon degėn e punėve tė brendėshme dhe ju kam kėrkuar tė falur atyre shokėve qė nuk ju kishim qėndruar. Kėtė e bėra bashkė me Ēerēiz Xhelon mbasi Ēerēizi edhe njifej mė nga afėr me Kryetarėt e degėve tė Punėve tė Brendėshme, (kur ti lexojne kėto shkrime po tė kenė mundėsi dhe nė qoftė se jetojne edhe tani ju kėrkoj ndjesė pas kaq kohėsh).
Shumė nga kėta studentė "festivalistė" kur shkuan nė Kosovė me siguri qė janė vėnė nė ndjekje tė UDB-sė. Muarėm vesh se njėrin
?!.. e thirri dhe vet ish- ministri i jashtėm pėr Kosovėn tė asaj kohe Ukshin Hoti dhe e mori nė pyetje duke i kėkuar se : "Unė e di qė keni qėnė nė Shqipėri nė Gjirokastėr, nė festivalin e vėndit amė, por ju duhet tė mė thoni se a jeni takuar me Mehmet Shehun qė akuzoheni apojo". Pėrsoni nė fjalė ka hezituar tė tregoi takimim qė ka bėrė
e kotė gjithēka, dihej tash. Nė fund pas kerkesės kėmbėngulėse tė Ukshin Hotit, ai ka pranuar dhe ka deponuar se: "kemi qėne dhe vet i tretė kam takuar Kryeministrin e Shqipėrisė Mehmet Shehun". :Ukshin i ka thėnė , a ja ke dhėnė dorėn Mehmet Shehit,dhe eja tani ta puth unė atė dorė, largohu se nuk do tė gjėjė asgjė nga UDB-ja". Por pas shumė kohe dhe situatės sė padurueshme ata kaluan tė gjithė nė ilegalitet, dikush nė Kosovė dikush nė vndėt e tjera sin ė Gjermani Zvicėr e gjetkė.
Emrat e plotė pėr arsye "objektive" edhe sipas kėrkesės sė tyre do tė bėhen publike mė vonė, sikurse edhe po pata mundėsi qė kėto shkrime t'i botojė, do tu marrė dhe njė herė prononcimet jo vetėm pėr ato vite, por edhe pėr vitet 1990 e ti botojė tė plotė ashtu siē do ti japin ata vetė. Pres me gjithė qejf, mbasi tash kjo ėshtė njė kohė e shkuar dhe shokėt mund tė prononcohen hapur, pa asnjė kundėrshtim.
Si ka qėnė rrjedha e kryengritjeve apo udhėheqjes revolucionare nė Kosovė.
Asnjėherė nuk kanė pushuar intelejtualėt, patriotėt e udhėhqėsit e Kosovė pėr organizimin e tyre politik e ushtarak, pėr tė luftuar regjimin nė fuqi sllavo- serbe e klikės titiste. Ato kanė ardhur natyrshėm nė rritje nga koha nė kohė.
Ja si ėshtė zhvilluar rrjedha e tyre nė vite dhe cilėt kanė qėnė udhėheqėsit kryesor.
Nė vitiet 1970 janė krijuar disa grupe ilegale si:
1-Organizata Marksiste Leniniste e Kosovės, tė cilėt mė parė ishin anėtarė tė organizatės ilegale "Grupi Revolucionar", ku krerėt e tyre u arrestuan njėri pas tjetrit, dhe pikėrisht kjo mė vonė u kthye nė Organizatė Ilegale "Marksiste Leniniste" mė 1976, e cila u krijua nga njė grup atdhetarėsh intelektualė me ndenja revolucionare, ku sipas tė dhėnave ka qėnė:
1- Mehmet Hajrizi,
2- Hydajet Hyseni,
3-Gani Syla,
4-Sherafedin Berisha,
5-Basri Musmurati,
6-Berat Luzha,
7-Kadri Zeka,
8- Nazmi Hoxha etj. etj
Peshėn kryesore tė kėtyre viteve nė Kosovė e ka mbajtur Hydajet Hyseni, kurse nė diasporė Kadri Zeka, i cili bėri edhe lidhjen me Isuf Gėrvallėn me banim nė Gjermani, qe me vone u vranė nė mėnyrėn mė barbare nga UDB-ja.
2-Mė vonė kjo organizatė mundi nė ilegalitet tė nxirrte edhe njė organ shtypi me thirrje doemos revolucionare atdhetare, dhe ky shtyp drejtohej nga revolucionari Kadri Zeka. Kjo organizatė ka vepruar fuqishėm dhe nė vitet 1980-81, ku nė krye tė demostratave tė studentėve nė kėto vite sipas tė dhėnave dokumentare dhe nga tė dhėnat e sotme, nė Kosovė ishte Mehmet Hajrizi, por diku thuhet edhe pėr Ali Lajēin.
Kėto personalitete kanė qėnė prezente sipas kushteve e mundėsive deri nė vitetet 1989-1990, por kjo kėrkon njė dokumentim mė tė saktė nga ato personalitete qė kanė marrė pjesė direkte nė kėto struktura.
Kėto lėvizje kaluan gradualisht nga viti nė vitė nė disa emėrtime siē janė:
Lėvizja Popullore (LP);
Lėvizja pėr Ēlirimin e Kosovės (LĒK); deri te Ushtria Ēlirimtare e Kosovės (UĒK-sė), qė realizoi aspiratat e popullit tė shumė vuajtur shqiptar me banim nė Kosovė.
Shėnim:: ju kėrkojė ndjesė gjithė dėshmitarėve dhe aktivistėve tė asaj kohe pėr mos saktėsi tė plotė tė kėtyre tė dhėnave.
Pėrgatitja e kuadrove shqiptare nga Kosova nė Shqipėri
Nė vitin 1991, pėrsėri ishte njė shans tjetėr pėr ndryshimet qė po ndodhnin kudo nė drejtim tė demokratizimit tė vėndeve tė mbajtura nėn kolonializėm e pushtim me vite tė tėra. Njė ndėr kėto vėnde ishte edhe Kosova, prandaj politika e shtetit shqiptar duke i parė me objektivitet kėto kushte nuk mund tė rrinte duar kryq, ashtu siē nuk ka qėnderuar kurrė duarkryq pėr vėllezėrit e njė gjaku, pra tė Kosovės martire. Prandaj edhe ėshtė parashikuar qė njė sasi e konsiderueshme pėr aq sa ishin mundėsite maksimale tė mėnjėhershme qe kjo popullsi, duke bėrė dhe njė pėrzgjedhje tė pėrgatiteshin njėherazi rreth 50-60. 000 luftėtarė dhe kuadro tė zgjedhura sipas prirjeve dhe vendosmėrisė sė tyre pėr ta ēuar deri nė fund ēėshtjen e kauzės sė pavarėsisė sė plotė tė Kosovės.
Si duket kjo ishte parashikuar tė bėhej vetėm nė njė turnė, dhe ndofta gradualisht simbas situatave edhe mund tė vazhdonte me turne tė tjera. Por duket qė situatat politike dhe presionet qė mund te jenė bėrė nė atė kohė nga faktorėt politik tė jashtėm ,nuk qe e mundur tė realizohej ky qėllim dhe kjo ide e shtetit shqiptar. Prandaj u kalua nė njė situatė dhe variant tjetėr mė tė moderuar, pėrgatitja pjesė- pjesė e disa kuadrove dhe luftėtarėve po nė Shqipėri, por tash me grupe mė tė vogėla. Prandaj u pėrzgjodh varianti i pėrgatitjes nė disa grupe mė tė vogla nė thellėsi tė vėndi e jo mė afėr "kufirit"Shqipėri-Shqipėri.
Shteti shqiptar dhe Ministria e Mbrojtjes mori njė vendim tejet atdhetar e me pėrgjegjėsi para vėndit e popullit tė tij, dhe filloi e pėrgatiti tė paktėn dy grupe me nga 40-50 luftėtarėsh e kuadrosh nga ana ushtarake me tė gjitha elementėt fillestar tė luftės, si nė njohjen e teknikės e tė armatimit ashtu dhe nė format e luftimit taktik, kryesisht asaj tė vogėl qė nė ato momente e kushte ishte e domosdoshme. Nė pjesmarjen e kėtyre grupeve, mė sakt nė grupin e dytė ishte edhe Adem Jashari i cili u bė simboli i Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės. Nuk mund tė hyjė aspak nė analiza tė cilat tash nuk mė takojėn mua, por dikujt tjetėri se nė kėto grupe nuk ishin futur edhe elemente destruktivė, apo edhe "spiuj"e keqbėrės pėr ta sabotuar kėtė lėvizje.
Nga dokumentet dhe historiku i Komandant Adem Jasharit dihet se janė bėrė tre antetate apo rrethime pėr asgjesimin fizik tė tij, sepse ai ndiqej ngado qė shkonte nga UBB-ja.
