Shkruan: Sejdi Veseli
Shpallja e (pa)varėsisė sė njė shteti, kur nga administrata qendrore nuk ushtrohet kontroll nė afro 1/3 tė territorit tė tij, nė analet e pėrvojės ndėrkombėtare, nuk mund tė konsiderohet ndryshe, pos njė rast sui generis i diletantizmit politik.
Njė vend mund tė konsiderohet i pavarur nga kolonizatori apo nga njė bashkėsi tjetėr federale apo konfederale, nėse deklarohen lirshėm dhe nė formė plebishitare, sė paku dy tė tretat e qytetarėve pėr pavarėsinė, atėherė ai vend mund tė konsiderohet i pavarur apo mund tė fitojė kredibilitetin pėr tė kėrkuar njohjen e pavarėsisė.
Mund tė konstatohet pa u frikėsuar se po bėjmė gabim, se ky veprim Kuvendit tė Kosovės ėshtė nė kundėrshti tė plotė edhe me Konventėn pėr tė Drejtat dhe Detyrat e Shteteve, tė njohur si Konventa e Montevideos.
Siē edhe dihet, sipas kėsaj Konvente, mė parė duhet krijuar shteti, pėrkatėsisht, autoriteti i tij duhet tė shtrihet nė terė territorin e caktuar dhe vetėm atėherė mund tė shpallet pavarėsia e tij. Shtrirja e autoritetit tė pushtetit tė shtetit tė posa shpallur tė pavarur nė terė territorin e tij ėshtė shumė mė me rėndėsi se njohja ndėrkombėtare. Ndėrsa, njohja ndėrkombėtare e njė shteti tė porsa shpallur, ėshtė dėshmia pėr ekzistencėn e tij.
Jemi dėshmitar se ky akt i parlamentarėve tė Kosovės u pėrcoll me propagandė tė shfrenuar. Qėllimi i kėsaj propagande tė paramenduar mirė, dihet. Tė mashtrohej populli edhe njėherė!
Kėshtu dhe ndodhi, kjo shpallje e kinse pavarėsisė nga populli u pranua, si diēka reale dhe me emocione tė papara. Nė kuadėr tė saj, pėrveē tjerash u dhanė dhe vazhdojnė tė jepen deklarata, se gjoja veriu i Kosovės qenka nėn kontrollin dhe nėn varėsinė e administratės qendrore tė Prishtinės. Por, ngjarjet qė pasuan nė Veriun e Republikė sė Kosovės dhe nėpėr enklavat serbe nė zemrėn e saj, ende pa u tharė ngjyra e tekstit tė Deklaratės sė Pavarėsisė, dėshmojnė diēka tjetėr.
Kėto ngjarje, dėshmuan njė tė vėrtetė shumė tė hidhur, se kjo pavarėsi qenka e tredhur, sepse ajo nuk qenka e vlefshme nė afro 35% tė territorin e kėtij shteti tė pavarur, edhe pse tė pranuar nga shumė shtete.
Kėto ngjarje dėshmojnė se kjo pjesė e Kosovės ėshtė shndėrruar nė njė mini Serbi, qė kontrollohet nga Beogradi zyrtar. Pra, edhe pas leximit tė atij teksti nga pasuesit e profetit Ahtisari (besnikėt e votės sė popullit) nė Mbledhjen Solemne tė Parlamentit tė Kosovės, natyrisht tė hartuar sipas diktatit tė shumė mujsharėve ndėrkombėtar dhe qė u quajt Deklaratė e Pavarėsisė, Veriu i Kosovės vazhdon tė jetė nėn kontrollin e strukturave paralele serbo-ēetnike.
Kėto ngjarje, dėshmuan katėrēipėrisht, se nga tėrėsia e territorit tė kėtij shteti tė ri prej 10.887 kilometrash katror, afro 35% e tij qenkan nėn kontrollin faktik tė Serbisė.
