| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Kosova ka obligim, tė ngritė dhe mbroj ēėshtjen e Luginės sė Preshevės |
| Postuar mė datėn: 2008-09-23 12:48:04 nga admin4 :: Kategoria: Opinione |
| » Opcionet për artikullin |
|
Letėr e hapur drejtuar klasės politike tė Kosovės lidhur me qėndrimin ndaj Luginės sė Preshevės
Shkruan: Refik HASANI, Gjilan
Prishtina nuk ėshtė vetėm kryeqytet i Kosovės, por i gjithė shqiptarėve anekėndė kufijve tė ishngrehinės artificiale tė RSFJ-sė. Me tė drejtė popullata shqiptare e Komunės sė Medvegjės, Bujanocit dhe Preshevės ka pritur dhe do tė pret nga Kosova dhe nga udhėheqsia e tyre. Kush duhet ta ngritė dhe mbrojė ēėshtjen e Luginės sė Preshevės, pėrveē Kosovės qė ka obligim para opinionit dhe duhet sa mė parė tė hartojė njė platformė tė shkruar qė sė bashku me diplomacinė e shtetit Shqiptar, Lugina e Preshevės tė mbrohet nė tė gjitha instancat ndėrkombėtare. Nė kėtė krahinė me shumicė shqiptare nė Serbi, gjendja ėshtė e tejet e keqėsuar kundruall tensioneve qė pas qershorit 1999 e kėndej. Banorėt atje ende janė duke u pėrballuar me shumė tė papritura, pėrveē udhėheqėsve tė tyre tė ndarė e pėrēarė nė tetė subjekte politike, qė ėshtė shqetėsuese e mbi tė gjitha ėshtė me institucionet e Kosovės me qėndrimin ndaj ēėshtjes sė pazgjidhur.
****
Tė nderuar liderė tė partive politike nė Kosovė, tė pozitės dhe opozitės, ministra dhe deputetė, kėshilltarė komunal dhe pėrfaqėsues tė tjerė tė institucioneve tė Kosovės dhe personalitete me ndikim nė jetėn publike dhe politike! Veprimtarė tė ndryshėm tė gjitha kohrave e ndjeva pėr borxh dhe mora guximin tju drejtohem nė kėtė formė pėrmes kėsaj letre, pa dashur fare tė ulė kontributin e asnjėrit nga ju. Si banorė prej Luginės sė Preshevės qė mė shtyri mė sė shumti tė reagoj me njėfarė mėnyre ėshtė vizita e njė delegacioni tė lartė prej Luginės sė Preshevės. Mbrenda njė jave, pra mė 14 dhe 21 shtator u bėnė dy takime me z.Haradinaj kryetari i AAK-sė dhe ish-kryeministėr i Kosovės. Ju pėrkujtojm se z.Haradinaj qė nga paslufta ishte deputet, por edhe Kryeministėr dhe asnjėherė nuk e ngriti ēėshtjen e pazgjidhur tė Luginės sė Preshevės. Edhe dy tė tjerė nga partia e tij po ashtu ishin Kryeministra tė vendit dhe asnjėherė nuk e ngriti ēėshtjen e pazgjidhur e Luginės sė Preshevės. Por edhe as grupi parlamentar i subjektit tė tij dhe tė tjerė nuk e ngritėn kėtė ēėshtje nė Kuvendin e Kosovės. Dhe tash na del se z.Haradinaj mė sė shumti interesohet pėr Luginėn edhe kjo nuk qėndron. Kjo ishte pritje, dy herė pėr ditė vikendi dhe mė shumė pėr marketing politik dhe fituesi i kėsaj jave ishte vetė kreu politik i AAK-sė.
Cilat janė hapat e gabuar qė ka udhėhequr Kosova kundrejt Luginės sė Preshevės pas qershorit 1999 e deri mė sot.
Gabimet ishin edhe tė dy anshme pra tė udhėheqėsive tė Luginės sė Preshevės dhe tė bartėsve politik dhe institucional tė Kosovės. Ksaj here po paraqesim vetėm gabimet institucioneve tė Kosovės, sepse tė Luginės i kemi paraqitur mė herėt, kurse kur ti pėrshkruajmė edhe gabimet e institucioneve tė Republikės sė Serbisė dhe tė faktorit ndėrkombėtar atėher themi se i kemi paraqitur nga katėr kėndėvėshtrime problematikėn e Luginės sė Preshevės.
Nuk u mor parasysh se nė ēfarė pozite kanė mbetur populluta me rastin e tėrheqjes sė forcave vrastare prej Kosovė duke u stacionuar dhe pėrqendruar nė Luginė.
