| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Gazetaria e kulturės nė Kosovė: kyēje apo shkyēje! |
| Postuar mė datėn: 2008-02-03 03:37:27 nga admin4 :: Kategoria: Kultura |
| » Opcionet për artikullin |
|
MEDIAT DHE POLITIK
Duke mos pasur qėllimin pėr tė pėrgjithėsuar, mund tė them se, ajo qė mė parė quhej pornografi, quhet sot media. Reklamat, mediat argėtuese dhe gjithashtu mediat informative janė, nė njė shkallė rritjeje, tė ndikuara nga fotografitė erotike e "tė nxehta", me tė vetmin qėllim qė tė tėrheqin vėmendjen e publikut ndaj produkteve, artistėve dhe substancės sė lajmit. |
|
Shkruan: Gėzim MEKULI
Kėmbėngulėsisht mund tė them se, nuk ėshtė ēėshtje private e institucioneve mediale qė tė shndėrrojmė pornografinė nė njė ofertė malli dhe kėtė tė barazojmė me ēdo gjė qė shitet. Nėse gjinia materializohet dhe trivializohet, kjo, padyshim, do tė ketė pasoja pėr tėrė kulturėn.
Gazetaria e keqe e kulturės ėshtė ajo, kur gazetarėt shtirren sikur "kuptojnė diēka" pėr diēka qė nuk e kanė kuptuar, ose qė pretendojnė tė "jenė dikushi" pėr diēka qė nuk janė. Gazetarėt e kulturės duhet tė jenė tė ndershėm dhe tė njohin kulturėn nė pėrgjithėsi. Po qė se ekziston diēka qė ai/ajo nuk e ka kuptuar, kėta do tė duhej ta pranojnė atė. Gazetaret e kulturės ėshtė mė mirė tė zhvillojnė e transportojnė dialog me publikun, se sa tė "fryhen" e tė paraqiten si mė tė diturit. Gazetaria e keqe e kulturės dallohet shpesh nga fjalėt e saja tė vėshtira dhe tė "mira"; sa mė shumė probleme qė ka gazetari i kulturės pėr tė kuptuar njė prodhim artistik apo letrarė aq mė shumė do tė ketė "letėr mbėshtjellėse" nė artikullin e tij.
Gazetaria e mirė e kulturės veēohet para sė gjithash me qartėsinė dhe kuptimin e saj; Pra, vetėm ata qė vetė kuptojnė, mund tė shkruajnė kuptueshėm; Gazetari e gazetarja e mirė e kulturės rrėnon barrierat, e, ai i keqi i ndėrton ato.
Rezultati, jo procesi
Procesi i produkteve moderne, kėtu tek ne ėshtė tjetėrsues. Artistėt dhe akademikėt janė njerėz tė cilėt kėrkojnė lidhshmėri logjike pra ēmojnė dhe kėrkojnė proceset; procese tė cilat nė njė shkallė tė lartė dhe mund tė kontrollojnė ose edhe ti krijojnė. Artistėt dhe akademikėt, pra, janė tė zėnė me proceset formuese, pėrderisa gazetarėt e kulturės duket se mė shumė janė tė interesuar nė produktet e pėrfunduara.
Pse ekziston ky lloj ēekuilibri?
Proceset prodhuese janė tė mbyllura; ne kemi humbur kontrollin mbi funksionin dhe lidhshmėrinė; Pėr shembull: Ne dimė se ora digjitale ecėn por nuk dimė se si funksionon ajo. Ne dimė se pranojmė fotografi televizive drejtpėrdrejt nga secili cep i botės, por ne nuk kuptojmė se si ėshtė e mundur kjo.
Aq tė panjohura dhe tė ngatėrruara janė kėto lidhshmėri sa qė ne vetėm i pranojmė ato, siē janė - ato funksionojnė; ne nuk merakosemi tė provojmė qė ti kuptojmė kėto lidhshmėri.
