| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » RAMIZI I SFIDOI SMIRĖZINJTĖ |
| Postuar mė datėn: 2008-04-25 14:15:34 nga admin4 :: Kategoria: Kultura |
| » Opcionet për artikullin |
|
PORTRETI I JAVĖS: RAMIZ KELMENDI
Shkruan: RESHAT SAHITAJ
Ramiz Kelmendi i takon plejadės sė parė tė krijuesve tė pasluftės sė Dytė, i cili lėvroi me sukses nė letėrsinė tonė e qė me shkrimet e tij asnjėherė nuk e humbi aktualitetin dhe komunikimin me lexuesit. Dikush nga krijuesit e tė njėjtės gjeneratė pėr njė kohė tė shkurtėr do tė ecė pėrkrah Ramiz Kelmendit, e mė vonė shkrimet e disave do tė zbehen, kurse Ramiz Kelmendi gjithnjė e mė tepėr do tė perfeksionohet pėr tė arritur majat e suksesit letrar. Si nė ēdo fushė tjetėr, poashtu edhe nė letėrsi ekzistojnė barriera, gracka, intriga e xhelozi, nga se pėr tė dobėtit kėto janė arma mė e fuqishme pėr tė penguar veprimtarinė jo vetėm tė njė fillestari, por edhe tė njė njeriut me pėrvojė tė gjatė. Ramiz Kelmendi, edhe pse aso kohe nė moshė tė re, do din tiu pėrballon intrigave tė kohės dhe do tė lundrojė drejt arritjes sė suksesit vetėm me punė kualitative, duke qenė i vetėdijshėm se vlerat do tė jenė ato qė e ngritin personalitetin e njė individi, e mbase edhe tė njė shoqėrie. Mirėpo, njerėzit tanė janė shpirtngushtė aq sa suksesi i Ramiz Kelmendit disave po u verbonte sytė, disave po ua trulloste mendjen e tė paktė ishin ata qė po i gėzoheshin tė arriturave tė djaloshit qe vinte nga zona e Rugovės epike. |
|
Ramiz Kelmendi
Injoroi xhelozet, intriguesit dhe sahanlėpirėsit
Ēuditėrisht, smirėzinjtė do tė ngulnin kėmbė nė qėndrimet e tyre tė mbrapshta qe nga mosha rinore e deri ne kulmin e pleqėrisė sė tyre dhe tė autorit. Filozofi gjerman Shopenhaueri kishte shkruar se karakteri i njerėzve nuk ndryshon kurrė dhe se i keqi gjithnjė do tė mbetėt i keq. I keqi pėr interesa tė tij personale mundet qė pėr njė moment tė caktua tė shndėrrohet nė bamirės, por pėrsėri do ti kthehet karakterit tė mėparshėm. Ramiz Kelmendi tėrė jetėn kishte shpresuar se njė ditė edhe xhelozėt , edhe intriguesit edhe sahanlėpirėsit do tė mbledhin mendjen, por mė kotė, andaj , mė nė fund njė ditė publikisht do tė detyrohej tė hiqte dorė dhe ti injoronte pėrjetėsisht. Ramizi nuk hoqi dorė nga askush, as nga ata qė e xhelozonin, e as nga ata qe e admironin, por thjeshtė hoqi dorė nga lufta e kotė e thashethemeve tė injorantėve primitivė, kėshtu qė xhelozėt i la tė xhelozonin e tjerėt ta admironin. Nė fund tė fundit, nėse askush nuk tė xhelozon ti nuk ekziston. Vetėm debilet, tė ēmendurit e tė cunguarit nuk i xhelozon askush. Pėrmes xhelozėve e kuptojmė sa vlejmė. Xhelozia ėshtė njė lloji mase e vlerave tona.
Tani nė moshėn 77 vjeēare, Ramiz Kelmendi ndjen njė krenari pėr rrugėtimin e tij krijues. Nė moshė tė thyer Ramiz Kelmendit do ti kujtohen ditėt e vėshtira tė fėmijėrisė dhe shkollimi i tij me njėqind vuajtje. Pėr ēdo gjė qė kishte vepruar dhe pėrjetuar gjatė jetės , Ramiz Kelmendi ėshtė ballėhapur, por nė thellėsinė e shpirtit tė tij e ka vetėm njė zbrazėtirė, nė thellėsinė e zemrės e mbanė njė peshė qė e rėndon. Edhe ne terrin e natės kur tjerėt bėjnė gjumė tė rehatshėm Ramiz Kelmendi e ka njė dėshirė qė kurrė nuk arriti ta plotėsojė. Ah, vetėm edhe kjo dėshirė tė ishte plotėsuar dhe Ramiz Kelmendi do ta ndjente vetėn njeriun mė tė lumtur nė botė. Dhe, njė ditė, mė i mėrzitur se kurrė, Ramiz Kelmendi pa i treguar askujt do tė dali pėr tė ecur i vetmuar. Nė vetmi mund tė fliste me veten e me tjerėt. Ne vetmi mund tė komunikonte mbase edhe me shpirtra tė vdekur. Ne ecje e sipėr rruga e shpuri nė varreza. Nuk e dinte nėse rastėsisht u gjend para varrit tė babait apo qėllimisht ishte nisur pėr tė komunikuar me prindin qė tani bėnte gjumin e amshuar. U ndal. U gjunjėzua. I rrodhėn dy pika loti. Ledhatoi barin mbi varrin dhe ndjeu sikur para tij iu paraqit vetė babai. Ah,babė! Sa do dėshiroja qė tė ishe i gjallė e tė shihje suksesin e birit tėnd. Babė, unė jam Ramizi qė dikur merakoseshe pėr fatin tim e tani shiko se ku kam arritur. Jo vetėm qe e kam kryer fakultetin por edhe e kam krijuar fakultetin tim. U ngrit dhe sikur fytyrės ndjeu njė pėrkėdhelje tė lehtė. Ishte pėrkėdhelje e dorės sė shpirtit tė babait apo ndoshta vetėm njė pėrkėdhelje e erės sė lehtė, qė pėrshkoi fusha e bjeshkė, kėtė Ramiz Kelmendi kurrė nuk do ta dinte. U nis nė drejtim tė qytetit, mė i lehtėsuar dhe mė i gėzuar, ngase kishte pėrshtypjen se fjalėt e tij i kishte dėgjuar prindi qė aq shumė kishte dėshiruar qė fėmijėt tė kryejnė studimet.