Nė rrethimn e parė tė cilin e ēau dhe doli i palėnduar, trimi Adem Jashari pėrsėri u rikthye po nė tokėn amė, por edhe kėtu fati nuk e dha qė ky trim e atdhetar me ndenja tė larta kombėtare ti shpėtonte edhe nė gjirin e nėnės ndjekjes, presekutimit dhe kėrcėnimit pėr arrestim e deri nė asgjesimin fizik tė tij si terrorist !
Lindja ( themelimi ) i UĒK-sė
Falė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės e cila doli aty nga mezi i vitit 1990 dhe bėri realitet pavarėsinė e saj, pavarėsisht nga kostoja qė pagoi, apo disa gabime qė bėnė udheheqėsit politikė dhe ushtarakė tė saj duke lėnė jashtėtė saj trojet etnike, tė Preshevės, Bujanocit dhe Medvegjes, e po ashtu dhe tė disa mangėsive tė mardhėnieve nė luftė, tė cilat nė tė shumtėn e rasteve janė tė pashmangėshme, tė kujdo shteti qoftė dhe me pėrvojė tė medha luftarake nė situate dhe momente tė cakturar tė luftės.
Por ėshtė tejet interesante se me gjithė qė ka njė kohė shumė tė afėrt themelimi apo krijimi i saj, janė dhe shume hamėndje apo versione pėr tė ?.Versionet janė individuale, institucionale dhe pėrsonale. Dhe kėto jepen nga ato pėrsonalitete qė kanė marrė pjesė nė themelimin apo krijimin e saj dhe nė shumė nga kėto organizma nė vite tė tėra nė Kosovė.
Ja disa nga versionet qė janė hedhur pėr diskutim nė njė periudhė kaq tė shkurtėr:
-"Kur u krijua UĒK-ja mė 17 nėntor 1994 apo mė 31 dhjetor 1991 ? Data dhe vite kėto, qė kanė hapur debat midis anetarėve themelues tė UĒK-sė me shefin aktual tė grupit parlamentar tė Kosovės qė i pėrket PDK-sė zotit Jakup Krasniqi, lidhur kjo me ligjin pėr njohjen e dėshmorėve tė UĒK-sė mė 30 dhjetor tė vitit 1991
Themeluesit e UĒK-sė qė kėrkojnė themelimin e saj mė 17 nėntor 1994, pėr tė quajtur veterane dhe invalide tė luftės janė: Fazlli Veliu, Emrush Xhejmali, Gafur Elshani e Ali Ahmeti, sipas dokumentave tė cilat e kanė dizajnuar dhe formėn e emėrtimit tė UĒK-sė.
Ndėrsa deputeti Nait Hasani, thotė se ideja rreth themelimit, si dhe grupet tė cilat kanė luftuar pėr ēlirimin e Kosovės, kanė vepruar edhe para 17 nėntorit 1994 nėpėr gjithė teritorin e Kosovės, por kėto grupe kanė vepruar tė shkėputura, sepse njė pjesė e tyre kanė qėnė nė bashkpunim me Lėvizjen Popullore tė Kosovės (LPK), dhe kėto grupe kanė qėnė financuar dhe armatosur nga LPK-ja, dhe mbas publikimit tė UĒK-sė, tė gjitha grupet e armatosura gradualisht janė bashkuar dhe kanė vepruar me njė platformė".."I kėtij mendimi ėshtė dhe deputeti i PDK Xhavit Haliti i pranishėm nė momentin kur u themelua UĒK-ja"
Njė gjė ėshtė e saktė se sipas tė gjitha tė dhėnave kjo ėshtė krijuar nė Zvicėr me njė grup tė tillė nismėtarė, tė cilėt kanė qėnė tė gjithė po nė Zvicėr me komandant tė UĒK-sė Azem Syla. Adem Jashari nuk ka qėnė nė kėtė krijim e pagėzim tė saj, mbasi ai ka qėndruar gjithmonė nė Kosovė dhe veēanėrisht nė Prekaz.
Ai ėshtė njė komandant nderi i UĒK-sė, sepse veprimtaria e tij nė krye tė njė grupi tė armatosur ka ekzistuar shumė kohė para krijimit tė UĒK-sė, qė nga fillimi i vitit 1991.
Pra Adem Jashari indentifikohet si komandanti i Ēetės sė Pezės me heroin tonė tė lavdishėm Myslim Peza qė ishte krijuar shumė vite para se tė krijoheshin njėsitet guerile, ēetat e batalionet partizane dhe jo vetem kur u krijua Shtabi i Pėrgjithshėm mė 10 korrik 1943. Kėta janė komandante legjendare tė pavdekshėm tė kombit shqiptar.
"Nė Drenicė ka qėnė njė grup qė ka vepruar, nė tė cilin ka qėnė Adem Jashari, ku ka krijuar njė strukturė dhe ėshtė pėrkjekur dhe organizuar pėr tė vepruar kundėr Serbisė"
Duke pėrkujtuar periudhėn e luftės dhe zyrtarizimin e UĒK-sė, ai bėnė tė ditur se tė pranishėm nė themelimin e saj ishin anėtarėt e LPK-sė, duke pėrfshirė dhe emrin e Azem Sylės"
Por pa e cilėsuar se Azemi u zgjodh komandant i UĒK-sė.
" Anėtari i Shtabit Qėndror Ali Ahmeti ka thėnė: Unė kam qėnė nė takimin e 17 nėntorit 1994 kur ėshtė themeluar UĒK-ja
Dėshmorėt e parė tė UĒK-sė, janė Zahir Pajaziti, Edmond Hoxha, Hakif Zejnullahu, tė vrarė mė 3 janar 1997 nė befasi nga paramilitarėt serbe. Kėto ishin pushkėt e para tė lirisė, dhe kėtu merr rrugėn e vet UĒK-ja
Pra, kjo ėshtė kthesa e madhe e populllit tė Kosovės".
Mos kjo histori e krijimit tė ushtrive do tė mbetet e nigmė ashtu siē po veprohet dhe me politikėn zyrtare tė Tiranės qė akoma nuk kanė njė pėrkufizim logjik, historik e ligjor se kur ėshtė krijuar ushtria Shqiptare? Kjo ėshtė dhe duhet tė mbetet detyra kryesore e histografisė shqiptare dhe e historianėve tė paanshėm. Pse tė mos merret logjikisht a kishte ushtri Skėnderbeu, si u krijua, mbi ēfarė baza ishin luftėtarėt, si veproi e kush i udhėhoqi, sa luftime bėri, a duhet tė quhet kjo themelimi i ushtrise shqiptare dhe krenaria e kombit tonė?
Po Lidhja Shqiptare e Prizrenit kishte ushtri Shqiptare, udhėhoqi ndonjė veprim luftarak? Sigurisht qė po, sepse lidhja me organet e saj, thuhet nė kėtė program, kishte organin qėndror , lokal dhe repartet ushtarake qė i ngrit
Nė Ferizaj mė 6 korrik 1908 numuri i tė grumbulluarve pėr luftė ishte 4.000 veta
.mė 22 korrik doli nė mal ēeta e Kosturit ku u bashkuan 1.000 veta. A kishte kjo lidhje me njė administartė tė saj shtetrore dhe a parashikonte ndonjė strukuturė mbrojtje?
Po ti referohemi dokumenteve nė muzeun historik tė kėsaj lidhjeje nė Prizren, do tė shikojme kėtė strukturė:
Komiteti Qėndror i Lidhjes Shqiptare
Komiteti i Lidhjes nė ēdo zonė
Kėshilli Qendror
Prokuroria, Gjykata e Lartė
Kėshilli Kombėtar
Qeveria
Ministria e
Jashtme
Ministria financave
Ministria e mbrojtjes
Kėshilli sanxhakeve
- Po Ismail Qemali mė 1912 a kishte Ministri Mbrojtjeje, a kishte Shtab tė Pėrgjithshėm, a kishte organe mobilizimi, a kishte ushtri, ku kishin luftuar, kush i udhėhoqi luftimet etj.?
-Po lufta e Vlorės mė 1920 a kishte ushtri, a kishte organizim ushtarak, a kishte komanda qė drejtonin luftimet, kush i udhehoqi kėto luftime?
- Po qeveria e Ahmet Zogut 15 vjeēare a kishte ushtri, ministri Mbrojtjeje, organ mobilizimi, kush e udhėhiqte ushtrinė shqiptare etj.?
- Po Lufta Antifashiste Nacionalēlirimtare a kishte ushtri, kur u krijua, a kishte komandė e shtab tė Pėrgjithshėm, kush e udhėhoqi, ēfarė luftimesh kreu, sa kohė vazhdoi kjo ushtri 50 e mė shumė vjet, pasardhėse e saj ėshtė ushtria e sotme, atėhere cila duhet tė jetė data e krijimit tė ushtrisė ?
Ushtria shqiptare kishte mbi 500.000 forca tė armatosur. A nuk e meriton tė quhet kjo ushtri shqiptare e krijuar mė 10 korrk 1943 .
