| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Toka nuk luan nga vendi, punė e madhe pse luajnė gurėt! |
| Postuar mė datėn: 2008-01-15 16:13:50 nga admin4 :: Kategoria: Kultura |
| » Opcionet për artikullin |
|
Shkruan: Afrim MORINA
Toka pėr fshatarin ėshtė jeta. Kėtu bėhet fjalė pėr pasurinė tokėsore e jo toka si planet. Mu pėr kėtė lidhje tė njeriut pėr tokėn, ka dalė edhe thėnia mbahu pėr toke dhe ēohu pėr toke. Pasuria tokėsore, nėse nisemi mbi teorinė e lindjes sė pronės, dikujt i shkoi ndėr mend tė rrethakojė njė copė tokė dhe tha ėshtė e imja, atėherė del se ne kėtė parim edhe baballarėt tonė krijuan pasurinė e tyre. Kush ishte mė i zoti mori mė tepėr, kush ishte mė i dobėt mori mė pak. Nė kėtė parim u vunė edhe kufijtė nė mes fisesh, mė vonė edhe tė shteteve. Fisi u krijua nė parimin e afėrsisė sė gjakut, ndėrsa shteti nė parimin e gjuhės, dokeve, zakoneve etj. nė bazė tė kėtij parimi lindėn edhe kombet.
Mirėpo nuk shkoi sipas kėtyre parimeve gjithnjė, madje kėto u deformuan qė nė embrionin e krijimit tė shteteve. Shtetet qė ishin mė tė forta krijuan mė shumė hapėsirė tokėsore, duke i shpėrngulur, vrarė, djegur, asimiluar vendasit. Disa popuj edhe pse tė vegjėl nė fillim tė identifikimit tė tyre, por pėr shkak tė kushteve tė vėshtira jetese krijuan hapėsirė mė tė gjerė, sepse ligji i natyrės pėr tė mbijetuar i shndėrroi nė vandal, barbar etj. Te ata ishte dilema tė vdiset nga uria apo tė provohet pėr tė mbijetuar nė zgjerimin e tokave edhe nėse ėshtė e nevojshme dikush tė vdes dhe zgjodhėn rrugėn e vdekjes, duke pushtuar toka tė reja pėr pasardhėsit. Nė kėtė moto krijuan hapėsira tė reja tokėsore, madje edhe tė ndarė fizikisht me truallin qė kishin jetuar mė parė. Pati momente kur i poshtuari e pushtoi pushtuesin, por kjo ndodhi vetėm nė krijimin e perandorisė romake nė truallin e italėve. Ndėrsa rastet tjera, pushtimet ishin gjithnjė tė kobshme pėr autoktonėt. Popujt qė mundoheshin tė ruajnė pronėn e vet nėpėrmjet bindjes, se ajo tokė ėshtė e tyre, ranė viktimė e pushtimeve. |
|
Nė botė janė tė njohura pushtimet helene, romake, turke, kryqėzatat e krishtera nė vendet islamike, pastaj kolonizimet nė vise afrikane dhe sė fundi neokolonializmi, qė sot mbėshtillet me celofan tė quajtur globalizėm. Asnjėherė pushtuesi nuk kishte dėshirė tė dėgjonte pėr tė drejtėn e pasurisė sė vendorėve. Shumė popuj u shuajtėn nga faqja e dheut. Shumė tė tjerė u asimiluan dhe sot jemi ata qė jemi, dikush mė i madh e dikush mė i vogėl nė territor e numėr banorėsh, dikush mė i fortė e dikush mė i dobėt, dikush mė barbar e dikush mė i civilizuar. Mirėpo civilizimeve autoktone gjithmonė iu kanė vėrsulur pushtuesit nė mėnyrė vandale dhe janė munduar tė imponojnė civilizimin e vet dhe si rrjedhojė e kėtyre shumė popuj e pjesė popujsh kanė humbur gjuhėn, arkitekturėn, folklorin etj. Kėto veprime ndėr shekuj bėnė qė tė binte njė perandori dhe tė lindte tjetra po aq e tmerrshme, mos mė shumė se ajo e pėrparmja. Ndėrroheshin edhe metodat e pushtimeve, imponimeve, trysnive etj. Filluan tė mbahen konferenca, samite, nxirreshin rezoluta nga tė fuqishmit, dilnin troje nė aeropag, plotėsoheshin apetite, lindnin kombe e shtete tė reja dhe gjithnjė e mė tepėr forcohej vija e fortė politike nga tė fuqishmit pėr kombet apo shtete e vogla. Kjo tashmė shihet me veprimet e Kėshillit tė Sigurimit tė Kombeve tė Bashkuara, Bashkėsinė Evropiane, me mekanizmat pėrcjellės pėr zbatim tė rezolutave aty ku i konvenojnė tė jetėsohen, ndėrsa bėhen tė shurdhėr pėr jetėsimin e atyre rezolutave kur krijohen deballanse politike ndėrmjet tyre, apo kur gėrshetohen interesat e pėrbashkėta tė superfuqive.
Turqia para shpėrbėrjes sė vet njohu edhe shtetformimin e kopilėve, duke i dėmtuar shqiptarėt mu pse i prishėn rahatin Sulltanit, duke u dhėnė territore, e qė Kongresi i Berlinit e konferenca Londrės i njohu ndėrkombėtarisht. Tė pa pajtuar me kėtė shqiptarėt nuk e ndalėn luftėn, jo nė cilėsinė e pushtuesit, por tė ruajtjes sė legjimitetit kombėtar, sipas parimit tė vetėvendosjes sė kombeve, qė vet tė mėdhenjtė ishin pajtuar me kėtė parim. Kjo gjė u pėrsėrit edhe nė mbarim tė Luftės sė Dytė Botėrore pėr shqiptarėt, por me njė vrazhdėsi edhe mė tė madhe, duke i njohur Jugosllavisė ndėrrimin e territoreve tė brendshme dhe krijimin e njė republike (Maqedoninė) artificiale.
