| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » FUNKSIONI KOMUNIKUES I REVISTAVE SHKENCORE |
| Postuar mė datėn: 2007-10-16 13:29:18 nga admin4 :: Kategoria: Kultura |
| » Opcionet për artikullin |
|
Informatat shkencore dhe teknike sot po bėhen resurs zhvillimor i rėndėsishėm, njėsoj si energjia, lėndėt e para, kuadrot dhe kapitali. Ndėr¬kaq, ekziston njė specifikė e informatave shke¬ncore, qė i dallon ato nga resurset e pėr¬men¬dura. Informatat dhe zbulimet shkencore janė di¬turi publike, jo private. Shkencėtari siguron aq mė mirė pronėn e vet intelektuale, nėse e ndan pa kursim, pėrkatėsisht nėse e shfrytėzojnė dhe citojnė pjesėtarėt e tjerė tė kolektivitetit shke¬n¬cor. E drejta intelektuale e pronėsisė mund tė bėhet atėherė, kur zbulimi shkencor publikohet dhe bėhet i afėrt pėr brezat e tashėm dhe tė ar¬dh¬shėm. Pikėrisht nga ky fakt del rėndėsia e re¬vi¬stave shkencore pėr komunikimin brenda bash¬kėsisė moderne shkencore. |
|
Shkruan: Mr. Xhafer Syla
1. Funksionet e revistave shkencore
Pėr historikun e zhvillimit tė revistave shke¬n¬core ėshtė me rėndėsi, nė mėnyrė tė veēantė, viti 1665, me qė atė vit shfaqet Journal de Sca¬vans, revista e parė shkencore nė Francė dhe nė botė.
Vetėm dy muaj mė vonė del edhe Philo¬sophical transactions, revista e parė angleze.
Tė dhėnat pėr numrin e revistave shke¬n¬core, qė dalin sot nė botė dallojnė nė mėnyrė tė dukshme. Nė literaturė mund tė hasen edhe shi¬frat mė tė mėdha se 100.000 tituj, por kjo e dhė¬nė ėshtė mė shumė njė argument psikologjik pėr tezėn mbi eksplodimin e informatave, sesa qė ėshtė mbėshtetur mbi fakte. Numri i tillė do zvo¬gėluar pėr 30-40%, sepse aq ėshtė edhe pėrqin¬dja e revistave qė e ndėrpresin daljen.
Shtimi i pėrnjėhershėm i numrit tė revis¬tave shkencore ėshtė bėrė si pasojė e inova¬cio¬nit tė produkionit shkencor, por, me gjasė nuk ka qenė zgjidhja mė e mirė pėr tė. Nga ana so¬cio¬logjike ėshtė konstatuar se njė punėtor me¬sa¬tar shkencor pėrcjell vetėm 10-12 tituj tė re¬vi¬s¬tave. Nga ana tjetėr artikujt pėr lėndėn e dhė¬nė janė zgjedhur nė numėr tė madh publikimesh. Li¬gji i njohur i Bradfordit mbi disperzicionin vė nė dukje rregullsinė e fragmentaritetit tė tillė. Bradfordi demonstroi se artikulli nė revistėn e specializuar ėshtė interesant pėr 10% tė shken¬cė¬¬tarėve nga i njėjti territor, ndėrsa artikulli i llo¬jit gjithėshkencor ėshtė interesant vetėm pėr 2% tė lexuesve. Gjithė kjo shkakton pakė¬na¬qė¬sinė e njė numri tė madh tė punėtorėve shken¬co¬rė, por edhe kontribuon qė me problematikėn e revistave zėnė tė merren gjithnjė mė shumė disiplina.
Shkenca klasike bibliotekare e definon revi¬stėn si njė lloj tė publikimit serik nga botė¬kup¬timi i frekuencės sė botimit, ose nga pikėpamja e shtjellimit bibliotekar. Nė shkencėn bash¬kė¬ko¬hore informative, revista vėshtrohet si njė objekt komunikues, nė kuadrin e proceseve komuni¬kuese dhe nė raportet e shkencės me ambientin shoqėror. Nga ky aspekt veēohen tri funksione themelore tė revistės shkencore - memorial, infor¬mativ dhe komunikues.
