| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Mbreti diell dhe ligjet e tij. |
| Postuar mė datėn: 2007-03-19 07:59:26 nga admin4 :: Kategoria: Kultura |
| » Opcionet për artikullin |
|
O popull Zoti tė bekoftė!
Albert zholi
Historia e Francės, pėrmban ēudirat e veta dhe kėto, mė shumė se me ēdo gjė tjetėr lidhen me konceptet mbi shtetin. Kur nė Francė mori frenat e shtetit, qysh nė moshėn mė tė re, Luigji i 14-tė, njeriu qė u quajt Monarku i Madh, pas pak kohe, dolėn nė dritė dhe ambiciet e tij jo vetėm pėr pushtet tė pakufizuar, por edhe pėr shtimin marramendės tė pasurisė. Shpenzimet pėr shtimin marramendės tė pasurisė. Shpenzimet e kryera pėr vete (dinastinė e rritur pa kufi) dhe pėr miqtė, simpatizantėt e mbretėrorėt si dhe pėr ēdo tjetėr qė rrinte pranė tij (lajkatarėt, servilėt, dallkaukėt, sahanlėpirėsit etj.) arritėn nivelet mė tė larta dhe kazma po i vihej ekonomisė sė vendit dhe nivelit tė jetesės sė popullit, i cili kishte arritur varfėrinė e tejskajshme. Mbreti thoshte: Sa tė jem nė pushtet do tė bėj sit tė dua, do tė shpenzoj pa kufi, nga tė ardhurat prej popullit se fondet i disponoj vetėm unė, Mbreti Diell. Ministrat e tij, tė pangopur, me nė krye kryetarin e tyre, u pasuruan e depozituan nė bankat e Rotchildėve shuma astronomike. Mbushėn vendin me vila e ēifliqe pėr llogari tė tyre. Nė krye qėndronte dashi pėrēor, sovrani mendjemadh e arrogant qė bėnte si i donte qejfi. Njė ditė tė bukur gushti, sovrani absolute (si shumė sovranė qė mund tė mos jenė mbretėr), thirri ministrat, me nė krye atė qė i drejtonte, Mazarinin, dhe u tha: Zotėrinj tani e tutje do tė bėni siē them unė, sepse unė do tė jem kryeministri im. Tė gjithė do tė rrini sus, aq sa gjaku edhe kur tė mė shikoni nė sy t`u bėj ferr. Pa urdhrin e mendimin tim nuk do tė lėvizė qimja, se pastaj
e dini vetė. Mė tutje vazhdoi: Aristidhi i Greqisė sė lashtė, u kritikua nė Agora (mbledhjen e popullit) se po ndryshonte rrugėn nė pushtimin e tij, duke u dhėnė privilegje njerėzve tė vet e duke i pėrkrahur tė pasuroheshin. Pasi i dėgjoi (si edhe unė juve), u tha tyre tė Agorasė: Mos e paēa atė fat qė tė mos ndihmoja e pasuroja njerėzit e mi, miqtė, shokėt e ata qė mė bėjnė lajka. Ndėrsa nė Angli, mbretit I pritej koka, sepse po merrte nėpėr kėmbė ligjet e vendit, Mbreti Diell , i Francės, deklaronte botėrisht se
tani e tutje asgjė nuk do tė bėhej pa lejen time sepse unė jam monark i pakufizuar. Nuk linte qiri e kandil pa ndezur nėpėr tė gjitha kishat e Parisit, saqė kandillonaftėt (administratorėt e kishave ) kishin gjetur belanė. Kryqin e bėnte nga lulja e ballit, gjer poshtė kėrthizės, duke pėshpėritur: Zot, ti nė qiell, unė nė tokė! pėr gjenialitetet e Luigjit tė 14-tė, kanė shkruar shumė biografė e historianė. Ndėr tė tjerėt njė thotė.: kur e pa veten atje lart, nė majėn mė tė lartė tė pushtetit, njerėzit i shikonte si miza dhe nuk pyeste, gėnjente, natė e ditė premtonte e betohej pėr Zotin, duke i bekuar mizat nė emėr tė tij, gjė qė e bėnte qesharak e jargėvartės. Dhe mė nė fund, kur Dielli mbret, e bėri llogarinė se kėmbėt e prapanicėn nga froni nuk mund t`ia luante as
topi, me mendjemadhėsinė, qė e karakterizonte tha marrėzinė mė tė madhe: shteti jam unė! E pyetėn pėr ligjet e Francės, se ēfarė janė ato e ku hyjnė dhe Luigji i 14-tė, serbes-serbes tha (nga maja e pallatit): Ligjet bėhen sipas qejfit tė atij qė qeverisė. Ato nuk vijnė nga qielli, bėhen kėtu, sipas dėshirės sė popullit, shkurt Edhe ligji jam unė, se ligjet janė derivat i mendjes sė njeriut e asgjė tjetėr, se ato ndėrtohen sipas kėrkesės sė atyre qė administrojnė shtetin, dhe jo sipas ndonjė shkence ekzakte, prandaj heshtni e dėgjoni ato qė thotė sovrani juaj! Agostini, babai i fesė nė tėrė botėn, nė traktatet e tij, ka edhe njė postulat: Beso, bindu e prano ato qė thotė ai qė qėndron mbi ty, sepse vetėm ai ka tė drejtė. Ec e merr vesh ē`ėshtė mbreti i pashpallur. Kujt i duhet besuar e bindur, xhanėm? O tempora, o mores! Zoti u bekoftė! |
|
DĖNIMI ME VDEKJE I NJERIUT ME TE MADH E TE PAFAJSHĖM QE KA PARE NDONJĖHERĖ BOTA
Sqarim:
Mė duhet ta them qysh nė fillim, se teksti i vendimit tė marrė pėr dėnimin me vdekje tė Jisu Krishtit, ėshtė gjetur nė origjinal rastėsisht, nė vitin 1509-tė nė qytetin Amakula (nė Itali). Ishte i vendosur nė brendėsinė e njė guri tė futur nė njė arkė tė hekurt, e cila ishte vendosur nė njė arkė tė mermertė, mjaft e bukur e me njė shkėlqim si gurėt e smeraldit. Vendimi i marrė nė atė kohė, u botua dhe u pėrhap nė Kostandinopojė (sot Stambolli). Ishte e pėrkthyer nga gjuha klasike. Pastaj, u botua dhe u pėrhap pėrsėri, nė gjuhėn bullgare e rumune nė qytetin e Rusēuk-ut nė vitin 1676.
