| » Opcionet për artikullin |
|
Prof. Dr. Muhamet PIRRAKU
Platformat serbe pėr plojat dhe masakrat ndaj shqiptarėve datojnė nga periudha e ngritjes sė shtetit tė Serbisė. Ato i pėruroi vojvoda Milosh Obrenoviē, me urdhėresėn e vitit 1832: Ti jepen 25 tė rėna me shkop akėcilit shqiptar a boshnjak qė do tė kapet nė Principatėn e Serbisė, kurse mė 1834 pėrdori ushtrinė pėr tua djegur fshatrat dhe kuartet nė qytete, ngase shqiptarėt dhe boshnjakėt ishin vu nė lėvizjen kombėtare pėr ēlirimin nga Perandoria Osmane dhe ēlirimi i Shqipėrisė dhe i Bosnjės do tė bėhej pengesė pėr zgjerime tė reja tė Serbisė.
Kėtu e tutje tė gjitha zgjerimet e Serbisė me toka tė Shqipėrisė u kryen me pėrdorim tė plojave dhe tė masakrave ndaj popullsisė shqiptare. Kjo strategji ishte institucionalizuar me platformėn politike dhe juridike tė shtetit serb nacional - Naēertania tė vitit 1844, ku thuhej: Serbia duhet tė orvatet qė nga godina e shtetit turk tė heqė vetėm gur pas guri e ti marrė ato qė mundet nga ky material i mirė dhe mbi themelin e vjetėr e tė mirė tė perandorisė sė lashtė serbe tė ndėrtojė sėrish e tė mund tė ngritė shtetin e ri serb.
Vėrtet, nė periudhėn e Krizės Lindore nga fillimvitet e 50-ta tė shekullit XIX dhe tė Luftės ruso-turke tė viteve 1877-1878, njė botė e tėrė e krishterė (evropiane e ruse), do tė pėrlyhej me gjakun shqiptar. Madje, historiografia serbe kurrė nuk e ka fshehur urdhėresėn e Princ Milan Obrenoviēit pėr ushtarakėt e paramilitarėt serbė: "Sa mė tepėr shqiptarė tė shpėrngulni, aq mė tė mėdha do tė jenė meritat tuaja para atdheut...!". Urdhėresa kishte forcėn e ligjit serb pėr etnocit ndaj shqiptarėve. Me strategjinė Toka e djegur u bė spastrimi shqiptar etnik i mbi 640 fshatrave dhe qyteteve shqiptare tė Sanxhakut tė Nishit.
Bashkėkohėsi dhe pėrjetuesi i mizorive kanibaliste obrenoviēiane, Mita Petroviq, duke folur pėr pushtimin e Toplicės dhe tė Kosaonicės nga ushtria serbe, u ndal nė mynxyrat nė fshatinTopanicė, ku kishte 500 familje shqiptare. Shkroi: "Nė fshat pati gra dhe fėmijė, por askush nuk i shpėtoi dėnimit. Tė gjithė u vranė..." Sipas kėsaj strategjie u masakruan mė se 70 mijė shqiptarė nga tė dy gjinitė dhe nga tė gjitha moshat.
Aeropagu evropian -Kongresi i Berlinit (13 qershor 13 korrik 1878) e shpėrbleu gjenocidin e krishterė ortodoks tė shteteve fshqinje tė Shqipėrisė, dukeua njohur tė drejtėn nė rreth 24 458 km2 tė tokės shqiptare. Viset e aneksuara u dealbanizuan sipas strategjisė Toka e djegur, duke shpėrngulur me dhunė etnocidale tė llahtarshme rreth 250 300 mijė shqiptarė etnikė. Pas copėtimit ndėrkombėtar tė pėrgjakshėm, mė 1878, Njėsia etnokulturore dhe gjeopolitike e Shqipėrisė, e ndarė nė katėr njėsi administrative dhe ushtarake osmane, kapte 90 100 90 270 km2 .
