| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Deklaratė pėr Pavarėsi apo pėr Synim |
| Postuar mė datėn: 2008-02-12 17:01:56 nga admin1 :: Kategoria: Opinione |
| » Opcionet për artikullin |
|
Sipas tė gjithė parametrave e hėna e javės sė ardhshme do tė jetė njė nga ditėt me tė gėzueshme pėr qytetarėt e Kosovės, kuptohet pėr shumicėn, tė cilėt do ta festojnė atė.
|
|
Shkruan: Ardian ZEJNAJ
Tė zhgėnjyer do tė mbesin serbėt, ngase nuk do tė kenė mė as edhe njė argument tė vetėm pėr ta zvarritė vendimin pėr Kosovėn, shpalljen e pavarėsisė, por tė cilėt do tė tentojnė tė rezistojnė ende ndaj vendimit. E vetmja mundėsi qė pavarėsia tė mos ndodhė, do tė ishte, sikur Serbia tė ēmendej, siē bėri nė vitin 1998/99 dhe tė futet pėrsėri nė luftė, pėrveē me shqiptarėt edhe me NATO-nė.
Burimet diplomatike ndėrkombėtare e thonė shumė qartė, se pavarėsia do tė ndodhė me 17 apo 18 shkurt dhe se ajo do tė njihet nga shumė vende. Data me reale ėshtė 18 shkurti dhe jo 17 shkurti, ngase duhet tė jetė ditė pune edhe nė SHBA, sepse autoritetet amerikane duhet tė jenė gati pėr ta nėnshkruar kėtė njohje dhe jo ditė e diel siē dėgjojmė, kur nuk ka kush tė na njoh pavarėsinė dhe do tė kishte hapėsirė pėr destabilitete dhe veprime destruktive.
Njohja sigurisht qė nuk do tė ndodhė nga Rusia, Kina, Indonezia, Qipro, Serbia dhe ndonjė vend tjetėr qė ka mbėshtetur qė nga fillimi pretendimet serbe. Kjo mosnjohje, edhe pse deklarohet se nuk ėshtė aq e rėndėsishme, megjithatė ajo ėshtė shumė e rėndėsishme, se ndryshe do tė kemi shumė vėshtirėsi. Tė gjitha kėto vende janė anėtare tė disa nga institucionet me tė rėndėsishme ndėrkombėtare, tė cilat edhe mund ta bllokojnė anėtarėsimin e Kosovės pėr njė kohė.
Por, ēfarė realisht do tė shpall Kuvendi i Kosovės? Deputetėt e kėtij Kuvendi do tė votojnė pėr Deklaratė tė Pavarėsisė, apo, mund tė na ndodhė ndonjė trik diplomatik, tė cilin shumė lehtė mund tė hanė liderėt dhe deputetėt vendorėt? Mund tė ndodhė qė qytetarėt e Kosovės ditėn e hėnė, kur do tė votohet nė Kuvendin e Kosovės, para se tė dėgjojnė dhe shohin duke u votuar Deklarata e Pavarėsisė, tė shohin duke u votuar diēka tjetėr, Deklarata pėr Synim apo Qėllim.
Deklarata pėr Synim apo Qėllim nuk ėshtė e njėjta gjė me Deklaratėn pėr Pavarėsi, ngase e para tregon, se Kosova po hynė nė njė fazė tė re, por ende nuk ka arrit ta pėrfundojė garėn. Brenda kėsaj logjike ėshtė edhe vendosja e Misionit tė BE-sė, i cili ėshtė i thirrur qė ta zbatojė Deklaratėn pėr Synim dhe ta pėrgatisė Kosovėn drejtė Deklaratės pėr Pavarėsi qė do tė mund tė ndodhė pas njė kohe. Ky Mision do tė jetė kėtu pėr ta vėnė nė jetė tėrėsisht pakon e Ahtisarit dhe asgjė mė shumė sesa kjo.
Ky synim i evropianėve ka dy qėllime.
E para, qė pėrmes kėsaj bėrje sikur po ndodh diēka e madhe, mllefi i krijuar tek qytetarėt e Kosovės qė tetė vite tė neutralizohet apo qė qytetarėt e saj tė qetėsohen, duke u hedhur hi syve, sikur gjoja po ndodhė pavarėsia e Kosovės.
E dyta, me kėtė vendim pėr tė ardhmen e Kosovės, ėshtė i njoftuar edhe Beogradi, prandaj ata nuk janė aq euforik apo agresiv, siē ishin nė fillim qė nėse Kosova shpall pavarėsinė ata do ta parandalojnė me ēdo kusht atė. Ata, pėrmes diplomatėve ndėrkombėtar janė njoftuar hollėsisht me atė qė do tė ndodhė nė Kosovė dhe me rėndėsinė qė ka ky vendim pėr tė ardhmen e Kosovės.