Teksti i parė i vendimit:
Nė vitin e 17-tė tė sundimit tė shkėlqyer tė Tiberiu Qesarit tė Romės, tė monarkut tė pamposhtur, nė vitin 201 pas Olimpiadės, i pesėmijti pas krijimit, dhe sipas vitit ēifut 4147, viti i 93-tė nga koha e themelimit tė Romės, viti 580 nga koha e ēlirimit prej robėrisė sė Egjiptit. Unė PONĒ PILATI, prokurori i perandorisė romake, nė Sallėn e Princėrve tė Lartė, dėnoj dhe vulos dėnimin me vdekje, me anėn e kryqėzimit tė JISU KRISHTIT-NAZARETIANIT, personit, qė u ngrit kundėr ligjeve tė Moisiut dhe kundėr TIBERIU QESARIT, mbretit tė romanėve. Pėr kėtė urdhėroj e vendos, pėr vdekjen e tij, me anėn e gozhdimit nė kryq, ashtu siē ėshtė zakoni, kur vihen nė jetė vendimet e tilla pėr tė gjithė ata, qė dėnohen nga shumica e popullit: qofshin tė pasur apo tė varfėr. JISU KRISHTI , dėnohet kėshtu, sepse nuk ka pushuar sė organizuari kryengritje dhe veprimtari dėmtuese, tepėr tė rėnda, nė krahinėn e Judės. Ky e ka hequr veten se ėshtė i Biri i Perėndisė dhe Mbret i Jerusalemit, ka kėrcėnuar pėr shkatėrrimin e Jerusalemit dhe Tempullit tė Shenjtė dhe ka kundėrshtuar tė paguajė taksėn ndaj QESARIT dhe ka udhėhequr njerėzit drejt Jerusalemit, duke mbajtur nė duar degė ulliri, sikur tė ishte njė mbret i vėrtetė. Ngarkoj ndihmuesin tim tė parė, tė pajisur me fuqi ligjore, tė vėri nė jetė lidhjen e tij tė menjėhershme me litar dhe nxjerrjen pėrpara tė gjithėve tė veshur me njė mantel tė kuq e duke rrahur me kamxhik pa-ndėrprerje, duke patur mbi kokė njė kurorė me gjemba. Tė mbajė mbi supe kryqin, nė tė cilin do tė kryqėzohet, duke u bėrė shembull i madh pėr tė tjerėt, ashtu si tė gjithė hajdutėt e kriminelėt. Tė nxirret jashtė pėrmes portės IMBORELE, qė tani quhet ANDRONIKUS e pastaj tė kryqėzohet nė vendin e quajtur KALVAR (vendi i derdhjes sė gjakut). Ky sapo tė ketė vdekur, t`i qėndrojė trupi nė kryq. dhe mbi njė pllakė tė vendosur nė krye tė kryqit, tė shkruhet: JISUI I NAZARETIT, MBRETI I JUDENJVE (I. N. R. I) nė tri gjuhė: ēifute, greke dhe romake. Urdhėroj qė asnjė nga vartėsit e mi, sipas shkallėve hierarkike, tė mos marrė pėrsipėr plotėsimin me nxitim tė detyrės, si dhe tė mos marrė parasysh asnjė ankesė e rėnkim tė tij, sepse ky ka pranuar me vullnet tė plotė mohimin e fesė ēifute. Tė ekzekutohet vendimi qė kam dhėnė nė pėrputhje me ligjet e ROMES. DĖSHMITARET JANĖ:
Nga HEBRENJTĖ: RUANI, DANIELI, JOHAQIMI, ITAHELI.
Nga ROMAKET: LUCIUS, SICELIUS, MAKSIMILIUS.
Nga FARISENJTĖ: BARABIS, SIMION, BORIEL.
MBIKĖQYRĖS i caktuar nga unė pėr kriminelėt e hajdutėt ndėr judenjtė ėshtė butani.
Vendimi i marrė nė JERUSALEM, mė 23 mars 41 74, nisur nga KRIJESA. |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
