| » Opcionet për artikullin |
|
Dikur Blackpool ishte diva mondane qė kryesonte listėn pėrsa i pėrket plazheve tė Anglisė. Sot aty sheh tė shpėrndara hotele tė boshatisura, njė park pėr kalimin e kohės sė lirė dhe shėtitoren gjithashtu tė braktisur, qė dikur mbartte sharmin e njė qyteti bregdetar por tashmė duket se heshtja po thyhet, pasi njė super-kazino si ato tė Las vegasit pritet tė sjellė sėrish nė kujtesė kohėt e vjetra
BLACKPOOL
Qyteti anglezoverior planifikon tė ardhmen duke kopjuar Las Vegasin
Dikur Blackpool ishte diva mondane qė kryesonte listėn pėrsa i pėrket plazheve tė Anglisė. Sot aty sheh tė shpėrndara hotele tė boshatisura, njė park pėr kalimin e kohės sė lirė dhe shėtitoren gjithashtu tė braktisur, qė dikur mbartte sharmin e njė qyteti bregdetar por tashmė duket se heshtja po thyhet, pasi njė super-kazino si ato tė Las vegasit pritet tė sjellė sėrish nė kujtesė kohėt e vjetra.
Vala e vapės ( si ajo qė tė paktėn konceptohet nė Angli) duket se ka kaluar. 27 Grad Celsius shėnonte termometri gjatė fundjavės nė orėt e drekės, dhe era e lehtė e detit bėnte qė temperatura tė lėvizte pak nga pak. Por tashmė ėshtė sėrish ditė pune dhe shihet njė mot normal me karakteristikat e Anglisė veriore: qiell i mbushur me re dhe flladi nga deti qė e lidh em Irlandėn duket se e ka ftohur ndjeshėm motin.
Nė plazh ca gjitarė (kafshė) po lozin tė qetė ndėrsa herė pas here duket se shohin me melankoli njė trase tramvaji me dy kahje qė shtrihet pėrtej parkut, e qė e mbush shėtitoren me zhurmė. Blackpool ngjan shumė i zbehtė dhe i trishtuar ashtu sikurse dhe deti qė e lag, dhe i paaftė tė pėrballojė stuhitė dhe baticat qė e kanė prekur atė prej shekujsh. Nė anėn tjetėr tė ujrave me njė pėrzierje tė hidhur grije e bluje, ndodhet Irlanda e Veriut, dhe nga atje pėr momentin vijnė vetėm erėra tė ftohta.
Vėrshimi i familjeve gjatė fundjavės me fėmijėt e tyre dhe rulotat pėr kampingje nuk duket gjėkundi. Nuk duken nė njė ditė tė zakonshme edhe turmat e tė rinjve e adoleshentėve, qė parapėlqejnė tė organizojnė aty party tė panumėrta, e qė e shndėrrojnė kėtė vendpushimi dikur thjesht familjar, nė njė kazan netėsh tė zhurmshme e plot alkool. Tashmė nė shėtitore mund tė gjesh vetėm disa ēifte pensionistėsh, qė kanė lėnė pas ato qė nė anglisht njihen si Fish'n'Chips-Shops, dhe janė harruar krejt nė qetėsinė e tyre.
Njė divė e rėnė nga fiku
Nė tė tilla momente Blackpool shpėrndan sharmin melankolik tė njė qyteti bregdetar. Mė pas vendi duket i shkretė, disi i rėnė dhe si i vetėzhytur nė hallet e veta. Shinat e tramvajit nė qytet si dhe njė rrugė qendrore me shumė trafik e ndajnė plazhin dhe shėtitoren nga pjesa tjetėr e qytetit me fasadat e mėdha, ndėrtesat qė mbartin lojra fati, dyqane suveniresh, klubet e diskot. Nė fund tė pjesės jugore tė plazhit me gjatėsi disa miljesh, zien nga njerėzit parku mė i madh i Europės pėr karrusel, qė sot mbetet atraksioni mė i bukur i Blackpool. Nė njė ditė tė ftohtė tė javės, plazhi nė brigjet veriore tė Anglisė duket si njė divė e rėnė nga fama, qė prej kohėsh fshihet pas skenės nė dhomat e zhveshjes duke qarė e kujtuar kohėt kur shkėlqente, ndėrkohė qė fotot nė mure po zverdhen.