- Nuk u ngrit me kohė problematika e kategorisė sė tė zhvendosurve qė nga fillimi i luftimeve nė mesė forcave tė
ushtrisė serbe dhe UĒPMB-sė.
Nuk ėshtė bėrė regjistrimi i tė zhvendosurve, pranimi dhe vendosja nėpėr objekte banimi kolektiv, mė lehtė do tė dihej dhe pranohej edhe nga ndėrkombėtarėt, se nė Kosovė ka patur dhe ka ende tė zhvendosur prej Luginės sė Preshevės.
Asnjėher nuk u ngrit qėshtja se ku janė Shqiptarėt qė kishin prona dhe pasuri tė patundshme nėpėr qytete tė Republikės sė
Serbis si Beograd,Nish, Leskoc,Vranj,Novi Sad, etj.
Pas pėrfundimit tė luftimeve dhe nėnshkrimit tė marrėveshjes sė Konqulit nuk u nxė ngoje kjo marrėveshje.
Referendumi i mbajtur mė 1 e 2 mars 1992 jo qė nuk u pėrmend por u harrua fare sikur mos tė kishte ndodhur.
Nuk u bė krahasimi nė mes tė drejtave qė po kėrkon vazhdimisht Serbia pėr bashkėvendasit e vetė, pra pėr Serbėt lokal tė Kosovės. Po ato tė drejta duhet dhe ju takojn edhe shqiptarėve qė jetojn anekėnd Serbis e veqmas nė Komunėn e Medvegjės, Bujanocit dhe Preshevės.
Nuk mbėshtetėn dhe nuk paraqitėn arsyeshmėrin pėr untitet dhe domosdoshmėrin e themelimin tė Kėshillit Nacional tė shqiptarėve tė Luginės sė Preshevės.
Asnjėher nuk u tėrhoq njė paralele krahasimore pėr investimet se sa janė bėrė pėr kthim tė Serbeve lokal tė Kosovės dhe tė zhvendosurve tė ardhur nga Lugina qė janė nė Kosovė.
CEPOTINI njė bazė ushtarake e ushtrisė Serbe,ku do tė vendosen pjesėtarėt e xhandarmėrisė dhe forcave elite speciale, me qindra ushtarė. Ky objekt ushtarak mė i madhi nė rajon, ku janė ndar nga qeveria e Serbis 17 milion euro. Shumė afėr qytetit tė Bujanocit, ėshtė rrezik pėrė tėrė rajonin e Ballkanit e aqė mė shumė kėrcnim dhe presion psikik pėr mbijetesėn e banorėve shqiptarė tė Luginės.
Nė tri Komunat e cekur mė lartė mungon liria e lėvizjes veqmas nė Komunėn e Medvegjės, Karadakė tė Preshevės dhe Malėsin e Bujanocit.
Opinioni i Kosovės dhe mas mediat tona sikur nuk patėn interesim fort pėr zhvillimet qė po rrjedhin mbrenda Serbis dhe qėndrimit tė saj ndaj shqiptarėve.
Nuk u shfritėzua koha dhe momenti historik qė gjatė bisedimeve tė delegacionit tė Kosovės me atė tė Serbis nėnė prezencėn e faktorit ndėrkombėtarė, pėrfundimisht tė hapet kutia e pandorės lidhur me ndėrtimi e raporteve Kosovė Serbi, duke e shtruar nė tavolin edhe qėshtjen e Luginės sė Preshevės dhe pasurit e shqiptarėve nėpėr qytete tė Serbis.
Nuk u ndėrtua njė qėndrim, platformė a strategji afatėshkurtėr, afatmesėm apo afatgjatė, se ēfarė dhe si ti artikulojn kėrkesat e tyre shqiptarėt e Luginės sė Preshevės.
Institucionet e Kosovės dhe partitė politike gabuan shumė rėndė kur gjatė konsultave se a duhet tė marrin pjesė nė zgjedhjet nacionale apo jo nuk i udhėzuan drejt!, p.sh
A Institucionet e Kosovės ėshtė dashur tju japin instruksione tė qarta partive politike tė Luginės qė duhet tė marrin pjesė nė zgjedhje nacionale Serbe por me njė kusht:
- I - Nėse ju garantohen pesė vende nė parlamentin e Serbisė dhe tre vende mund ti fitojnė me vota tė drejtėpėdrejta, pėrndryshe asesi JO.
B Asnjėher nė vija insitucional nuk ėshtė debatuar nė parlamentė tė Kosovės pėr Luginėn e Preshevės me njė pikė tė rendit tė punės.
