| » Opcionet për artikullin |
|
Shkruan: Nusret Sulejmani
Disa autore dhe disa shtete me pakica te medha kombetare dhe me marredhenie te pabarabarta, te drejten e vetvendosjes e lidhin me "popuj" ose "kombet", por ua mohojne pakicave kombetare. Keta natyrisht nuk ngurronin qe pakicat dhe te drejtat e tyre t'i percaktonin me kritere krejtesisht arbitrare dhe subjektive.Keshtu, derisa normalisht me "pekice kombetare" konsiderohet"nje grup ne pozite inferiore ndaj grupit ose grupeve te tjera brenda shtetit ne pikpamje numerike", ne Afriken e Jugut, zezaket qe per nga numri paraqesin shumicen apsolute, prapeseprape trajtoheshin si pakice. Kjo ndodh edhe me shqiptaret, te cilet Serbia, edhe pse ne Kosove perbejne mbi 90% te tere popullsise dhe me gjithe faktin se per nga numri ishin me teper se sllovenet, maqedonasit, malazezet etj., te cilet trajtoheshin si kombe dhe u eshte njohur e drejta e vetvendosjes, i trajton si pakice kombetare. Edhe venia ne raport e shqiptareve te Kosoves dhe viseve te tjera te ish-Jugosllavise me shqiptaret ne shtetine ame gjithashtu tregon se ketu nuk eshte fjala per pakice, sepse afro tre miljon shqiptare te ketyre viseve perbejne afro gjysmen e tere popullsise shqiptare te trojeve qe tradicionalisht, historikisht dhe etnikisht njihen si troje shqiptare ne Ballkan.
Problemi nderlikohet akoma me shume per shkak se disa burra te shteteve dhe disa shtete zbatojne standarde te dyfishta. Keshtu, ne fillim te shekullit XX Serbia perkrahte "parimin kombetar" ngase ai duhet te kontribuonte ne zgjidhjen e ceshtjeve kombetare serbe, prandaj Nikolla Pashiēi, kryetar shumvjecar i qeverise serbe propagonte se "Ballkani duhet t'u takoj popujve ballkanike" dhe se cdo popull ne Ballkane "duhet te shtrihet deri atje ku mberrijne kufijte e tije etografike." Mirepo, ne ate caste kure parimi etnike nuk i shkonte ne favor (nuk i konvenonte) aspiratave pushtuse serbe, ne Konferencen e Ambasadoreve ne Londer (ku jane percaktuar kufijte e Shqiperise), Serbia zyrtarisht braktisi "parimin kombetare" dhe percaktohet "per kufijte natyrore, gjografike dhe strategjike", duke shkelure rende parimet progresive te se drejtes nderkomtare. (Djordje Dj.Stankovic - Nikola Pasic i stvarnje albanske derzave, Marksisticka misao 3/85 str, 159)
Me e keqja eshte se disa qe deklarojne se vetevendosja e popujve eshte "parim i pare per cfardo zgjidhje demokratike" dhe derisa kjo te mose respektohet do te kemi lufte te gjate dhe tragjedi te paparapara (Dobrica Cosic, "Borba"20 mart 1993) kete e kerkojne per vete, por nuk jane te gatshem t'ua pranojne(njohin) te tjerve. Ne kete rrethane kane terhequr verejtjen shum autore, ish diplomat, burra shtetesh etj., te cilet per kete merrnin shembull serbet te cilet kerkojne per serbet e Kroacise dhe te Bosnje e Hercegovines te drejten per vetvendosje, por kete nuk ua japin shqiptareve.
23.09.2008 |
|