Blackpool ka pasur dikur ditė tė arta. Pėr disa dekada qyteti ishte plazhi mė atraktiv i ishullit tė madh britanik. Pėr tė shkrarėn e tij tė madhe dėshmon edhe Blackpool Toėer, qė nė fund tė shekullit tė 19-tė ishte nė njė farė mėnyre edhe pėrgjigja angleze pėr Kullėn Eifel, por edhe Grand Hotelet nė bregun verior dhe mbresėlėnėsi Ėinter Garden nė qendėr tė qytetit. Ato ishin kohė, nė tė cilat VIP-at e shoqėrisė britanike kėnaqeshin ndėrsa ftonin me krenari edhe kolegė nga aristokracia europiane. Kohė, nga tė cilat Blackpool dukej se pėrbėnte edhe metropolin mė tė madh tė zbavitjes pėr Britaninė e Madhe.
Laburistėt e lanė Blackpool nė baltė
Mjuzik-hollet e shkėlqyeshme, shtėpitė e vallėzimit dhe Vaudeville-Theater pėrgjatė dekadave e shekujve kanė parė madhėshtinė e shoė-biznesit e tė artit, duke ia nisur qysh nga Charlie Chaplin e Frank Sinatra, deri tek Beatles-at e famshėm. Sot shumė rrallė sheh tė organizohen nė qytet spektakle me pėrmasa tė mėdha, dhe maksimumi aty mund tė vijnė artistė tė dorės sė dytė. Ose dhe ata qė ditėt e tyre mė tė mira, kanė kohė qė i kanė lėnė pas, ashtu si ky qytet.
Vetėm partia konservatore i shėrben akoma me besnikėri krenarisė sė qytetit, ndėrsa organizon akoma aty ditėt e e saj tė partisė (Kongreset) nė sallėn e ēelur nė vitin 1878 tė Ėinter Garden, plotėissht nė kontrast me partinė nė pushtet (labutristėt) e Tony Blair. Pėr tė, Blackpool nė fund nuk ishte dhe aq modern sa duhej: qyteti fqinj i Manchester-it nė vitin 2004 u bė dhe vendi i ri ku do tė zhvilloheshin kėtej e tutje kongreset e partisė. Laburistėt i dhanė fund kėshtu njė tradite tė gjatė nė kėtė aspekt(qysh nga viti 1927) dhe qyteti u zhyt edhe mė shumė nė krizė identiteti e imazhi, nga e cila tashmė baballarėt e tij shohin shumė pak shpresa pėr rizgjim.
Rėnia nė kapacitet turistike qė ai po pėrjeton nė fakt nisi pa u ndjerė. Edhe nė vitet tetėdhjetė, akoma ziente biznesi me pushuesit. Mė pas, ēdo gjė nisi tė shkatėrrohej ndėrsa anglezėt zbuluan Majorkėn dhe Ibizan spanjolle si objektivin numėr 1 turistik tė tyrin: sa mė shumė mbusheshin avionėt charter me turistė britanikė drejt Spanjės, aq mė thellė ngulej thika nė industrinė e turizmit vendas britanik, e nga kjo, mė shumė duket se vuajti Blackpool. Nga viti 1987 prenotimet nga 16 milionė qė ishin, kanė kapur tashmė shifrėn e 10 milionėve nė vit. Nė vitin 2005, mesatarja e prenotimeve kapi shifrėn e 22 pėrqindėshit.
Zgjidhja duket Las Vegasi
Nė fatkeqėsinė e tij duket se janė pėrfshirė edhe baballarėt e qytetit, qė i dhimbset aq shumė e ardhmja e tij dhe e fėmijėve tė tyre. Sipas tyre, tashmė zgjidhja ėshtė: e ardhmja tė jetė vetėm shndėrrimi i qytetit nė njė lloj Las Vegasi pėr Britaninė e Madhe dhe Europėn. Pėr kėtė arsye, Blackpool sė shpejti po merr masat tė bėhet njė qytet lojrash fati: njė kazino e re pritet tė ndėrtohet, dhe jo njė ēfarėdo, por njė e tillė qė mund tė cilėsohet pa frikė si Super-Kazino. E vetmja nė tė gjithė ishullin mbretėror. Britania e Madhe dėshiron qė nė vitin 2007 ta ketė nė kėmbė njė tė tillė, si ajo e Las Vegasit. Tamam si shembulli i rilindjes plot shkėlqim nė shkretėtirėn e Nevadas, edhe kėtu ēdo gjė do tė mblidhet nėn njė ēati: prenotime luksoze, shou spektakolare dhe natyrisht ruleta: blackjack, e plot kėnaqėsi tė tjera tė ēmendura, nga tė cilat zor se mund tė shkėputesh. Blackpool ka qenė i pari qytet britanik, qė ka aplikuar pėr tė pasur kazinon mė tė madhe por mė shumė se 200 konkurentė duket se u joshėn dhe u hodhėn nė sulm pėr tė gėzuar liēensėn. Pėrzgjedhja e parė tashmė ėshtė realizuar, dhe kanė mbetur edhe dhjetė qytete nė garė, e ndėr ta, favoritja kryesore ėshtė Blackpool. Nėse fiton, atėherė ēdo gjė do ėt shkojė ndryshe. Kėshilli i qytetit e di vetė se ēafė do tė bėjė. Kjo super-kazino do tė rrethohet nga tė tjera mė tė vogla. E pastaj, pa fund hotele e shėrbime pėr tė pasurit. Se sa me emergjencė e ka qyteti kėtė projekt, e bėn mė tė qartė kryebashkiaku Steve Ėeaver nė njė intervistė pėr agjensinė AFP: "Koha ecėn dhe pėr Blackpool kazinoja mbetet barka e fundit e shėptimit. Blackpool nuk ka asnjė alternativė tjetėr ekonomike. I gjithė qyteti jeton thuajse plotėsisht nga tė ardhurat qė vijnė nga turizmi, dhe ai ka kohė qė ka rėnė".