C- Qė nga viti 1999 e deri mė sot asnjė Kryeministėr, President apo kryetarė i Kuvendi tė Kosovės nuk e ka ngritė kėtė qėshtje para ndėrkombėtarėve, por as para opinionit.
D Veēmas befason fakti qė tash luajn me opinion partitė opozitare tė Kosovės, z.Haradinaj kėshtu kishte vepruar edhe z.Surroi gjatė bisedimeve Kosovė - Serbi, nuk kanė fajė as kėta pasi z.Daci nuk brengoset pėr vendasit e vetė atėherė qfarė tė presim nga tė tjerėt. Duke i pėrcjellut tė gjitha kėto me vėmendjen mė tė madhe nė Kosovė i vetmi lider nga e gjithė hapsira jonė shqiptare qė mundė tė ndikoj dhe afroj ėshtė z.Thaqi, jo pėr pozitėn tashmė si kryeministėr, por kėtė kredibilitet, sa i pėrketė qėshtjes dhe rreth Luginės sė Preshevės e kishte gėzuar edhe mė herėt dhe e posedon edhe tash . Pasi ka pasur disa angazhime pozitive nė tė kaluarėn nė kėtė drejtim.Nė shkrimet dhe publikimet tona tė mėhershme, qė janė botuar anekėnd hapsirave tona shqiptare, kemi kėrkuar disa herė qė tė hapet nga njė zyrė ndėrlidhėse nė Gjilan dhe njė nė Fushė tė Kosovės pėr Luginėn e Preshevės
- Do ta koordinojn punėn nė njė ministri tė veqant qė do tė mirrej me kategorin e tė zhvendosurve dhe pėrgjithsi Luginėn e Preshevės.
- Serbėt nė Kosovė kanė njė ministri qė e ka qeveria e Kosovės. E dyta Ministri vetėm pėr serbėtė lokal tė Kosovės ėshtė qeveria e Serbis qė ka nė Beograd dhe e treta ėshtė ku : Qeveria e Beogradit ka hapur vitin e kaluar nė Mitrovic njė zyrė.
Si tė veprohet dhe tė ndėrtohet njė qėndrim institucional nga Kosova dhe Shqipėria kundrejt qėshtjes sė Luginės sė Preshevės.
Institucionet e Kosovės tė gjithė sė bashku pozitė dhe opozitė njerzė me ndikim nė jetėn publike e politika tė Kosovės nė bashkėpunim me diplomacin e shtetit Shqiptarė. Tė bashkėrendojn qėndrimet, harmonozojn, tė shkruhet njė program, strategji veprim, gjithmon nė konsultim tė ngusht me Akademin e shkencave dhe arteve tė Kosovė dhe Shqipėrisė, por edhe me miqtė Amerikanė dhe faktorin ndėrkombėtarė politik pėr Luginėn e Preshevės. Hapja e dy zyreve nė Gjilan dhe Fushė tė Kosovės, formimi i njė departamenti nė kuadėr tė njė ministrie ėshtė mė rėndėsi jetike. Por hapja e tyre ėshtė po aq me rėndėsi sa edhe njerzit qė do tė punojnė dhe zgjedhen nė ato poste. Kėta zyrtarė duhet tė jenė nga ajo pjėsė e Luginės, por mbi tė gjitha qė i njohin rrethanat nė Luginė dhe Kosovės dhe nė pėrgjithsi rajon. Duhet tė kenė mbėshtetje nga ana Kosovare, Luginės dhe ndoshta edhe nga ndėrkombėtare. Institucionet e Kosovės nė bashkėpunim tė ngushtė me institucionet lokale tė tri Komunve tė bėjnė pėrzgjidhjen e njerėzve adekuatė. Nė kėtė kuadėr duhet menduar se ēfarė pėrgjegjsie, roli dhe misioni do tė kenė personat nė fjalė. Kėto zyrtarė pėr Luginėnė duhet tė akomodohen nė zyrė tė qeverisė sė Kosovės dhe dy komunave nė fjalė si staf qė paguhet nga bugjeti i Kosovės. Hapja e njė zyre nė Gjilan ėshtė e domosdoshme ku jemi duke kėrkuar qė pas konfliktit tė armatosur nė mesė forcave serbe dhe UĒPMB-sė tė vitit 2001. Gjilani ėshtė Komun ndėrkufitarė qė kufizohet me Komunėn e Bujanocit dhe tė Preshevės, por edhe ka mė sė shumti tė zhvendosur ku 11.783 banorė janė tė vendosur nė Gjilan vetėm pėr periudhėn pas qershorit 1999 deri nė fund tė vitit 2002. Kurse nė krejt Kosovėn tė ardhur prej Luginės, por qė janė vendosur nė Kosove janė mbi 30 mijė, nga e njėjta periudhė.Pastaj edhe njė zyrė duhet tė hapėt nė Fushė tė Kosovės, kėto dy zyra duhet tė jen koordinuese, ndėrlidhėsė por shumė efikase. Nė kuadėr tė njė ministrie duhet tė themelohet njė departament pėr fillim duke u mbėshtetur nė dy shtylla, zyra nė Gjilan dhe Fushė tė Kosovės.