Krijimi i UĒK-sė dhe sfidat e saj nga tė papriturat e politikės
Ushtria Ēlimtare e Kosovės ishte faktori determinant pėr ēlirimin dhe pavarėsine e saj, si shpresa e vetme pėr t'u ēliruar njėherė e pėrgjithmonė nga thudra serbo-sllave. Prandaj sakrificat e saj sublime dhe gjaku i derdhur nuk duhej tė shkonin kot dhe kėtė me siguri organizatorėt, drejtuesit dhe udhėheqėsit i kishin parashikuar kėto privacione tė jetės dhe nuk do ta kursenin pėr Kosovėn e tyre tė shtrenjtė.
Kjo strukturė kaq solide dhe e pakthyeshme nė rrugėn e saj nuk u pritė mirė jo vetėm nga serbo-sllavėt, por edhe nga politika qe behej nė Kosovė, sidomos nga Ibrahim Rugova dhe Bujar Bukoshi, qė me siguri me politikėn e tyre pacifiste ishin plotėsisht nė shėrbim tė Millosheviēit. E qė ta ruanin kėtė regjim shtypės akoma nėn sundimin sllav, si kundėrvėnie direkte krijuan njė formacion tjetėr ushtarak me emėrtimin Forcat e Armatosura tė Kosovės (FARK-u). Krijimi saj ishte njė katastrofė e vėrtetė dhe do kalonte deri nė konflikte, ashtu siē edhe ka shkuar nė disa raste dhe misionin e saj e mbylli me turp.
Pse nuk i interesonte Presidentit Rrugova dhe Kryeministrit Bukoshi qė tė ishte faktor kryesor UĒK-ja qė e udhėhiqnin ata qė kanė qėnė gjithmone nė opozitė me regjimin e Beogradit titist tė burgosur , tė interrnuar e tė pėrndjekur me vite tė tėra, por kryesisht nga vitet 1960 e kėtej, dhe kėta ish tė burgosur dhe tė papreferuarit si tė Rrugovės e tė Bukoshit? Ky veprim mendoj se ishte njė marrėzi e ēmėnduri, etje pėr pushtet. Krijimi i kėsaj strukture tė armatosur se gjoja tash edhe ata do tė luftonin e kontribuonin pėr "atdheun", i ngjanė apo ėshtė indentike e asaj tė Luftės Antifashiste Nacionalēlirimtare nė vėndin tonė, pra midis partizanėve qė luftonin okupatorin dhe ballistave qė bashkpunuan me pushtuesin. Kėta me kėtė strukturė mė shumė do ta dėmtonin e sabotonin luftėn e UĒK-sė dhe do tė ishin njė favor pėr regjimin e Sllabodan Millosheviqit. Pėr kėtė qėllim Bukoshi krijoi dhe njė tė ashtuquajtur fondi "Per Republiken e Kosoves, ku mblodhi shuma tė mėdha nga populli i Kosovės e veēanerisht nga diaspora.
Pse i duhej njė strukturė e tillė Rrugovės e Bukoshit ?!
Sė pari - ata do tė humbisnin pushtetin politik dhe atė shtetror dhe kėtė pushtet do ta merrnin fitimtarėt, ata qė kishin luftuar njė jetė tė tėrė dhėmbė pėr dhėmbė me pushtuesit sllavė;
Sė dyti - Do tė prisheshin me miqėt e vjetėr e tė rinj tė Millosheviēit qė ua kishin dhėnė besėn atyre dhe ata pushtetin kėtyre, si bashkpuntore tė UDB-sė e regjimit aktual nė fuqi;
Sė treti - do tu ruheshin dhe akuzave qė do tu bėheshin pėr mėkatet qė i sollėn popullit tė Kosovės me vite tė tėra, hiq e mos e kėput, si dhe pėr shumat e mėdha tė pėrvetėsuara nga pėrfitimet politike dhe ato ekonomike etj.
Ku ishin Rrugova dhe Bukoshi gjatė luftės ?
1- I veshi dikush nga kėta rrobat ushtarake qoftė edhe nė mėnyrė simbolike, tė dilte si udhėheqės i tyre nė kėtė luftė, qoftė me "UĒK-nė" , apo dhe tė ashtuquajturėn ushtri tė tyre Forcat e Armatosura tė Republikės sė Kosovės (FARK-u)? A dhanė ndonjė prononcim pro kėtyre luftimeve, ndonjė koferencė shtypi, ndonjė pėrkrahje, apo denoncim kundėr Sllabodanit, kė armatosėn dhe pse e armatosėn, ku luftoi e si luftoi?
2- Rugova pacifist, bashkėpunėtor i Millosheviqit jo vetem para luftės, por edhe nė momentet mė diēisive ai shkoi nė Beograd e lidhi marrveshje me kriminelin e Ballkanit, dhe mbas kėsaj, nga frika se mos e pėsonte si Benito Musolini, ia mbathi te vėndi i tij nė Itali. Kurse Bukoshi trafikant e grumbullues tė hollasha nga djersa e gjaku i shqiptarėve ne diasporė, do ta bėnte kėtė luftė kundėr vasalit tė tyre?
Vdiq Rrugova ky udhėheqės i "madh" i popullit tė Kosovės, qė gjithkush nuk ėshtė i pavdekshėm as edhe i pazvėndėsueshėm nė kėtė botė. Por ku duhej ta kishte varrin ky lloi burri, nė vorrezat publike apo nė vorrezat e kundėrshtarėve tė tij , pra tė luftėtarėve tė lirisė UĒK-sė?
Kush vendosi pėr varrimin e tij bashkė me luftėtarėt e dėshmorėt e kombit, tė njė renegati tė kombit? Pse duhej njė veprim i tillė?
U kundėrshtua nga veteranė e luftėtarėt e UĒK-sė.
Po pse u lejua?
Ndoshta nuk mė takon mua kjo pyetje dhe ky vendim, por ju takon atyre qė janė atje, dhe tash a duhet tė jetė atje apo diku gjetkė? Me siguri jashte varrezave tė dėshmorėve tė kombit e tė atdheut qė luftuan pėr ēlirimin e Kosovės.
Sigurisht njė qėndrim i tillė me siguri ėshte fenomen shqiptar. Ish komandanti e komisari i Ushtrisė antifashiste tė Shqipėrisė gjatė Luftės sė Dytė Botrore Enver Hoxha, u ēvarros nga bashkė shokėt e luftėtarėt e tij tė njė ideali. Po kėshtu u ēvarros dhe ish Shefi i Shtabit tė Pėrgjithshėm po tė kesaj ushtrie Spiro Moisiu, e shumė ish- udhėheqės tė tjerė tė kesaj lufte.
Ēvarrimi i tyre u bė nga njė grup rrenegatėsh antikombėtarė dhe natėn nė fshehtėsinė mė tė madhe si kusarė. Po Rrugova a mund tė rrijė atje midis tyre ?
Nuk mund tė lė jashte kujtesės time edhe profesorin e nderuar qė ka folur aq shumė pėr pavarėsinė e Kosovės nga ana teorike dhe volume tė tėra pėr kėtė qėllim, i nderuari Rxhep Qosja. Por ēfarė bėri nė praktike, mos ndoqi rrugėn e Rrugovės qė nuk ėshtė pajtuar kurrė me tė pėr ēėshtjen kombėtare tė Kosovės. Edhe njeri kaq i madh nuk u duk fare nė horizontin e kėsaj lufte. Ai nė vėnd qė tė ishte praėn tyre, nė tė njėjtėn llogore, u largua nga zjarri i luftės dhe erdhi nė Shqipėri praėn vilės sė Enver Hoxhės. Jo tė nderuar intelektualė, jo vetėm me shkrime, por me pushkė e penė tė luftoni nė tė njėjtat llogore tė lirisė e pavarėsisė sė shtetit tuaj.
Atdhetarėt e vėrtetė njihen nė kohė tė mira e tė vėshtira, dhe gjithmonė i qėndrojnė pranė e besnik popullit tė tyre.
Qėndrimi i politikės shqiptare dhe segmenteve tė caktuaar kundėr UĒK-sė
Politika berishiane dhe lidhja e saj me Serbinė dhe udhėheqėsit e saj, patjetėr qė edhe kėtu do tė kishte rolin e saj negativ, tė cilin deri diku tentoi, por edhe mundi pjesėrisht ta realizoi, kryesisht me ata qė i shkonin verbėrisht nga pas, dhe pėr tė mbuluar lidhjet e dukshme dhe tė padukshme me mikun e tij Sllobodan Millosheviēin. Sepse po ky Sali qė theu embargon pėr Serbinė duke e furnizuar atė me naftė kasapin e Ballkanit, pėr tė vrarė popuj tė pafajshem. Prandaj Sala vuri menjėherė nė fuksionim mekanizmat, servilėt dhe antikombėtarėt nė veprim.
