| » Opcionet për artikullin |
|
HISTORIA / Nė Kuvendin e Beratit 6-8 nėntor 1828, krerėt feudalė tė Jugut shtruan problemet e vetėqeverisjes krahinore.
Hyrje
Porta e Lartė prej kohėsh nuk i kishte kryer obligimet financiare ndaj reparteve shqiptare, megjithatė, ajo kėrkonte qė nė veprimet luftarake kundėr Greqisė shqiptarėt tė inkuadroheshin me shpenzimet e veta nė ushtrinė e sulltanit. Administrata ushtarake osmane autorizoi, Mehmet Reshit Pashėn [1] serasqerin me tiparet e satrapit tė tipit oriental pėr tu marrė me kėtė problem. Nė kėto kushte lindi ideja e njė kuvendi krahinor. Nė prag tė mbajtjes sė kuvendit, krerėt e Jugut si lsmail bej Vlora, Iljaz bej Poda dhe Shahin bej Delvina, morėn disa iniciativa, ndėr tė cilat ishte dhe gjetja e mundėsive pėr tė biseduar me qeverinė greke.
Kuvendi i Beratit
Nė Kuvendin e Beratit 6-8 nėntor 1828, krerėt feudalė tė Jugut shtruan dhe problemet e vetėqeverisjes krahinore. Sipas burimeve osmane i autorizuari i Portės, veziri i madh Mehmet Reshit Pasha [2], bėri pėrpjekje mė kot qė ti bindte krerėt e Jugut se Sulltani kishte pėr tė shpėrblyer mirė, nė se hiqnin dorė nga vendimet e Kuvendit tė Beratit.
Mė janar tė vitit 1829, Porta e Lartė, me njė plan sekret tė hartuar nga vet Sulltani vrau pabesisht Ismail bej Vlorėn (tė parin), ndėrsa mė vonė, fton nė Manastir bejlerėt e dėgjuar shqiptarė. I gostiti dhe u kėrkoi ndjesė pėr mosmarrėveshjen e pagave tė rregullta.
Zylyftar Poda, Tafil Buzi, Hodo Nivica, Abdyl Koka etj, tė bindur se veziri i madh mund tu pėrgatiste kurthin, nuk u paraqitėn nė Manastir.
Ndėrsa gostia e organizuar mė 28 gusht 1830 u shndėrrua nė tmerrin e masakrės nė tė cilėn pėr disa ēaste zhdukin 400 feudalėt mė tė njohur shqiptarė.[3]
Microfilm of Fereing Office Documents
General Correspodence
Meyer pėr Rudsdell
Vrasja e pabesė e Ismail Qemalit
Ekziston njė informatė e rėndėsishme se Prijatarit tė Madh Shqiptar, Ismail Bej tė Vlorės (tė parė) iu pre koka nė Janinė gjatė ditės sė 6 tė kėtij muaji (Janar 1829).
Ky bej nė marrėveshje me Zylyftar Podėn dhe me komandantėt ishin prijėsi aktiv i koalicionit tė plotfuqishėm nė Shqipėri, i cili kishte vepruar ngaherė me parime kundėr me Sarasqerin e Rumelisė valiun Mehmet Reshit Pasha.
Vija qė u adoptua nga anėtarėt kryesorė tė atij kolacioni qė u mblodh nė Berat nė fund tė muajit tė kaluar (dhjetor 1828), si pasojė e thirrjes, qė iu bė atyre nga Sarasqeri i Rumelisė qė tė vepronin pėr mbrojtjen e pėrbashkėt tė vendit, ėshtė pėrmendur nė relacionet e mia tė datave 15 e 22 tė kėtij muaji. Si rrjedhojė e informimit qė u bė Portės sė Lartė pėr Mbledhjen e Beratit, arrihet nė pėrfundim (konkludohet) tani se Porta pranoi menjėherė propozimet qė u bėnė nga Sarasqer Pasha dhe i dėrgoi Lartėsisė sė Tij forcat dhe udhėzimet e nevojshme qė tė kundėrshtojė me forcė krerėt e atij koalicioni.
Duket se u vendos qė kryetari i koalicionit, Ismail Beu i Vlorės tė akuzohej si tradhtar ndaj Shtetit dhe doli fermani i nevojshėm qė iu dėrgua Sarasqeri duke e shpallur atė bej Fermanlli ( d.m.th. si njė njeri tė cilit ndaj tij u shpall fermani i dėnimit me vdekje).
Zenel Gjoleka merr hakėn e Ismail bej Vlorės
ga Eqerem bej Vlora
( Hollėsite e kėsaj ndodhie mi ka treguar Ismail Qemal beu)
Zenel Gjoleka ėshtė heroi popullor mė i njohur dhe mė i kėnduari i Shqipėrisė sė Jugut.
Ai ka, lindur si m ė 1806, nė Kuē, si i biri i Gjon Lekės. Nė rini ka shėrbyer si pazh (sejmejn) nė shtėpinė Vlorajve. Kur Ismail Qemali (gjyshi i Kryeministrit tė parė shqiptar) nė vitin 1829 me vjegėn se Sulltani e kishte emėruar vali tė tre saxhakėve tė Vlorės, Delvinės dhe Janinės, u josh tė shkonte nė Janinė, ku edhe u vra pabaesisht nė oborrin midis portės sė kryesore dhe murit tė fortesės, ishte edhe Zejneli nė shpurėn e beut, e cila, meqė pėrbėhej nga 600 vetėsh, kishte qėndruar jashtė kėshtjellės. Zejneli me shokėt e vet u kthyen nė Vlorė, dhe tė gjithė bashkė shkuan dhe u dhanė lajmin e vdekjes sė vesė sė Ismail beut ( Nesipe hanėmi, nga familja Vlorajve)
.Ajo i dėgjoi ata, e qetė dhe e heshtur, dhe pastaj u tha: Shumė bukur, ju kuptova. Beun e latė nė Janinė, por trupin e sollėt me vete!. Ky qortim u ra rėndė trimave mė tė afėrt tė shtėpisė dhe Zejneli bashkė me dy shokė u nis nė Janinė pėr tė marrė hakun e Ismail beut. Dhe drejt nė kampin e ushtrisė qė ishte nėn komandpn e Rushit Pashės ( Derbehorit).
Aty shqiptarėt lėviznin ngado, pa asnjė kontroll. Pėrpara shtatores sė sarasqerit ishte vetėm njė roje
.Zejneli futet brenda. Mbi njė divan, nė njė tė ndarė tė shatores, ai sheh njė burrė tė bėshėm. Ti je sarasqeri- e pyet Gjoleka,- kam njė letėr pėr tė dorėzuar.
Po, unė jam!- tha burri. Na, atėherė, ke tė fala nga Ismail beu! tha Zejneli, ia shkrehu koburen dy herė nė gjoks, ēau me jatagan faqen e shatores dhe doli jashtė, ku po e prisnin shokėt
Nė rrrėmujėn e shkaktuar, thirrėn edhe ata bashkė me tė tjerėt: Kėndej, kėndej, kapeni vreasėsin, vriteni! dhe krisėn e ikėn shėndoshė e mirė nė Vlorė. Mirėpo Zejneli nuk kishte vrarė sarasqerin, por sekretarin e tij. Kėtė heroizėm, sipas zaklonerve shqiptare, Zejaneli e kreu pėr tė dėshmuar besnikėrinė dhe pėr tė ruajtur nderin e shtėpisė ( Vlora)..
( Hollėsite e kėsaj ndodhie mi ka treguar Ismail Qemal beu) (Kujtime f. 294) |
|