Nė prag tė copėtimit tė dytė, mė 1912/13, Shqipėria kishte 3 804 000 banorė, prej tė cilėve mbi tre milionė shqiptarė. Kėso kohe Vilajeti i Kosovės kishte 32 900 km2 me mbi 1 270 000 banorė. Shqiptarėt pėrbėnin mbi 65% tė banorėve, kurse tė tjerėt ishin bullgaro-maqedonas, vlleh (cincarė), serbė, turq, romė, ebrej etj. Territori i Kosovės aktuale, prej 10 887 km2, mė 1912, kishte vetėm rreth 3.7 pėr qind serbė, ndonėse Cvijiq flet pėr 5 pėr qind.
Viti 1912, me Kryengritjen e Pėrgjithshme tė Shqipėrisė nėn udhėheqjen e Hasan Prishtinės, shėnoi kthesėn vendimtare pėr autonominė e Shqipėrisė. Pėr ta penguar kėtė fitore shqiptare, Rusia e hodhi nė luftė Aleancėn ballkanike, nėn parullėn: "Luftė pėr t'i ēliruar popullsitė e krishtera nga pushtuesi shekullor turk dhe nga tirania islame...!".Sė kėndejmi, meqė kombi shqiptar nė vendin Shqipėri ishte rreth 88% i pėrkatėsisė fetare myslimane, lufta e Aleancės ballkanike nė fakt ishte ndėrmarrje kulturocidale, etnocidale dhe gjenocidale sllave e greke ortodokse antishqiptare me pėrkrahjen e Rusisė dhe tė Evropės.
Ēdo rezistencė shqiptare do tė shuhej me gjak, ploja e masakra tė shpėrblyera nga Rusia dhe Evropa ngjashėm me ato nė vitet 1877-1881, tė rezistencės sė Lidhjes Shqiptare tė Prizrenit. Pėr kėtė fakt fliste qartė proklamata shqip me cirilik: "T'ton fiseve n'Shqipni, Or vllazni!", e gjeneralit Bozhidar Janko, drejtuar shqiptarėve porsa soldateska serbe shkeli nė Mėrdar e Pėrpallac, mė 18 tetor 1912. Nė kėtė thirrje vihej nė pah kėrcėnimi barbar kanibalist serb ndaj shqiptarėve: "Pushk'n kemi me qit m qato qi qet me nee, elle na lasht zoti, shkrum kemi me e bo qat shpi, e katundin, qi na kten pushk'n, e qato qi na pret vllaznisht kemi me prqaf vllaznisht, si kur vllau vllaun, se po bim m nji dor: bes'n e zotit, drejtn e njerzin, e me qetrn po bajim arm e zjarm...!"
Kėtė platformė serbe pėr plojat mbi qenien shqiptare tė Kosovės historike e legalizonte ndėrkombėtarisht kėrkesa publike e princit tė Serbisė, Aleksie Karagjorgjeviē,porsa shkeli nė tokėn shqiptare nė vise tė Kumanovės: Unė dėshirojė vetėm qė kėtu tė vijnė disa mijėra njerėz evropianė me pėrgjegjėsi e tė shohin shqiptarėt, tė cilėt ne i kemi zėnė robėr, dhe ata tė binden se kėta njerėz mezi mund tė quhen njerėz dhe tė pėrfitojnė bindjen se Ballkani patjetėr duhet tė spastrohet nga kėto egėrsira...!"
Fitorja e Aleancės ballkanike u kurorėzua nė Konferencėn e Ambasadorėve nė Londėr, e cila,nga Shqipėria e vitit 1912, shkėputi 61 510 km2dhe mbi tre milionė banorė me shumicė absolute shqiptare. Konferenca e Londrės, mė 29 korrik 1913, e aprovoi projektin e "Principatės sė Shqipėrisė",njė shtet shėmtirė, pa trup tė plotė, tepėr i gjymtuar, pa asnjė gjymtyrė pėr jetė. Ky shtet do tė kishte rreth 28 760 km2 me rreth 800 mijė banorė.
