Sot, mė 24 prill 2008 mbushen 16 vjet nga dita kur pushoi sė rrahuri zemra e atdhetarit tė palodhur i Komunitetit tė shqiptarėve nė SHB A, apo siē e quanin i madh e i vogėl -Daja Din, zemra e babait, vėllaut dhe xhaxhait tonė, Din Egriu. Nė kėtė muaj mbushen 10- vjet nga vdekja e nėnės, motrės dhe kunatės sonė -Anifet Egriu.
Kurse, mė 27 prill 08, mbushen plot 27 vjet nga dita kur U D B-ja fashiste serbo-sllave organizoi atentat ndaj aktivstit te palodhur tė ēeshtjes sė pazgjidhur kombėtare, Din Egriut.
Ishte mbrėmje e ditės sė shtunė. Si zakonisht Dini rrinte vonė nė zyrėn e tij nė Brooclyn, tė cilėn e kish furnizuar me literaturė kombėtare e gazeta tė ndaluara ne ato vite nga sistemi diktatorial jugosllav. Rreth orės 21 e 30 min. pas disa telefonatve tė bėra nė ēdo ēast, kuptova se diē sishte ne rregull, ndaj me vrap shkova nė zyrė, qe gjindej rreth 200 m. larg banesės sonė. O Zot, o Zot, ēme pa:
-Dera e zyres ishte e hapur, kurse nė dysheme i larė krejt gjakė gjindej i shtrirė bashkėshorti im i shtrenjtė-Dini. Ishte pa frymė, slėviste fare dhe sjepte shenja jete. Nė murė qėndronte lėvarur receptori i telefonit dhe aty kuptova se Dini ska mund tė telefonojė. Sė pari kėrkova ndihmen e shpejtė, mandej u telefonova djemve: Naxhiut e Naimit qė tė vijnė nė ndihmė, rrėfeu bashkėshortja e Dinit-Anifetja e ndjerė.
Pas dy muaj qėndrimi nė spital, mesuam nga goja e Dinit se, mbrėmjen e 27 prillit, tri veta tė maskuar e me shufra hekuri e kanė qėlluar, duke brohoritė nė gjuhėn e tyre:
-Ja ku e ke Kosovėn Republikė!
Pėr kėto punė Dini skishte frikė,
kur iu kėrcnuan jetėn me ia fikė,
me kėmbėngulje ai kėrkonte,
tė bėhet Kosova Republikė ! -XH. Isufi
Pas atentatit, Sigurimi Shtetror Federal Amerikan (F B I), e mori nė mbėshtetje.
Pra, mė 24 prill 92 vdiq Din Egriu, ndėrsa, mė 30 prill, trupi i tij u varros me nderime nė vendlindjen e tij tė dashur, nė Dibrėn e Madhe tė Kosovės. Vdiq atje ku i deshte shpirti nė Shqipėri, me fjalėt e fundit nė gojė:
Kosooovė!
Gjashtė ditė rrjesht, Ambasada serbo - sllave s lejonte qė arkivoli i tij tė dėrgohet nė vendlindje e tė kryhej nė mėnyrė sa mė madhėshtore, ashtu siē e meritonte ceremonia e varrimit. Mirėpo, falė pėrfaqėsisė diplomatike amerikane dhe me urdhėrin e saj, u vendos qė nėpėr vendkalimin kufitar tė Bllacės, nė afėrsi tė Dibrės, tė kalojė kufoma e tė ndjerit e tė varroset nė vendlindje.
