| » Opcionet për artikullin |
|
Enver Petrovci, Afrim Kasapolli, Lirak Ēelaj nuk mund tė thuhet se janė aktor tė dobėt. Pėrkundrazi! E keqja ėshtė qė ata nuk kanė menduar paraprakisht se nuk duhej tė kyēeshin nė projekte tė huaja filmike ku paraqitet nė mėnyrė tė shtrembėruar realiteti
Bajram Kabashi,
Pas njohtimit tė opinionit publik tė Kosovės, dhe atij shqiptar nė pėrgjithėsi ,nė lidhje me shfaqjen e premierės sė filmit "BLODSBÅND"("Lidhja e Gjakut"), i cili para njė jave filloj tė shfaqet nė kinemat e Norvegjisė,me ē'rast nga Oslo me fjalor superlativ pėr filmin raportoj edhe korrespondenti ad hoc i RTK-sė,Osman Disha, si dhe pas njė vlerėsimi objektiv pėr filmin qė nė faqen e opinioneve tė lexuesve tė sė pėrditshmes Express,
i bėnė Gezim Mekuli nga Osloja, sikurse edhe zėvendėskryeredaktori i kėsaj tė pėrditshmeje, Valon A.Syla, e shoh tė arsyeshme qė edhe une t'i paraqes opinionet e mija pėr filmin tė cilin e kam shikuar dy herė, sė pari me gjithė anėtarėt e familjes sime.
Pėr ata qė nuk e kanė parė filmin "BLODSBÅND" mė duhet tė sqaroj se ngjarjet e filmit nuk zhvillohen nė Kosovė, por nė Shkup, pėrkatėsisht nė lagjen Gazibabė-Qair tė kryeqytetit tė Maqedonisė. Skenat e filmit janė tipike orientale, andaj pamjet dhe situatat e tilla lirisht kanė mundur tė regjistrohen edhe nė ndonjė lagje tė varfėr tė Stambollit, pėr ta forcuar edhe mė shumė e mė me tendencė orientalizimin e njė "shoqėrije". Mesazhi i filmit ėshtė tendencioz dhe me porosi tė qarta pėr tė na paraqitur jo ashtu qysh jemi realisht, por ashtu qysh dikush dėshiron e synon tė na paraqes.
Aktorėt qė luajnė nė film janė italian,- babai i Mirushit tė vogėl, grek,pastaj norvegjez, ndėrsa nė rolin e nėnės sė Mirushit luan njė aktore e njohur serbe nga filmi Grbavica! Nga aktorėt shqiptar tė angazhuar nė film janė ata qė sot pėr sot njihen si aktorėt mė tė njohur tė Kosovės, Enver Petrovci,Afrim Kasapolli,Lirak Ēelaj etj. Pėr ta nuk mund tė
thuhet se janė aktor tė dobėt. Pėrkundrazi! E keqja duket se ėshtė qė ata nuk kanė menduar paraprakisht se nuk duhej tė kyēeshin nė projekte tė huaja filmike ku paraqitet nė mėnyrė tė shtrembėruar realiteti,shpifet,trillohet dhe paraqiten situata joreale jetėsore.
Une pajtohem me vlerėsimin e Gėzim Mekulit se shqiptarėt nė kėtė film paraqiten inferior, tė paqytetėruar dhe tejet tė vrazhdė! Aq tė vrazhdė sa qė njeriu duhet ta shtrojė pyetjen: Athua njerėzit e tillė paraqesin atė qė ėshtė tipike dhe karakterizues pėr shoqėrinė shqiptare nė Kosovė?!