Nė shpėrbėrjen e kreatyrės artificiale - Jugosllavisė nė Dejton, pėr shqiptarėt nuk do tė merret asnjė veprim pozitivė, por vetėm konfirmim i apetiteve tė sadifashizmit serbo- malazezo-maqedonas. Kėtu nuk duhet fajėsuar faktorin ndėrkombėtar, se vet i patėm paraprirė njė vendimi tė tillė, me njohjen e Maqedonisė si shtet ndėr tė parėt pa asnjė kushtėzim, me mosgaditshmėrinė e kreut politik pėr tu pėrballur me realitetin e krijuar nė hapėsirėn kombėtare dhe me destabilizimin e Shqipėrisė gjer nė shkatėrrimin e strukturave policore- ushtarake. Ne vet kontribuam edhe nė krijimin e lėkurės sė leopardit nė territoret tona, duke i favorizuar ardhacak- kolonė, qė nėpėrmjet tė cilėve Serbia dezinformonte opinionin ndėrkombėtar pėr djep, sy, e ēka jo tjetėr tė pėr ta. Edhe atėherė, nė vitin 1997, kur filloi tė flitej pėr dhėnien e territoreve Maqedonisė nga Serbia (dhuratė apo...!?), lidershipi shqiptarė, bėnte politikė pėr opinionin tonė, e jo pėr tė kundėrshtuar kurthet e armiqve, qė dikur kishte pėrdor titizmi duke i ndarė territoret e Kosovės nė Maqedoni, Serbi, Mal tė Zi dhe nė provincėn (!) e Kosovės (tė cilin term e pėrdorin edhe ndėrkombėtarėt sot) pėr ti pasur mė lehtė nėn kontroll shqiptarėt.
Edhe me mbarimin e Luftės ēlirimtare tė udhėhequr nga UĒK- ja, lidershipi shqiptar nuk ishte nė nivel kombėtar dhe filluan ta minimizonin luftėn, ta minimizonin atė gjer nė pranimin e termit konflikt, pa i dhėnė statut luftėtarėve, invalidėve dhe dėshmorėve, pėr tė mos i prishur raportet me ndėrkombėtarėt, e ata pėr tė mos i acaruar marrėdhėniet me serbėt e kėrkonin kėtė! Mundėsuam edhe krijimin e territoreve tė pushtuar pėrbrenda Kosovės, funksionimin e pushtetit nga Beogradi (jo pushtet paralel siē flitet me demagogji sot) dhe koncentrimin e funksionimin e kolonės sė pestė sllave me ndihmėn e pansllavistėve. Shembull mė i mirė pėr ilustrim ėshtė Mitrovica. Ne si demokrat, tė civilizuar dhe njerėz tė paqes, nuk dėshirojmė tė pėrballemi me realitetin e krijuar tė kufijve dhe mendojmė se me njė rezolutė tė shfuqizuar nga UNMIK- ut brenda dy orėve kemi kryer misionin, mundohemi tė arsyetojmė veten se jemi pėr dialog, por mbasi tė kryhet zgjidhja e statusit politik tė Kosovės. Me atė moment kur pranohet tė hyhet nė bisedime pėr diēka qė ėshtė e njohur, e qė vihet nė pyetje nga tė tjerėt, me atė moment krijojmė hapėsira pėr tė dhėnė, pėr kompromis.
Zogollėve nuk u bėnė pėrshtypje nėse jepen territore, me rėndėsi tė jenė nė pushtet. Gjatė historisė jo vetėm se na i kanė marrė territoret, por edhe kemi falur, pse tė mos falim edhe tash kur jemi nė prag tė fitores (!), do tė thotė ky sorollop pushtetarėsh. Pėr tė qenė mė tė dinjitetshėm rreth kėsaj pushtetarėt duhet tė dalin me njė proklamatė publike dhe tė ju bėhet thirrje fqinjėve sllavo- ortodoks, o burra na ndihmoni tė ndahemi me ju dhe merrni atė qė ju duhet, ama ne na mundėsoni tė jemi nė pushtet si dėmshpėrblim pėr gjetjen e gjuhės sė pėrbashkėt! Tė nderuar pushtetar pėr kėsi lloj veprimi nuk do tė jeni pa mbėshtetje, edhe sot do tė ju vjen nė ndihmė, madje, edhe bjellorusėt si dikur! E dimė se ju nuk qani kokėn pėr mallkime tė historisė. Se tė mallkuarit e historisė ju i rehabilituat dhe mendoni se nesėr pas nesėr do tė ju rehabilitojė fara e juaj e mallkuar.
Dihet se historinė e shkruajnė tė fortit dhe ky komb njė ditė do tė gjejė forcė tė shkruaj atė qė ka ndodhur gjatė historisė, e jo tė manipuloj me te, se gjurmėt kanė mbetur, madje edhe nėpėr arkiva tė huaja. Tek atėherė do tė ngrihen dy tempuj ai i nderit dhe ai i turpit. Nė tė nderit do tė hyjnė tė ndershmit e historisė, e nė tė turpit do tė hyjnė ata qė turpėruan nderin e kombit, ata qė nėpėrkėmbėn gjakun e derdhur nė altar tė lirisė, ata qė vunė nėnshkrime mbi hartėn gjeografike. Prandaj pėrpara, mos u ndalni, por besojė se shumė shpejtė do tė pėrballeni me tė vėrtetėn o pleh i mallkuar!!!
(Fragment nga libri Meditime)
Prishtinė, Qershor 2005 |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
