| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » JO EVROPĖ POLITIKE PAX ROMANA |
| Postuar mė datėn: 2006-12-10 13:42:38 nga A.Dervina :: Kategoria: Opinione |
| » Opcionet për artikullin |
|
Prof.Dr.Mehdi HYSENI
Nė tremujorin e parė tė vitit 2007 Gjermania do tė jetė kryesuese e BE-sė, sipas radhės sė procedurės rotative tė drejtimit tė kėtij institucioni tė rėndėsishėm ekonomiko-politik, integrues dhe demokratik evropian. Mirėpo, sa i pėrket zgjerimit tė BE-sė me anėtarė tė rinj (pėrpos pėrfshirjes sė Rumanisė dhe Bullgarisė) nuk do tė ketė ndonjė novus e as befasi nė kuptimin pozitiv sidomos kur ėshtė fjala pėr Turqinė dhe pėr vendet e tjera tė Ballkanit Perėndimor.
Njė parashikim tė kėtillė realist sheshit e provon edhe kontestimi i anėtarėsimit tė Turqisė nė kėtė institucion tė rėndėsishėn evropian, edhe pse Turqia qe 46 vjet ėshtė duke pritur nė sportelin aderues tė tij. Ndėrkaq, pėr pranimin e vendeve tė tjera tė Ballkanit Perėndimor, sė kėndejmi edhe tė Shqipėrisė, veē premtimeve boshe dhe kushtėzuese, nuk do tė ketė asgjė tė re as nė vitin e ardhshėm, e as nė kėtė gjysmėshekull, sepse sipas tė gjitha gjasėve reale BE-ja nuk do tė ketė karrige tė reja pėr ballkaninė, sepse realisht, asnjė nga vendet pretenduese, edhe nuk i plotėsojnė asnjė nga kushtet dhe kriteret e procedurės sė pranimit nė BE mbase edhe nė kėtė shekull kanė probleme dhe konflikte tė pazgjidhura territoriale, etnike dhe nacionale siē janė Serbia, Mali i Zi, Maqedonia, Shqipėria dhe Bosnja e Hercegovina.
Mirėfilli, nė kuadrin e kėtyre vendeve me probleme tė tilla tė pazgjidhura, sigurisht se radhitet edhe Greqia, edhe pse ėshtė anėtare e BE-sė. Mirėpo, pavarėsisht nga pozita e saj privilegjuese dhe e dyshimtė nė BE, statusi i saj duhet tė rishqyrtohet dhe tė ridefinohet pėrderisa Greqia tė mos i zgjidh problemet ekzistuese tė pazgjidhura territoriale, etnike dhe shtetėrore me Shqipėrinė (problemi i pazgjidhur i Ēamerisė etj.), si dhe me Turqinė (Qiproja dhe ishujt nė Detin Egje etj.).
|
|
Veē kėsaj, njė nga barrierat kryesore tė rifanitjes eventuale tė perdes sė hekurt nė portėn kryesore tė BE-sė pėr vendet pretenduese tė Ballkanit Perėndimor, pa dyshim se janė politika e rezervuar e Gjermanisė dhe e Francės, e cila pėrmes deklaratave konkrete tė pėrfaqėsuesve tė saj mė tė lartė zyrtarė siē janė Angela Merkel (kancelrja gjermane) dhe Nicolas Sarkozy( ministėr i brendshėm frėng), tanimė lė tė kuptohet se nė njė tė ardhme tė afėrt sipas afatit parashikues nuk do tė ketė kurrfarė zgjerimi pėr anėtarė tė rinj, pėrpos atyre qė janė nė procedurė e sipėr (Turqia dhe Kroacia).
Gjithashtu, prononcimi i kėtyre dy zyrtarėve tė lartė tė diplomacisė frengo-gjermane karahas Turqisė paralajmėron kohė tė ligė dhe me breshėri edhe pėr vendet e tjera tė Ballkanit, tė cilat, po thuajse qe dy dekada janė duke ushqyer iluzione tė kota se nė njė tė ardhme tė afėrt, do tė hyjnė nė familjen e integruar evropiane (25 apo 27 anėtarėshe).
Me gjithė faktin se kohėve tė fundit kancelarja gjermane, Angjela Merkel, tė paktėn deklarativisht pat paralajmėruar se do ta mbėshtet hyrjen e Turqisė nė Bashkimin Evropian, ajo ka pohuar tė kundėrtėn se : Evropa duhet tė deklarohet se cilėt janė kufijtė e saj. Ėshtė e vėrtetė se jemi duke zhvilluar negociata me Turqinė dhe me Kroacinė, mirėpo, gjithashtu e dijmė se brenda afatit tė caktuar nuk do tė mund tė pranojmė ndonjė shtet tjetėr anėtar tė ri nė kuadrin e BE-sė.