Gjithēka qė e karakterizon jetėn dhe sjelljet jetėsore tė kėtyre shqiptarėve ėshtė djallėzore,e pabesė dhe tejet e pashpirt. Nė film paraqitet njėfarė "mafije shqiptare" qė po e karakterizuaka jetėn e kryeqytetit tė bukur tė Norvegjisė, qė mund tė jetė jo aq e vėrtetė, apo thėnė me njė gjuhė pak mė tė zgjedhur, "mafija shqiptare" ėshtė njė hallkė e mafive dhe kriminelėve tė tjerė tė pranishėm nė Oslo. Si nė shumicėn e qyteteve tė njohura tė Evropės. Por, ne po flasim pėr paraqitjen tejet tė vrazhdė tė personazheve qė paraqesin role "tipike" shqiptarėsh nė kėtė film. Pėr shembull njė pėrfaqėsuesi tė kėsaj "mafije" shqiptare vetėmse i ka humbur ora tepėr e shtrenjtė, orė tė cilėn e ka vjedhur Mirushi- "hajni" i vogėl, ia gjymton duartė norvegjezit qė luan njė rol nė film, madje nė prani tė Mirushit, i cili nuk tregon se orėn e ka tė fsehur ai por tregohet i pabesė, aniqė aq i ri, dhe lejon qė nė prani tė tij tė masakrohet norvegjezi i pafajshėm! Pra ky fėmijė qė e paraqet "fatin e keq" tė Mirushit qė e kėrkon dhe e gjen babain nė Oslo, paraqitet jo njė fėmijė i vuajtur por tejet djallėzor, i pabesė ndaj shokut tė tij norvegjez me moshė mė tė madhe, me tė cilin luan basketboll dhe fiton nė lojėrat me ekipet e tjera tė grupeve tė tė rinjve!
Pasi "mafija" shqiptare e kishte liruar noevegjezin i cili shpėton "vetėm me gjymtim tė duarve",por duke pėrfunduar nė spital, pasi mirret vesh se ishte Mirushi ai qė e kishte vjedhur orėn e shtrenjtė, e kėrkon dhe e gjen Mirushin nė dhomėn ku e bėnte gjumin dhe menjėherė nis me "specialitetin" e tij tė maskaruesit duke tentuar t'ia thyej duartė me shufėr hekuri! Kėto janė skena makabre dhe tejet tė paduerueshme tė kėtij flimi "shqiptaro"-norvegjez, qė lėnė pėrshtypje tejet tė keqe tek publiku artdashės norvegjez, cili pa fajin e tij nuk ka mundėsi tė shoh njė fytyrė ma tė butė e mė fisnike shqiptarėsh por vetėm kėtė qė paraqitet pėrmes kėtij filmi i cili nuk na nderoan si popull por qė i shton edhe mė shumė paragjykimet e ngulitura pėr ne, pėr njė pjesė tė tė cilave fajin e bartim edhe vet qoftė si Kosovė, a qoftė si diasporė shqiptare. Prototipi i kėtij katili qė prezentohet qoftė nė brutalitetin ndaj norvegjezit qė ia thyen duartė pa pikė faji, qoftė nė tentimin qė tė njėjtėn gjė ta bėjė ndaj Mirushit tė vogėl, pastaj e lind kundėrreagimin e babait tė Mirushit, i cili sado qė nuk tregohet aspak i ngrohtė me birin e vet, nė atė moment tragjik duke mos mundur ta ndalonte "mafijozin" e egėr shqiptar tė "kėsaj nėntoke tė Oslos" nė mėsymjet e tij shtazarake pėr t'ia thyer duartė tė birit, ia kthen me tė njėjtėn masė pėrderisa e mbytė nė gjak e e lė tė pajetė! Pastaj me gjakftohtėsi e mbėshtjellė me najlon dhe e fut nė frigorifer tė thellė pėr t'ia humbur gjurmėt, etj, etj.
Kėshtu, ky cikėl tragjik e kobėndjellės, sjelll tragjedi pas tragjedije, apo thėnė me gjuhėn e psikologėve, njerėzit e tillė e zgjojnė vrasėsėsin tek njerėzit e tjerė. Kėshtu vije nė shprehje "hakmarrja e njohur shqiptare"; tė gjithė penjtė e intrigės zhvillohen nė atė mėnyrė saqė edhe vet babai i Mirushit kidnapohet dhe zhduket. Ndėrsa Mirushi e lė babain e vdekur dhe kthehet tek nėna "tipike shqiptare", serbja e filmit Grbavica! Dhe, vetėm tek nėna dhe vetėm me nėnen e vet e cila para se tė nisej nė kėrkim tė babait nė Oslo, ishte hetuar nė akt "kurvėrimi" nga ai dhe e kishte njohtuar vėllain e madh pėr pabesinė e nėnės e cila pėr njė telivizor tė vjetėr e jep vetėn nė akt dashuror, kėshtu qė vėllai i madh i shqetėsuar e merr televizorin dhe duke ia kthyer atij qė ia kishte falur nėnės sė tij, duke e blerė kėshtu dashurinė e saj me tė (!), e humb jetėn nė aksident trafiku...