Funksioni memorial ėshtė medium publik dhe i pėrhershėm pėr ruajtjen e informatave shkencore - njė arkiv i shkencės. Funksioni infor¬mativ spikatet nė institucionalizimin social tė ko¬munikimit ndėrmjet punėtorėve shkencorė. Re¬vi¬sta luan rol me rėndėsi nė formėsimin e auto¬ritetit shkencor nė kontrollin e kualitetit tė pu¬nės shkencore, tė publicitetit tė rezultateve tė gjur¬mi¬mit, tė mbrojtjes sė pronės intelektuale etj.
Rėndėsia e funksionit tė tretė tė revistės shkencore reflektohet nė faktin se artikujt nga revista janė mjetet kryesore pėr komunikim bre¬n¬da sistemit tė shkencės.
Nė shumė definicione pėr revistėn shken¬core, ceket se funksioni i saj elementar ėshtė ba¬r¬tja e informatave shkencore. Mirėpo, nė vend tė transponimit tė informatave shkencore, mė opor¬tune ėshtė tė flitet pėr funksionin komunikues tė revistave. Qėllimi i artikullit shkencor nuk ėshtė qė tė bartė dituritė e gatshme, tė verifikuara dhe tė pandryshueshme, veēse, para sė gjithash, qė bre¬n¬da bashkėsisė shkencore tė cytė kėmbimin e ideve dhe komunikimin mbi problemin e cak¬tuar shkencor.
Ėshtė e pamundur qė shkenca bashkė¬ko¬ho¬re tė zhvillohet pa punė kolektive, ekipore. Pa interaksion nė mes tė njohurive tė reja shke¬n¬core, nuk ka rezultate dhe zbulime tė reja. Nga esenca kolektive e punės shkencore, rrjedh edhe nevoja pėr komunikime. Sė kėtejmi komu¬niki¬met formale shkencore, reprezentues i pėrba¬sh¬kėt i tė cilave ėshtė revista, janė pjesė e qenė¬si¬shme e punės shkencore. Rezultat i njėfarė hu¬lu¬mtimi bėhen re¬zultatet e njėmendta shkencore, tek kur botohen nė literaturėn shkencore dhe asisoj bė¬hen tė arritshme dhe tė hapura pėr vlerėsimin kri¬tik tė opinionit shkencor.
Libri i famshėm i Tomas Kunit Struktura e revolucioneve shkencore, ka ndikuar bukur thellė nė mirėkuptimin dhe sqarimin e ndikimit tė komunikimeve nė zhvillimin e shkencės. Kuni ka dėftuar se secili revolucion shkencor ndėrron rrėnjėsisht perspektivėn e bashkėsisė shke¬n¬co¬re, por qė po ashtu ndikon mbi strukturėn e pub¬li¬ki¬meve shkencore brenda paradigmės domi¬nue¬se shkencore. Pėr kėtė arsye, nė kapitullin vijues do te merremi me teoritė e rėndėsishme meto¬do¬logjike mbi shtimin e njohurisė shkencore, tė revolucioneve shkencore dhe tė logjikės shken¬core. Sepse, nėse do tė ishte e mundshme tė ko¬n¬statohet logjika dhe struktura e zbulimit shkencor, do tė ishte lehtė tė formulohen kara¬k¬teristikat komunikuese tė revistave shkencore.
1. Metoda shkencore dhe zbulimi shkencor
Nė Greqinė e vjetėr, nė djepin e kulturės dhe tė civilizimit evropian, qėllimi i dijes (epi¬ste¬mės) ėshtė mė shumė teorik, sesa praktik. Caku i teorisė ėshtė vėzhgimi mendor i ligj¬shmė¬rive tė botės (logosit), qė ėshtė synim i vet¬vetes.
