| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Rikthimi i bashkim vėllazėrimit nė trajtė tė multietnicitetit |
| Postuar mė datėn: 2007-04-07 07:19:09 nga admin1 :: Kategoria: Opinione |
| » Opcionet për artikullin |
|
Nė mars-prill tė vitit 1981, Ideja e bashkim vėllazėrimit dhe e pėrbashkėsisė sė shqiptarėve me popujt sllavė kishte marrė goditjen vendimtare. Ishin pėrgjakur rrugėt e Prishtinės dhe tė disa qyteteve tė Kosovės me gjakun e rinisė shqiptare. Kishte ndodhur edhe njėherė shkizma e madhe, pėrēarja pėr dhe kundėr Jugosllavisė dhe ēuditėrisht njė ndarje e tillė u manifestua, deri nė ditėt tona, madje edhe pas luftės heroike ēlirimtare e fitimtare tė UĒK-sė dhe ēlirimit definitiv tė Kosovės nga robėria 87 vjeēare serbe.
Edhe sot e kėsaj dite shumė intelektualė nė Kosovė jo vetėm e kujtojnė me nostalgji kohėn e tyre tė artė tė bashkim vėllazėrimit, por edhe e manifestojnė atė nė forma dhe mėnyra tė ndryshme.
Inteligjencia shqiptare jugosllave, titiste nė kuptimin ideologjik tė fjalės, jo vetėm ėshtė gjallė dhe e fortė nė Kosovė, por ėshtė pikėrisht kjo klasė, e cila paraqet formėn mė tė ashpėr tė luftės kundėr opsionit tė bashkimit kombėtar, duke qenė e vetėdijshme, qė ėshtė pjellė e veēantė e kontradiktave shoqėrore, klasore e kombėtare tė sė kaluarės. Pėrpjekjet pėr krijimin e kombit hibrid kosovar janė bėrė dhe po bėhen pikėrisht nga kjo klasė, nga pushtetarėt apo bijtė e pushtetarėve tė dikurshėm, nga projugoviqėt apo bijtė dhe nipat e tyre, tė cilėt kurrsesi nuk mund tė pajtohen tė jenė shqiptarė tė mirėfilltė, sikur qė janė ata nė Shqipėri, nuk pajtohen tė kenė flamur, himn dhe emblemė tė njėjtė kombėtare, por duan me ēdo kusht tė jenė kosovarė tė konvertuar, ashtu sikurse janė edhe aktualisht njė kope e madhe kėso pjesėtarėsh, me prejardhje tė pėrzier kombėtare, e cila lindi dhe u formėsua, si rezultat i bashkėjetesės sė dhunshme tė shqiptarėve me serbė e sllavė gjatė afėr njė shekulli.
Kjo kategori shoqėrore lindi si rezultat i bashkėjetesės, i vėllazėrimit tė njė pjese latente kombėtare tė shqiptarėve me sllavėt dhe i lidhjeve tė tjera sidomos kulturore, ekonomike e tregtare, qė ata patėn dhe kanė me serbėt e sllavėt e tjerė.
Edhe pas kthesave tė mėdha qė ndodhen me rastin e shpėrbėrjes sė Jugosllavisė, edhe pas mizorive dhe barbarive, qė ushtruan serbėt kundėr shqiptarėve, boshnjakėve dhe kroatėve, nė vitet 90 tė shekullit XX, edhe pas ēlirimit tė Kosovės, klasa me prejardhje titiste jugosllave mbeti e paprekur nė Kosovė, dhe ajo gjendet e postuar kudo nė institucionet e Kosovės, nė tė gjitha segmentet kryesore tė qeverisjes dhe nė tė gjitha fushat e tjera tė sigurisė dhe tė vendimmarrjes.
