| » Opcionet për artikullin |
|
Marrė nga gazeta gjermane Die Pressetė datės 29.11.2007, intervistuan Christian Ultsch dhe Helmar Dumbs)
Alexander Botsan-Chartschenko, negociatori i Rusisė pėr Kosovėn, do negociatat pa njė limitim tė kohės dhe paralajmon qė pavarėsia e Kosovės do tė sjell precedent nė Bosnjė dhe Gjeorgji.
Die Presse: Wolfgang Ischinger, kolegu i juaj gjerman nė treshen, e ka vlerėsuar kohėzgjatjen e negociatave pas 10 dhjetorit tė kota. Megjithėkėtė Rusia kėmbėngul. Pėr ēka?
Botsan-Chartschenko: Rezoluta e kombeve tė bashkuara 1244 na detyron neve, pėr tė kėrkuar pėr Kosovėn njė zgjidhje me kompromis . Vetėm njė kompromis nė mes Beogradit dhe Prishtinės mund tė sjellė paqe nė rajon, jo vetėm nė Kosovė. Bisedimet joformale nė Baden pėr fat tė keq nuk sollėn asnjė rezultat. Por, ka qenė njė atmosferė mė e mirė, tė cilėn duhet ta vazhdojmė me diskutime tjera.
Sipas Hashim Thaēit, kryeministri i mundshėm nė tė ardhmen pėr Kosovėn, mund tė bisedojmė edhe 100 vite, por asgjė nuk mund tė ndryshojė. Dhe, shqiptarėt e Kosovės janė shumė tė vendosur, qė pas 10 dhjetorit tė shpallin pavarėsinė.
Bostat-Chartschenko: A do tė negociojė Prishtina mė tutje, do tė varet nga Kėshilli i Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara dhe qeveritė kombėtare.
Do tė kėrkojė nė emėr tė Rusisė nga Sekretari gjeneral i kombeve tė bashkuara, pėr tė vazhduar negociata tė tjera?
Botsan-Chartschenko: Ne nuk do tė kemi bisedime veē me anėtaret e Kėshillit tė Sigurimit, por edhe me sekretarin gjeneral tė kombeve tė bashkuara.
Ne nga kėndvėshtrimi ynė do tė kėmbėngulim.
A ka pasur ndonjė reagim pėr kėtė nga sekretari gjenerali i kombeve tė bashkuara?
Botsan-Chartschenko: Jo, unė besoj, sekretari gjeneral do tė pret raportin e treshes.
A do tė ketė raporte dhe propozime pėr statusin e Kosovės?
Botsan-Chartschenko: Jo. SHBA-tė dhe Rusia kanė pozicione tė ndryshme. Pėr kėtė arsye ne nuk mund tė arrijmė nė pėrfundim sė bashku. Ne jemi pėr njė vazhdim tė negociatave, shtetet tjera tė grupit tė kontaktit mendojnė se procesi ėshtė i rraskapitur. Treshja do tė takohej javėn e ardhshme udhėheqėsit e Beogradit dhe tė Prishtinės. Nuk e pėrjashtoj mundėsinė qė edhe nga anėt tjera do tė prezantohen elemente tė reja. Beogradi ka pėrparuar mė nė fund dhe ėshtė i gatshėm, qė shqiptarėve t“ju lejohet njė vetqeversije maksimale.
Beogradi qė nė fillim ka thėne: Autonomi maksimale por jo pavarėsi.
Botsan-Chartschenko: Nė tė vėrtetė do tė jetė kuadri ; qė sovraniteti i Beogradit do tė mbizotėrojė mbi Kosovėn, dhe brenda kėtij kuadri do tė ketė lėvizje.
Problemi ėshtė, qė nė tė dyja anėt ka kuadra tė ndryshme, qė nuk pėrshtaten mes veti.
Botsan-Chartschenko: Pėr momentin po, por nė tė ardhmen mundet qė pėr tė dy palėt kjo me qenė mė e qartė.