Kthesa epistemologjike ndodh me Beko¬nin dhe Dekartin. Dituria ėshtė fuqi. Ajo nuk shėr¬ben pėr hir tė kontemplimit, porse me qėllim shfry¬tėzimi dhe nėnshtrimi tė natyrės. Paraqitet she¬kulli i metodės dhe dominon bindja se ėshtė e mundshme tė gjenden metodat pėr shtimin e njo¬hurive shkencore, pėrkatėsisht tė kanoneve dhe procedurave racionale pėr tė arritur te tė vėr¬te¬tat e sigurta shkencore. Ėshtė interesant se pikė¬risht nė atė kohė paraqitet revista e parė shke¬n¬core.
Shekulli njėzet i begaton dhe vijon tė dy tra¬ditat: edhe traditėn helene, edhe atė tė shekullit tė ri. Tradita e parė, nga aspekti i problemit tonė - bazė, ėshtė personifikuar nė mendimin teorik tė Martin Hajdegerit.
Sipas Hajdegerit dituria, synimi i sė cilės ėshtė pragmatik dhe utilitar, e shndėrron epi¬ste¬mėn nė teknikė. Shkenca bėhet ideo¬lo¬gji tekniciste. Tėrė kjo shpie kah harrimi i thel¬bit, pėrkatėsisht nga harrimi i pyetjes pėr kup¬ti¬min njerėzor tė diturisė, tė shkencės dhe tė tek¬nikės. Nė fund tė mileniumit, nė epokėn e kata¬strofave kėrcėnuese ekologjike, ėshtė e do¬mos¬doshme tė aktualizohet ēėshtja e bazave huma¬ne dhe e supozimeve tė shkencės. Ēėshtjet e ca¬qe¬ve njerėzore tė zhvillimit shkencor dhe teknik do tė bėhen, pėrherė e mė shumė, masė e publi¬ki¬mit dhe e valorizimit tė punimeve shkencore.
Tradita e dytė vazhdon nė metodologjinė dhe filozofinė bashkėkohore tė shkencės. Shtro¬hen ēėshtjet e rritjes sė njohurisė shkencore, tė logjikės dhe tė zbulimit shkencor dhe tė revo¬lu¬cioneve shkencore. Mund tė veēohen njė varg pi¬kėpamjesh mė ndikuese mbi kėto probleme:
a) Induktivizimi: Pėrfaqėsuesit e teorisė induktiviste konsiderojnė se nė korpusin e shke¬n¬cės hyjnė vetėm qėndrimet, tė cilat nėn¬shkrua¬jnė faktet dhe pėrgjithėsimet induktive nga ato fakte. Si modele ose shembuj nga historia e shke¬n¬cės sė induktivitetit, shpeshherė citojnė ligjet e Keplerit, tė nxjerra mbi bazė tė vėzhgimeve as¬tronomike tė Tih dė Brahes dhe mbi zbulimin e Keplerit tė ligjit tė gravitacionit, nė bazė tė li¬gje¬ve tė Keplerit mbi lėvizjen e planetėve.
Mirėpo, shtrohet pyetja, pėr ēarsye nė pėr¬gjithėsimet shkencore veēohen faktet e cak¬tua¬ra, e jo tė tjerat? Nuk ekzistojnė faktet e pashpe¬nzue¬shme. Ato strukturohen gjithmonė sipas njė te¬orie tashmė ekzistuese. Mbi prapėsimin e kėtillė ba¬zo¬het shkolla e dytė me orientim tė kundėrt teorik.
b) Konvencionalizmi: Pėr konvencionali¬s¬tėt shkenca ėshtė njė grumbull teorish, qė i organizojnė faktet nė njė tėrėsi koherente, jo¬ko¬n¬tradiktore. Zbulimi shkencor ėshtė njė shpikje sistemesh tė reja, tė thjeshta dhe elegante tė fa¬heve pėr organizimin e fakteve. Modelet e teo¬ri¬ve karakteristike, konvencionaliste, janė teo¬ria ko¬per¬nikane dhe teoria e Ajnshtajnit e rela¬ti¬vi¬te¬tit.
Por, athua nuk konstatojnė vetė shken¬cė¬ta¬rėt se edhe teoritė e tyre mė tė guximshme ja¬nė shfaqur nė bazė tė fakteve?
