| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Enveri: Ja ēfarė bisedova me njeriun e Titos nė 56 |
| Postuar mė datėn: 2007-12-14 20:18:15 nga admin1 :: Kategoria: Histori |
| » Opcionet për artikullin |
|
Pėr herė tė parė publikohet raporti sekret i Enverit nė mbledhjen e Byrosė tė 15 gushtit 1956, ku ai informon pėr debatin e ashpėr qė kishte pasur me ambasadorin jugosllav nė Tiranė
Shkruan: Dashnor Kaloēi
Ju keni botuar materiale kundėr nesh, pjesėn e njė letre tė Nako Spiros, ku ky i fundit flet kundėr sekretarit tė pėrgjithshėm tė partisė. Kjo letėr e cila duhet tė mbajė edhe shumė ēėshtje tė tjera dhe qė nuk dihen nga ana jonė se kush tjetėr e ka firmuar, ėshtė mbajtur e fshehtė nga Komiteti Qėndror i Partisė tuaj, kurse rregullisht, nė rrugė marksiste-leniniste dhe nė konditat e marrėdhėnieve aq miqėsore qė ekzistonin nė mes dy partive tona, Komiteti Qėndror i Partisė Komuniste Jugosllave duhej qė menjėherė kėtė letėr ta denonconte pranė Komitetit Qėndror tė Partisė Komuniste Shqiptare. Kėtė ajo as qė e ka bėrė, por bile mė vonė kėtė e shfrytėzon Sllavo Zllatiē, i cili si pėrfaqėsues i Partisė Komuniste tė Jugosllavisė akuzoi Nako Spiron pėrpara udhėheqjes sonė si armik". Kėshtu iu drejtua Enver Hoxha nė mes tė tjerash, ish-ambasadorit jugosllav nė Tiranė, Arsa Milatoviē, gjatė njė takimi protokollar tė mbajtur me nė datėn 4 gusht tė vitit 1956, ku ish-udhėheqėsi i Shqipėrisė komuniste debatoi gjatė me diplomatin jugosllav pėr shumė ēėshtje e kontradita tė thella qė ekzistonin nė mes dy partive dhe vėndeve pėrkatėse qė nga viti 1949 kur ishin prishur marrėdhėniet ndėrmjet tyre. Kjo bisedė e Enver Hoxhės me ambasadorin jugosllav Milatoviē, tė cilėn po e botojmė mė poshtė nė kėtė shkrim me disa shkurtime, ėshtė shkėputur nga teksti i plotė i gjithė atij takimi tė cilin Enver Hoxha e raportoi gjatė mbledhjes sė Byrosė Politike tė datės 15 gusht tė vitit 1956. I gjithė raporti i Enverit ku mes tė tjerash pėr herė tė parė flitet edhe pėr njė takim tė fshehtė tė tij me Svetozar Vukmanoviē Tempon nė 1956 nė Moskė, ka qenė klasifikuar si tepėr sekret dhe ai bėhet publik pėr herė tė parė vetėm tani pas deklasifikimit tė njė pjese tė dokumenteve tė ish-organeve udhėheqėse tė PPSH nga ana e Arkivit Qėndror tė Shtetit nė Tiranė.