Analiza e Gėzim Mekulit ėshtė e para qė e paraqet tė vėrtetėn pėr kėtė film i cili jep njė porosi tė keqe pėr shqiptarėt, nuk pasqyron asnjė realitet por e shtrembėron njė tė vėrtetė tė mundshme jetėsore nė mėnyrėn mė tė palejuar. Funfi i fundit pėr kritikėn filmore nė Norvegji ky film mund tė del i realizuar artistikisht, por pėr diasporėn
shqiptare kėtu dhe pėr Kosovėn ėshtė njė propagandė tepėr e dėmshme, e cila do tė mund tė pengohej sikurse aktorėt shqiptarė nga Kosova etj, tė mos ia jepnin vulėn e tyre si aktor qė ndihmuan nė realizimin e tij! Pa ta ky do tė ishte vetėm njė film norvegjez, ndėrsa me ta ky del njė film i pėrbashkėt pėr ne! Nė fund dua tė sqaroj se nuk dua tė kuptohem se mbrojė diēka qė nuk mbrohet nga sjelljet e disa shqiptarėve kėtu, tė cilėn nė jo pak raste mikėpritjen dhe bujarinė e vendasve e kanė kthyer me tė keq e me mosmirėnjohje tė thellė, por dua tė them se kjo e keqe mund tė gjendet edhe tek mjediset e tjera tė mėrgimtarėve nga e mbarė bota qė jetojnė nė Norvegji dhe se sado tė paparanueshme tė jenė kėto sjellje pėr njė shoqėri ku sundon ligji dhe ku mbrojtja e rendit e ligjit ėshtė njė normė e paprekshme shoqėrore, prapėseprapė kjo ėshtė njė dukuri negative e tejet periferike nė jetėn e pėrgjithshme tė shqiptarėve qė jetojnė e punojnė nė kėtė vend.
Shumė shqiptarė kanė ardhur tė vuajtur dhe tė pashpresa nė kėtė vend tė largėt, por me punė tė madhe, me urtėsi e sjellje tė ndershme, i kanė mbijetuar situatat tejet tė rėnda tė jetės sė tyre.Ne nuk dėshirojmė tė identifikohemi me tė keqėn, aq mė tepėr kur njė e keqe e mundshme predimensionohet dhe propagandohet si njė "karakteristikė" e njė populli pėrmes njė filmi tė tillė.
Ndėrkaq pėr vėrejtjet e Valon A.Sylės nė lidhje me kėtė film e porosinė e tij njėmend tė keqe pėr ne, dua tė paraqes njė mospajtim tė vogėl me tė se nė asnjė mėnyrė dhe me asgjė nuk duhet tė paraqitemi hakmarrės, se ajo si nocion i takon Mesjetės, kėshtu qė nuk ka nevojė (e s'kemi as arsye!) t'a paraqesim ndonjė anė tė "errėt" tė shoqėrisė norvegjeze, madje as tė trajtimit tė pleqėve se trajtimi i tyre nė kėtė vend, megjithatė, ėshtė mė humani nė botė pėrkundėr faktit tė mundshėm se dikush si kėtu, ashtu edhe nė Kosovė, mund tė vdes nė banesėn e vet dhe pėr vdekjen e tij tė mirret vesh mė vonė...
Fundja,asnjė aktor norvegjez nuk do tė angazhohej nė kuadėr tė ndonjė ekipi tė aktorėve shqiptarė,- qofshin ata edhe aktorėt nga Kosova etj., qė u angazhuan nė realizimin e filmit "Blodsbånd", pėr ta trajtuar artistikisht , nė ndonjė film tė supozuar, "fatin e keq" tė pleqėve norvegjez!
Diaspora shqiptare e Norvegjisė kujtoj se ėshtė ndėr mė tė harruarat nė botė, qoftė pėr shkak tė mosorganizimit apo organizimit tė keq tė brendshėm, qoftė pėr shkak tė mosangazhimit tė intitucioneve tė Kosovės, tė cilat kanė pasur mė shumė prirje pėr depėrtime tė ngushta partiake sesa kombėtare!
(Gazeta Express)
|
|