A mund tė jetė kriteri i thjeshtėsisė dhe i elegancės i mjaftueshėm?
Si reagim ndaj teprimit tė konven¬cio¬na¬lizimit paraqitet falsifikacionizmi i Poperit.
c) Falsifikacionizmi: Sipas Karl Poperit epitetin e asaj qė ėshtė shkencore mund ta gė¬zojnė vetėm ato teori qė mund tė mohohen. Nė kėtė kuptim, pėr shembull, psikoanaliza ėshtė jo¬shkencore, me fjalė tė tjera, e jo¬pėrgėnje¬shtrue¬shme, sepse ėshtė e pamundshme tė gjendet njė kundėrshembull qė do ta rrėzonte kėtė teori.
Shembull pozitiv pėr falsifikacionistėt ėshtė eksperimenti i Majkėllsonit. Ky eksperiment, qė e rrėzoi hipotezėn e eterit, ka spikatur pro¬ble¬min e shpejtėsisė sė dritės dhe nė atė mėnyrė ka hapur rrugėn pėr teorinė e relativitetit.
Porse, nėse ėshtė e saktė se ēdo kundėr¬she¬mbull rrėzon teorinė, bėhet pyetja ēka ndodhur me shumė teori qė i shfrytėzon edhe mė tej bash¬kėsia e shkencėtarėve, e tė cilat, sipas kritereve tė Poperit, janė tė papėrgėnjeshtrueshme?!
Rigisiteti metodologjik i Poperit do tė eli¬minonte njė pjesė tė mirė tė teorive kulminante shkencore.
d) Teoria e revolucioneve shkencore: Si¬pas mendimit mjaft ndikues tė Tomas Kunit, shke¬nca zhvillohet nėpėrmes ndėrrimit revolucionar tė paradigmave shkencore. Gjatė kėsaj teorie pa¬radigma ėshtė definuar si njė grumbull bin¬dje¬sh, vlerash dhe procedurash teknike, qė janė tė pėr¬bashkėta pėr anėtarėt e njė kolektiviteti shken¬cė¬tarėsh. Paradigmat janė njė kornizė dhe model pėr tu dhėnė hov enigmave shkencore nė peri¬udhat e shkencės sė ashtuquajtur shkencė nor¬ma¬le. Nėn shkencėn normale kuptohen gjendja do¬minuese, e rregullt e shkencės, njė hulumtim i mbė¬shtetur mbi paradigmėn ekzistuese. Pjesa dėrr¬mue¬se e gjurmimeve tė kėtilla konsiston nė mble¬dhjen e fakteve nė demonstrimin e pėrputhjes sė fa¬kteve me teorinė dhe artikulimin e teorisė do¬mi¬nuese.
Pas fjalėve tė famshme tė Maks Plankut, e vėrteta e re shkencore nuk triumfon, ngase i bind kundėrshtarėt nė validitetin e argumenteve tė sa¬j, porse triumfon para se kundėrshtarėt e saj tė vde¬sin njė ditė dhe tė rriten brezat e ri pėr tė cilėt ajo e vėrtetė nuk ėshtė e huaj. Modeli i ri shfa¬qet papritur dhe, nė mėnyrė fare tė re, ndriēon pro¬blemin shkencor.
Kontestimi mė i shpeshtė qė i bėhet Kunit ėshtė se, nė historinė e shkencės ėshtė vėshtirė tė veēohen periudhat e shkencės normale.
e) Anarkizmi metodologjik: Pėrkundėr Ku¬¬nit, Fajerablenbi ėshtė i mendimit se nuk ekzi¬ston njė paradigmė dominuese, por nga kon¬fli¬kti i ideve dhe mendimeve tė llojllojshme kri¬johen rezultate tė reja shkencore. Nuk ekziston kurrfarė metodologjie shkencore as procedurė racionale, me tė cilėn arrijmė te zbulimet shke¬n¬core. Bėhet njė kėrkesė e vetme pozitive meto¬dologjike qė tė pėrmirėsohet komunikimi i pro¬grameve dhe i ideve tė nduarnduarta shkencore, dhe qė asnjė ide tė mos diskualifikohet qė mė parė si joshkencore, utopiste e kėshtu me radhė.