Enveri raporton nė Byro
Nė mbledhjen e datės 15 gusht 1956, Sekretari i Parė i Komitetit Qėndror tė P.P.SH. shoku Enver Hoxha, vuri nė korent Byronė Politike tė Komitetit Qėndror tė Partisė pėr komunikimin qė i bėri ambasadori i jashtėzakonshėm dhe fuqiplotė i Bashkimit Sovjetik nė Shqipėri, shoku L.I. Krillov. Kur shoku Mikojan, antar i Presidiumit tė Komitetit Qėndror tė Partisė Komuniste tė Bshkimit Sovjetik, ishte nė ishullin Brioni tė Jugosllavisė, ne mes tė tjerave, Presidenti i Jugosllavisė, Josif Broz Tito, i tha se: "Me Shqipėrinė marrėdhėniet nuk po pėrmirsohen pėr arsye se shqiptarėt nuk u afrohen propozimeve tė tyre miqėsore dhe se shoku Mehmet Shehu, pengon realizimin e ketyre marrėdhėnieve, kurse nga ana e tij shoku Enver Hoxha nuk pret nė takim ministrin jugosllav". Shoku Mikojan, sikurdoherė, mbrojti ēėshtjen tonė duke i thėnė nė mes tė tjerave shokut Tito se nuk ėshtė e vėrtetė se shqiptarėt nuk dėshirojnė marrėdhėnie tė mira me Jugosllavinė; ata janė pėr kėto marrėdhėnie dhe punojnė nė kėtė drejtim, vetėm se njerzit tuaj nė Tiranė ndėrhyjnė nė punėt e brendėshme tė Shqipėrisė nė rrugė agjenturale etj. Rankoviēi iu pėrgjigj shokut Mikojan se kemi dhėnė urdhėr tė prerė qė tė pushohet veprimtarija agjenturale nė Shqipėridhe se neve nuk mund tė mos interesohemi pėr "heronjt" e luftės nacional-ēlirimtare etj. Tito e ndėrpreu Rankoviēin duke i thėnė se nuk duhet tė ndėrhyjmė nė punėt e brendėshme tė Shqipėrisė. Gjithashtu Kardeli i tha Mikojanit se Enver Hoxha qahet nėpėrmjet jush. Nė fund shoku Mikojan u tha jugosllavėve se sipas mendimit tė tij, bisedimet nė njė nivel tė ulėt nuk japin gjė, prandaj duhet shikuar mundėsia qė bisedimet tė bėhen tė niveit tė lartė dhe solli si shėmbull takimin e shokut Enver me shokun Tempo nė Moskė ku kėta jo vetėm qė biseduan mirė por edhe u pėrqafuan. Tito me buzėqeshja i tha Mikojanit se Tempo ėshtė bėrė pishman qė e bėri atė. Mikojani iu pėrgjigj me tė qeshur se; mundet qė ju bėni presion mbi Tempon prandaj ai ėshtė bėrė pishman. Mikojani shtoi se qėndrimi juaj mund tė merret si qėndrim shovinist nga ana e Shqipėrisė, se duhet tė keni parasysh qė Shqipėria ėshtė njė vėnd sovran, indipendent dhe ka edhe ajo prestigjin e amorpropin e saj, dhe se Partija e Punės Shqipėrisė si parti marksiste-leniniste ka punuar dhe punon mirė. Ju i keni parsysh- i tha Mikojani- gabimet e Federatės sė Republikės Socialiste Ruse dhe sėmundjen ruso-madhe karshi republikave tė tjera. Ky ishte komunikimi qė ambasadori i Bashkimit Sovjetik i bėri shokut Enver.