Dini, edhe i vdekur qe tmerr pėr shovinistėt sllavė
Vdekja e Dajės Din,siē e thėrrisnin u prit dhe indinjim tė thellė nga tė gjithė dibranėt. I madh e i vogėl dėshironin tė merrnin pjesė gjatė homazheve tė varrimit.Mirėpo,qė tė pengohet cermonia e varrimit, pushtetarėt maqedono mėdhenj pėrgatitėn skenar se gjoja pėr shkak tė trazirave qė kishin ndodhur nė Dibėr, dy javė para vdekjes sė Dinit, nė mes qytetarėve dibranė dhe policisė, nė tė cilėn pėrleshje u lėnduan 8 policė, ndėrsa njėrit prej tyre iu dha flaka,u dog j dhe u lėndua rėndė. Pra, ky qe shkaku kryesor i pushtet mbajtėsve maqedonomėdhenj qė pengonin ceremoninė e varrimit. Ata ishin tė sigurtė se tėrė homazhi i varrimit do tė shndėrrohej nė protestė masovike tė dibranėve, ndaj urdhėruan qė, arkivoli i tė ndjerit tė mos lėshohej kėndej kufirit para ora 20 i natės, ndėrsa, nė ora 21 e 30 min. nisi arkivoli nė drejtim tė varrezave dibrane.
Nė ato ēaste, disa riga shiu filluan tė pikojnė mbi fėtyrėn e tij. Edhe qielli vajton pėr Dinin tonė bujar e tė pėrvuajtur !-Thanė disa dibranė.
Edhe pse varrimi u krye natėn nė tė errėt. Edhe pse shumica e qytetarėve sdinin se do tė kryhej natėn varrimi, ashtu nėpėr terr, pėrmes dritave tė automobilėve, iu dha pėrshėndetja e fundit dhe u ndanė pėrgjithmonė shumė tė afėrm, miq, shokė e dashamirė nga Dibra, Shqipėria e Kosova.
Personifikim
Pėr herė tė fundit vėrejtėm fėtyrėn e tij tė ēelur, aq tė bukur me buzėn pak nė gaz, sikur deshte tė na thonte: -Qė nga viti `81, njėmbėdhjetė vjet flejta nė dysheme, pa dyshek e jastėk, ashtu siē flejnė tė burgosurit shqiptarė nė kazamatet serbo-sllave.Nė po tėnjetjtin vit tė shpėrthimit tė demonstratave gjithėpopullore nė Kosovė, U D B-eja famkeqe,pėrmes agjentėve tėsaj, me shufra hekuri organizoi asgjasimin tim. Pas 24 orėsh gjakderdhjeje, alivino sjeje dhe dy muaj i shtrirė nė spital, pėrsėri mbeta gjallė dhe, nė ēastin kur duhej tė jap shpirt, iu drejtova atij qė deshi tė mė merr jetėn: -S vdes pa u bėrė Kosova Republikė ! -Emblemet e mia tė punuara prej metali, me mbishkrimin: -Kosova Republikė u shpėrndanė anė e kand botės dhe gjėndeshin nė duart e protestuesve.Flamujt jugosllav mė shkaktonin alergji dhe, sa herė qė mė jepej rasti, i djegia sė bashku me bashkėshorten time,
Anifetin. Andaj, gjithmonė na trajtonin armiq tė pėrbetuar tė Ish Jugoslla visė.Treta gjithēka pata pėr ēėshtjen madhore kombėtare.
Ndėrroi jetė nė Tiranė, tek te afermit e tij, me fjalėt e fundit nė gojė: -Veprova me perkushtim, pa u lodhur pėr Kosovė, pėr Atdhe e pėr komb!
Ky qe njė odise i shkurtėr i pėrjetimeve dhe vuajtjeve tė luftėtarit pėr lirinė e popullit tė vet, qė ia dedikuam me rastin e 16-vjetorit tė vdekjes sė babait, vėllait, xhaxhait dhe kunatit tonė -Din Egriu.
E pėrkujtojmė me pietet e lotė akoma tė patharė, djemtė e vajzat:-Naimi, Emini, Diana e Dhurata, mbesa Iliriana, vėllezėrit e motrat: -Nushi, Ibrahimi, Nebika e Nezverja nga Dibra, SH B A dhe Suedia Shkruan: Munir Dovolani,babai i Yllit te vallezimit ne SH B A, Dritan Dovolanit, alias Tony.
