| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » KOSOVA MĖ AFĖR LIRISĖ SĖ SHPALLUR, APO ANARKISĖ DHE LUFTĖS SĖ PASHMANGSHME? |
| Postuar mė datėn: 2008-04-15 11:14:21 nga admin4 :: Kategoria: Opinione |
| » Opcionet për artikullin |
|
BAROMETRI DIPLOMATIK
***Kosova me ndihmėn e Shteteve tė Bashkuara tė Amerikės, e fitoi pavarėsinė, do tė thotė shkėputjen nga Serbia kolonialiste, prandaj, drejtuesit e saj shqiptarė nuk kanė asnjė arsye qė ta lejojnė Serbinė, tė pėrzihet nė asnjė ēėshtje tė brendshme tė Republikės sė Kosovės.
*** Tanimė, Republika e Kosovės nuk ėshtė e rrezikuar vetėm nga Serbia kolonialiste dhe aleatėt e saj, por edhe nga uria dhe varfėria drastike e brendshme e popullsisė sė saj(afro 50%).
*** Prandaj, timoni drejtues politik i Kosovės, duhet tė zgjidhė sa mė parė tė jetė e mundur problemet ekzistuese ekonomike dhe sociale tė qytetarėve tė Kosovės, ndryshe ekziston rreziku potencial, qė brenda njė intervali shumė tė shkurtėr kohor tė pėrballet me revoltat, me protestat dhe me grevat e ndryshme tė shtresave tė varfra, tė cilat, edhe pas mbarimit tė luftės (1999) kanė ngelur jashtė rrjedhave normale tė ekzistencės sė tyre jetėsore, si pasojė e varfėrisė dhe e mjerimit ekonomik dhe social. |
|
Prof. Dr. Mehdi HYSENI
Problemi politik (1)
Qė nga 10 qershori 1999, kur Kosova vihet nė protektoratin ndėrkombėtar paqėsor (UNMIK+KFOR e deri mė 17.02.2008, Beogradi nė Kosovė ka organizuar dhe mbajtur disa zgjedhje parlamentare dhe presidenciale nė tė cilat kanė votuar pjesėtarėt e minoritetit serb. Mirėpo, ky ishte edhe njė nga gabimet fatale serike tė qeverive tė Kosovės dhe tė UNMIK-ut ngaqė plot dhjetė vjet nė mėnyrė tė paligjshme lejuan Serbinė, qė tė pėrzihej dhe tė infiltrohej nė Kosovė me institucionet e saj tė fshehta dhe tė hapėta paralele serbe. Kėtė, fatkeqėsisht, edhe sot, e dėshmon rasti drastik i Mitrovicės sė copėtuar nė dy pjesė, si dhe organizimi dhe formimi i bashkėsisė sė enklavave serbe nė Kosovė etj.
Po tė mos lejoheshin zgjedhjet, si dhe tė mos vinte nė shprehje bashkėpunimi paraprak dhjetėvjeēar me Serbinė, sot, pjesa veriore e Mitrovicės, nuk do tė kishte njė status tė tillė sikurse Qiproja greke, por do tė ishte e pėrfshirė dhe e administruar sikurse tė gjitha pjesėt e tjera tė Kosovės nėn juridiksionin dhe nėn administratėn drejtuese tė UNMIK-ut, si dhe tė qeverive fiktive tė Kosovės, tė cilat, deri mė sot nuk kanė qenė gjendje, qė sė bashku me UNMIK-un ta zgjidhin problemin ekzistues tė Mitrovicės Veriore.
Qė tė mos pėrsėritėn gabimet politike tė mėparshme absurde nga tė cilat mund tė pėrfitojė vetėm politika kolonialiste dhe hegjemoniste e Serbisė, Prishtina, duhet tė reagojė me tė gjitha mjetet e ligjshme dhe tė lejueshme institucionale, qė tė mos lejojė kurrfarė zgjedhjesh parlamentare tė Serbisė nė Kosovė, sepse ato do tė legjitimonin dhe justifikonin sovranitetin kolonial tė pushtetit shtetėror tė Serbisė nė Kosovė.
Pėrpjekjet e qeverisė sė Serbisė, qė tė organizojė zgjedhje parlamentare nė Kosovė, nuk mund tė kuptohen as tė kualifikohen ndryshe, veēse pėrzierje direkte nė ēėshtje tė brendshme tė Republikės sė Kosovės.