Milatoviē: Enver kėrkoni falje
Shoku Enver Hoxha pati me tė dėrguarin e jashtėzakonshėm dhe ministėr fuqiplot tė Republikės Federative Popullore tė Jugosllavisė, Arsa Milatoviē, njė takim protokollar mė datėn 4 gusht 1956. Nė mes tė tjerave ministri jugosllav ngriti kėto ēėshtje duke theksuar se se flet nė emėr tė udhėheqjes sė partisė dhe qeverisė jugosllave: "Kur ju mbajtėt raportin tuaj nė Kongresin e III tė partisė, shokėt tonė udhėheqės kur lexuan pjesėn pėr sa i pėrket marrėdhėnieve me Jugosllavinė, u habitėn, mbasi nuk janė tė drejta pėr sa flitet atje. Aty thuhet se gjatė periudhės 1945-1948 Jugosllavija ka bėrė karshi Shqipėrisė gabime parimore dhe se fajet i ka Jugosllavija, kurse nuk ėshtė kėshtu. Gjatė kėsaj periudhe ne kemi pasur mėrrėdhėnie tė mira dhe duke luftuar tok, kundėr tė njėjtit armik, tė dy vėndet tona kanė kaluar nėpėrmjet njė rruge specifike dhe pa patur ndonjė shembull tjetėr u ēliruan e ndėrtuan pushtetin popullor. Pas ēlirimit marrdhėniet tona u thelluan akoma dhe mė shumė nė rrugė normale nė drejtim tė marrėdhėnieve ekonomike, kulturale etj. Ēdo jugosllav ėshtė i kėnaqur kur lexon fjalimet e shokut Enver para periudhės sė prishjes sė marrėdhėnieve. Pastaj kėto marrėdhėnie u prishėn pėr gabimet e Stalinit qė ndėrhyri nė punėt e brendėshme tė Jugosllavisė etj. Pra duke shikuar kėto ēėshtje nė kėtė prizėm dhe qė tė mundim qė tė zhvillojmė marrėdhėnie tė mira nė mes vėndeve tona, tė shėkėmbejmė delegacione parlamentare, tė zhvillojmė tregėti, tė shkėmbejmė delegacione kulturale etj. Komiteti Qėndror i Lidhjes sė Komunistėve tė Jugosllavisė, mendon se Komiteti Qėndror i Partisė sė Punės tė Shqipėrisė duhet tė dali me njė komunikatė ku tė njohi se Jugosllavia nuk ka gabime karshi Shqipėrisė nė periudhėn 1945-1948, se ēdo gjė qė ėshtė thėnė pėr Jugosllavinė nė gjyqe tė ndryshme duhet tė hiqet, se neve nuk interesohemi pėr njerzit shqiptarė qė janė dėnuar etj.
Enveri: Kush fshihet pas Nako Spiros
Shoku Enver vazhdoi: "Por fakti ėshtė qė neve, komunistėt shqiptarė, e kemi dashur sinqerisht popullin jugosllav, partinė tuaj dhe shokun Tito, dhe fjalimet e mija qė pėrmėnde e vėrtetojnė kėtė tezė. Ėshtė e vėrtetė se marrėdhėniet tona u prishėn nė saj tė tradhėtisė tė agjentit Beria, por gabimet e juaja nė periudhėn 1944-1948 nuk mund tė shlyhen. Mė lejoni tė them vetėm disa prej tyre: Me 1944 njė farė oficeri i Ushtrisė Jugosllave, Velimir Stojniē qė mė vonė u emėrua mabasador i Jugosllavisė, ndėrhyri nė mėnyrė tė palejueshme nė punėt e partisė sonė. Pėr kėtė gjė vėrtetojnė protokollet e Komitetit Qėndror tė partisė sonė. Ju keni botuar materiale kundėr nesh, pjesėn e njė letre tė Nako Spiros, ku ky i fundit flet kundėr sekretarit tė pėrgjithshėm tė partisė. Kjo letėr e cila duhet tė mbajė edhe shumė ēėshtje tė tjera dhe qė nuk dihen nga ana jonė se kush tjetėr e ka firmuar, ėshtė mbajtur e fshehtė nga Komiteti Qėndror i partisė tuaj, kurse rregullisht, nė rrugė marksiste-leniniste dhe nė konditat e marrėdhėnieve aq miqėsore qė ekzistonin nė mes dy partive tona, Komiteti Qėndror i Partisė Komuniste Jugosllave duhej qė menjėherė kėtė letėr ta denonconte pranė Komitetit Qėndror tė Partisė Komuniste Shqiptare. Kėtė ajo as qė e ka bėrė, por bile mė vonė kėtė e shfrytėzon Sllavo Zllatiē, i cili si pėrfaqėsues i Partisė Komuniste tė Jugosllavisė akuzoi Nako Spiron pėrpara udhėheqjes sonė si armik. Qė nga Berati filluan krimet e Koci Xoxes kundra partisė dhe shtetit tonė. Tė gjitha kėtoēfarė janė shoku Ministėr i Jugosllavisė, Arsa Milatoviē?