Mbasi UĒK-ja kishte marrė njė mbėshtetje tė fuqishme nė Tiranė, por kishte marrė edhe viston e Presidentit tė asaj kohe zotit Rexhep Meidani pėr ta ndihmuar me ēdo kusht dhe sakrificė. Kur shumė shoqata atdhetare kishin dalė me njė plotformė tė pėrbashkėt , me njė zė tė pėrbashkėt dhe me njė thirrje po tė pėrbashkėt tė gjithė nė ndihmė tė UĒK-sė se e vetmja forcė luftarake qė do ēojė nė ēlirimin e vėndit nga pushtuesit sllav. Momentalisht me krijimin e FARK-ut nga Rrugova dhe Bukushi , me siguri qė "miku" i vjetėr i tyre nuk duhej tė rrinte duarkryq nė kėtė drejtim.
Njė ditė tė bukur nė Muzeun Historik Kombėtar bėhet njė takim me njė sasi shoqatash jo qeveritare qė nuk janė as atdhetare, as kulturore, as antifashiste, por fantazma tė kohės, organizuan njė mbledhje qė e drejtonte njė grup nismėtarėsh me nė krye Alfred Moisiun dhe Rrahman Pėrllakun, ku shtruan njė kėrkesė pėr bashkim nė ndihmė tė Kosovės . Nga tė pranishmit kėrkuan qė secili qė dėshiron duhet tė nėnshkruante njė marreveshje dhe listėn pėrkatėse te bashkangjitur. Mashtrimi i radhės sė tyre bėri efekte negative, e them negative se ma merr mėndja se shumė nga ata qė firmosėn nė emėr tė shoqatave, me siguri ishin tė gėnjyer pėr qėllimin e vėrteta, qė krijimi e bashkimi i tyre ishte njė minė me sahat nė dėm tė luftės sė Kosovės dhe jo pro saj.
Mė datėn 5 maj 1999 Rrahman Pėrllaku takon shokun Zydi Kroi , kryetarin e Shoqatės Kombėtare tė Ushtararkeve dhe i thotė: "Zoti Zydi, edhe ju duhet tė bashkoheni me ne , nė ndihmė tė Kosovės, prane Kėshillit Koordinues qė tash ėshtė krijuar". Nė kėto kushte Zydiu bisedon me ne qė ishim tė organizuar nė kėto shoqata pėr Kosovėn, dhe na shtron problemin qė i kishte ngritur Rrahman Pėrllaku. Duhej verifikuar tashmė se ēishte ky kėshill dhe kujt i shėrbente?
Me njė herė u vumė nė veprim se edhe dyshuam pėr tė. Kėtė kėshill e udhėhiqte njė djal nga Tropoja qė quhej Ibrahim Milushi me zyra tepėr luksoze nė Hotel "Dajti". Shkuam pėr ta takuar kėtė pėrson dhe tė bisedonim , se kush janė udhėheqėsit, cfarė qėllimi ka, kush e drejton etj. Nė takim isha unė Veli Llakaj, Zydi Kroi dhe Muharrem Mulgeci, ish- komandant Korpusi, shok shumė i mirė nga Tropoja. Muharremi u njofė mirė me atė djalin, na prezantoi edhe neve si kryetar shoqatash dhe porosinė qė kishte dhėnė zoti Rrahman Pėrllaku pėr tiu bashkangjitur kėtij Kėshilli. Pėrsoni nė fjal, na vuri nė dispozicion gjithė dokumente dhe materialin e koferencės sė shtypit qė do tė organizohej me partitė politike nga Shoqata e Atllantikut me zotin Alfred nė krye.
Ja cilat ishin dokumentet dhe kėtkesat e kėtij Kėshilli:
Nė kėtė Kėshill Kordinues ishin regjistruar jo pak, por plotė 95 organizata, pra kėta ose kishin punuar mė mirė nga ne qė kishim 14 nė fillim e mė pas nė 34, ose ishin mė rrufjan politik dhe kishin bėrė njė punė mė tė "kualifikuar".
Nuk do ti pėrmėnd tė gjitha organizatat , por disa qė na kanė rėnė nė sy pėr keq dhe dashakeqės tė ēėshtjes kombėtare. Nuk mund tė them se tė gjithė kėta ishin me kėtė ide, por me siguri kanė qėnė edhe tė mashtruar.
Ja si ishte titulli i tyre:
Lista e organizmave Joqeveritare pjesmarrėse nė Kėshillin Kordinues tė OJQ-ve per Kosovėn
Nr.1- Shoqata Bashkimi pėr Kuvendin Gjithshqiptar me pėrfaqėsues Ibrahim Milushi, Tel.32887;
Nr.3-Shoqata Shqiptare e Antllantikut me pėrfaqėsues Alfred Moisiu Tel 27757, 64659;
Nr.4- shoqata Kosova me pėrfaqėsues Selman Ferati Tel .44701; Nr.6- Forumi Intelektualėve Shqiptar me pėrfaqėsues Pandeli Ēino Tel.25047, dheZef Rakocolli me Tel. 29223;
Nr.8- Shoqata Drenica me pėrfaqėsues Adem Hasani Tel. 35659; Nr.9-Istituti i Studimeve tė Mardhėnieve Ndėrkombėtare me pėrfaqėsues Arjan Starova me Tel
;
Nr.10-Istituti i Studimeve Bashkohore me pėrfaqėsues Artan Hoxha Tel.34868, 47146, 51010;
Nr.12- Shoqata e Ushtarakėve nė Pension e tė Liruar me pėrfaqėsues Dhimitėr Drenik Tel. 22240, Mufit Guxholli Tel. 24712, Shaban Nurka me Tel 44510;
Nr 13- Shoqata Mbarėshqiptare tė Psikologėve me pėrtfaqėsues Bedri Dede Tel.29455;
Nr.30 Sindikata e Pensionistėve me pėrfaqėsues Ibrahim Kėrēiku Tel
;
Nr.36 Shoqata Kombėtare "Skėnderbagasi" me pėrfaqėsues Mikodo Shakohoxha, dhe Mėno Deda Tel 62057, (Mėnua kur e mori vesh e quajti prapaskenė atė qė kishte vendosur emrin pa dijen e tij); Nr.37- Shoqata Peza me pėrfaqėsues Jonuz Caushi Tel. 61780;
Nr. 41- Organizata e Bashkuar e Veteranėve tė Luftės me pėrfaqėsues Rrahman Pėrllaku Tel. 51485;
Nr. 45- Shoqata e ish tė Burgosurve Politik tė Shqipėrisė me pėrfaqėsues Tanush Kaso Tel. 30123;
Nr. 57- Komiteti Mysliman Shqiptar me pėrfaqėsues Seli Muēa Tel
.;
Nr. 58- Istuti Islamik Shqiptar me pėrfaqėsues Ramiz Zeka tel. 30303;
Nr. 59- Shoqata Individi dhe Ligji me pėrfaqėsues Ilir Rusmaili Tel
;
Nr. 65- Organizata e Bashkimit tė Veteranėve tė Luftės me pėrfaqėsues Tahir Voshtina Tel. 27573;
Nr. 68- Shoqata Ēamėria me pėrfaqėsues Ilmi Shaqe Tel
;
Nr. 75- Akademia e Shkencave Shqiptare Amerikane me pėrfaqėsues Skėnder Kodra Tel
Nr.93-Lidhja e Historianėve Shqiptare tė Kosovės "Ali Hadri" me pėrfaqėsues Mr. Ali Shabani Tel. 35468;
Nr. 94 Shoqata e Grave Kosovare "Kosova e Lirė" me pėrfaqėsuese Merie Culaj Tel. 33378 etj etj.
Pra kėto ishin organizatat e shoqatat qė iu bashkuan ketij Kėshilli. A thua se tė gjithė kėta persona kanė qėnė tė ndėrgjegjshėm pėr tiu kundėrvėn Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės ??!! Tash ėshtė mirė qė tė prononcohen dhe tė demaskojėn mashtruesit dhe ata qė i kanė futur nė kėtė qorrsokak.
. Nė kėtė thirrje qė ju bėhej kėtyre shoqatave, u kėrkohej qė me anėn e influencės sė tyre sipas kushteve e mundėsive tė bėnin rregjistrimin "vullnetar" pėr tė shkuar praėn Ushtrisė sė Rrugovės dhe Bukoshit me emėrtimin FARK-u, pra njė strukturė kundėr UĒK-sė. e luftės sė pavarėsisė e vetvendosjes sė Kosovės etj.