Ēfarė pune dhe roli mundė tė luajnė kėto zyrtarė tė caktuar pėr Luginėn e Preshevės !
Tė marrin dhe grumbullojn tė dhėna tė sakta dhe zyrtare pėr tė zhvendosurit dhe shpėrngulurit e luftės pėr pasurit e tyre tė patundshme qė kanė atje. Tė hartojnė njė strategji se kush mundė tė kthehet prej kategoris sė tė zhvendosurve, kjo tem duhet tė ngritet dhe tė jetė tema boshtė, pse duhet tė emėrtohen zyrtarė pėr Luginėn e Preshevės. Tė kėrkojn mjete dhe donatorė pėr kthimin e atyre tė zhvendosurve qė dėshirojn tė kthehen, nėse ju krijohen kushte paraprakisht dhe ka siguri tė mjaftueshme. Tė shikohet mundėsia se cilat janė mundėsit pėr rregullimin dokumentacionit pėr posedimin e dy nėnshtetsive. Do tė pranohej edhe zyrtarisht nga tė gjitha instancat numri i tė zhvendosurve mė e rėndėsishmja ėshtė tė pranohen nga organet Serbe dhe ndėrkombėtarėt. Tė bashkėpunojn ngusht me institucionet lokale tė tri Komunave. Pėr regjistrimin e ksaj kategorie tė vlerėsohet nė nivel mė tė lartė se a duhet tė marrin pjesė nė kėto regjistrime tė popullatės si Kosovarė apo si tė zhvendosur. Tė zhvendosurit do tė pėrfitojnė mjaftė, ato do tė kthehen tė jetojn prej nga kan ardhur apo do tė investohet pėr tu integruar nė jetėn Kosovare. Duhet tė mbajė edhe kontakte me pėrfaqėsi tė huaja si OSBE, UNHCR dhe me qeverin qendrore tė Republikės sė Serbisė nė Beograd. Hapja e ksaj teme tabu shenon shkrirjen e kaj teme lidhur me qėndrimin qė kan mbajtur insitucionet e Kosovės, do ti ndihmonte edhe njohjes mė tė mirė. Serbia nuk do tė ketė kohė tė mirret me qėshtje tjera, por do tė ballafaqohet edhe me qėndroimin qė mbanė ndaj shtetasve tė vetė, shqiptarėve qė ka mbrenda nė Republikėn e Serbis dhe nuk do tė mirret me Kosovėn tani mė si shtet. Pėrfaqėsuesit e tetė partive politike qė veprojn nė Luginė ėshtė e pafalshme dhe jashta ēdo ēdo logjike nuk dėshiruan apo nuk ditėn tė orientohen nė kohė dhe hapsirė se si ta ngrisin, shtrojn dhe mbrojn qėshtjen e tyre jetike pėr ēka edhe kanė manadatin e populit qė e pėrfaqėsjojnė. Opninionit tė gjėrė ju pėrkujtojm sė pas qershorit 1999 ėshtė ndier njėfarė ndarje nė mesė tė shqiptarėve tė ish-hapsira tė RSFJ-sė. Qė nga vitet 1990 nė kuadėr tė themelimit tė partivė, ne shqiptarėt arritėm tė formojmė njė kėshillė ndėrpartiakė i partive shqiptare nė federatėn Jogosllave. Na mban shpresa se e kaluara ėshtė shpenzuar vendė e pavendė pėr tė tashmen, ndėrsa e tashmja jeton dhe mendojm se do tia lėshoj vendin tė ardhmes sė afėrt, gjithė andej nėpėr hapsirat tona shqiptare.
23.09.2009
Autori inicoi themelimin e njė Universiteti publik nė gjuhėn shqipe pėr Luginėn e Preshevės, vendosjen e shtatores sė Skėnderbeut nė qendėr tė Bujanocit, punon si Prof. i Ekonomisė nė Gjilan. |
|
|
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