- e pyeti shoku Enver. Pse keni vepruar kėshtu? Ai u pėrgjigj se shokėt tanė kanė bėrė gabime taktike dhe kemi marrė masa. Shoku Enver i tha se ju mund tė keni marrė masa dhe kjo neve nuk na intereson, por neve na intereson ēėshtja e vijės sė partisė suaj qė ka ndjekur kundra partisė sonė dhe kėto neve i quajm gabime tuaja. Neve dimė se shoku Tito ka njohur qė kėrkesa e dėrgimit tė divizionit jugosllav nė Shqipėri ka qenė njė gabim nga ana e Jugosllavisė. Ministri jugosllav tha se dėrgimi i kėtij divizioni u kėrkua nga Kristo Themelko nė Beograd, se gjoja situata nė Shqipėri ishte e rėndė etj. Shoku Enver ju pėrgjegj se neve i njohim gabimet e tij, por ne kemi njė telegram nga Rankoviēi i cili i kėrkonte Koci Xoxes dėrgimin e divizionit nė Shqipėri. Por se mos ishte vetėm ēėshtja e njė divizioni pėr tė dėrguar nė Shqipėri-vazhdoi shoku Enver-po ishin shumė divizione.
Enveri: sjam armik i Jugosllavisė
Mė nė fund shoku Enver i tha se kėto ēėshtje qė u thashė janė kryesoret dhe kėto kanė qenė gabime nga ana e juaj. Por ka dhe shumė gjėra tė vogla qė unė nuk dua ti pėrmėnd. Por partija dhe kongresi jonė dėshirojnė qė tė gjitha kėto tė mbyllen, tju vėmė kryqin pse nuk shėrbejnė pėr pėrmirsimin e marrėdhėnieve me Jugosllavinė, pse po ti hapim kėto do tė ēirremi nėpėr ferra. Megjithkėtė, nėqoftė se udhėheqja Jugosllave dėshiron ti diskutojė kėto, ne jemi gati, neve nuk humbasim. Pėr kėtė arsye unė thashė-vazhdoi shoku Enver- se ato qė janė thėnė nė Kongresin e Partisė sonė, jo vetėm qė janė tė drejta dhe marksiste-leniniste, por janė dhe shumė tė urta. ministri jugosllav u shpreh se ky bisedim ishte shumė interesant e sqarues se misioni i tij ishte qė ti pėrmirėsojė marrėdhėniet me vėndin tonė. Shoku Enver i tha ministrit jugosllav se redaktorėt e Radio Beogradit edhe tani kohėt e fundit akuzojnė partinė tonė dhe personalisht mua si armik tė pėrhershėm tė Jugosllavisė. Duhet ta dijė redaktori i Radio Beogradit dhe tė gjithė ata qė punojnė si ai, se urdhėrin qė dha partia jonė divizioneve tė ushtrisė nacional-ēlirimtare pėr tė ēliruar Malin e Zi, Kosovėn, Bosnjėn dhe Hercegovinėn, e kam firmuar unė, dhe po tė isha armik i popujve tė Jugosllavisė, nuk do ta bėja atė. Dhe duhet tė dihet nga tė gjithė se partija jonė dhe udhėheqja e saj e kanė dashur dhe e duan popullin jugosllav jo pėr hatrin e ndokujt e tė radio Beogradit, por pse ashtu na mėson partija jonė dhe interesat e partisė sonė. Minsitri jugosllav u pergjegj se Radio Beogradi ka bėrė njė gabim tė madh pėr kėtė ēėshtje dhe se Jugosllavija e ka ēmuar shumė ndihmėn e popullit shqiptar dhe partisė sė tij, dhe prandaj i vetmi njeri qė ėshtė dekoruar jashtė Jugosllavisė me urdhėrin e heroit tė popujve tė Jugosllavisė jeni ju shoku Enver.