Ne, njė grup shokėsh nga SH B A, me pietet pėrkujtojnė Pėrvjetorin e vdekjes sė atdhetarit-Din Egriu:
Kaluan 15 dhjet vjet pa Dajėn Din, siē e thėrrisnim tė gjithė nė mėrgim, Din Egriun nga Dibra e Madhe e Kosovės, siē na thoshte ai, pa tė cilin smund tė mendohej tė organizohej demonstratė, grevė urie, peticion apo ndonjė manifestim tjetėr fare pa prezencėn e tij. Ashtu tė stėrvuajtur, tė djegur e tė pėrvėluar, tė krusur, por kurrė tė nėnshtruar, mund ta takojshe nė tė gjitha metropolet e Amerikės dhe tė Evropės duke brohoritė e trokitė nė ēdo institucion politik e diplomatik pėr tė drejtat dhe ēlirimin e gjithe popullit shqiptar.
Ne, tė gjithė kurbetēarėt e pėrkujtojmė dhe parafytyrojmė gjthmonė Dajėn Din, atė burr 58 vjeēar, qė asnjėherė s i pushuan kėmbėt edhe nė vitet mė tė vėshtira tė pleqėrisė, me shėndet shumė tė ligė e tė tretur nė mėrgim, veēanėrisht, pas atentatit qė nė zyrėn e tij, nė prill tė vitit 1981, ia bėri UDB-eja cetnike sebro-sllave. Ashtu i sakatosur marshonte sa herė qė e lypte nevoja rrugėve tė botės, posaēėrisht nė rrugėn 47 -tė Nju Jorkut, para O K B-sė, tė cilin nga gjithė ajo masė e madhe demonstruesish mund ta dalloje llehtė, sepse, si zakonisht nė ēdo demonstratė i shoqėruar nga bashke shortja e tij, z-nja Anifet, Shote Galica e Dibres, mbanin plisa tė bardhė si bora dhe Flamujt kombėtar mbi krah. Poashtu, prej sė largu mund ta vėreje fėtyrėn e tij tė rrudhur palė - palė, qė simbolizonte hartėn e coptuar tė popullit tonė, i cili, si pjesėtar i kėtij populli pėrjetoi tė njėjtin fat. Aq shumė rrudha i ishin formuar nė fėtyrė, sa dhe vetė Bashkėsitė qė i kemi, si brenda trojeve shqiptare, gjithashtu edhe tė shpėrndara nėpėr botė.
Predikimi i Dajės Din ishte shumė i bindshėm e modest: - vetėm ta shoh
Kosovėn tė lirė, tė pavarur e tė bashkuar me tė gjitha trojet shqiptare!
Shtėpia e Dajės Din ishte konak dhe odė pritjeje pėr tė gjithė shqiptarėt.
Ajo, me fotografitė e patriotėve tė Rilindjes sonė kombėtare e tė heronjėve tė rėnė pėr liri, u shndėrrua nė Muze tė kombit. Ēdo pjesė e hapsirės sė shtėpisė qė jetonte Daja Din ishte stolisur me shenja e simbole kombėtare.
Nė ball tė murit ishte vizatuar harta e Shqipėrisė me tė gjitha trojet etnike, me mbishkrimin-Shqipėria; tė cilėn aq shumė e deshte dhe gjithmonė na thoshte:
-Dua qė zemra tė mė pushojė sė rrahuri nė Shqipėri dhe, nė Dibrėn time tė mė varrosni. Dėshira e Dajės iu plotėsua. Plot para 14 vjet, ndėrroi jetė atje ku i deshte zemra, nė Atdheun e pėrgjysmuar dhe u varros me nderime, atje ku i deshte shpirti, nė Dibrėn e tij shumė tė dashur e tė okupuar qė nga viti 1913.