Okupatorėt serbė, malazez, bullgarė e grekė, mė 1912/13, ushtruan kulturocid, etnocid dhe gjenocid nė tokat shqiptare njėsoj si nė vitet 1877-1881. Mbi platformėn e kėtij shkretimi hodhėn dritė tre bashkėkohės. Ushtaraku serb Dimitrie Tucoviē, socialist, duke informuar opinionin pėr krimet serbe nė njė fshat shqiptar nė Lumė, mė 1913, shkroi: Fshati ka qenė i zhdukur pėr dy orė, me skena qė ėshtė vėshtirė tė pasqyrohen. Plutonet kanė rrėzuar gratė qė mbanin foshnjat nė gji; pranė nėnave tė vdekura klithnin foshnjat e tyre, tė cilat qenė tė kursyera rastėsisht nga plumbat; trupat si bredh tė malėsoreve tė bukura janė gėrryer si krimbat nėpėr lėndinė; gratė kanė lindur nga frika, pėr dy orė janė likuiduar rreth 500 shpirtra (
), kufomat janė hedhur nė shtėpi, e shtėpitė janė djegur ashtu qė krimit ti mbulohet gjurma. Kjo ėshtė e vėrteta pėr kėtė egėrsi tė tmerrshme.
Ky pasqyrim ėshtė mė i plotė po ti shtohet konstatimi isocialistit, M. Kacleroviē - Armata serbe ka djegur 35 fshatra shqiptare, pa u lejuar banorėve tė tyre qė tė largohen (
). Armata serbe me urdhrin e qeverisė sė vet ka masakruar 120 mijė shqiptarė. Sipastė dhėnave tėsistematizuara ngastudiuesiitalian,A. Baldacci, - janė nja 150 mijė shqiptarė tė vrarė nga serbėt nė vitin 1912-13.
Vėrtet, tė dhėnat burimore flasin qartė se gjatė luftėrave ballkanike dhe Luftės sė Parė Botėrore nė viset e Shqipėrisė Etnike, pėrpos numrit tė tė vrarėve tė pėrmendur mė lart, me strategjinė Toka e djegur u rrafshuan pėrtokė mbi 800 lokalitete shqiptare dhe mbi 500 mijė shqiptarė u ndoqėn nė Azi e gjetkė. Po kėshtu, nga dhjetori i vitit 1918 e deri nė pėrmbylljen e Paqes sė Versajės - Parisit,mė 1920, nė viset shqiptare u zbatua kanibalizėm serbo-jugosllav. Sipas tė dhėnave tė Shtabit tė Luftės sė Lėvizjes pėr Lirimin e Tokave Shqiptare, tė pėrmbledhura nė Proklamatėn e fillimtetorit 1945, nė vitin 1918, gjatė krijimit tė Jugosllavisė mozaike, prapė sipas urdhrit tė Beogradit, janė therė dhe mbytur mijėra shqiptarė. Aso kohe nė Konferencėn e Paqes ėshtė sjellė regjistri pėr tetėdhjetė mijė viktima, i pėrcjellė me njė protestė energjike, por edhe kjo, si gjithherė, Vox clamantis in deserto pėr veshėt e Evropės.
Pėr tė mashtruar opinionin botėror dhe aktorėt e Konferencės sė Versajės, KomandaSupreme e Ushtrisė sė Jugosllavisė udhėzonte ēetat terroriste tė spastrimit etnik shqiptar tė terrenit, qė vrasjet, therjet, gjenocidin ndaj shqiptarėve, djegiet e fshatrave e tė lagjeve tė qyteteve t'i kryenin pa bujė, fshehurazi nga opinioni publicistik e diplomatik, me sqarimin se "pas nėnshkrimit tė Traktatit tė Paqes do t'i kemi duart e lira kundėr shqiptarėve!".Dhe, vėrtet, mė 23 gusht 1919, Komanda Supreme e Ushtrisė Jugosllave i urdhėroi ushtrisė dhe njėsive paramilitare terroriste tė rrafshonin pėrtokė ēdo fshat nga i cili do tė shtihet nga pushka e rezistencės shqiptare dhe tė vritet, aty pėr aty, secili shqiptar i arratisur! Kjo do tė thoshte: legalizim institucional serbo-sllav i vrasjeve dhe i masakrave ndaj shqiptarėve.