Ja dhe modeli i kėsaj liste rregjistruese, cila ishte dhe ēfare kėrkonte:
KĖSHILLI KORDINUES I OJQ-VE PĖR KOSOVĖ
The Coordinating Council of the Albanian Ngo-s For Kosovo
Adresa dajti Hotel. Tirana .no.9, Tel&Fax: +355 42 51034 (411) Fax: + 355 42 51036
FLETĖ RREGJISTRIMI
"Vullnetar i Lirisė pėr Kosovėn"
Emri,atėsia, mbiemri---------------
Adresa e vėndbanimit tė plotė-----------
Vėndlindja------------------
Datlindja-------------------
Nr. Dhe lloji i dokumentit indentifikues---------
Profesioni civil-------------
Arma qė ka kryer ushtrinė---------------
Viti i mbarimit kohėzgjatja------------
Profesioni apo specialiteti ushtarak---------
Fuksioni ushtarak qė ka patur----------
A ka kryer studime ushtarake jashtė shtetit, ku dhe kur-------------
Ku mendon se mund tė japė mė tepėr si ushtarak-------------
" Vullnetari i Lirisė pėr Kosovėn"
Emri, atėsia, mbiemri, nėnshkrimi.
Ēfarė ju premtohej "Vullnetarėve tė Lirisė"
Tė gjithė atyre qė do tė regjistroheshin pėr tė shkuar nė Forcat e Armatosura tė Republikės se Kosovės"(FARK-u), pra te ushtrisė sė Rrugovės dhe Bukoshit, u premtohej me anėn e njė liste tjetėr njė shumė parashe prej 700 marka etj., Ndofta dhe ndonjė udhezim tjetėr "sekret" se ēishte kjo ushtri dhe kujt i shėrbente dhe si duhej tė vepronte apo tė prapagandonte. E them mundet, sepse dyshoj, por "filozofėt" e kėsaj lėvizjeje duhet ta dinė mirė.
Pėrpjekjet e mėtejshme tė kėtij Kėshilli Koordinues
Pėr ta realizuar me "sukses" kėtė qėllim djallėzor duhej edhe njė farė miratimi tė paktėn formal, edhe nga organet shteterore dhe ato partiake. Pėr kėtė ishte pėrgatitur njė material i cili do tė mbahej nė njė koferencė shtypi nė Hotel "Dajti, ku do tė mernin pjesė tė gjitha organizatat e shoqatat e pėrcaktuara nė listėn nėnshkruese, apo edhe ata qė nuk kishin patur mundėsi ta nėnshkruani, sikurse ndonjėri tė jetė futur pėr inerci nė kėtė listė famkeqe. Do tė ftoheshin organizata e shoqata tė tjera, parti politike, deputete, perfaqėsues tė ambasadave tė akredituara nė Tiranė, dhe kėshtu tė merrte fizonominė e njė dokumenti "historik" tė organizatorve apo kokave tė mėdha tė Kombit!?
Materiali nė esencė qė do tė mbahej nė kėtė koferencė shtypi pėrveē ēėshtjeve tė mė sipėrme , gjoja nė situatėn aktuale kishte edhe lirimin e tė burgosurve tė ngjarjeve tė shkatėrrimit tė shtetit shqiptar nė ngjarjet e vitit 1997 , si rikthimin e imunitetit tė hequr tė deputetėve tė partisė demokratike, kryesisht zotit Sali Berisha etj.
Unė bashkė mė shokun Zydi Kroi dhe me pėlqimin edhe tė shokut tjetėr Muharrem Mulgecaj qė kishim lexuar e dinim gjithėēka qė po pėrgatitej, nė ato kushte prej tre ditėsh rresht kėrkuam njė takim me zotin Skėnder Gjinushi, ish Kryetar i Kuvendit tė Shqipėrisė, pėr ta informuar pėr njė problem tė tillė antikombėtar e antishqiptar, ku do ti thoshim qė tė vinte nė dijeni dhe gjithė partitė politike tė ftuara nė kėtė koferencė se cili ishte qėllimi i vėrtetė i saj. Por fatkeqsisht zoti Skėnder nuk na priti "ishte shumė i zėnė me punė". Kėtė takim sipas lajmeve televizive e kishte bėrė vet Kėshilli Kordinues me Skėnder Gjinushin.
Skėnderi me siguri si finok qė ėshtė nuk e ka ngrėnė sapunin pėr djath, po do tu ketė kėrkuar programin dhe qėllimin e mbledhjes dhe matėriali qė do diskutohej. Koordinuesit kanė dashur skanė dashur ja kanė dhėnė matėrialin. Prandaj jo vetėm Partia Socialdemokrate dhe vet Kryetari i Kuvendi qė ishte ftuar nuk mori pjesė nė atė takim, por asnjė parti politike e majtė. Pra takimi kaq i "madh e parimor aq dhe atdhetar" dėshtoi me turp, ashtu siē dėshtoi dhe FARK-u i Rrugovės dhe Bukoshit si dėshtimi i Ballit Kombėtar nė Shqipėri.
Kėrkesa e njė grupi atdhetarėsh me datėn 20 shkur 1999, nė Tiranė nė momentet mė decisive tė luftimeve tė UĒK-sė
Kėrkesa e nisur nga patriotizmi, nacionalizmi, dhe internacionalizmi, nė njė mbledhje tė zhvilluar nė shtėpinė e S. L., u diskutua dhe u vendos qė tė dilet me njė ide tė qartė pėr ēėshtjen e Kosovės. Nė kėtė takim, muarėn pjesė dhe ata pėrsona qė unė kam trajtuar pėr ndihmėn e dhėnė nė fillim tė vitit 1980-81 pėr organizimin, dhe krijimin e strukturave tė armatosura nė trevat shqiptare sidomos nė Kosovė, por pa pėrjashtuar dhe Malin e Zi e Maqedoninė. Nė bashkėpunim tė ngushtė me pėrsonat udhėheqės tė kėtyre trevave, dhe tė demostratave tė fuqishme nė atė situatė tejet tė tensionuar dhe tė trumbullt pas vdekjes sė Titos mė 5 maj 1980.
IDEJA
1- Tė krijohet Shtabi i Forcave Vullnetare Shqiptare, ose mund tė quhej dhe komiteti Vullnetar i Mbrojtjes sė Bashkimit Shqiptar, me njė grup nismėtar tė pėrbėrė nga ushtarakė tė lartė tė Ushtrisė Shqiptare, me pjesmarrje tė diplomatėve mė nė zė tė para viteve 1990, politikanė dhe ekonomistė:
Tė dilet me njė thirrje: Populli shqiptar kudo qė ėshtė tė rreshtohet nė pėrbėrje tė kėsaj strukture kombėtare pėr ti dalė zot vatanit kėtej e matanė kufirit. Kjo thirrje tu drejtohej gjithė grup moshave tė aftė pėr luftė qė tė rregjistroheshin vullnetar nė njėsinė kombėtare shqiptare. Thirrja tu drejtohej gjithė qytetarėve, fshatarėve, intelektualėve, rinisė studentore dhe veēanėrisht gjithė kuadrove ushtarak nė lirim , rezervė e nė pension.
2- Tė krijohet njė brigadė vullnetare nga gjithė Shqipėria me 5.000-6.000 veta pėr ndėrhyrje nga toka nė bashkėveprim me forcat e Divizionit tė Kėmbėsorisė sė Kukėsit sipas njė marrėveshjeje qė mund tė bėhej me Shtabin e Pėrgjithshėm tė Ushtrisė, dhe veēanėrisht me komandėn e kėtij divizioni. Mbas kėsaj tė fillohej gradualisht nė drejtim tė Kosovės dhe Maqedonisė, pa pėrjashtuar Malin e Zi dhe nė bashkeveprim tė ngushtė me forcat e UĒK-sė dhe forcat e Nato-sė, po tė ishte e mundur ose po tė pranohej kjo kėrkesė pėrveē Kosovės nė drejtimin e Maqedonisė e tė Malit Zi.
Kjo njėsi sipas vendimit qė mori grupi nismėtar me komandant
dhe i pėrbėrė nga 14 kuadro tė tjerė tė fushave tė ndryeshme emrat e tė cilėve nuk e shoh tė domosdoshme ti bėjė publike, por do tė jenė nė arkivin tim personal, kjo edhe me kėrkesėn e tyre. Kjo detyrė pėr fat tė keq nuk u realizua, se koha ishte shumė e shkurtėr dhe njė pjesė e tyre qė ju pėrgjegjėn thirrjes nuk vonuan, por shkuan tė shkėputur drejt e nė Kosovė dhe iu bashkangjitėn UĒK-sė. Kjo thirrje u drejtua nė njė tubim tė hapur tė shoqatės Mbarėkombėtare" Bashkimi Antifashist i Shqipėrisė" nė fillim tė muajit prill 1999, dhe u bė prezent nė shtypin e kohės.
TUBIM NĖ PĖRKRAHJE TĖ POPULLIT TĖ KOSOVĖS
Tubimi i bėrė me moton:
7- Prilli mos ardhsh kurrė
Vėllezėr kosovarė !
Luftė kundėr fashizmit serb !
