| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » E vė dorėn nė zjarr! |
| Postuar mė datėn: 2007-07-29 16:56:36 nga admin4 :: Kategoria: Kultura |
| » Opcionet për artikullin |
|
Shkruan: Paul Tedeschini
Linda pyet: ....Si duhet ta kuptojmė ritin e dorės sė vėnė nė zjarr tek indianėt, pėr tė provuar pafajėsinė, kur shqiptarėt kanė shprehjen vė dorėn nė zjarr. Besoj e dini veprimin e Pocahontes qė provon pafajėsinė e saj duke vėnė dorėn nė zjarr. Si ėshtė e mundur qė ky rit ėshtė i njėjtė?
(Pocahontas (1595-1617) ishte e bija e kapotribuve indigjen nė Virgjinia-Amerikė. Ajo u martua me anglezin John Rolf dhe nga fundi i jetės sė saj u bė njė figure e njohur nė Londėr.)
Kjo pyetje mė ktheu nė vitin 1955, kur profesori i nderuar dhe i paharrueshėm, patrioti Kolė Kamsi (1886-1960), nxėnėsi i Jeronim De Radės (1814-1903), na shpjegonte nė gjimnaz Letėrsinė greko-latine. Kėshtu duke u orientuar nga ēmbaje mend nga letėrsia, gjeta pėrgjigjen pėr Linden nė Historisė e Romės. Nuk e di sa do ti pėrgjigjet pyetjes ajo ēka gjeta unė, por sidoqoftė kjo histori mė duket interesante:
Protagonisti i njė legjende tė famshme romake ėshtė Mutius Scaevola (Lexo shqip - Mucio Shevola) emri i vėrtetė, i tė cilit ishte Muzio Corda.
Thuhet se nė vitin 508 para Krishtit, gjatė njė rrethimi tė Romės nga ana e etruskėve tė komanduar nga mbreti Porsenna, pikėrisht kur nė Romė kishin filluar tė mungonin ushqimrt, njė i ri, aristokrat romak, Muzio Corda, i propozoi Senatit tė mbytshin komandantin etrusk. Porsa mori lejen e Senatit, ai i veshur si etrusk u fut tinėzisht nė linjat armike, dhe i armatosur me njė thikė, arriti nė ēadrėn e mbretit Porsenna, i cili po i shpėrndante pagat ushtarėve. Muzio priti derisa personi, qė ishte objektivi i tij, tė mbeste vetėm dhe mandej e theri. Por mjerisht ai gaboi nė person: nė fakt, ai kishte mbytur sekretarin e tij. Rojet e kapėn menjėherė tė riun romak dhe ia ēuan pėrpara Porsennes. I riu romak nuk ngurroi tė thoshte:
Doja tė mbys ty. Dora ka gabuar dhe tani unė e dėnoj pėr kėtė gabim tė pafalshėm! dhe menjėherė e vuri dorėn e djathtė mbi mangallin, ku digjej zjarri i nderimit tė perėndive dhe nuk e hoqi derisa u dogj. |
|
Mbreti Porsenna mbeti aq i habitur nga ky gjest, saqė vendosi ta lente tė lirė dhe ai vetė ia dha shpatėn nė dorė, tė cilėn Mucio e kapi me dorėn e majtė. Pėr kėtė arsye Muzio Corda prej asaj kohe u quajt Mutius Scaevola (Lexņ shqip - Mucio Shevola), qė donė tė thotė Mucio Sallaku.
Atėherė Mucio shpėrtheu me krenari dinakėrinė e tij dhe tha:
Pėr tė falėnderuar pėr mėshirėn tėnde, dua tė rrėfej se treqind romakė fisnikė janė betuar solemnisht pėr tė mbytur ty. Fati deshi tė jem unė i pari dhe prandaj jam tashti para teje, sepse gabova. Por herėt a vonė ndonjėri prej atyre dyqind e nėntėdhjetė e nėntė tė tjerėve do t' ia arrijnė qėllimit!.
Kjo dėshmi e rreme e habiti kaq shume mbretin dhe aristokracinė etruske, sa qė ata ia shumėfishuan rojet mbretit dhe kėshtu zvogėluan forcat kundra Romės, me tė cilėn mė vonė banė njė paqe.
Pieter Paul Rubens (1577-1640)
Kjo histori ėshtė pėrjetėsuar nga piktori i famshėm flaming-holandez Pieter Paul Rubens (1577-1640) nė njė pikturė me bojėra kėtu sipėr bashkėngjitur.
29.07.2007 |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