Kjo paqartėsi do tė jetė e pėrshkruar edhe nė Kushtetutėn e Kosovės, ku nuk do tė ceket qartė, se kujt i takon territori i Kosovės dhe kush ėshtė Zot shtėpie mbi kėtė territor. Njė shtet, pėr tė qenė i pavarur dhe pėr tu njohur si i tillė duhet tė plotėsojė sė paku tri kushte: ta ketė popullsinė; ta ketė territorin dhe tė ketė aftėsinė qeveria e atij vendit pėr tė vendosur dhe udhėhequr marrėdhėnie tė mira me vendet tjera.
Kosova ka popullsinė, ka territorin, por i cili nuk definohet qartė, se a do ti takojė kėtij populli dhe ka po ashtu qeverinė, e cila deri me tani nuk ka treguar se ėshtė nė gjendje qė vetvetiu tė udhėheq marrėdhėnie tė denjė me vendet tjera. Sė paku ajo deri me tani nuk na e ka dėshmuar kėtė aftėsi, qė u jep shumė arsye tė tjerėve pėr tė dyshuar nė aftėsinė se qeveria jonė mund dhe ka aftėsi pėr tė krijuar marrėdhėnie te mira me vendet tjera.
Sipas autorit, Piarangjello Shiera, elementet thelbėsore nė pėrcaktimin e shtetit janė: a) qeverisja territoriale qė realizohet nėpėrmes procesit tė centralizimit territorial, b) lidhja politike nėpėrmes pranimit se shteti e ka monopolin mbi forcėn legjitime; c) zhvillimi i klasės sė zyrtarėve qė pranon nderimin e parimeve tė shtetit juridik.
E para do tė thotė, se procesi i krijimit tė shtetit pėrfshin nė rend tė parė procesin e pėrkufizimit territorial. Kosova ka probleme me pjesėn veriore, se nuk e ka tė centralizuar pushtetin ende, dhe kjo do tė na pengojė shumė qė tė mund tė marrim njė vendi pėrfundimtarė pėr Kosovėn.
E dyta, qė ka lidhshmėri me tė parėn, na tregon se ekziston vetėm njė forcė tė cilės i janė dhėnė kompetenca pėr pėrdorimin e forcės nė mbrojtje tė bashkėsisė politike prej sulmeve tė jashtme, si dhe pėr mirėmbajtje tė rendit tė brendshėm pasi qė vetėm njė instancė mbėshtete nė monopolin mbi mjetet e pushtetit nė raste urgjente. Kosova nuk ka forcė tė saj tė armatosur e cila do tė mund ta mbronte Kosovėn, dhe ėshtė e varur tėrėsisht nga forcat e NATO-sė, tė cilat nuk garantojnė se do tė reagojnė ndaj asnjė veprimi destruktiv politik dhe tė sigurisė nė Veri tė Kosovės. KFOR-i nuk do tė jetė nė gjendje qė tė futėt nė luftė me popullatėn e asaj pjesė dhe do tė tentojė qė kjo ēėshtje tė zgjidhet, nėse ata ngrihen, pėrmes mjetet politike, e cila kohė do tė zgjasė ndoshta me vite dhe qė praktikisht do ta bėnte jo tė plotė dhe jo funksionale pavarėsinė e Kosovės nė gjithė territorin e saj.
Dhe e treta, nė shtetin modern dėgjueshmėria ndaj mbipushtetit publik e pėrcakton aq shumė frika prej dėnimit sa ndjenja e lidhshmėrisė morale, kėshtu qė ai qė i nėnshtrohet urdhėrimit e pranon legjitimitetin e pushtetit qė realizohet mbi tė. Nė kėtė rast serbėt nuk kanė shprehur deri me tani frikė ndaj udhėheqjes sė Kosovės dhe kanė paralajmėruar se kjo do tė vazhdoj edhe me tutje, gjė qė do tė tentojnė tė mos i nėnshtrohen qeverisė sė Kosovės, jo tė paktėn edhe pėr njė kohė.
Tė gjitha kėto argumente, e qė mund tė ketė edhe shumė tė tjera, tregojnė se, pse Kosova nuk do tė mund ta shpall Deklaratėn e Pavarėsisė javėn e ardhshme dhe pse ajo do tė jetė e detyruara qė nė vend tė kėsaj tė shpallė Deklaratė pėr Synim. Kjo gjendje ėshtė krijuar pikėrisht nga mungesa e plotėsimit tė kritereve qė cekėm me lartė. BE dhe SHBA i kanė studiuar mirė kėto gjėra dhe kanė ardhur nė pėrfundim se nė Kuvendin Kosovės duhet shpall diēka, por nuk do tė mund tė shpallet Pavarėsia, jo tė paktėn derisa Kosova dhe udhėheqja e saj tė jenė nė gjendje dhe tė gatshme pėr ti plotėsuar dhe garantuar tri nga parimet e lartcekura.
|
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