Po qe se ndodh njė cirk i tillė, atėherė, do tė thotė se timoni politik i Kosovės, pajtohet me tė gjitha kritikat e ndyra antihistorike, antijiuridike dhe antishqiptare tė politikės okupuese kolonialiste serbomadhe nė llogari tė antipavarėsisė sė Kosovės, duke iu kėrkuar falje krerėve drejtues tė Serbisė, se Kosova gabimisht dhe, pa u pyetur fare, pa pėlqimin e Serbisė e ka shpallur mėvetėsinė e saj.
Nėse qeveria e Kosovės dhe UNMIK-u i lejojnė zgjedhjet parlamentare tė Serbisė nė Kosovė, atėherė do tė vijė nė pikėpyetje legjitimiteti i qeverisė dhe i parlamentit tė Kosovės. Nė atė rast, Serbia para botės, do ta justifikonte tė drejtėn sovrane si titullar i Kosovės.
Problemi ekonomik(2)
Njė shtet qė nuk ka ekonomi, ai nuk mund tė ketė as politikė tė tij tė qėndrueshme dhe afatgjatė. Njė popull (mbi 50%) qė ėshtė i privuar nga e drejta e punės dhe i braktisur nė rrugė (pa ushqimin e domosdoshėm, pa veshmbathje, pa strehė mbi kokė, pa ujė tė pijshėm, pa energji elektrike, pa pėrkujdes tė nevojshėm shėndetėsor dhe social etj.), do tė thotė se ai popull nuk gėzon kurrfarė lirie, kurrfarė barazie as kurrfarė demokracie as pėrparimi nė shtetin e tij. Sigurimi i punės ėshtė e drejtė natyrore e njeriut.
Pėrbuzja dhe margjinalizimi i kėtillė i mė sė gjysmės sė popullsisė sė varfėr nė Kosovė, ėshtė nė kundėrshtim jo vetėm me ligjet e brendshme tė qeverive tė deritashme tė Kosovės (1999-2008), por edhe me ato tė bashkėsisė ndėrkombėtare, sepse janė shkelur tė drejtat dhe vlerat themelore universale tė saj siē janė: liria, barazia, siguria, rendi, drejtėsia dhe mirėqenia.
Ata qė e bėjnė politikėn dhe shfrytėzimin e egėr tė shtresave tė varfra (jo tė klasės punėtore, sepse ajo mė nuk ekziston si e tillė,ngaqė pas reformave ekonomiko-demokratike, ėshtė hedhur nė rrugė si e panevojshme pėr standardet reformuese. Tashmė, qe 20 vjet, nuk eksiton, ėshtė shthurur klasa punėtore, nuk quhet mė klasa punėtore, por klasa skamnore) nė Kosovė, dhe mė gjerė, koha provoi se nuk kanė lidhje as me politikė, as me demokraci, as me ekonomi (veē me hajni, me krim tė organizuar dhe me pasurim tė paligjshėm) qoftė nė aspektin doktrinar, qoftė nė atė praktik, sepse (as dikur, as sot e as nesėr) njė shtet qė nuk ka ekonominė e tij, ai nuk mund tė ketė as politikėn e tij. Kjo do tė thotė, nuk ka politikė pa ekonomi.
Mirėpo, ekonomia e njė shteti nuk mund tė zhvillohet, as tė pėrparohet, po qe se atė shtet, e drejtojnė diletantėt politikė, mashtruesit, spekuluesit dhe shfrytėzuesit, qė pėr hir tė interesave tė koniunkturės sė tyre sunduese karrieriste (pėr tė qėndruar sa mė gjatė nė pushtet, dhe pėr tė pasuruar sė mė shumė nė kurriz tė popullit), me qėllim dhe me vetėdije tė plotė e dėmtojnė interesin e pėrgjithshėm tė popullit dhe tė shtetit.