Institucionalizimi i shkencės dhe dalja nė skenė e njė numri gjithnjė mė tė madh disi¬pli¬nash, imponon ndėrtimin e modelit kompleks tė stru¬ktu¬rės komunikuese brenda bashkėsive shkencore.
Nė kėtė model rol tė rėndėsishėm kanė for¬mat e ndryshme tė revistave shkencore.
Njė optimizėm tė madh, nė teorinė biblio¬tekare tė viteve tė shtatėdhjeta, ka shkaktuar du¬kja e tė ashtuquajturės revistė elektronike. Pritej se forma e kėtillė e revistės do tė zvogėlonte shpe¬n¬zimet e botuesve, tė pėrshpejtonte botimin e dis¬tribuimin, tė pakėsonte tejngarkueshmėrinė infor¬mative dhe tė bėnte tė mundur seleksionimin mė tė mirė tė punimeve shkencore.
Nė fillim tė viteve tė tetėdhjeta shfaqen re¬vistat on-lajn, tė arritshme, primare publikime me tekst tė plotė nė bazėn e tė dhėnave. Bazat kėsisoj tė tė dhėnave bėjnė tė mundur gjur¬mi¬min e tekstit komplet tė punimeve, tė cilat janė tė integruara me bazat bibliografike, qė mund tė shėrbejnė si zėvendėsim pėr kėmbimin tra¬di¬cional ndėrbibliotekare tė artikujve.
Nė vitet e para tė zhvillimit tė vet revistat elektronike hasėn nė probleme tė shumta tek¬nike dhe organizative. Nė literaturėn pro¬fe¬sio¬nale bibliotekare janė pėrmendur mė sė shpe¬sh¬ti dhe janė analizuar vėshtirėsitė si vijon:
- Llojllojshmėria e standardeve dhe e tek¬ni¬¬kave gjatė pėrgatitjes dhe publikimit elek¬tro¬nik;
- Traumatizimi i shfrytėzuesve me numrin e madh tė publikimeve elektronike dhe tė baza¬ve tė tė dhėnave;
- Ndėrduarshmėria e strategjive dhe e gju¬hėve tė kėrkimeve;
- Problemi i softverit dhe i komunikimeve unike;
- Shprehitė tradicionale dhe sistemi kon¬stant i komunikimit nė bashkėsinė shkencore;
- Mungesa e sistematizimit dhe e konti¬nui¬tetit pėr nga arsimimi i kuadrove biblio¬tekare, dhe pėr nga shkollimi i shfrytėzuesve;
- Hendeku nė aspektin e informatizimit nė mes tė vendeve tė zhvilluara dhe vendeve mė pak tė zhvilluara, qė rritet me avancimin e tek¬nologjive tė reja.
Ndėrkaq, tė gjitha kėto halle nuk munden tė zvogėlonin potencialin grandioz tė tekno¬lo¬gji¬ve tė reja, tė cilat kanė kontribuar qenėsisht pėr shpe¬j¬tėsinė dhe sasinė e komunikimeve nė bash¬kė¬si¬nė botėrore shkencore. Me ecjen pėr¬para tė tek¬no¬logjisė CD-ROM, njė numėr gjith¬njė mė i madh revistash shkencore primare dhe sekondare pu¬bli¬kohen nė kėtė medium. Kėshtu, po e zėmė, projekti ADONIS ka pėrfshirė 219 ekzemplarė revistash primare mjekėsore. Disqet kompakte, me tekst tė plotė tė kėtyre revistave, janė shpėr¬ndarė ēdo javė nė SHBA, Evropė, Japoni dhe Australi.
Pėrparėsitė e teknologjisė multimediale
Forma CD-ROM ėshtė veēanėrisht e pėr¬shtat¬shme pėr revista sekondare shkencore, si¬kun¬dėr ėsh¬tė Indeksi i citateve shkencore, nė rea¬litet njė bib¬liografi artikujsh nga mė sė 6.000 re¬vista mė tė mira nga shkencat natyrore, nga le¬¬tėr¬sia dhe arti. Biblioteka Kombėtare dhe Uni¬ver¬si¬tare e Kosovės nė vitin 1989 furnizohet me kėtė publikim qė ngėr¬then nė vete edhe punimet ab¬stra¬kte, dhe ėshtė njė nga burimet mė tė shfry¬tė¬zua¬ra dhe mė tė sigurta tė informatave shkencore.