Nga dokumentet e prejardhjes shqiptare, dėrguar Konferencės sė Versajės, shihet se numri i shqiptarėve nė viset e njėsisė etnokulturore e gjeopolitike tė Shqipėrisė sė vitit 1912, kishte rėnė nėn numrin e shqiptarėve tė viteve tė 50-ta tė shekullit XIX. Tashti nė arealin e Shqipėrisė Etnike kishte vetėm 1 779 929 frymė (833 000 nė arealin e Shqipėrisė londineze dhe 946 929 nė viset shqiptare tė aneksuara Jugosllavisė dhe Greqisė). Del se, vetėm midis viteve 1912-1920, numri i shqiptarėve nė Shqipėrinė Etnike ishte zvogėluar pėr mbi 1 220 000 frymė dhe kjo pa shtimin natyror tė tre milionė shqiptarėve, sa kishte mė 1912.
Madje, shqiptarėt, pėr shkak se ishin kryesisht popullsi myslimane, nga pseudoshkenca serbe, edhe mė tutje, do tė paraqitėn, para botės sė krishterė antiislame, si masė amorfe e dekompozuar nga aspekti frymor e civilizues, pa perspektivė nacionale, e denjė pėr asimilim nė serbė si akt civilizues. Pėr kėtė synim propaganda antishqiptare serbe kishte mbėshtetje pa rezervė nė qarqe tė caktuara evropiane. Ja njė shembull eklatant: Herman Vendel, mė 1920 dhe 1921, shqiptarėt do t'i paraqesė "popull rudiment ballkanik gjysmė tė egjėr, tė dėmshėm pėr civilizimin evropian" dhe gjenocidin serb mbi shqiptarėt do ta arsyetojė si masė tė nevojshme tė "civilizimit tė krishterė", sepse, sipas tij,"historia nuk mund tė durojė kėrcėnimet mijėravjeēare (...) tė njė race qė po vdes..."!?!
Shfarosja mbi kėtė platformė serbe pėr kulturocid, etnocid dhe gjenocid ndaj shqiptarėve vazhdoi gjatė tėrė kohės sė Jugosllavisė Versajase. Kjo ishte strategji serbe Toka e djegur, me pretendime tė qarta: "Tė ndėrronin fizionominė e viseve tė banuara pastėr me shqiptarė" - do tė konstatojė shtypi socialist jugosllav. Jamjanėt e Afrikės nuk mund tė bėjnė atė qė serbėt u bėjnė shqiptarėve tė Kosovės - do tė konstatojė Hasan Prishtina nė qershor tė vitit 1921, nė Parlamentin e Shqipėrisė Londineze.
Sipas venerimeve tė Trockit tė famshėm nė vendin e ngjarjeve tė pėrgjakshme, nė Kosovėn e viteve 20-ta tė shek. XX: Ekzistonte njė ndarje e punėve. Nėse ishte nė pyetje ndonjė kaēak, shtėpitė e tyre sė pari do ti shkatėrronte ushtria e rregullt. Mė pastaj vinin nė radhė rezervistėt tė cilėt kryenin pjesėn e tyre tė punės. Pastaj vinin pjesėtarėt e policisė e mė nė fund komitėt.
Se ky qellim po realizohej me bekim tė Evropės, mund tė vėrtetohet edhe me njė tė vetmin prononcim tė pėrfaqėsuesit tė Jugosllavisė nė Shoqatėn e Popujvenė Gjenevė, mė 13 mars 1929, i cili, pa i luajtur gjaku nė fytyrė, do tė gėnjejė: "Nė vendet tona jugore, tė cilat kanė qenė pjesė pėrbėrėse tė shtetit tonė, ose i janė ndarė Mbretėrisė sonė para 1 shkurtit 1913, nuk ka pakica kombėtare" !?! Ky ėshtė morali i diplomacisė dhe i gjenit pushtues serb.