Kėshtu pushoi jeta e njė atdhetari e luftėtari tė palodhshėm pėr liri.
Ai gjithmonė do jetojė i gjallė nė zemrat tona.
Me nderime e respekt e pėrkujtojnė vėllezėrit:Munir dhe Muharem Dovolani
-Kenerik, shokėt: - Ismail Gjonbalaj, Nazmi Kosova, Baudin Sela, Gjeto Sinishtaj, Ndue Camaj, Haxhi Maqėllara, Bardhyl Pustina, Rexhep Erbeli, Namik Oruēi, Xheladin Pjeēa, Burhan Mela, Sulejman Borova, Lavdėrim
Cami dhe shumė shokė e miq tė tjerė nga Dibra e Madhe, SH B A,Shqiperi,
Kosovė e Skandinavi.
NJU JORK-SH B A Me nderime:-Munir Dovolani
I dashuri Ibrahim, po ta dergoj nje artikull timin qe sot u botua ne Kosova sot ku une e permendi Dinin vellaut tuaj dhe timin. Sipas mundesise ne artikullin ilustroje me nje foto te Jusuf Gervalles, sepse ne gazete eshte e ilustruar me nje foto te Jusufit dhe me germa te medha. Po ia dergoj edhe dervina comit nese ata e botojne por ne nderkoh ju dergojeni edhe ne adresa private qe ju i keni.
Pėrshėndetje, Reshat Sahitaj
Heroi Jusuf Gėrvalla
KOSOVA ESHTE GJAKU YNE QE NUK FALET
Kushtuar Jusuf Gėrvallės, Vehbi Ibrahimit, Enver Hadrit, Hysen Karalisė, Musa Hotit, Din Egriut
.
Secili shqiptar diten e shpalljes tė Pavarėsisė ėshtė duke e pritur me gėzim. Ky gėzim bėnė qė pėr pak kohė njeriu ti harron te gjitha brengat e jetes sė pėrditshme, sepse dita e shpalljes sė Pavarėsisė ėshtė njė moment historik.
Gjenerata e jonė qė do e perjtojė kėtė moment duhet tė jetė e lumtur qė mė nė fund pas shumė shekujve, pas shumė vuajtjeve shekullore do te jetė dėshmitare e njė dite tejet madhėshtore.
Kudo shoh fytyra tė gėzueshme me njė parapregatitje pėr ditėn mė tė madhe historike tė Kosovės. Edhe shpirtin tim e ka kapluar njė gėzim qė nuk mund tė shprehet. Brendaz nė thellėsi tė shpirtit disi mė vlojnė mendimėt pėr ata qė ranė nė altarin e lirisė. Pa gjakun e tyre unė sot nuk do ta kisha pritur ditėn e shpalljes se pavarėsisė, andaj duke shikuar nė sy tė tjerėve gėzimin, unė gėzohėm e nė tė njejtėn kohė sytė mė mbushen me lot pėr ata qė tani nuk janė mė. Nė mend mė sillėn kujtimėt dhe bisedat qė nė Prishtinė e Frankfurt bėnim me Jusuf Gėrvallėn. Para meje mė shfaqėt fytyra ėngjėllore e Jusufit dhe tingulli i zėrit tė tij kur mė tha : Dil Reshat dhe recitoje njė poezi e ta kallim masėn. Mė kujtohėt figura e Vehbi Ibrahimit me veshje kombėtare, kur njė natė para se tė vritej nė koridorin e shtėpisė sė tij, mė tha: Nesėr kemi dasėm tė madhe . Para syve ende e kam tė freskėt buzqeshjėn e padjallėzuar tė Enver Hadrit, kur thoshte se Kosova ėshtė gjaku ynė qė nuk falet. Nuk mė hiqet nga mendja fytyra e Hysen Karalisė, i cili rrėfente pėr trimėritė e prindėrve te tij dhe mburrej , por mburreshim edhe ne se ende kishte gjak shqiptari. Mė kujtohėt figura e Din Egriut, kur ecnim rrugėve tė Nju Jorkut, e ai mė fliste pėr ēeshtjen kombėtare ende te pazgjidhur. Ende mė shoqėrojnė fjalėt e ėmbla tė Musa Hotit, kur thoshte se ia arritėm qėllimit. Mė UDB-a nuk ka pse te na vret, sepse tani janė shumė shqiptarė qė Serbisė ia kanė pėrzier dorėzat. Nė fakt, pak muaji mė vonė Musa u vra nė qendėr tė Brukselit, nė mėnyrėn mė mizore dhe mė engmatike.