Turri i gazetareve nė prodhimet e gatshme kulturore/artistike ka bėrė qė ne tė jemi tė orientuar, kryesisht, kah rezultati dhe kjo ka njė element tė strategjisė mbijetuese; prodhimet kemi mundėsi ti shesim si mall, pėrderisa proceset na rikujtojnė (jokėndshėm) nė ēdo gjė qė ne nuk mundemi dhe nuk e kuptojmė; proceset kulturore janė kėrcėnuese pėr gazetarinė jo profesionale. Shumė pak gazetarė kanė sjellė nė opinionin tonė atė qė bėjnė artistėt (poetėt, akademikėt, piktorėt, kompozitorėt, kėngėtarėt
); Gazetarėt tanė nuk merren me proceset krijuese? Kėta gazetarė i janė nėnshtruar rezultatit dhe prodhimit
A duhet gazetari i kulturės tė jetė aktivist kulturor, edhe mė keq, zėdhėnės politik apo gazetar profesionist? Njė pyetje e tillė mund tė ngjallė konflikte dhe definime rolesh: gazetari nuk mund, njėkohėsisht, tė jetė gazetar partiak dhe aktivist kulturor. Ai duhet tė zgjedh njė rol. Ky bosht konflikti ėshtė nė rritje nė ditėt e sotme. Dhe kjo do tė formulohej kėshtu: "Gazetarėt e kulturės, para sė gjithash do tė duhej tė kenė distancė nga jeta politike e qe besa edhe kulturore dhe, produktin gazetaresk ta hulumtoj nė mėnyrė kritikuese", dhe tjetra, "Gazetarėt e kulturės duhet ta duan kulturėn mė shumė se partinė e ideologjinė dhe ta ndiejnė njė pėrgjegjėsi tė veēantė pėr jetėn kulturore. Shtrohet pyetja: si do tė ishte e mundur tė mbetet distancė kritike nga ajo qė ti e do dhe ndien pėrgjegjėsi tė veēantė? Ka shumė qė mendojnė se gazetaria e kulturės ėshtė "e pa dhėmbė dhe jo kritike". Jo rrallė, gjatė leximit tė artikujve tė kulturės, e qė ka tė bėjė me letėrsinė, hetojmė njė lojalitet ndaj shkrimtarėve "tė qeverisė" dhe botuesve "tė partisė" - e jo ndaj vlerave dhe lexuesve
Gazetarėt e kulturės, sot, nuk janė gjė tjetėr pos shokė e miq tė qeverisė, klaneve, artistėve, poetėve e publicistėve. Shumė gazetarė e gazetare tė kulturės sonė mendojnė hapur, se ėshtė mė me rėndėsi tė jesh shok me personalitete politike, se sa tė shkruash gazetari tė mirė gėrmuese e kritike.
Tmerr apo jo?
Shqiptarėt e Kosovės duhet pranuar, e kėtė deshėn e s'deshėn, se kanė shumė pak gazetari kritike mbi jetėn dhe prodhimet kulturore e artistike. Ne, "kosovarėt" veprojmė nė njė rreth tė mbyllur, dhe njohim njėri-tjetrin shumė mirė. Dhe kjo ėshtė njė problem.
Kam vėrejtur se, shumė gazetar tėrhiqen nga intervista; nuk janė aq kritik ashtu siē kam menduar.
Janė shumė "zemėrgjerė" e "tucana". Kėta arsyetohen se pak poet "e durojnė" kritikėn. Por a janė kėta gazetar tė mirė?
Shumica e gazetarėve mendojnė se kėta janė thelbėsisht tė kontrolluar. Gazetarucėt e gazetarucėt janė jo kritikė sa herė qė ftohen nė konferenca pėr shtyp (nga botuesit apo nga politikat) dhe takojnė poetėt. Sa herė qė shkruajnė pėr ndonjė botues dhe poet e akademik kulturor, ata "dinė" se si duhet vepruar; ata duhet tė bėjnė reklamė tė mirė pėr librin e ri dhe autorin e librit, e po ashtu, shumė me rėndėsi, edhe pėr partinė qe e ka sponsoruar kėtė konferencė. Por, gazetarėt e mirė do tė duhej tė fillojnė tė kėrkojnė mė shumė.
Ėshtė mė se e nevojshme qė gazetarėt e kulturės shqipe tė provojnė tė shtrojnė pyetje kritike "e me spec", pyetje jo tė kėndshme prodhuesve tė kulturės dhe sponsorusve tė tyre, dhe jo vetėm "tė dinė" tė mbajmė "mikrofonin e kamerėn" nė dorė.
gezim@mekuli.com
03.02.2008 |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