Nė funksion tė platformės serbe pėr dealbanizimin e tokave shqiptare, krahas plojave mbi shqiptarėt, ishte edhe sjellja e elementit sllav nė trojet e tyre. Kėtė fakt e pasqyronte mirė njė Anonim nga Peja nė organin e PKJ-sė, "Proleter", mė 15 dhjetor 1929: "Ne, shqiptarėt, jemi tė detyruar qė t'ua ngrehim shtėpitė (kolonistėve). Me paratė tona jemi tė detyruar tė blejmė konopin me tė cilin do tė na varin neve (...). Fshatra tė tėra po i kallin, qė t'u bėhet vend kolonistėve. Me pushkė, mitraloza dhe bomba po ndjekin mijėra e mijėra familje shqiptare nga vatrat e tyre". Nė kėtė frymė konstatonte, mė 15 shtator 1931, edhe organi "Liria Kombėtare"e Gjenevės: "Afėr njė milion njerėz po shpėrngulen nga pushteti serbomadh" dhe se "me thikė po kryhet serbizimi i emrave tė njerėzve dhe tė fshatrave, qė kėshtu tė shlyhej ēdo dėshmi shqiptare, qė tė ndryshohet karakteri etnik i Kosovės".
Me aspirata tė tilla nė vijimėsi u thellua spastrimi etnik shqiptar i Kosovės nė vitet e 30-ta. Madje, mė 1937, qarqet akademike, politike dhe ushtarake serbe kėrkonin qė brenda njė afati shumė tė shkurtėr pėrqindja e elementit sllav - serb e malazez nė Kosovė tė ngrihej nė 67.5%, kurse pėrqindja e shqiptarėve nga 80% tė zbritej nė 21.5%. Nė urdhėresat pėr policinė dhe administratėn vendėse nė Kosovė kishte edhe ankesa: "Serbisė Jugore nuk po i kushtohet kujdes i duhur. Nėse ajo bėhet serbe, do tė zgjidhet ēėshtja jugosllave". Pėr ta arritur kėtė, kėrkohej qė tė largoheshin edhe 400 mijė shqiptarė nga Kosova pėr nė Turqi, dhe krahas 143 mijė kolonėve serbo-malazez tė sjellė deri mė 1937, tė silleshin edhe 470 mijė kolonė me prejardhje etnike sllave.
Nė shėrbim tė kėtyre planeve u futėn akademikėt, shkrimtarėt, profesorėt universitarė serbė, tė tubuar nė Srpski Kulturni Klub tė Beogradit. Megjithatė, Elaborati i akademikut Vasa Ēubriloviē: "Iseljavanje Arnauta" (Shpėrngulja e shqiptarėve), i datės 7 mars 1937, ėshtė projekti mė ogurzi qė njohu historia pėr kulturocid, gjenocid dhe etnocid ndaj njė populli tė tėrė dhe qė do tė mbetet i pavėrejtur dhe i padėnuar nga bota e qytetėruar, nga Evropa!?!
Nė kėtė projekt saktėsohej: "Tė pėmbledhim: Shqiptarėt ėshtė e pamundur tė zhduken vetėm me kolonizim permanent; ky ėshtė populli i vetėm i cili ka arritur qė nė njė mijė vjetėt e fundit jo vetėm tė qėndrojė para bėrthamės sė shtetit tonė, Rasės e Zetės, por qė edhe nė dėmin tonė t'i shtyjė kufijtė tonė nė drejtim tė Veriut e tė Lindjes (
). Mėnyra e vetme dhe mjeti i vetėm - pėr zhdukjen e shqiptarėve dhe tė shqiptarėsisė sė Kosovės - ėshtė forca brutale e njė pushteti tė organizuar shtetėror, pėr ēka ne jemi bindur mbi ta (...).
Mbetet vetėm shpėrngulja nė masė (...) E qė tė sigurohet shpėrngulja masive, kusht i parė ėshtė krijimi injė psikoze tė pėrshtatshme. Ajo mund tė krijohet nė shumė mėnyra (...). Pėr kėtė nė radhė tė parė, pėr shpėrnguljen e shqiptarėve duhet tė bėhen pėr vete klerikėt dhe paria e tyre, ose me para ose me kėrcėnime (...). Mjeti tjetėr do tė ishte presioni i aparatit shtetėror (...), qė sa mė shumė t'u mėrzitet ekzistenca shqiptarėve te ne: gjobitje, burgosje, pėrdorimi i pashpirt i tė gjitha rregullave policore, dėnimi i kontrabandės, prerja e pyjeve, maltretime, ndėrsyerja e qenve, detyrimi nė angari dhe me tė gjitha mjetet e tjera tė cilat ėshtė nė gjendje t'i gjejė njė polici praktike.