Rexhep Xhiha shetit me Liri Gegėn
Shoku Enver i tha gjithashtu ministrit jugosllav qė mos shkoni mė larg, por kohėt e fundit gazeta satirike Jugosllave "Jexh" nė kohėn kur Marshalli Tito priti ministrin shqiptar nė Beograd, ajo nxorri njė karikaturė tė poshtėr kundėr udhėheqjes sonė. Gazeta "Jexh" dhe tė gjithė ata qė mendojnė si "Jexhi"- tha shoku Enver-gabojnė rėndė, ata duhet tė dinė se uniteti nė partinė dhe udhėheqjen tonė ėshtė i ēeliktė dhe nuk ka forcė nė botė qė ta rrezikojė. Udhėheqja e jonė qė nė krye e deri poshtė ėshtė pėr marrėdhėniet me Jugosllavinė nė rrugėn marksiste-leniniste dhe jo nė tjetėr rrugė. Ministri jugosllav u pėrgjegj se gazeta satirike "Jexh" ka bėrė gabim tė madh, se ai e ka parė kėtė dhe ka protestuar energjikisht pranė Ministrisė sė Punėve tė Jashtėme tė Jugosllavisė. Shoku Enver i tha se edhe ne dimė tė shkruajmė, por do tė jeni shumė tė fortė nė rast se gjeni njė fjalė kundėr Jugosllavisė gjatė kėsaj kohe qė marrėdhėniet tona janė pėrmirsuar. Shoku Enver iu lut ministrit jugosllav qė nė raportin e tij tė jetė objektiv pse neve e kuptojmė rolin shumė tė rėndėsishėm tė pėrfaqėsiesit tė njė shteti pėr pėrmisrėsimin e marrėdhėnieve. Ministri jugosllav e siguroi shokun Enver se ai do tė jetė objektiv, se qėllimi i tij ėshtė qė tė pėrmirsohen marrėdhėniet nė mes dy vėndeve. Shoku Enver iu pėrgjigj se ka besim nė thėniet e tij dhe dėshiron qė gjithė personeli i legatės jugosllave tė punojė nė kėtė drejtim, se shumė nga personeli i legatės jugosllave nuk veprojnė nė kėtė frymė. Por nė mėnyrė armiqėsore karshi vėndit dhe partisė sonė. Ministri jugosllav iu lut shokut Enver ti thotė se ēfarė kishte karshi kėtyre personave. Shoku Enver i tha se kishte njė tok gjėrash karshi Rexhep Xhihės dyhe tė tjerėve, por do tė pėrmėndėte vetėm njė fakt pėr sekretarin e parė tė legatės jugosllave, Svetko Koēiēit i cili shėtit rrugėve tė Tiranės krah pėr krah me armien e Partisė. Liri Gega, e cila ėshtė arrestuar kohėt e fundit. Nė fund ministri jugosllav e siguroi shokun Enver Hoxha duke i thėnė se kishte mbetur i kėnaqur nga bisedimi i hapur dhe shpreson se kjo do tė lehtėsonte pėrmirėsimin em marrėdhėnieve midis dy vėndve tona.
Sekretari i parė i Komitetit Qėndror tė Partisė sė Punės sė Shqipėrisė. Enver Hoxha (firma)
ENVER HOXHA: Ju keni botuar materiale kundėr nesh, pjesėn e njė letre tė Nako Spiros, ku ky i fundit flet kundėr sekretarit tė pėrgjithshėm tė partisė. Kjo letėr e cila duhet tė mbajė edhe shumė ēėshtje tė tjera dhe qė nuk dihen nga ana jonė se kush tjetėr e ka firmuar, ėshtė mbajtur e fshehtė nga Komiteti Qėndror i Partisė tuaj, kurse rregullisht, nė rrugė marksiste-leniniste dhe nė konditat e marrėdhėnieve aq miqėsore qė ekzistonin nė mes dy partive tona.
|
|
|
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