Mirėpo, duhet tė llogarisin drejt kulakėt politikė tė` rinj dhe tė moēėm shqiptarė se, muaji i mjaltit tė tyre nuk do tiu zgjatė edhe 20 vjet tė tjera, sikurse kėtu e dy dekada mė parė (1990-2008, por do tė jetė shumė mė i shkurtėr, si rrjedhim i shpėrthimit tė krizave dhe tė luftėrave tė reja (pėr bukė dhe pėr ekzistencė) nė dimensione tė pėrbotshme, sepse mbi 100 milionė njerėz janė tė rrezikuar pėr vdekje nga mungesa e ushqimit dhe shtrenjtimi i tij. Sipas statistikave vlerėsuese tė FMM-sė dhe BB-sė, vetėm nė tre vjetėt e fundit, ēmimi i grurit ėshtė shtrenjtuar 181%, i orizit 75%, kurse i ushqimit nė tėrėsi, ėshtė shtrenjtuar 83%. Kjo nuk ka shkaktuar vetėm urinė e miliona qindra dhe mijėra njerėzve, por ka shkatėrruar edhe shumė masa tė organizatave ndėrkombėtare pėr zhdukjen e varfėrisė. Nė grupin mė tė rrezikuar ndodhen 73 milionė njerėz nė 78 vende tė bashkėsisė ndėrkombėtare. Gjendja, tanimė, ėshtė bėrė alarmante deri nė atė shkallė, saqė kryedrejtuesit e FMM-sė dhe tė BB-sė, kanė apeluar ministrat e financave tė shteteve tė tyre, dhe tėrė opinion botėror, qė tė mos presin derisa tė mbahet takimi i Grupit 8 nė qershorin e ardhshėm, por tė pėrmbushin e obligimet e tyre financiare deri mė 1 maj nė fondin pėrkatės tė Programit Botėror pėr Ushqim tė Kombeve tė Bashkuara. Kėtė kėrkesė urgjente tė pagesės sė gjysmė miliardė dollarėsh, e ka shtruar kryetari Bankės Botėrore, Robert Zollcik. Ndėrkaq, kryetari i Fondit Monetar Ndėrkombėtar, Dominique Strauss kahn, ka theksuar se, nė rastin konkret, nuk ėshtė fjala vetėm pėr motive humanitare, por ky problem do tė mund tė shkaktojė edhe zhbalancimin e tregtisė, qė do tė mund ti dėmtonin edhe ekonomitė e pėrparuara botėrore. (AFP,14.04.2008).
Si kasta politike, ashtu edhe ajo shfrytėzuese ēifligare, duhet tė mbajnė parasysh faktin e rėndėsishėm se, brenda njė kohe shumė tė shkurtėr, do tė ballafaqohen me probleme serioze ekonomike dhe sociale tė popullsisė sė varfėruar dhe tė papunėsuar (afro 50%). Arsyeja, jo pse kasta sunduese politike shqiptare, do tė rrezikohen ekonomikisht, politikisht, ligjėrisht dhe fizikisht nga ligjet e pushtetit shtetėror nė fuqi, por do tė rrezikohen me bankrotim katastrofik (ashtu sikurse mė 1990, qė, para sė gjithash, pėr shkaqe ekonomike u shkatėrrua BRSS-ja dhe RSFJ-ja si rrjedhim i pėrfundimit tė luftės sė ftohtė midis dy fuqive botėrore SHBA-sė-BRSS-sė) tė tė rėnies sė njė tėrmeti tė ri, ekonmiko-financiar, tregtar dhe politik, qė do tė shkaktohet jashtė Ballkanit, nė dimensione ndėrkombėtare, mirėpo, fatkeqėsisht, ato do ta pėrfshijnė edhe Ballkanin sė bashku me gjithė Evropėn.
Njė lėvizje tė tillė tektonike tė rrezikshme pėr sundimtarėt e egėr dhe shfrytėzues tė klasave tė varfra tė popujve dhe tė vendeve tė ndryshme, sė kėndejmi edhe tė Kosovės, pėrkatėsisht tė Shqipėrisė Etnike, me shqetėsim tė madh, dhe plotėsisht tė arsyeshėm e kanė paralajmėruar, edhe ekspertėt Fondit Monetar (FM) dhe tė Bankės Botėrore(BB), duke nėnvizuar se, poqe se nuk merren masa urgjente pėr zgjidhjen e problemeve aktuale ekonomike dhe financiare nė pėrmasa ndėrkombėtare, atėherė : sė shpejti bota do tė mund tė rrezikohej nga uria dhe nga luftėrat e mundshme, pėr shkak se nė grupin mė tė rrezikuar tė 78 vendeve ndodhen mė se 73 milionė buzė greminės sė urisė dhe tė varfėrisė, si pasojė e dyfishimit tė ēmimeve tė ushqimit nė tri vitet e fundit, gjė qė kjo,sė shpejti do tė mund tė jetė nė favor tė urisė, kaosit, madje edhe tė luftėrave tė miliona njerėzve. (AFP,14.04.2008).