Ekonomikisht, mosnjohja e tapive tė vjetra, puna nė kadastre nė ato vise, duhet pėrnjėherė tė pėrfshihen me ngarkesa tatimore dhe me tė gjitha borxhet zyrtare e private; marrja e kullosave shtetėrore, kullosave bashkiake, ndėrprerja e koncesioneve, lejeve pėr punė, ndjekja nga shėrbimet shtetėrore, private dhe vetėqeverisėse(...).
Nė ēėshtjet fetare, shqiptarėt janė mė tė ndjeshėm, ndaj edhe aty duhet tė preken. Ajo mund tė arrihet me maltretime tė klerit, kthimi i varreve nė tokė pune (...). Kolonistėve tanė, sipas nevojės, duhet t'u ndahen armė. Nė kėto vise duhet tė plasohet aksioni i vjetėr ēetnik dhe nė mėnyrė sekrete tė ndihmohen nė detyrat e tyre (...).
Kallja fshehtė e fshatrave dhe e lagjeve shqiptare nė qytete" - tė gjitha kėto sipas planeve paraprake tė sfiduara nga"punėtorėt shkencorė tė Universitetit dhe tė Akademisė", dhe i tėri ky plan pėr zhdukjen shqiptarėve t'i dėrgohet Gjeneralshtabit Madhor tė Jugosllavisė, sepse "nga arsyet pastėr tė mbrojtjes popullore ushtria jonė ka interesqė nė kufij veēanėrisht tė ndjeshėm tė kolonizojė element tė vetė".
Ėshtė e pamundur qė kėtu tė pasqyrohet tėrė kompleksiteti i politikės kulturocidale, gjenocidale dhe etnocidale kanibaliste serbosllave midis Dy Luftėrave Botėrore ndaj shqiptarėve, por as nuk mund tė pasqyrohen tė gjitha mėnyrat e rezistencės pėr mbijetesė shqiptare kundėr asaj dhune. Vetė Kryeministri i Jugosllavisė,me aktin sekret tė datės 16 prill 1937, ua tėrhoqi vėrejtjen subjekteve zbatuese tė shfarosjes sė shqiptarėve se nė Serbinė Jugore ka ende mė sė paku 900 mijė shqiptarė, tė cilėt banojnė vise kompaktedhe i urdhėronte pushtetit tė zbatonte masa ekonomike shfrytėzuese e shkatėrruese tė rrepta,"nė mėnyrė qė shqiptarėt tė jetonin nėn psikozėn e skamjes permanente". Ndėrkaq, Ministri i Punėve tė Brendshme tė Jugosllavisė, me aktin tepėr rezervat tė datės 29 dhjetor 1937, urdhėroi tė gjitha instancat pushtetore, "qė tė dhėnat pėr pakicat kombėtare (...) nė tė ardhmen, tė mos publikohen pa lejen e kėsaj ministrie!"
Madje, duhet tė vihet nė spikamė se Gjeneralshtabi i Ushtrisė sė Jugosllavisė, duke vlerėsuar se pushteti civil dhe policor nuk po ia dilnin tė shfarosnin popullin shqiptar nė viset e aneksuara Jugosllavisė Versajase, kėrkoi, mė 1938, nga Ministria e Ushtrisė qėthyerjen e shqiptarėve t'ia lėshonte nė kompetencė elementit serb e malazez dhe ushtrisė, qė do tė thotė: paramilitarėve ēetnikė tė ndihmuar nga ushtria.Mė tutje, saktėsonte: "Ushtria jonė do tė ketė pėr detyrė, si edhe deri tashti, e posaēėrisht tashti, qė nė kėto vise tė kryejė detyrėn e vet shtetėrore dhe misionin nacional dhe kulturor".