Fjalėn e rastit e mbajti Veli Llakaj nė emėr tė shoqatės, ku pėrmendi barabaritė qė kanė bėrė me radhė nazifashistėt e tradhėtarėt e vėndit kundėr Shqipėrisė dhe Fuqite e Mėdha, me politikat e tyre pėrēaj e sundo, siē kanė bėrė mė 1912-1913 e me radhė. Nė fund e mbylli fjalėn e tij:
"Vėllezėr e motra, tė jemi gati nė ēdo moment pėr ti dalė zot vatanit . U bėjmė thirrje gjithė shqiptarėve, tė aftė pėr luftė, qė tė regjistrohen vullnetarė pėr ti dalė zot vatanit, si kėtej dhe matanė kufirit."
Por pati mjaftė kontestime nga shumė gazeta dhe pėrsonalitete bile dhe nga kryesia e Komiteti Kombėtar tė Veteranėve tė Luftės Antifashiste Nacionaēlirimtare tė popullit Shqiptar! Duke e quajtur kėtė thirrje "histerizėm", "marrėzi, "aventurė" etj, se akoma nuk na qėnkeshin prononcuar politika shqiptare haptazi se deri para pakė kohėsh UĒK-ja ishte cilėsuar marksiste-leniniste, terroriste etj.dhe tash ajo thirrje do tė quhej agresive e shtetit shqiptar kundėr njė shteti tjetėr, pra kundėr kasapit tė Ballkanit. Ky tubim u organizua nė Shtėpine Qėndrore tė Ushtrisė dhe merrnin pjesė shumė pėrsonalitete, intelektuale ushtarke nė lirim e rezervė, politikanė e deputetėt e Kuvendit tė Shqipėrisė Arta Dade dhe Arbėr Qilimi. Veteranė tė Luftės Antifashiste Nacionalēlirimtare ku do tė veēonim: : Spiro Koleka,Rita Marko, Liri Belishova, Ziso Dako, Resul Bedo, Emin Raēa, Prof Xhemil Frashėri, Veli Bundo, Emil Qirko, Bexhet Mema, Hamit Ulqinaku djali i Heroit tė popullit Mujo Ulqinakut, Novruz Sulaj, Ahmet Saliaj , Azbi Sulaj, pjesmarrės nga Kosova nga tė ardhurit nė Tiranė , tė rinjė e tė reja, studentė kosovarė nė Universitetit e Tiranės ku studetja nga Prishtina Altina pėrshėndeti tubimin etj.
Njė meritė tė veēantė nė pėrgatitjen dhe drejtimin e kėtij tubimi sidomos nė pėrgatitjen e thirrjeve pati njė nga shokėt kryesor tė shoqatės antifashiste, shoku Dhimitėr Shtėmbari, njė nga pėrsonat mė me vlerė tė shoqatės.
Thirrjet qė u bėnė nė kėtė tubim
.
Zėmrat dhe dyert e hapura pėr vėllezėrit e njė gjaku !
THIRRJE.
Anėtarė tė Shoqatės Bashkimi Antifashist i Shqipėrisė !
Nė kėtė fund tė mijėvjeēarit tė dytė populli shqiptar i Kosovės po provon njė gjenocid tė pashėmbullt ! Regjimi barbar i Milosheviqit po kryen njė masakėr tė tipit fashist. Po boshatisen deri edhe gjithė qytetet e Kosovės !
Nisur nga kjo, gjėndjuni pranė, duke i hapur dyert e duke iu dhėnė ndihmėn e duhur. Miku i mirė nė ditė tė vėshtira.
Antifashistė shqiptarė !
Shumė nga tė ardhurit prej Kosovės nuk kanė nė gjirin e tyre pjestarė tė familjes. U kanė rėnė nė fushėn e betejės pėr liri e pavarėsi. Shumė tė tjerė kanė mbetur viktima tė terrorit tė zi serb. Shumė tė tjerė janė fshehur maleve, sdihet se ku ! Merrrini afėr, lehtėsojauni dhimbjet, ndani sėbashku shqetėsimet dhe ua dyfishoni shpresat !
Simpatizantė tė idealeve tė zjarrta antifashiste !
Qeveria shqiptare e drejtuar nga djem shumė tė rinj, por tė talentuar e tė palodhur, po bėjnė tė pamundurėn pėr tė rehatuar disi tė ardhurit e shumtė, megjithatė kėrkohet edhe puna e kontributi juaj. Jepni ndihmėn tuaj modeste, sepse ajo do tė ishte njė akt i madh atdhetarizmi kundėr politikės dhe dhunės fashiste tė regjimit gjakatar serb.
Antifashistė shqiptarė !
Nė vazgdėn e lavdishme tė Luftės antifashiste nacionalēlirimtare le tė shėnojme njė tjetėr akt civilizimi, duke e kthyer kėtė periudhė tė katastrofės sė mundshme humanitare, nė njė periudhė ku tė spikatė fryma e lartė e atdhetarizmit, shpirti i zjarrtė i solidaritetit, ndjenja e thellė e humanizmit dhe art i i pėrsosur i organizimit !
Zėmrat dhe dyert hapur pėr vėllezėrit tanė tė njė gjaku !.
KOSOVA PARA ORĖS SĖ PROVĖS SĖ MADHE
Apel drejtuar djemeve dhe burrave tė Kosovės heroike.
Vėllezėr !
Kosova kreshnike po pėrjeton gjenocidin mė tė pashėmbullt nė historine e saj shumėshekullore. Regjimi gjakatar i Millosheviqit vazhdon nė mėnyrė tė pėrbindėshme spastrimin etnik tė gjysmės sė Shqipėrisė sė pushtuar, Kosovės. Po vriten nė mėnyrė makabre lulja e rinisė kosovare. Po asgjesohet intelegjenca kosovare ! Po masakrohet njė popull i tėrė. Europa dhe mbarė bota po bėhet dėshmimtare e njė barbarie mesjetare.
Nė kushtet kur Kosova i kėrkon bijt e vetė ti dalin zot fateve tė saj, kur mijera djem kosovarė vazhdojne tė luftojne heroikisht pėr mbrojtjen e tė drejtave tė tyre, truallit amtar dhe gjithēkaje tė shėnjtė kombėtare, kur edhe NATO dhe gjithė faktori ndėrkombėtar janė vėnė nė mbrojtje tė ēėshtjes sė madhe, lirisė e pavarėsisė sė Kosovės, natyrshėm shtrohet thirrja :
Djem dhe burra tė Kosovės !
Nėn urdhėrin e Shtabit tė Pėrgjithshėm tė UĒK-sė shkoni nė radhėt e brigadave luftarake !
Kosova ju pret !
Vėllezėr kosovarė !
Ka ardhur ora e provės sė madhe pėr fatet e Kosovės e tė mbarė kombit. Evropa nuk mund tė pranojė mė vėnd kolonial nė gjeografinė e saj. Evropa po derdh zjarre dhe hekur kundėr regjimit tė egėr tė Milosheviqit. SHBA janė vėnė nė krye tė asgjesimit tė regjimit mė gjakatar tė kėtij fundshekulli. Vihuni nė radhėt e kėtyre forcave tė fuqishme, pėr ti dhėnė fundin qė meriton regjimit mesjetar tė Millosheviqit!
Djem dhe vajza kreshnike tė Kosovės !
Tani qė u sistemuat disi nė shtetin amė, shkoni trojeve tė vėndlindjes pėr tė dhėnė kontributin tuaj pėr fitoren pėrfundimtare. Liria e pavaresia janė afėr. Ne jemi kėtu si vėllezėrit tuaj; gjithmonė do na keni pranė. Kemi qėnė dhe do mbetemi luftėtarė tė njė fronti, bashkė do luftojme bashkė do fitojmė.
Tek ju mbėshtesim shpresėn, tek ju kemi bindjen pėr pavarėsinė e Kosovės.
Pėrshėndetje drejtur BILL KLINTONIT, Presidentit tė SHBA, SOLANĖS, Sekretar i Pėrgjithshėm i NATO-s; Gjeneralit KLARK, Komandant i operacionit tė NATO-s, gjithė personaliteteve tė larta tė shteteve qė kanė dhėnė konsensusin pėr goditjen e objektivave ushtarake serbe dhe tėrė efektivit ushtarak tė NATO-s, qė merr pjesė nė operacionet luftarake.
Sot mbushen dy javė nga dita, kur NATO, pas njė konsesusi tė plotė tė shteteve qė e pėrbėjnė, godet ashpėrsisht objektivat ushtarake serbe. Regjimi i egėr i Beogradit nuk pranoi rrugėn paqėsore, nuk nėnshkroi Marrėveshjen e Rambujesė. Dhe zgjodhi rrugėn e luftės ! Iu fut rrugės sė ēmėndurisė ! Nė kėto rrethana tepėr tė vėshtira pėr popullin e martirizuar kosovar, pranė iu gjėnd SHBA, personalisht Presidenti i tyre Bill Klinton. Deklaratat e tij qenė frymėzuese pėr opinionin mbarėkombėtar, qenė inkurajuese pėr luftėn heroike tė UĒK-sė, qenė shpresėdhėnėse pėr mbarė popullin dhe kombin shqiptar. Antifashistėt shqiptarė gjejnė rastin tė pėrshėndesin pėrzėmėrsisht Presidentin Klinton pėr gjithēka qė ka bėrė e vazhdon tė bėjė nė tė mirė tė kombit shqiptar.