Shtatė persona ndjekin autorin
Asnjėherė Ramiz Kelmendi nuk do ti kuptonte ata tė cilėt e pengonin ne punėn e tij, e ndoshta pikėrisht kjo i ka ndihmuar qė autorit ti lind ideja pėr shkrimin e romanit Shtatė persona ndjekin autorin, ndoshta edhe jo. Por pėr arsyeje se tani ėshtė nė 77 vjetorin e jetės ne pika tė shkurtra ia bėjė njė analizė romanit Shtatė persona ndjekin autorin ngase numri shtatė nė legjendat tona ėshtė mitik. Koincidencė? Rastėsi? Zgjidheni si te doni.
Artan Ēeliku, njė gazetar, e parasėgjithash shkrimtar, njė ditė prej ditėsh zhdukėt nga syri i jetės sė pėrditshme tė njerėzve qė e rrethonin. Zhdukja e Artan Ēelikut bėhet objekt i konverzacioneve tė njerėzve tė Prishtinės. Rrethi intelektual, gjegjėsisht pseudointelektual i Kryeqytetit tė Kosovės interesohet pėr zhdukjen misterioze tė Artan Ēelikut. Ku shkoi Artan Ēeliku? Si humbi pa gjurmė? Artani u burgos nga policia pėr veprimtari armiqėsore? Ndoshta Artani e kishte kaluar kufirin pa u zėnė nga policia? Me pyetje tė tilla, e kalojnė kohėn shtatė persona tė cilėt e kanė njohur Artan Ēelikun. Ndjenin dhimbje pėr burgosjen apo zhdukjen e Artan Ēelikut, apo thjeshtė kėnaqėsi? Shtatė personat qė interesohen pėr fatin e autorit simbolizojnė segmentin mė destruktiv tė shoqėrisė sonė.
Shtatė persona ndjekin autorin, si bosht kryesor tė temės ka thashethemet e disa individėve tė cilėt tėrė kohėn e kalojnė duke u interesuar pėr mėnyrėn e jetės sė tjetėrkujt.
Xhelozia, intriga, gracka, dyfytyrėsia dhe etiketimet janė shpirti dhe ushqimi shpirtėror i shtatė personave destruktivė tė cilėt i pengon suksesi i tjetrit. Tė shtatė individėt nuk, e xhelozojnė njeriun e huaj tė ardhur nga larg. Jo. Tėrė forcat e tyre i bashkojnė kundėr njeriut tė tyre me tė cilin u rritėn nė tė njėjtin qytet, e ndonjėri madje nė tė njėjtėn lagje. Mund tė arrijė sukses kushdotjetėr por jo ai me tė cilin nė fėmijėri luanin bashkė. Shtatė personat paraqesin shtatė veēoritė negative kryesore tė ēdo shoqėrie Kėto shatė veēori dallohen mes veti me nuanca shumė pak tė dallueshme.
Autori Ramiz Kelmendi nė veprėn Shtatė persona ndjekin autorin, trajton anėn psikologjike tė personazheve tė tij dhe mjeshtėrisht futėt nė botėn enigmatike tė individėve destruktivė tė cilėt janė tė bindur se bota sillet rreth tyre dhe se pa ndihmėn e tyre asgjė e askush nuk mund tė ketė sukses.
Shtatė persona qė interesohen pėr zhdukjen e Artanit janė sinonim i sė keqes. Qe tė shatit, secili nė vete ka zhdėrvjelltėsi dhe aftėsi tė veēanta qė bėnė tė dallohet nga personazhi tjetėr. Prirjet e secilit kanė veēoritė e tyre nė fusha tė caktuara thuajse janė tė specializuar nė profesionet e tyre tė sė keqes. Edhepse secili prej shtatė personazheve kanė karakteristika tė veēanta nė fushėveprimet e tyre shkatėrrimtare, prapėseprapė qe tė shatit kanė njė karakteristik tė pėrbashkėt qė quhet xhelozia pėr tė shkatėrruar jetėn e njeriut tė suksesshėm.
Ramiz Kelmendi shquhet si rrėfimtar i veēantė lirik, si krijues qė ka zgjuar polemikė, si mjeshtėr shumė i mire i gjuhės me njė leksik tejet tė pasur, me reportazhet e tij qė ngjallėn kėrshėri tek lexuesit
Kosova sot
19.04.2008 |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
