| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » EULEX do tė jetė sovran i Kosovės |
| Postuar mė datėn: 2008-02-19 19:36:08 nga admin1 :: Kategoria: Opinione |
| » Opcionet për artikullin |
|
· EULEX ėshtė mision i cili po i imponohet Kosovės nga lartė. Ky mision do ta qeveris Kosovėn dhe pasurinė tonė, por nuk do tė zgjedhen nga populli i Kosovės. Ata nė tė vėrtetė nuk do tė zgjedhen fare por do tė emėrohen. Duke qenė se emėrimi i tyre bėhet nga struktura pushteti jashtė Kosovės, misioni, nė rastin mė tė mirė, do t'u jap llogari atyre strukturave, e jo popullit tė Kosovės.
Misioni i ardhshėm i BE-sė nė Kosovė (EULEX) do tė jetė njė UNMIK tjetėr, fuqia politike e tė cilit do tė jetė cungim i drejtpėrdrejtė i lirisė sonė. Ky mision do tė jetė edhe mė i rreptė nė kontrollin qė do t'ia bėjė politikės dhe jetės shoqėrore nė pėrgjithėsi nė Kosovė.
EULEX po vjen pėr ta zbatuar Pakon e Ahtisaarit Pėrfaqėsuesi Civil Ndėrkombėtar ose PCN-ja (qė do tė jetė Peter Feith) ka pėr mandat tė zbatojė Propozimin e Martti Ahtisaarit, propozim ky i cili askund nuk e quan Kosovėn shtet sovran dhe tė pavarur dhe, pėr mė keq, e ndan Kosovėn nė entitetin shqiptar dhe atė serb, duke i lejuar kėtij tė fundit tė ketė marrėdhėnie tė drejtpėrdrejta me institucionet e Republikės sė Serbisė. Pavarėsia e mbikėqyrur e Martti Ahtisaarit ėshtė rekomandim i ndarė jo-obligues. Dueti Martti Ahtisaari - Peter Faith nuk ėshtė i ri. Peter Feith ka implementuar planin e Ahtisaarit nė Aceh dhe do ta implementojė planin e Martti Ahtisaarit nė Kosovė. Acehut i mohohet vetėvendosja dhe ende nuk ėshtė ēliruar nga Indonezia e cila vazhdon tė shfrytėzojė njė pjesė tė resurseve tė tij natyrore.
|
|
a) Pėrfaqėsuesi Civil Ndėrkombėtar (PCN-ja) do tė jetė autoriteti final sa i pėrket interpretimit tė Propozimit tė Martti Ahtisaarit dhe do tė ketė fuqi ta pėrjashtojė nga detyra apo tė ndėrmarrė masa tjera ndaj secilit zyrtar tė zgjedhur me votė nėse kundėrshton Pakon e Martti Ahtisaarit. I njėjti autoritet do ta ketė pushtetin e anulimit dhe ndryshimit tė ligjeve tė miratuara nė Kuvend, po qe se i vlerėson ato tė jenė nė kundėrshtim me parimet dhe frymėn e Propozimit. Madje Kuvendi nuk mund as ta miratojė Kushtetutėn pėrderisa Pėrfaqėsuesi Civil Ndėrkombėtar (PCN-ja) mos ta vlerėsojė atė tė jetė nė pajtim me kushtet e parapara me Pakon e Martti Ahtisaarit.
b) Pėrfaqėsuesi Civil Ndėrkombėtar do tė ketė pushtet tė ndėrmarrė masa pėr ta pėrmirėsuar apo anuluar, nėse ka nevojė, ēdo veprim qė ndėrmerret nga autoritetet e Kosovės. Ai do tė ketė kompetenca nė sferėn e sundimit tė ligjit, nė veēanti, gjyqėsi, polici, dogana, shėrbime korrektuese... Ai do ta ketė autoritetin e emėrimit tė drejtpėrdrejtė tė udhėheqėsve tė doganave, tatimeve, privatizimit, financave, thesarit...Po ashtu, Kosova gjatė pėrgatitjes sė buxhetit tė saj duhet tė kėshillohet me PCN.
c) Pėrfaqėsuesi Civil Ndėrkombėtar (PCN) do tė themelojė njė Kėshill Implementues dhe Monitorues (KIM), i cili do tė monitorojė dhe ndihmojė zbatimin e plotė tė masave mbrojtėse tė posaēme tė cilat i ofrohen "Kishės Ortodokse Serbe" dhe lokacioneve fetare e kulturore serbe, siē parasheh Pakoja e Martti Ahtisaarit. Me kalimin e kohės, veprimtaritė e Komisionit tė Pėrbashkėt pėr Implementim do tė bėhen pjesė e njė Komisioni tė Pėrbashkėt Ushtarak tė ri, ku PCN-ja, do t'i pėrcaktojė masat pėr krijimin e mirėbesimit midis Forcės sė Sigurisė tė Kosovės (FSKsė) dhe institucioneve tė mbrojtjes tė Serbisė.