Antifashistėt shqiptarė gjejnė rastin ti pėrshėndesin dhe personalitetet mė tė larta tė NATO-s, zotėrinjt Solana e Klark, pėr kėmbėnguljen qė po tregojnė pėr gjunjėzimin e regjimit mė tė egėr tė Evropės, atij tė Misholleviqit. Ne kemi bindjen e madhe se NATO do ta detyrojė kėtė regjim barbar tė heqė dorė nga aventurat e ēmėndura qė vazhdon nė trojet e Kosovės heroike.
Anetarėt e Shoqatės Bashkimi Antifashist i Shqipėrisė u drejtojnė pėrshėndetje tė zjarrta gjithė pėrsonaliteteve mė tė larta tė shteteve qė pėrbėjnė NATO-n dhe qė kanė dhėnė konsensusin pėr goditjet luftarake nė Serbi. Pėrshėndetje tė zjarrta u dėrgohen edhe gjithė efektivave luftarake tė NATO-s qė vazhdojnė tė godasin me guxim nė emėr tė njė misioni tepėr tė lartė: gjunjėzimit tė njė regjimi mesjetar nė kėtė fundshekull nė Evropė !
Brenda pėrshėndetjes sonė ėshtė: tek ju kemi shpresėn, tek ju kemi bindjen pėr sigurimin e pavarėsisė sė Kosovės.
Ky tubim ėshtė zhvilluar mė datėn 7 prill 1999, dhe materiali ėshtė botuar nė gazetėn "Antifashisti" 7 prill 1999.
Shėnim:: Fatkeqėsisht nė kėtė tubim nuk muarėn pjesė asnjėri nga kryesia e veteranėve tė luftės, invalidėve dhe shoqatės sė familjeve tė dėshmorėve .
Sejdi VESELI
Takimet e lidhjet me Sejdi Veselin nė Tiranė
Njė ditė mė lajmėron njė shoku im Timoshenko Pekmezi duke mė ftuar tė pinim njė kafe. Takohemi dhe midis tė tjerave mė thotė:"kam njė shok "komunist" nga Kosova, ėshtė pėr luftė dhe ēlirimin e saj nga zgjedha serbe, por ka nevojė pėr kėshilla ushtarake literaturė dhe ndihmė tjetėr. A jeni ju i gatshėm ta takoni atė pėrson qė ėshtė nė ilegalitet, po tė dakord takimin do ta bėnim nė orėt e vona nė shtėpinė time". Shpreha gadishmėrinė dhe kėnaqėsinė se unė ku mund ta gjėjė njė pėrson tė tillė qė kėrkoka ndihmė e kėshilla pėr njė ēėshtje kaq kapitale dhe njė ėndėrr qė po na vjen vėrdall prej vitesh. Por i them Timos, por mos i trego as emrin as ku kam shėrbyer tani pėr tani, po siduket Timua e kishte bėrė punėn e tij dhe unė rrihja ujė nė hava.
Takimin e bėmė nė shtėpine e Timos disa herė, biseduam shumė ngrohtėsisht me njėri tjetrin pavarėsisht se nuk njiheshim. Unė e pyeta pėr shumė probleme pėr njė luftė eventuale tė organizuar, tė udhėhequr, me kuadro politike e ushtarake, me ide tė plota, apo janė grupe me tė vėrtet ashtu siē flitet e trajtohet qoftė edhe kėtu nė Tiranė, si grupe tė shkėputura e tė pa organizuara.
E pyeta pėr emrin dhe mė trgoi tė vėrtetėn. Kurse unė i them quhem Ali
po mė tha e di emrin tuaj shoku Veli, se kush jeni dhe ku keni punuar dikur. Edhe u befesova, por edhe e prisja se nė tė tilla raste nuk kishte kuptim midis shokėsh idealesh pėr ēėshtjen kombėtare shqiptare tė mos tregoheshe i sinqert. U mundova ta pyesja edhe nė formė "provokuese" pėr disa terma ushtarake se si do tė reagonte. Sejda mu pėrgjegj si bilbil, u skuqa nė vetvete qė pse e bėra kėtė "marrėzi" pėr njė mik e shok ideali, kur kishte plotė forma tė tjera bisedash. U mundova me sa mundėsi qė pata pėr ta ndihmuar e formuluar disa ide e mendime, por i jam borxhli qė nuk e ndihmova aq sa duhet. Kam dėrguar shumė literaturė ushtarake nė luftėn e Kosovės, ashtu siē kishte bėrė dhe shoku im tjetėr Zydi Kroi e shumė tė tjerė.
Sejdiu shumė shpejt u largua nga Tirana, sepse u rreshtua dhe kreu detyrėn nė krye tė njė njėsie ushtarake tė UĒK-sė deri nė ēlrimin e plotė tė saj. Me Sejdi Veselin kam mbetur njė mik idealesh kombėtare. Ka qėnė , ėshtė dhe do tė jetė njė person me ndjenja tė larta kombėtare. Mbas ēlirimit tė Kosovės kam njohur e kam shumė shokė, ish- luftėtarė dhe tash udhėheqėsa ne Trupat Mbrojtėse tė Kosovės, tė cilėt do t'i trajtoj nė shkrimet e mėvonshme. ( Duhet tė kaloi para tubimit tė bėrė pėr Kosovėn)
Kėrkesa e parė nė emėr tė Kėshillit tė Mbrojtjes sė Kosovės
Dikur mė mori nė telefon njė shok e mik i njohur prej kohesh, Ismet Kryeziu, i cili bashkėpunonte me njė shok tjetėr idealesh, Fehmi Hotin nga Prizreni, dhe na kėrkon njė takim bashkė me shokun Zydi Kroi kryetar i shoqatės Kombėtare tė Ushtarakeve nė Rezervė. Ky pėrson Ismet Kryeziu, i arrestuar nga regjimi i Sali Berishės, ashtu siē ishin arrestuar dhe Adem Jashari, Hashim Thaēi dhe Ali Uka i cili edhe u vra nė mėnyrėn mė barbare nga regjimi i Sali Berishės nė vitin 1995. Takimin e bėmė nė njė kioskė pranė Bibliotekės Kombėtare qė nė atė kohė ishin si kėrpurdha pas shiut kudo nė Tiranė.
Ismeti na paraqiti njė autorizim si i deleguar i Shtabit tė Pėrgjithshėm tė UĒK-sė dhe kėrkesė nė emėr tė Kėshillit tė Mbrojtjes sė Kosovės me firmė dhe vulėn pėrkatėse. ( ishte apo jo ky autorizim nė emėr tė Kėshillit tė Mbrojtjes nuk dihet me siguri, por qėllimi ishte i mirė dhe ne e muarėm po tė mirėqėnė). Nė kėtė kėrkesė thuhej se kėrkohej ndimė me kuadro ushtarak tė specializuar nga tė gjitha fushat, por nė mėnyrė tė veēantė kėrkoheshin: Xheniere, kimista, zbuluesa dhe gjitharmėsh, tė paktėn tė kishin komanduar njėsi taktiko-operative, por dhe kuadro tė rangjave tė ulta.
Bashkė me Zydiun ju pėrgjegjėm pozitivisht, paraprakisht pėr tė qėnė sa mė afėr vėllezėrve nė Kosovė nė kėto ditė tė vėshtira, po nė tė njėjtėn kohė edhe do tė bisedonim me shokėt e kryesive tė shoqatave. Menjehėrė e muarėm shumė seriozisht kėtė problem dhe bėmė njė punė mjaftė tė mirė me shumė kuadro tė cilėt iu pėrgjigjėn poziotivisht dhe shkuan vullnetar nė frontin e luftės nė pėrbėrje tė UĒK-sė. Pėrveē si shoqatė e ushtarakve si Zydiu kryetar , por edhe unė jo vetėm si anėtar i kryesisė, por edhe si kryetar i Shoqatės Mbarėkombėtare "Bashkimi Antifashist i Shqipėrisė" qė e kisha si njė kėrkese kryesore tė programit dhe statutit problemin e ēlirimit dhe tė ribashkimit e trojeve shqiptare tė ndara padrejtėsisht nga Fuqit e Mėdha , mblodha kryesinė dhe e shtrova kėtė kėrkesė. Tė gjithė u shfaqėn pozitivisht dhe unanimisht e pėrkrahėn qė ne tė bėjmė edhe njė thirrje pėr kėtė qėllim. E njėjta gjė u bė dhe me Shoqatėn Kombėtare tė Ushtarakėve nė Rezervė dhe e pasuar nga shumė shoqata tė tjera atdhetare.
" Bashkimi Vullnetar i Shoqatave Atdhetare Shqiptare"
PLATFORMA:
I- Domosdoshmėria e krijimit dhe parimet e pėrgjithshme.