Jo vetėm kėta qė pėrmenda, por edhe shumė e shumė tė tjerė sot nuk janė nė mesin tonė. Do tė kisha dėshiruar qė sot nė mesin tonė tė ishin edhe kėta qė ta gėzonin dhe shijonin lirinė dhe bashkarisht ti sfidonim ata tė cilėt aso kohe mendonin se ne kot punonim.
Do tė kisha dėshiruar qė sot bashkarisht te dilnim nė qendėr tė Prishtinės e tė brohorisim: Rroftė shteti i Kosovės. Tė brohorisim siē brohrisnim dikur shesheve tė botės dhe tė mos mendojė askush se jemi tė ēmendur. Por, ata nuk janė nė mesin tonė. Ja qė liria pa sakrifica nuk po vinte.
Botuar ne gazeten KOSOVA SOT mė 15 02.2008 Kontakt Reshat80@hotmail.com
Elegji dedikuar Din Egriut
Elegji dedikuar Din Egriut
1.)
Daja Din, o im vėlla,
kurrė skemi me tė pa,
gojėmjaltė zemėrēeliku,
vdekja shpejt ty tė fiku.
2.)
Vdiq i ri nė Shqipėri,
nė atdheun amė tė tij,
atdhetar e i pashoq,
Fėmijėt e shokėt i dogj.
3.)
Gjith shqiptarėve keq u ra,
qė ai shpejt nga ta u nda,
patriot me besa-besė,
tė gjithėve na ka lėnė mbresė.
4.)
I la pas gruan e fėmijėt,
ata sot gjenden nė Amerikė.
la dhe vėllain Ibrahimin.
qė nga Evropa jep informimin.
5.)
Daja Din tė qofsha falė,
Kosovės zot i ke dalė,
skurseve djers e pasuri,
pėr tardhmen e brezit tė ri.
Shkruar nga bashkatdhetari: - Demir Oboku
Nju Jork, mė 28 prill 1992
Elegji kushtuar Din Egriut
Shqiptar kur humbesh
e rrugėn se din,
mos u brengos shum
se ttregojn veprat e Bacės Din!
Nė Dibrėn e bukur tė coptuar,
nuk u lodh duke punuar,
qė shqiptarėt tė bashkohen,
nga robėria tė ēlirohen.
Pėr kėto punė skishte frikė,
kur iu kėrcnuan jetėn me ia fikė,
me kėmbėngulje ai kėrkonte,
tė jet Kosova Republikė!
Kėshtu menduan se ai ndalet,
pėr atdheun kur tė folet,
por nuk ndalet ai qė jep besė,
n Nyjork mėsyn dyert e O K B-sė.
Kėtu shqiptarėt prezantonte,
tdrejta tplota pėr ta kėrkonte,
pėr shqiptarėt tė vendosin,
tė mos i shtypin e sakatosin.
Tė na kthehen trojet tona,
kėshtu ta ndreq fajin Evropa,
Baca Din pėr kėt trimėri,
do tė hysh nė histori!
Atje tej, nAmerikėn e largėt,
Me avull e tym pa mbarim
pėrvėloi si dielli i Mesdheut
zemra e pariotit Abedin.
Sundsvall - Suedi, mė 29 prill 1992
Gjezide Isufi, arsimtare nga Mirovica, Kosovė |