EULEX ėshtė pushtet antidemokratik
EULEX ėshtė mision i cili po i imponohet Kosovės nga lartė. Ky mision do ta qeveris Kosovėn dhe pasurinė tonė, por nuk do tė zgjedhen nga populli i Kosovės. Ata nė tė vėrtetė nuk do tė zgjedhen fare por do tė emėrohen. Duke qenė se emėrimi i tyre bėhet nga struktura pushteti jashtė Kosovės, misioni, nė rastin mė tė mirė, do t'u jap llogari atyre strukturave, e jo popullit tė Kosovės. Mungesa e llogaridhėnies nga qeveritari ndaj tė qeverisurit ėshtė shkelja themelore e parimit tė demokracisė. Mos dhėnia e obligueshme e llogarisė i privon qytetarėt e Kosovės nga gėzimi dhe pėrdorimi i mekanizmit tė kontrollit tė pushtetit, gjė qė i bėn pushtetarėt tė paprekshėm nė punėn e tyre. Ashtu siē i kemi parė tė jenė tė paprekshėm policėt rumun qė i vranė Arben Xheladinin dhe Mon Balajn mė 10 shkurt 2007. Ashtu siē qe i paprekshėm Steven Curtis, ideator dhe udhėheqės i akcionit policor tė 10 shkurtit. Ashtu siē e lėshoi Kosovėn Steven Schook, i dyshuar pėr njė numėr tė madh tė aferave tė korrupcionit. Ėshtė indikativ nė mėnyrė cinike fakti qė pikėrisht zyrtarėt e EULEX-it tė cilėt do tė jenė mbi ligjin do ta kenė pėr prioritet sundimin e ligjit.
Njėjtė si UNMIK-u EULEX vjen pa afat
Mandati i PCN-sė nuk thuhet se ėshtė dy vite, por thuhet se Grupi Ndėrkombėtar Drejtues do tė kryejė rishikimin e parė tė mandatit tė PCN-sė, bazuar nė gjendjen e implementimit tė kėsaj Marrėveshjeje, jo mė vonė se dy vite pas hyrjes sė saj nė fuqi dhe se mandati i tij do tė vazhdohet pėrderisa Grupi Drejtues Ndėrkombėtar tė vlerėsojė se Kosova ka pėrmbushur kushtet e parapara me kėtė Marrėveshje.
EULEX vjen me 1244 e cila po mbetet nė fuqi
Ekzistenca e kėtij misioni nuk ėshtė nė kundėrshtim me Rezolutėn 1244 sepse pika 10 e kėsaj rezolute e autorizon Sekretarin e Pėrgjithshėm, qė me ndihmėn e organizatave relevante ndėrkombėtare, tė organizojė njė prezencė civile ndėrkombėtare nė Kosovė nė mėnyrė qė tė sigurojė njė administratė tė pėrkohshme pėr Kosovėn. Po ashtu, edhe pika 17 e Rezolutės 1244 mirėpret punėn e Bashkimit Evropian dhe organizatave tė tjera ndėrkombėtare qė tė zhvillojnė qasje tė gjithanshme pėr stabilizimin e rajonit. Pra, misioni i BE-sė do tė mund tė funksionojė nė Kosovė edhe pa u ndėrruar Rezoluta 1244, e cila e garanton sovranitetin dhe integritetin territorial tė RFJ-sė (tash Serbisė). Do tė thotė, Rezoluta 1244 do tė vlejė edhe mė tej, e si rrjedhojė UNMIK-u mund tė mbetet kėtu.