Nė dekadėn e fundit tė shekullit tonė, mun¬dėsitė e paparapara pėr ēuarjen pėrpara tė revi¬s¬tės i ka ofruar teknologjia multimediale. Ajo bėn tė mundur qė brenda botimit elektronik tė shfry¬tėzohen fotografitė, skicat, grafikonet, e madje edhe incizimet tonike dhe video kronikat. Zgje¬rimi i pėrshpejtuar i Internetit, si sistem global infor¬mativ dhe komunikues, bėn tė mundur shfry¬tė¬zimin e plotė tė publikimeve tė kėtilla nė pra¬kti¬kėn e pėrditshme shkencore. Serviset hiper¬tekstuale (WWW), qė unifikojnė tekstin, fo¬to¬sin dhe tė gjitha trajtat multimediale tė infor¬ma¬ta¬ve, u shfaqėn nė vitin 1990 dhe sot paraqesin ser¬visin mė tė popullarizuar dhe mė me peshė tė Internetit. Parashihet qė nė vitin 2000 nė botė do tė ketė mė se 200 milionė shfrytėzues tė kė¬tij rrjeti global llogaritar.
Nė kuadrin e zhvillimit historik tė revi¬sta¬ve, koha nė tė cilėn jetojmė, mund tė emėrohet si periudhė transicioni nga forma e letrės deri nė publikimet e arritshme elektronike. Njė nu¬mėr pėrherė mė tė madh publikimesh periodike po u lindin kipcat e vet elektronikė nė Internet. Po pėrparon modeli i ri i komunikimit nė bash¬kėsinė botėrore shkencore. Ky shembull ofron shanse tė paparashikueshme, ndonėse sjell edhe provokime tė reja dhe vėshtirėsi tė reja nė rru¬gėn e realizimit tė idealeve tė qasjes universale tė informatave dhe njohurive shkencore.
2. Revista shkencore dhe qasja infor¬ma¬ti¬ve
Konkluza themelore e shqyrtimit tonė tė metodologjisė sė punės shkencore, do tė mund tė formulohej nė kėtė mėnyrė: ndonėse nuk ka procedura tė sigurta dhe metoda tė sigurta, tė ci¬lat shpien deri nė zbulimet e reja shkencore, ėshtė e sigurt se pa komunikimin e programeve shke¬ncore dhe tė ideve, nuk ka progres shkencor.
Ēėshtė relevante pėr bibliotekarėt nga kjo konkluzė?
Ata duhet tė orvaten ti mėnjanojnė tė gji¬tha pengesat, qė pamundėsojnė gjurmuesin brenda njė paradigme shkencore (botėkuptimi i Kunit i hulumtimit shkencor) ose mbarė ata, tė cilėt dė¬shirojnė tė merren mė shkencė (teoria fajer¬ban¬deriane e zbulimit) gjatė shfrytėzimit dhe qas¬jes informative.
Pa zbatimin e mundėsive kontemporane tek¬nike, ėshtė e pamundshme tė pėrmbushet njė de¬tyrė kaq ambicioze. Po ashtu, lypset mėnjanuar edhe pengesat tradicionale nė shfrytėzimin e in¬formatave shkencore, vonesėn gjatė publikimit dhe shtjellimit bibliotekar, margjinalizimin, gjym¬timin e publikimeve, tė mediave, tė gjuhėve dhe tė disiplinave, e kėshtu mė radhė.