Kjo klasė politike ėshtė njė realitet faktik, ėshtė njė klasė i lindur, e rritur dhe e emancipuar me ideale tė pėrbashkėsisė, andaj edhe shumė lehtė i ka pranuar idealet e multietnicitetit, meqė ajo ėshtė edhe vetė pjellė e kėtyre farė idealeve tė shortuara e tė pėrziera racore, gjithnjė utopike, por gjithnjė tė eksperimentuara mbi kurriz tė shqiptarėve ende tė robėruar dhe tė protektuar jo vetėm nė Kosovė, po kudo jashtė kufijve administrativė tė Shqipėrisė. Njė formė e tillė e bashkim vėllazėrimit, tani e quajtur multietnicitet, ėshtė promovuar dhe pranuar me lehtėsi edhe nė ish-RJ tė Maqedonisė nga politikanėt e atjeshėm shqiptarė.
|
|
 Ahmet Qeriqi
Jo rastėsisht, kreu politik dhe institucional i vendit tonė ka prejardhje nga Lidhja Komuniste Jugosllave, jo rastėsisht tri mediumet kryesore elektronike tė vendit udhėhiqen nga ish regjentėt dhe gazetarėt gjithnjė besnikė tė titizmit, jo rastėsisht gazetat mė tė mėdha me tirazh nė vendin tonė drejtohen, po ashtu nga bijtė apo nipat e mbesat e kėsaj klase, jo rastėsisht tė gjithė drejtuesit e strukturave aktuale vendimmarrėse e qeverisėse nė Kosovė kanė prejardhje politike nga e kaluara jugosllave. Dhe kjo nuk ndodh kėshtu, sepse ata kanė jetuar dhe janė ngritur nė atė kohė. Sepse asaj kohe i pėrkasin edhe shqiptarėt e tjerė, tė cilėt kundėrshtuan regjimin titist, nuk pranuan bashkim vėllazėrimin e pėrbashkėsinė, ndėrsa u organizuan edhe nė luftė pėr t u shkėputur nga Jugosllavia.
Pikėrisht pėr shkak tė pėrkrahjes dhe fuqizimit tė kėsaj klase nga tė huajt, kjo klasė njerėzish nuk ėshtė dobėsuar, por as ėshtė prekur fare nga pasojat e luftės. Ndėrsa pas luftės, ajo u tregua e gatshme dhe shumė besnike pėr t i shėrbyer administratės ndėrkombėtare, duke pasur edhe pėlqimin e fshehtė dhe pėrkrahjen po ashtu tė fshehtė dhe tė heshtur tė Serbisė.
Jo rastėsisht tė gjitha partitė apo institucionet, qė dolėn nga lufta e UĒK-sė u mėnjanuan, u konvertuan, apo u shpartalluan. Jo rastėsisht, klasa titiste, me kohė e transformuar nė LDK, kishte futur elementet e veta deri nė strukturat mė tė larta udhėheqėse tė SHP tė UĒK-sė, madje edhe nė operativė. Kėto struktura arritėn, qė pėrmes njė strategjie shumė dinake dhe perfide, tė vjelin fitoret e luftės ēlirimtare duke larguar nga radhėt, njė nga njė, tė gjithė luftėtarėt dhe komandantėt e sprovuar kombėtarisht, duke i spiunuar te tė huajt dhe duke i eliminuar politikisht, duke i arrestuar e prangosur, nė forma tė ndryshme.
Gjatė tetė viteve tė kaluara pas luftės nė Kosovė kanė mbetur nė skenėn politike vetėm disa pjesėmarrės tė UĒK-sė, (pa fuqi vendimmarrėse), kanė mbetur vetėm disa politikanė tejet tė lakueshėm, tė dėgjueshėm dhe tė pangopshėm pėr poste e favore. Tė gjithė tė tjerėt janė mėnjanuar. Dhe, mė nė fund, tė gjithė kėta janė pajtuar dhe kanė nėnshkruar edhe shpartallimin e TMK-sė, e vetmja strukturė organizative e sigurisė, qė kishte mbetur nga UĒK-ja nė vendin tonė.
Ky proces i deuēk-izimit nė Kosovė tashmė ėshtė nė pėrfundim e sipėr. Pėr fat tė keq dhe tė kobshėm, nė kėtė proces kanė marrė pjesė aktive edhe disa kuadro, qė dikur kanė pasur besimin e kėtij faktori, i cili me gjakun e rreth 2000 dėshmorėve, po aq invalidėve dhe tė 15.000 martirėve i solli lirinė shqiptarėve tė robėruar tė Kosovės.