Edhe sa kohė duhet shqiptarėt dhe serbet edhe tė negociojnė?
Botsan-Chartschenko: Koha e limituar dhe artificiale nuk ėshtė e dobishme. Ato nuk janė nxitje pėr grupet, qė tė jenė mė fleksibil. Ne do tė insistojmė, qė tė mos ketė njė limit tė tillė.
Ju doni qė tė ngrini konfliktin?
Botsan-Chartschenko: Jo. Pėr momentin nuk ka asnjė shansė pėr njė zgjidhje me kompromis. Por nė qoftė se do tė negociohet me tutje, do tė arrihet kjo shansė.
Si do tė reagoj Rusia, nė qoftė se Prishtina do tė shpallė pavarėsinė pas 10 dhjetorit?
Botsan-Chartschenko: Hapat e( unifikimit) tė njėsimit pra, tė menduarit njėsoj, (sqarimi im K. R) e shkelin Rezolutėn 1244 tė Kombeve tė Bashkuara. Kjo shumė qartė do tė pėrjashtohet. Njė shkelje e rezolutės nuk do tė mund tė shfuqizohet. Ne presim njė situatė shumė tė rendė pėr konfliktet tė tjera tė ngrira. Kosova po sjellė njė ēėshtje presidenciale shumė tė rrezikshme.
Pėr Apkazinė dhe jugun e Osstisė?
Botsan-Chartschenko: Provincet nė Gjeorgji janė tema shumė tė ndjeshme pėr Rusinė. Pozicioni, Kosova ėshtė njė rast i veēantė, ėshtė shumė i pa arsyeshėm.
Por konfliktet janė pėr arsyet e ndryshme.
Botsan-Chartschenko: Pėr kėtė ne mund tė pėrleshemi njė javė. Njerėzit nė konflikte tė tilla tė ngrira besojnė, se edhe ata kanė tė drejtat e ngjashme, nėse Kosova guxon tė bėhet e pavarur.
A do tė pėrkrah Rusia njė pavarėsi pėr Apkazinė dhe jugun e Osstisė apo tė republikės serbe tė Bosnjės?
Botsan-Chartschenko: Ne pėrkrahim principet universale pėr zgjedhjen e konfliktit, qė bazohet nė tė drejtat e njeriut. Ne jemi kundėr standardeve tė dyfishta. Unė mund tė them, Kosova po jep njė shembull tė keq pėr Bosnjėn. Gjendja nė Bosnje ėshtė shumė e brishtė.
A do tė akceptoj Rusia misionin e bashkimit evropian nė rast qė Prishtina do tė shpallė pavarėsinė e njėanshme?
Botsan-Chartschenko: Ne thjesht nuk jemi kundėr misionit tė ri tė Evropės nė Kosovė. Ne mundemi tė pėrkrahim vetėm nė bazė tė njė njė Rezolute tė re tė Kombeve tė Bashkuara. Pėrndryshe, ajo do tė jetė ilegale. Edhe OSBE-sė i duhet njė bazė e ligjshme, pėr tė mundur tė vazhdojė misionin e tij nė Kosovė.
Ēfarė mundėsish kanė Serbia dhe Rusia qė mund tė parandaloj shpalljen e pavarėsisė?
Botsan-Chartschenko: Ne do tė provojmė qė tė parandalojmė nė Kėshillin e Sigurimit. Beogradi, mė sa di unė, ka pėrjashtuar mundėsinė pėr ndėrhyrje ushtarake, por do tė ketė mundėsi tė tjera ( bllokada ekonomike, mospranimin e ambasadorėve; Anm) . Nėse shpallė Kosova pavarėsinė e saj, do tė jetė Beogradi i detyrueshėm qė ti ndėrmerr kėto kusht.
Pėrktheu: Kristina RASI
Zvicėr, 1 .12 .2007
|
|