Nė kėtė mėnyrė bibliotekat do tė arrijnė njė vend mė me peshė nė zhvillimin shoqėror ekonomik. Izolimi, nga bazat botėrore dhe nga infor¬mimi ndėrkombėtar shkencor, ndikon nega¬ti¬visht edhe nė financimin e kėrkimit shkencor. Madje, edhe nė vendet mė tė pazhvilluara, mė shumė sė 10% tė mjeteve shpenzohen pėr gjurmime, re¬zul¬tatet e tė cilave janė tė njohura dhe tė shpallura nė revistat shkencore. Sė kėtejmi, e ka prejar¬dhjen edhe obligimi i bibliotekės bashkėkohore tė sigurojė informata azhure shkencore, tė pėr¬shpejtojė sintezėn e njohurive dhe aplikimin e tyre nė praktikė.
Detyrė tjetėr, njėsoj e vlefshme, ėshtė tė sigurohet qasja informative shkencore e rrethit mė tė gjerė tė shfrytėzuesve potencialė. Ėshtė interesant shembulli i botimit tė njė punimi mbi superaplikueshmėrinė, nga fillimi i vitit 1987. Nė Universitetin e Hjustonit hulumtuesi pėrfitoi dėshminė pėr superaplikueshmėrinė nė tempe¬ra¬tura relativisht tė larta. Pėr kėtė, qysh nė shkurt ėshtė botuar njė artikull nė njė revistė botėrore nga ajo sferė. Ndėrkaq, autori ka zbuluar se me rastin e rishtypjes sė tekstit, nė vend tė shenjės sė elementit kyē kimik, itriumit (Y), ėshtė pub¬li¬kuar shenja pėr iterbium (YB).
Gabimi ėshtė korrigjuar, mirėpo punimi nė variantin e pėrmirėsuar ėshtė shpallur njė muaj mė vonė. Megjithėse ky ėshtė njė version zyrtar i ngjarjes, pothuajse askush nuk i beson atij.
Supozohet se autori i artikullit, ne saje te kėtij gabimi, deshi tė pėrfitonte njė muaj pėr¬pa¬rėsi pėr tė vazhduar kėrkimin.
Ky shembull dėshmon mirėfilli se pra¬k¬ti¬ka e vėrtetė shkencore devijon dukshėm nga pėr¬cak¬timi teorik i qenies sė shkencės, si njė e mirė universale e arritshme pėr tė gjithė.
Siē vėren me tė drejtė Tvrtko Shercari, pu¬na shkencore, nė realitet, zhvillohet jo fort rrallė nė konditat e izolimit dhe tė dominimit tė inte¬re¬sit vetjak; nė vend tė njė shkence universale ekzistojnė shkencat e shumta rajonale dhe na¬cionale. Nė vend tė publicitetit tė rezultateve ja¬nė manifestuar fuqimisht mėqakjet qė shkenca tė shndėrrohet nė sekret privat, gjithėpronėsor, afa¬¬rist. Nė rrugėn e zgjerimit tė njohurive shken¬core, bėhen pengesė shumė bllokada lingui¬sti¬ke, kulturore, politike, ekonomike e tė tjera, tė cilat jo vetėm qė vėshtirėsojnė kontaktet efektive nė mes punėtorėve shkencor anembanė botės, por i bėjnė edhe tė pamundura. Pėrgjegjėsia his¬to¬rike e bibliotekave qėndron pikėrisht nė evi¬ti¬min e kėtyre pengesave dhe nė mundėsinė e qas¬jes uni¬versale njohurive shkencore dhe infor¬ma¬tive.
Sado qė revista shkencore zė fill para mė shumė se treqind vitesh, funksioni i saj the¬me¬lor komunikues edhe mė tej ėshtė njėsoj aktual. Pa marrė parasysh formėn nė tė cilėn paraqitet revista, si bartės kryesor i informatave shke¬n¬core edhe mė tej do tė dominojė nė tė gjitha trajtat e punės shkencore, kėrkimore dhe profesionale. Bibliotekat, tė cilat dėshirojnė tė transformohen nė punkte bashkėkohore bibliotekare infor¬ma¬ti¬ve, janė tė detyruara tė jenė tė gatshme dhe tė pėr¬ga¬titura edhe pėr forma tė reja elektronike tė revistave shkencore.
T. Shercar, Komunikacijska filozofija znanosti, Zagreb, 1988,fq.170
16.10.2007 |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