Sipas prononcimit tė kancelares gjermane, Angela Merkel, nė fillim tė vitit tė ardhshėm, njė nga prioritetet e politikės gjermane si kryesuese e BE-sė, do tė jetė zgjidhja e ēėshtjes sė Kushtetutės sė BE-sė (e cila pėr shkak tė dėshtimit tė saj si rrjedhim i rezultateve negative tė referendumit nė Francė dhe nė Holandė, ende ndodhet pezull, ėshtė jo valide), e cila sipas A. Merkel ėshtė e domosdoshme pėr Evropėn, sepse ky traktat kushtetues pėrcakton dhe sqaron se cilat janė obligimet, tė drejtat dhe pėrgjegjėsitė e Evropės dhe tė shteteve anėtare tė saj. Ekziston frika se Evropa ēdo gjė do tė xhirojė sipas porirjes sė saj, mirėpo, njė gjė e tillė nuk duhet tė vijė nė shprehje. Pėr tė mos ndodhur diē e tillė e parashikuar nė veprimin praktik tė BE-sė, kancelarja gjermane Angela Merkel qė tani ka paralajmėruar se gjatė mandatit kryesues tė BE-sė, njė nga detyrat dhe objektivat prioritare tė Gjermanisė dhe tė shteteve tė tjera anėtare tė BE-sė, do tė jetė pėrcaktimi i afatit tė miratimit tė Kushtetutės sė BE-sė, sepse sipas vlerėsimit tė saj objektiv, vėnia nė jetė e saj duhet tė jetė realitet pėr Evropėn.
Nė favor tė sigurisė tė bashkėpunimit tė integrimit, tė demokratizimit, tė stabilitetit dhe tė perspektivės sė ardhme vizionale afatgjatė tė Evropės janė edhe pikėpamjet racionale dhe objektive tė Presidentit aktual tė SHBA-ve, George W. Bush dhe tė premierit tė Britanisė sė Madhe, Tony Blair, sipas sė cilave del se popujt e Evropės e as tė Ballkanit nuk kanė nevojė pėr Evropė politike, por pėr Evropė tė integruar dhe demokratike nė kuadrin e sė cilės, do tė duhej tė gjendej edhe Turqia, si dhe vendet e tjera tė Ballkanit Perėndimor.
Mirėpo, praktikisht, me pikėpamjet e kėtilla tė drejta vizionale tė presidentit George W. Bush dhe tė premierit Tony Blair bien ndesh me qėndimret e deritashme politike tė kancelares gjermane, Angela Merkel dhe tė ministrit tė Punėve tė Brendshme tė Francės, Nicolas Sarkozy, sepse para ca kohėsh me deklaratat e tyre janė prononcuar para opinionit publik, se viti i ardhshėm do tė jetė njė pikėpyetje e madhe zgjerimi i Bashkimit Evropian (BE).
Vėrtet, ēfarė do tė ndodhė vitin e ardhshėm me fatin e zgjerfimit tė BE-sė, sipas vizionit pesimist dhe radikal tė Nicolas Sarkozy (ministėr i brendshėm aktual i Franės dhe kandidat i mundshėm pėr kryetar nė zgjedhjet e vitit 2007). Realisht, asgjė sepektakulare, veē spekulimeve tė kėtilla tė politikės dhe tė diplomacisė frenge, tė cilat, prapė, edhe nė vitin e ardhshėm mund tė ndikojnė negtivisht nė bllokimin e miratimit tė Kushtetutės sė BE-sė, si dhe nė kontestimin e pranimit tė Turqisė nė BE. Ministri i brendshėm francez me prejardhje hungareze, Nicolas Sarkozy, qė tani ėshtė pronocuar se do tė jetė kundėr pranimit tė Turqisė nė BE: Nėse BE-ja miraton vendimin pėr pranimin e Turqisė nė radhat e saj, unė do ta kundėrshtojė atė, sepse ai do tė jetė produkt i [Evropės politike], pėrkatėsisht vendim politik.
Sipas konceptit politik pax romana tė Nicolas Sarkozy, viti i ardhshėm, nuk do tė duhej tė ishte preokupim dhe objektivė parėsore e zgjerimit me vende anėtare tė reja siē janė Turqia, Kroacia dhe vendet e tjera, tė theksuara tė Ballkanit Perėndimor, por mbi tė gjitha, duhet tė vijė nė shprehje reformimi i institucioneve dhe i caktimit tė kufijve tė Evropės(!) Kuptohet, jashtė kėtij koncepti politik reformues tė BE-sė sė N. Sarkozy, Turqia do tė mbetej jashtė kufijve tė saj politiko-ekonomikė dhe integrues. |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