Marrė nga Der Spiegel
Pėrgatiti: Armand Plaka
Kryetari i Bashkisė
Kazinon, pėrndryshe mbaruam
Se sa me emergjencė e ka qyteti kėtė projekt, e bėn mė tė qartė kryebashkiaku Steve Ėeaver nė njė intervistė pėr agjensinė AFP: "Koha ecėn dhe pėr Blackpool kazinoja mbetet barka e fundit e shėptimit. Blackpool nuk ka asnjė alternativė tjetėr ekonomike. I gjithė qyteti jeton thuajse plotėsisht nga tė ardhurat qė vijnė nga turizmi, dhe ai ka kohė qė ka rėnė".
Lavdia e dikurshme
Mjuzik-hollet e shkėlqyeshme, shtėpitė e vallėzimit dhe Vaudeville-Theater pėrgjatė dekadave e shekujve kanė parė madhėshtinė e shoė-biznesit e tė artit, duke ia nisur qysh nga Charlie Chaplin e Frank Sinatra, deri tek Beatles-at e famshėm. Sot shumė rrallė sheh tė organizohen nė qytet spektakle me pėrmasa tė mėdha, dhe maksimumi aty mund tė vijnė artistė tė dorės sė dytė. Ose dhe ata qė ditėt e tyre mė tė mira, kanė kohė qė i kanė lėnė pas, ashtu si ky qytet
Blackpool Tower
Pėr tė shkrarėn e tij tė madhe dėshmon edhe Blackpool Toėer, qė nė fund tė shekullit tė 19-tė ishte nė njė farė mėnyre edhe pėrgjigja angleze pėr Kullėn Eifel, por edhe Grand Hotelet nė bregun verior dhe mbresėlėnėsi Ėinter Garden nė qendėr tė qytetit. Ato ishin kohė, nė tė cilat VIP-at e shoqėrisė britanike kėnaqeshin ndėrsa ftonin me krenari edhe kolegė nga aristokracia europiane. Kohė, nga tė cilat Blackpool dukej se pėrbėnte edhe metropolin mė tė madh tė zbavitjes pėr Britaninė e Madhe
Rėnia erdhi nga Spanja
Rėnia nė kapacitet turistike qė ai po pėrjeton nė fakt nisi pa u ndjerė. Edhe nė vitet tetėdhjetė, akoma ziente biznesi me pushuesit. Mė pas, ēdo gjė nisi tė shkatėrrohej ndėrsa anglezėt zbuluan Majorkėn dhe Ibizan spanjolle si objektivin numėr 1 turistik tė tyrin: sa mė shumė mbusheshin avionėt charter me turistė britanikė drejt Spanjės, aq mė thellė ngulej thika nė industrinė e turizmit vendas britanik, e nga kjo, mė shumė duket se vuajti Blackpool
Zgjidhja e sė ardhmes
Sipas baballarėve tė qytetit, tashmė zgjidhja ėshtė vetėm njė: e ardhmja tė jetė vetėm shndėrrimi i qytetit nė njė lloj Las Vegasi pėr Britaninė e Madhe dhe Europėn. Pėr kėtė arsye, Blackpool sė shpejti po merr masat tė bėhet njė qytet lojrash fati: njė kazino e re pritet tė ndėrtohet, dhe jo njė ēfarėdo, por njė e tillė qė mund tė cilėsohet pa frikė si Super-Kazino. E vetmja nė tė gjithė ishullin mbretėror. Britania e Madhe dėshiron qė nė vitin 2007 ta ketė nė kėmbė njė tė tillė, si ajo e Las Vegasit
|
|
