| » Opcionet për artikullin |
|
Shkruan: Shaban Cakolli
Pavarėsisht situatave tė disfavorshme politike dhe ekonomike, kur pushtuesi po bėnte krejt ēka arrinte tė shėmtonte pėrmbajtjen kombėtare kulturore tė diturisė sonė, Qamili i vogėl po rezistonte me dinjitet, pėr tė ruajtur frymėn kombėtare tė kulturės sonė, pa pėrfillur pasojat qė mund tė binin mbi tė. Ai e deshi atdheun, kėngėn dhe diturinė kombėtare dhe nė moshėn e tij njomake krijoi, kompozoi dhe kėndoi shtatėdhjetė e tri kėngė motivesh tė ndryshme, suksesi i tė cilave mė pas i zgjoi ėndėrrėn e zjarrtė, pėr tė u bėrė kėngėtar i dashur i popullit, kėngėtar i qėndrueshėm i kohėrave. Ai pėrherė e mė shumė e pėrvetėsoi mjeshtrinė e kėtij arti tė dashur popullor dhe nga artėdashėsit e kombit u stolis me shumė epitete, si: Bilbili i Kosovės, Babai i kėngės shqipe, veteran dhe doajen i kėngės. Epitete kėto qė kanė arritur pak personalitete tė kulturės dhe kėngės sonė kombėtare.
Qamili i Vogėl u gjind gjithėhere nė stėrvitje, nuk pushoi sė vepruari, fitoi simpati te dashamirėt e artit, bashkoi rreth vetes grupe kėngėtarėsh e kėngėtare dhe u bė nismėtar i shumė shoqėrive kulturore, jo vetėm nė Kosovė, por edhe nė treva tjera shqiptare. Nė situatėn jo tė favorshme politike, por edhe ekonomike nxori mbi tetėdhjetė audiokaseta, tridhjetė videokaseta dhe afro pesėqind kėngė tė veta me motive tė ndryshme. Atė botė Qamili i Vogėl para masave artėdashėse u bė i dashur dhe kėngėtar i pa zėvendėsueshėm. Qamili i Vogėl atė kohė ishte ndėr kėngėtarėt mė tė ngrohtė, qė artėdashėsit mė sė shumėti kanė vjelur nga shpirti i tij artistik. I lindur nė Gjakovė, Qamili i Vogėl, pjesėn mė tė madhe tė jetės e kaloi nė Prishtinė. Ai ka punuar nė" Rilindje" deri nė pension, kurse ka kontribuar dhe pasuruar TVP, tani RTK, ku ka lėnė shumė gjurmė nga veprimtaria e tij kulturore. źshtė pėr t'u habitur se si sot nuk janė nė gjendje sė paku njė herė nė vit ta pėrkujtojnė me njė emision kėtė personalitet tė madh tė kulturės sonė kombėtare! ! Pėrse quhej Qamili i Vogėl nuk e di, meithėse ai ishte shtatėgjatė dhe personalitet i madh. Ai ishte kultivues i kulturės sonė kombėtare, duke i shpallur tėrė jetėn e tij luftė tė pakompromis antivlerės, nga se donte njė kulturė kombėtare tė pasur dhe unike. A duhet tė lihet nė harresė ky personalitet i madh i kulturės sonė kombėtare?! Ndoshta tė hutuarit pas shundit dhe kiēit, mendojnė se kjo ikonė e kulturės sonė do tė mbulohet me pluhurin e harresės, por jo ne nuk do tė lejojmė pluhėrosjen mbi personalitetet madhėshtore tė historisė dhe kulturės sonė kombėtare. Vlerat mė tė themelta tė sė kaluarės qė kanė mbajtur gjallė popullin tonė janė: Historia, kultura dhe tradita kombėtare, tė cilat do t'i hulumtojmė, ndriēojmė dhe do i bėjmė tė njohur e tė dashur pėr ēdo dashamir tė kulturės dhe kombit. Ata qė e njohėn Qamilin e Vogėl si dhe e deshėn kulturėn kombėtare nuk do ta harrojnė kurrė kėtė veteran tė kėngės, por edhe ata qė nuk e njohėn do tė mėsojnė dhe do tė mbjellin simpati shpirtėrore pėr tė. Pse? Sepse ai u mor me karakteristikat simbolike tė kėngės, i kėndoi Rilindjes Kombėtare dhe figurave tė etapės sė saj, vlerave mė tė rezistueshme kombėtare, qė do tė nxitin kureshtjen e tė rinjėve tė e njohin verėn e tij, dedikuar sė kaluarės sonė historike. Veprimtaria e tij dedikuar shtigjeve tė historisė sonė kombėtare, ka vlerė reale-historike pėr tė kaluarėn tonė. Padyshim tani mbi 17 vjet tė vdekjes sė tij, ka gjurmė se ai ka lėnė kėngė dhe krijimtari poetike, me tė cilat nuk ėshtė marrė asnjė studjues intelektual, pėr tė hedhur ndriēim mbi to, e qė mundėsitė mė tė mėdha pėr kėt dhe pėrkujtimin e figurės sė tij kanė pasur "Rilindja" ku a ipunoi dhe RTK, ku ai derdhi kontributin e tij. Nga ky borxh nuk mund tė lirohen as disa intelektual tė Gjakovės artėdashėse, nė gjirin e sė cilės lindi dhe hapėroi Qamili i Vogėl, tė cilės i kėndoi tėrė jetėn. Gjeneratat e tij dhe gjeneratat tona nė vazhdim, duhet tė jemi ballėlartė qė nga gjiri i popullit tonė doli ky personalitet qė e deshi atė dhe i kėndoi tėrė jetėn. Tė rinjtė tanė duhet tė njohin dhe kanė nevojė pėr tė njohur kėtė veprimtari tė kulturės sonė kombėtare dhe historike. Ata duhet tė e mėsojnė nė mėnyrė qė ta njohin, ta pėrkujtojnė me shėnime kulturore kalimtare dhe tė emėrojnė institucione kulturore me emrin e krijuesit popullor - Qamili i Vogėl.
____________________
SQARIM:
Kėngėtari popullor, Qamili, quhet i Vogėl, sepse qysh si fėmijė ka filluar tė kėndoj nėpėr dasma dhe tubime tė ndryshme. Prandaj sa herė qė shpėrthente hareja nė Gjakovė, tė pranishmit thonin: "Thirreni Qamilin e Vogėl tė kėndojė", gjė qė ishte normale, sepse ende ishte fėmijė. Prandaj mbiemri i Vogėl ėshtė njė epitet i bukur qė ia ka dhuruar populli. Kėshtu falė pėrkėdheljes sė popullit "Qamili i Vogėl", kėngėtari i lavdishėm me zėrin e tij artistik qė ushtonte nė malin e Qabratit u bė i njohur nė mbarė Shqiperinė Etnike. Ai u bė sinonim i kėngės popullore me melodinė e tij, prej tė cilit kėnduan shumė gjenerata. Njė dhunti tjetėr e kėtij solisti tė mirėnjohur ėshtė se Qamili i Vogėl kurrė nuk kėndoi kėngė pėr qoftėlargun J. B. Tito, siē vepronin disa kėngėtarė, (ani me sharki e ēifteli dhe kostum kombėtar shqiptar), siē ishin vargjet "Marshall Tita n' kali t'bardhė".
redaksia: dervina.com |
|