Kėtė tė vėrtetė, duhet ta mbajnė parasysh tė tė gjithė ata, tė cilėt nė forma tė ndryshme janė majmėruar dhe afirmuar nė kurriz tė djersės dhe tė gjakut tė popullit (1989-2008), duke e shfrytėzuar njėsoj ekonomikisht dhe politikisht sikurse okupatori serbomadh dhe aleatėt e tyre tė ndryshėm.
Si klasa sunduese aristokratike nė pushtetin shtetėror, ashtu milionerėt, miliarderėt dhe bilionerėt shqiptarė, duhet tė shikojnė me nuhatje tė hollė se ēpo ndodhė pėrtej oborrit dhe pallateve mbretėrore tė tyre, se ēfarė erėrash dhe stuhish kanė filluar tė fryjnė nė relacionet dhe nė raportet ekonomiko-financiare dhe politike ndėrkombėtare, tė cilat, pa dyshim, do tė prekin edhe ēiflikėt e pastra tė tyre ekonomike, tregtare dhe politike.
Ndryshe, nėse nuk i kthehen vėshtrimit racional, dhe tė ngutshėm tė pėrmirėsimit tė kushteve ekonomike, financiare dhe tė standardit jetėsor tė mė se 50% tė popullsisė sė varfėruar dhe tė papunėsuar (tė lėnė nė mėshirėn e kohės si tepricė teknologjike, sė shpejti do tė ballafaqohen edhe me kriza dhe me drama tė paparashikuara tė shtresave tė varfra, tė shpėrfillura dhe tė harruara tė popullsisė shqiptare.
Veē problemit politik, klasat autarkike dhe oligarkike nė pushtetin shtetėror tė shoqėrisė shqiptare nė Ballkan, sė shpejti do tė ballafaqohen edhe me shpėrthimin e revoltave dhe tė trazirave ekonomike tė klasave tė shfrytėzuara dhe tė diferencuara shqiptare.
Arsyeja kryesore pse mund tė ndodhė njė revolucion me dimensione ekonomike, ėshtė uria, skamja, papunėsia, sėmundjet e ndryshme, shpėrngulja e pėrditshme, pėrbuzja dhe diferencimi klasor ekonomik dhe politik.
Ky diferencim ėshtė aq i egėr, aq absurd, aq i papranueshėm, aq irracional, aq origjinal nė kuptimin negativ antishqiptar dhe antihuman, saqė iu ngjet regjimeve tė huaja paraprake dhe tė tanishme shfrytėzuese dhe sunduese serbosllave nė trojet etnike tė shqiptarėve.
Edhe sa muaj, edhe sa vjet, sundimtarėt dhe shfrytėzuesit e rinj shqiptarė, do tė bėjnė qejf dhe do tė majmėrohen nė llogari tė interesit tė pėrgjithshėm tė popullit, duke shtuar pasurinė dhe kapitalet e tyre, nė emėr tė reformave demokratike dhe tė patriotizmit tė ri pluralist, kėtė do ta vėrtetojė sė shpejti koha.
Sa do tiu zgjatė miqėsia e tyre nė euro-dinarė, kėtė afat me datė, askush nuk mund ta ketė caktuar saktėsisht, por duhet llogaritur se, nuk do tiu shkojė edhe shumė gjatė, jo pse ata do tė jenė tė penguar nga ligjet e qeverisė sė Kosovės, por direkt dh, me plot arsye do tė preken si nga klasa e uritur dhe e varfėruar e Kosovės,po ashtu edhe nga ballafaqimi i ndryshimeve mė tė reja ekonomike dhe politike vullkanike, qė do ti pėrfshijnė mė shumė se 78 vende tė botės, si rrjedhim i varfėrisė dhe i urisė sė mbi 73 milionė njerėzve, sė kėndejmi edhe hapėsirat reformuese-demokratike shtetėrore shqiptare nė Ballkan.
15.04.2008 |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