Pikėrisht pėr kėtė arsye dhe pikėrisht pėr ta eliminuar nė tėrėsi bėrthamėn idealiste kombėtare tė UĒK-sė, ka zgjatur tetė vjet procesi i zgjidhjes sė statusit politik tė Kosovės. Gjatė kėsaj kohe, jemi dėshmitarė pėr tė gjitha sa kanė ndodhur dhe si kanė ndodhur. Sepse edhe pas luftės dhe fitores kundėr barbarisė, vazhdoi lufta. Po jo lufta kundėr bashkėpunėtoreve dhe bashkėpjesėmarrėsve tė regjimit pushtues kriminal, por lufta kundėr atyre qė i sollėn lirinė Kosovės. Kjo ka ndodhur dhe aktualisht po ndodh para syve tanė. Nė gjykimin kundėr Ramush Haradinajt, Idriz Balės dhe Lahi Brahimajt nė Tribunalin e Hagės, po dėshmojnė kundėr luftėtarėve tė lirisė pikėrisht ata serbė, qė kanė vrarė dhe kanė masakruar shqiptarė gjatė luftės. Ndėrsa ēlirimtarėt e Kosovės akuzohen se u kanė prishur rehatinė bashkėpunėtorėve tė regjimit tė Milosheviqit, dhe se tek-tuk paskan rrahur apo paskan keqtrajtuar edhe ndonjė komshi serb. Ky bizaritet, kjo shkelje e rėndė e tė drejtės humane, kur viktima trajtohet xhelat, ndėrsa xhelati si viktimė, po ndodh para syve tanė, pėr shkak se klasa politike me prejardhje jugosllave, nuk e ka pranuar ēlirimin e Kosovės nga gjaku i derdhur, por nga NATO-ja, edhe pse nuk mund tė mohohet roli i Aleancės Vertiatlantike nė dėbimin e forcave ushtarake dhe policore nga Kosova.
Nuk u derdh gjaku rrėke pėr tė fuqizuar deri nė ekstremitet tė drejtat e serbėve, nuk ėshtė derdhur gjaku, pėr tė pėrfituar ata qė nuk kanė kurrfarė merite pėr ēlirimin e vendit nga barbaria, nuk u derdh gjaku pėr tė bėrė kompromis tė dhembshėm, ata qė nuk kanė kurrfarė kredibiliteti kombėtar as moral tė bėjnė kompromise tė tilla. Nuk janė martirizuar 15.000 shqiptarė tė vendit tonė, shumica syresh gra, fėmijė, pleq, pėr tė na qeverisur kumbarėt e Serbisė dhe besnikėt e Titos, tė Rankoviqit e tė Milosheviqit. Mirėpo mjerisht, pėr shkak te infiltrimit tė besnikėve tė bashkim vėllazėrimit nė kreun e luftės, filloi dhe tashmė po shembet nė tėrėsi krejt trashėgimia e kėsaj lufte.
Me pėrcaktimin final tė statusit tė Kosovės do tė fillojė procesi i pakthyeshėm i kosovarizimit tė shqiptarėve. Ky proces do tė kundėrshtohet fuqimisht nga shqiptarėt, tė cilėt nuk do tė jenė nė gjendje tė konvertohen, as nė pikėpamje kombėtare, as nė atė fetare. Mirėpo ky proces do tė pėrkrahet sidomos nga BE-ja, e cila edhe merr mbikėqyrjen dhe sovranitetin mbi vendin tonė. Dhe, pėr pasojė sėrish do tė kemi probleme dhe sėrish do tė ketė jo vetėm luftė idesh e mendimesh, sepse zgjidhja e njėanshme dhe e kushtėzuar e statusit tė Kosovės do tė gjenerojė kriza tė tjera, nė radhė tė parė kriza sociale, por edhe politike.
Pėrpjekjet e njė pjese tė kreut tonė politik pėr t i bindur shqiptarėt se Kosova nuk ka humbur asgjė, se ajo do tė jetė unike, se do tė jetė sovrane, se do tė ketė simbolet e veta shtetėrore, multietnike, janė pėrpjekje me qėllime tė caktuara propagandistike, nga frika e ndonjė revolte tė fuqishme gjithėpopullore, nga frika se nė njė lėvizje tė tillė kėta do ti humbin postet dhe pozitat shoqėrore e politike. |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