Jetojme nė njė kohė kritike, por vendimtare pėr fatet e trojeve shqiptare dhe tė ēėshtjes sonė kombėtare. Populli shqiptar sot gjėndet mė pranė se kurrė pėr korigjimin e padrejtėsive tė coptimit tė trojeve etnike. Ata qė i bėnė kėto padrejtėsi, nė fillim tė kėtij shekulli, faktori ndėrkombėtar, pavarėsisht rezervave tė mundshme, nė tėrsi ėshtė nė krahė tė idealit kombėtar e sidomos mė pranė zgjidhjes sė ēėshtjes sė Kosovės
Me keqardhje vėrejmė se faktori i brėndshėm shqiptar, kėtej e matanė "kufirit", nė kushtet kur kombi shqiptar po pėrjeton tragjedinė mė tė madhe tė historisė sė tij nė kėtė shekull dhe mė tė madhen nė Evropė, pas pėrfundimit tė Luftės sė Dytė Botrore. Kur ai ėshtė vėnė para provės sė madhe pėr tu shfarosur apo mbijetuar, nuk ėshtė i bashkuar, nė mendim e nė veprim si njė trup i vetėm dhe nuk e ka tė pėrpunuar njė plotformė tė qartė pėr zgjidhjen e plotė tė ēėshtjes sonė kombėtare. Madje, segmente tė ndryeshme tė politikės shqiptare, me qėndrimet e veprimet e tyre, u fryjnė mė tepėr urave tė pėrēarjes dhe tė destabilitetit tė vėndit.
Pėrvoja historike ka vėrtetuar se, populli shqiptar dhe prijėsit e tij nė udhėkryqet e historisė tė ēėshtjes sonė kombėtare dhe tė ardhmėrisė sė tij, kanė ditur pėr tė lėnė mėnjanė mėritė, ndasitė, e deri armiqėsitė, pėr tu bashkuar e luftuar nė mbrojtje tė trojeve shqiptare, tė vatrave familjare, tė nderit e tė dinjitetit kombėtar nga pushtimi i huaj.
Shėmbuj tė shkėlqyer tė unitetit e tė pėrkushtimit atdhetar japim: Periudha e Skenderbeut, ajo e Lidhjes Shqiptare tė Prizrenit, lufta pėr pavarėsi kombėtare, Lufta e Vlorės e deri te epopeja e lavdishme e LANĒL.
Por, populli shqiptar sot, edhe pse nė mes tė skamjes e varfėrisė, nė kėto ēaste tepėr tragjike e kritike qė po kalojmė, duke hapur me bujarinė e tij karakteristike dyert e shtėpive pėr vėllezėrit kosovarė tė dėbuar nga vatrat e tyre nga regjim serb, me dorė nė zėmėr e me bukė e kripė, edhe pėr kundėr imazhit negative tė krijuar pėr shqiptarėt jashtė vėndit tė tyre, detyroi mbarė botėn e qytetėruar tė vlerėsojnė virtytet e larta tė tij dhe tė renditet krahė tij duke e ndihmuar atė nė kapėrximin e vėshtirėsive tė panumerta. Gjthsesi, me tė njėjtėn forcė tė shpirtit dhe tė veprimit, ne duhet ti tregojmė botės se jemi jo vetėm tė bashkuar por edhe tė gatshėm tė flijojmė jetėn nė mbrojtje tė lirisė e pavarėsisė sė kombit tonė.
Duke i falėnderuar ata pėr kontributin e tyre luftarak nė mbrojtje tė ēėshtjes sonė kombėtare, jo vetėm me fjalė, por sidomos me vepra, ti bindim ata se, ashtu si luftėtarėt e Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, edhe ne do tė jemi ushtarė tė llogores nė luftėn tonė ēlirimtare pėr mbrojtjen e paprekshmėrisė sė kufijve tanė por edhe pėr zgjidhjen e ēėshtjes sonė kombėtare.
Por nė vitet e fundit, pa mohuar vlerat e arritjet e demokratizimit tė jetės sė vėndit, propaganda partiake e nė disa raste edhe ajo shtetrore, duke spekulluar mbi tė drejtat e fjalės e tė shprehjes sė lirė dhe pėr pėrfitime tė ngushta, duke mos mbajtur parasysh rreziqet e mundshme e reale pėr pavarėsinė e integritetin e territorit tė RSH. U mbajtė njė qėndrim mospėrfillės, mohues e deri pėrbuzės ndaj traditave nė tėrsi tė kombit shqiptar e posaēėrisht tė traditave atdhetare luftarake. U dėmtua rėndė nė ndėrgjegjen e njerzve indentiteti ynė kombėtar dhe koncepti e detyrimi qytetar pėr nevojėn e mbrojtjes sė vėndit nga rreziku i huaj i armatosur qė shfaqen nė mėnyrė shumė tė prekshme e tė shėmtuar nė mos paraqitjen e disa rekrutėve nė shėrbimin ushtarak apo e rezervisteve nė disa rrethe tė vėndit nė format e pėrgatitjes sė tyre luftaarke etj.
Por ndjenja atdhetare shqiptare, edhe pse e dėmtuar rėndė nga ajo frymė e shfrenuar pacifiste, brenda e jashtė vėndit, aq shumė reklamohej nė mediat elektronike e tė shkruara, nuk ėshtė arritur tė shterohet nė shpirtin e trazuar tė kombit shqiptar nė kėtė kapėrxyerė shekulli aq vendimtar pėr ne. Ajo ekziston e strukur thellė nė subkoshiencėn e ēdo shqiptari, dhe ashtu si nė tė kaluarėn, kėrkon vetėm njė shtytje e ndezjen e shkėndisė fillestare pėr ta shndėrruar nė njė zjarr pėrvėlues pėr ēdo agresor. Dhe ēasti historik nė ditėt tona ėshtė tepėr madhor, qė vetėm shpirti luftarak deri nė vetsakrifikim i shėndrron ato nė fitore.
Dhe shkėndijat janė ndezur. Nė ballė tė kėtij shpirti tė paepur tė ēėshtjes kombėtare dhe tė ēlirimit tė Kosovės, nė ditėt e sotme, me gadishmėrinė pėr tė flijuar jetėn nė altarin e lirisė janė luftėtarėt dhe eprorėt e UĒK-sė. Janė ata qindra e mijėra bij e bija tė Kosovės qė shkojne vullnetar nė radhėt e UĒK-sė duke lėnė komoditetet e jetės nė vėndet perėndimore si dhe djem e vajza nga Shqipėria pėr tė shkuar vullnetar.
Janė ndjenjat e antifashizmit, ėshtė shėmbulli frymėzues i shoqatės sė ushtarakėve nė lirim, rezervė e pension, qė shprehėn gadishmerinė para Presidentit e Komandantit tė Pėrgjithshėm zotit Rexhep Meidani pėr tė shkuar vullnetarisht nė luftėn e Kosovės. Dhe sė fundi, por jo pėr nga rėndėsia, shėmbulli i lartė frymėzues e atdhetar, ėshtė ai i popullsisė sė zonave kufitare nė veri tė vėndit pėr tė shkuar vullnetar me armė nė dorė pėr mbrojtjen e paprekshmėrisė sė territorit tė RSH. Nga agresorėt serbė.
Ndaj, me qėllim qė ti jepet shtysė e mėtejshme kėtyre nismave e pėr ti masivizuar gjerėsisht ato nė radhėt e tė gjithė shtresave tė popullsisė shqiptare, por edhe tė vėllezėrve tanė kosovarė tė dėbuar forcėrisht nga trojet e tė parėve tė tyre e, pėr ti ngritur ato nė nivel mbarėkombėtar, nė shkallėn qė kėrkon momenti historik, nė kėto ēaste udhėkryqi tė ēėshtjes kombėtare, shoqatat atdhetare:
1- Ushtarakėt nė rezervė,
2- Antifashistėt,
3- Skėnderbagasit,
4- Labėria,
5- Aviacioni,
6- Peza,
7- 7Elez Isufi,
8- Tė Rėnėt e Kombit,
9- Rrapo Hekali,
10- Devolli;
11- Kolonja,
12- Gora,
13- Odrija,
14- Martaneshi,
15- Vėllazėrimi Kuēiot,
16- Fterra,
17- Lunxheria,
18-Mirėdita,
19- Bregu,
20- Mirėkuptim e Paqe etj.
21- mė vonė nė grupim shoqatash u rradhitėn gjithseit 36 tė tillė.
Shoqatat duke ruajtur secila fiizonominė e vet dhe pavarėsinė sipas pėrkatėsisė statutore, shpallin me vullnet tė lirė krijimin e "Bashkimit Vullnetar tė shoqatave Atdhetare Shqiptare", si njė bashkim i pėrkohshėm pėr gjėndjen emergjence qė kalon vėndi ynė. Pėr probleme madhore kombėtare ēdo shoqatė kur e shikon tė arsyeshme ju bėnė thirrje gjithė shoqatave tė tjera , pėr tė dalė me njė zė tė |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