Karta e identitetit e kėtij shteti tė Kosovės, tė shpallur kinse tė pavarur me 17 shkurt 2008 dhe tė njohur nga mė shumė se gjysma e shteteve anėtare tė BE dhe SHBA, nė realitet ėshtė kjo: sipėrfaqja 7087 kilometra katrore, banohet nga afro 2.300.000 banorė (rreth 95% shqiptarė), ka klimė kontinentale, ka njė ekonomi nėn nivelin e asaj tė Bangladeshit... dhe me njė hasėm shekullor nė fqinjėsi, qė ka etje tė pashtershme ndaj territorit tė saj. Etje kjo e ngjashme me atė hienės sė uritur e cila qėndron nė gatishmėri pėr tė grabitur njė nga njė pjesėt e saj dhe pėr ti kapėrcye nėpėr dhembė, drejt gurmazit tė saj. Andaj, gjendja e pėrgjithshme nė Kosovė dhe nė veēanti ajo e sigurisė, nuk mund tė vlerėsohet ndryshe pos si shumė e rėndė. Kėtė e dėshmojnė informatat e pėrditshme qė vinė nga enklavat serbijane, nė veēanti ato nga tri komunat e veriut tė Kosovės, Albaniku, Zveēani, Zubin Potoku dhe pjesa veriore e qytetit tė Mitrovicės. Ēka ėshtė edhe mė keq, gjendja po pėrkeqėsohet me shpejtėsi tė madhe. Thėnė shkurt, ajo ėshtė para shpėrthimit.
Kjo gjendje alarmante nė veriun e Kosovės ėshtė rezultat i veprimtarisė sė strukturave tė pushtetit serbijan, qė prej pėrfundimit tė luftės, tė papenguara nga KFOR-i dhe UNMIK (pėrgjegjėsit kryesor pėr sigurinė, sipas Rezolutės famoze tė KS tė OKB-sė nr.1244).
Populli thotė, tė rrimė shtrembėt por tė flasim drejt, nga ata qė u mandatuanė me votėn e popullit, as edhe njė herė nuk u kėrkua me vendosmėri qė tė ndėrmirren veprime konkrete pėr pengimin e punės sė kėtyre strukturave, pėrkundėr faktit se ishin betuar se nėse e marrin votėn, me pėrparėsi do ta rregullonin kėtė gjendje kanceroze, sidomos nė pjesėt mė tė pasura me minerale dhe me rezerva tė mėdha tė ujit tė Kosovės.
Kjo ēka po ndodhė nėpėr shumė vendkalime nė vijėn kufitare Kosovė-Serbi dhe nėpėr enklavat serbe, nė veriun e Mitrovicės, nuk mund tė konsiderohet ndryshe pos rebelim separatist serbijan, me siguri i nxitur, i drejtuar dhe i mbėshtetur nga Beogradi zyrtar.
Pse gjendet Kosova dhe ēėshtja shqiptare nė pėrgjithėsi nė njė gjendje tė tillė, pa rrugė tė definuara pėr dalje prej saj ėsht njėra prej pyetjeve qė na parashtrohet nė kėtė kohė tė pa kohė. Pėr tė mos u pėrgjigjur me njė rrudhje krahėsh, kam bindjen se pėrgjigja mė e qėlluar do tė ishte. Drejtuesit shqiptar nuk kishin as nuk kanė dijen, pėrvojėn e duhur dhe guximin njerėzor, intelektual dhe kombėtar, pėrballė diplomatėve tė huaj tė armatosur me dije dhe pėrvojė tė pasur, se si ti mbajnė tė tjerėt tė robėruar, si ti mashtrojnė dhe si tė bisedojnė me ta. Pa dyshim se si pasojė e mungesės sė dijes dhe tė pėrvojės, politikanėt tanė jo vetėm se u mashtruanė vetė, por u shndėrruan nė argat tė instruktorėve tė tyre ndėrkombėtar, duke u bėrė opinionbėrės pėr ta mashtruar edhe popullin, se gjoja UNMIK dhe KFOR nuk do tė lejojnė qė fallangat kriminale tė ardhura dhe tė komanduara nga Serbia, tė destabilizojnė Kosovėn.Kėtė pėrfundim e dėshmojnė mė sė miri, provokimet e serbe nė vazhdimėsi ndaj shqiptarėve, qė prej pėrfundimit tė luftės e deri nė ditėt e sotme. Nė kėtė shkrim po veējė tri mė tė dhembėshmet:
1.Spastrimi i dhunshėm qė bėnė bandat serbo-ēetnike pjesės veriore tė qytetit tė Mitrovicėsme, nė vitin 2000;
2.Vrasja makabre e tre fėmijve shqiptar tė fshatit Ēabėr, nga kriminel serb, e qė nuk u zbuluan deri mė sot. Siē dihet kjo ngjarje e tmerrshme provokoi protestat e pakontrolluar popullore tė 17 marsit 2004. Siē edhe dihet, si pasojė e provokimeve tė armatosura nga element tė dyshimt u shndėrruanė tė dhunshme, pėr tu shtypur me gjak nga policia e UNMIK dhe KFOR. Epilogu i tyre ishte, dhjetra shqiptar tė vrarė, qindra tė plagosur dhe tė arrestuar dhe denuar me denime drakonike;
3.Rrebelimi separatist i minoritarėve serb i 17 marsit 2008, kundėr ēdo gjėje shqiptare dhe pėr tė eskaluar nė njė dhunė tė armatosur kundėr policisė sė UNMIK dhe ushtarėve tė KFOR. Epilogu i kėtij rrebelimi tė dhunshėm dhe separatist tė serbėve nė pjesėn veriore tė qytetit tė Mitrovicės, ishte njė polic ndėrkombėtar i vrarė, dhjetra policė dhe ushtarė tė KFOR tė plagosur, si dhe dhjetra dhunues serb tė plagosur.