EULEX ka edhe nė Bosnje por nuk ka Bosnje nė BE
Mu kėto kompetenca e shndėrrojnė misionin (edhe po tė ishte njėmend mision pėr pavarėsi) nė qeveri absolute tė Kosovės, duke shndėrruar institucionet tjera nė agjenci tė asaj qeverie. Siē edhe e ka thėnė Janez Jansha, BE nuk dėrgon misione tė tilla (me pushtet ekzekutiv) nė vende sovrane dhe tė pavarura. Ne e dėshirojmė integrimin e Kosovės nė BE, e jo qeverisjen e Kosovės nga misionet e BE-sė. Misioni i BE-sė do tė na e parandalojė integrimin. Shembull shumė tė mirė e kemi Bosnjėn. Ata janė nėn Mision tė udhėhequr nga BE-ja qe tetė vjet, pra qysh prej vitit 2000. Po tė kishte qenė mision integrimi, deri tash Bosnja do ta kishte harruar momentin kur janė integruar nė BE.
Tė gjitha energjitė e Bosnjės shteren pėrbrenda pėrpjekjeve pėr integritetin e brendshėm. Tė gjitha shtetet tjera nė kėtė pjesė tė botės janė mė afėr integrimit sesa Bosnja. Asnjėra nga kėto nuk qeverisen nga Misione tė huaja, por nga qeveritė sovrane. Kosova madje do tė jetė shumė mė keq se Bosnja sepse nė bazė tė Marrėveshjes sė Dejtonit, Bosnjė dhe Hercegovina ėshtė shtet i pavarur dhe sovran (i njohur dhe pranuar edhe nga Republika Federale e Jugosllavisė dhe Kroacia; me ulėse nė OKB dhe me Ushtri) qė pėrbėhet nga dy entitete. Edhe Kosova vėrtetė do tė jetė e pėrbėrė nga dy entitete, por nuk do tė jetė shtet sovran dhe i pavarur. Kjo e dallon Kosovėn nga Bosnjė dhe Hercegovina. BE-ja vė kushte pėr anėtarėsim, kurse ne as qė jemi pyetur pėr ardhjen e misionit tė BE-sė nė Kosovė. Siē dihet, BE-ja zgjerohet pėrmes njė parimi formal njohjes dhe respektimit tė sė drejtės pėr vetėvendosje tė popujve. Popujt deklarohen pėrmes referendumit pėr t'iu bashkuar apo jo BE-sė. Pėr shkak se ky Mision, dhe procesi politik qė po e sjell atė kėtu, na e mohon kėtė tė drejtė, po na e mohon dhe integrimin. Ky mision ėshtė kundėr integrimit.
EULEX-it i intereson vetėm siguria, por jo zhvillimi
Para mė shumė se njė viti patėn thėnė se do tė jenė 200 deri 300 zyrtarė tė misionit tė BE-sė nė Kosovė. Mė pas thanė 1300, pastaj 1800, mandej 1900 e sė fundi 2200! Qė tė gjithė kėta policė e gjykatės. Pra, jo ekspertė tė ekonomisė, profesorė apo mjekė. Paradigma edhe e EULEX-it do tė jetė stabiliteti e jo zhvillimi ekonomik. Ana tjetėr e sė njėjtės medale ėshtė qė modeli i ndėrtimit e bėrjes sė institucioneve do tė jetė autoritar (pra, edhe njė ngjashmėri me Bosnjen) rezultati i tė cilit ėshtė integrimi i politikanėve p.sh. Hashim Thaēit e Oliver Ivanoviqit (tė cilėt bėhen ndėr njerėzit mė tė pasur nė vend) por jo edhe i shqiptarėve e serbėve tė thjeshtė (tė cilėt bartin pasojat e stagnimit ekonomik dhe zhyten nė mjerim social).
BE-ja nė Kosovė vetėm si kėshillėdhėnėse, jo qeverisėse
Misionet ndėrkombėtare do tė duhej tė qėndronin nė Kosovė nė cilėsinė e misioneve kėshillėdhėnėse dhe monitoruese. Mirėpo, nė asnjė mėnyrė si misione qeverisėse. Madje edhe kėto misione kėshillėdhėnėse / monitoruese do tė duhej tė instaloheshin nė vendin tonė pėrmes marrėveshjeve me institucionet sovrane tė Kosovės, e jo me institucione tė tilla kukulla, apo, siē ėshtė rasti aktual i UNMIK-ut, me Serbinė.
LĖVIZJA VETĖVENDOSJE
19. 02. 2008
|
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
