| » Opcionet për artikullin |
|
Shkruan: ANILA MEMA
100-vjetori i Kongresit tė Manastirit, do tė mbledhė bashkė studiues shqiptarė e tė huaj. Pėrgatitjet pėr kremtimin mbarėshqiptar tė kėtij pėrvjetori tė rėndėsishėm tė Alfabetit tė Gjuhės Shqipe kanė nisur prej kohėsh. Mė 14 nėntor, mbushen plot 100 vjet nga Kongresi i Alfabetit shqip. Nė Shqipėri akademikėt do tė mblidhen nė njė konferencė tė gjatė shkencore, njė aktivitet ky i pėrgatitur nga Akademia e Shkencave dhe nė bashkėpunim me Qendrėn Albanologjike. Sipas nėndrejtorit tė Qendrės Albanologjike dhe drejtorit tė Institutit tė Historisė nė Shqipėri, Beqir Meta, me rastin e 100-vjetorit tė Kongresit tė Manastirit nė Shqipėri ėshtė menduar tė bėhet dhe gjithė revizionimi i studimeve albanologjike dhe historike. Pėrveē konferencės sė madhe shkencore qė do tė bėhet nė bashkėpunim me ASH, ku do tė marrin pjesė studiues dhe historianė tė njohur shqiptarė dhe tė huaj, do tė mbahet mė pas edhe njė konferencė nė Ohėr pėr Kongresin. Ndėrkaq, njė ndėr projektet tona pėr kėtė pėrvjetor ėshtė dhe revizionimi i veprave studimore, pėr tė diskutuar rreth problemeve themelore qė ato kanė, pėr nivelin shkencor, pėr metodat etj, tregon Meta pėr gazetėn.
* * *
Ndėrkaq, Shkupi kėto kohė ėshtė duke u punuar vrullshėm pėr kremtimin mbarėshqiptar tė 100-vjetorit tė Kongresit tė Manastirit. Shtėpia e Alfabetit, parashikohet qė tė jetė njėri prej destinacioneve tė kremtimit tė 100-vjetorit tė datės historike, qė pėr herė tė parė shtrihet qė nga Tirana, nė Prishtinė, Shkup e Manastir. Ka gjasa qė shtėpia e rrėnuar nga koha dhe nga neglizhenca, kėto kohė ti nėnshtrohet njė rikonstruksioni total, duke zhdukur ndėrkaq pamjen e mjerueshme, qė shfaqet qė nė fasadė. Por ende nuk dihet nėse simboli i datės historike sė Kongresit tė Manastirit, Shtėpia e Alfabetit do tė jetė gati pėr tė qenė pjesė e itinerarit tė kremtimit mbarėshqiptar tė 100-vjetorit tė Kongresit. Nga mediat fqinje mėsohet se, nė Drejtorinė pėr Mbrojtjen e Trashėgimisė nė Maqedoni pohojnė se, ėshtė jashtėzakonisht e vėshtirė, qė tė arrihet tė realizohet restaurimi i ndonjė prej hapėsirave tė brendshme tė ndėrtesės, pasi koha nė dispozicion nuk ėshtė e mjaftueshme. Aktualisht, nga projekti pėr kthimin nė identitet tė objektit, nė njė shtėpi muze, sapo ka pėrfunduar vetėm faza e parė e restaurimit tė fasadės sė objektit. Ndėrsa, restaurimi do tė vijojė edhe me tre faza tė tjera, riparimi i ēatisė, i interierit, si edhe i hapėsirave qė janė tė uzurpuara nga pronarė tė tjerė.
* * *
Nga ana tjetėr, nė gazetėn Koha shkruhet se njė tjetėr problem pėr kėtė ndėrtesė, e cila pretendohet tė kthehet nė muze, qėndron nė kontestin juridik me ish-pronarin. Kjo ėshtė njė prej arsyeve qė ka zvarritur dhe pengon ndėrhyrje nė ato pjesė tė shtėpisė, tė pėrvetėsuara vite mė parė e qė figurojnė me njė pronar tjetėr. Kreu i Drejtorisė sė Trashėgimisė, Pasko Kuzman pohon ndėr tė tjera se edhe pse zėvendėskryeministri Abdylaqim Ademi i ka kėrkuar personalisht pėrshpejtimin e punimeve dhe restaurimin e tė paktėn sallės kryesore, duket se shanset janė tepėr tė vogla, shkruhet nė kėtė gazetė. Restaurimi ėshtė njė proces qė do tė zgjasė, shoqėrohet edhe me shumė tenderė dhe formalitete qė ngadalėsojnė ritmin dhe ėshtė e vėshtirė, qė deri nė nėntor tė mund tė pėrfundojė qoftė edhe restaurimi i sallės kryesore, pohon Kuzman. Punimet kanė nisur rreth katėr muaj mė parė, pas vendimit tė Qeverisė dhe akordimit tė njė buxheti prej 14 milionė dinarė pėr pėrfundimin e projektit. Ndėrkohė qė konflikti pronėsor vazhdon tė mbetet i hapur. Ministria e Kulturės nuk arriti as atėherė dhe as tani tė realizojė marrėveshjen me pronarin e katit pėrdhes, kompensimin e pronėsisė nė hapėsira tė tjera.
panorama |
|