Nė rrebelimin separatist serb tė 17 marsit 2008, forcat ndėrkombėtare hėngren dajak tė mirė dhe pėr pasoj u detyruanė tė tėrhiqen me bisht ndėr kėmbė, pasi qė mė parė u detyrauanė tė zbatojnė urdhėrin e tė ashtuaquajturit ministrit serb pėr Kosmet, Sllobodan Samargjiq, nė realitet komisarit tė parmilitarėve serbė, pėr ti liruar nga arresti, tė gjithė ata huliganė qė i kishin mbajtur nėn arrest, sepse gjysmen e tyre i kishin liruar kolegėt e tyre paramilitar, duke pėrdorur dhunėn ndaj forcave ndėrkombėtare tė sigurisė.
Kjo ēka ndodhi nė Veriun e Kosovės, me 17 mars 2008, nxjerr nė pah edhe njė tė vėrtetė tė hidhur-dyfytyrėsinė e forcave ndėrkombėtare tė sigurisė. Pėrgjigja mė e mirė nė shėrbim tė vertėtimit tė qendrueshmėrisė sė kėtij konstatimi ėshtė pyetja: cila ėshtė pėrpjesa e tė plagosurve dhe tė vrarėve, nė mes protestuesve paqėsor tė Lėvizjes Vetėvendosje me 10 shkurt 2007 dhe atyre qė sulmuanė me armė automatike, granata dore, koktej mlotovi, thika e gurė, policėt unmikistanez, ushtarėt e KFOR-it dhe teknikėn e tyre?
Pėrgjigje tjetėr nuk ka, pos po tė kishin qenė protestues shqiptar, kuptohet paqėsor, nė vend tė bandave kriminale serbe, me siguri numėri i tė plagosurve dhe tė vrarėve, do tė tejkalonte shifrat e pas tragjedisė sė Gėrdecit tė Vorės. Ndėrsa sa i pėrket, numėrit tė tė arrestuarve, tė cilėt do tė mbaheshin dhe penalizoheshin, nuk do tė mjaftonte as Burgu i Dubravės pėr ti mbajtur.
Kur ekziston rreziku qė shtėpia tė digjet nga brenda, duhet pėrgatitur qė zjarri duhet tė fiket nga jashtė dhe anasjelltas, kur ekziston rreziku qė shtėpia tė digjet nga jasht, duhet pėrgatitur qė zjarri tė fiket nga brenda!
Pėrballė rreziqeve shumė serioze qė realisht i kanosen Kosovės, drejtuesit e institucioneve tė saj duhet tė sillen me njė pėrgjegjėsi shumė mė tė madhe. Ata, duhet tė kėrkojnė me ngulm nga UNMIK dhe KFOR, qė tė zbatojnė me pėrpikėmėri obligimet e tyre, tė cilat dalin nga Rezoluta e KS tė OKB, nr. 1244 dhe Marrėvshja e Kumanovės. Nėse kėrkesa e tyre hasė nė vesh tė shurdhėr, tė ndėrmarri tė gjitha veprimet e nevojshme pėr pėrgatitjen e vendit pėr tu vetėmbrojtur nė mėnyrė institucionale. Pėrndryshe kur tė fillon tė derdhet gjaku, atėherė pėr ēdo gjė ėshtė shumė vonė dhe pėrgjegjėsia e pafalshme do tė bie mbi ta!
Prishtinė, mė 22 mars 2008 |