Kėtu tashti duhet tė theksohet fakti se nė prag tė Luftės sė Dytė Botėrore njė pengesė madhore pėr shfarosjen e shqiptarėve nė Jugosllavi paraqiste ekzistimi i Shqipėrisė Londineze si shtet. Pėr t'u liruar nga kjo pengesė, Jugosllavia u lidh me tė gjitha shtetet qė synonin njė copė tė Shqipėrisė Londineze. Nga fundi i vitit 1938, Jugosllavia do t'i imponohet Greqisė dhe Italisė pėr njė aleancė pėr ndarjen e Shqipėrisė sė Ahmet Zogut, me ēka do tė krijoheshin rrethana pėr zhdukjen fizike dhe asimilimin e tepricės shqiptare nė serbė, nė grekė dhe nė italianė."Aneksimi i pjesės Veriore dhe tė pjesės sė Shqipėrisė sė Mesme shtetit tonė ėshtė njė nga interesat jetėsore tė popullit tonė. Kjo do tė ishte realizimi i aspiratave tona natyrore dhe kėnaqja e dėshirave tona shekullore!" - i shkruanin kryetarit tė qeverisė mbretėrore tė Jugosllavisė, duke i theksuar edhe kėtė:
"Nė popullin tonė kurrė nuk ka pasur simpati pėr shqiptarėt as herėt as sot. Janė shikuar si armiq tė vendit tonė dhe tė popullit tonė. Nė kombinacionet tona politike e diplomatike dhe politikėn tonė ballkanike gjithmonė kemi synuar qė t'i hedhim poshtė tė gjitha kėrkesat shqiptare pėr formimin e shtetit tėpavarur, nga shkaku i thjeshtė, se ai shtet mund tė krijohej vetėm kundėr nesh dhe kundėr synimeve tona nacionale. Me marrjen dhe aneksimin e Shqipėrisė Veriore do tė vritet irredenta shqiptare, e cila ėshtė shumė e rrezikshme pėr viset tona jugore. Elementi luftarak shqiptar nė territorin tonė do tė pėrfshihej nga lindja dhe perėndimi dhe do tė dėnohej nė asimilim tė lehtė".
Mbi kėtė platformė serbe kundėrshqiptare ėshtė ngritur edhe Elaborati i akademikut novelist, Ivo Andriē, mė 30 janar 1939: "Me marrjen e Shqipėrisė do tė zhdukej qendra tėrheqėse pėr pakicėn shqiptare nė Kosovė, e cila, nė situatė tė re, mė lehtė do tė asimilohet!" Sipas Andriēit, Jugosllavia me kėtė zgjerim nė Shqipėrinė Veriore do tė merrte rreth 300 mijė shqiptarė, shumicė katolike, pa rrezik tė madh pėr Serbinė, sepse "shpėrngulja e shqiptarėve myslimanė nė Turqi gjithashtu do tė zbatohet nė rrethana tė reja, ngase nuk do tė ndodhė kurrfarė aksioni i madh qė ajo tė pengohej".
Sipas direktivave akademike serbe, diplomacia jugosllave kundėr qenies shqiptare tė Kosovės historike do tė mbėshtetej me vrasje tė personaliteteve shqiptare - "si tė ishin egėrsira!" - gjykonte saktėsisht Lėvizja studentore pėrparimtare - komuniste e viteve '30-ta. Kėtė strategji shtetėrore serbe pėr shfarosjen e shqiptarėve do ta pasqyrojė bukur kolonisti malazias komunist, Radovan Zogoviē, mik i shqiptarėve pėrjetėsisht: "Pushteti serbomadh bėn ēdo gjė qė mė presion ekonomik, me shkollė policore, me ndėrprerjen e ndihmave medicinale kundėr malaries e tė tjera, t'i nxjerrė nga ligji dhe t'i shfarosė banorėt shqiptarė...".
Mė herėt u tha se me burimet e proveniencės sė Shoqatės sė Popujvemund tė vėrtetohet se nė Jugosllavinė Versajase, mė 1920, kishte946 929 shqiptarė. Sipas shtimit natyror rreth 40 pėr njė mijė, qė kishin shqiptarėt, deri mė 1941 numri i shqiptarėve nė Jugosllavi duhej tė arrinte nė mbi dy milionė. Sė kėndejmi, del se pushteti serbo-jugosllav midis dy luftėrave botėrore likuidoi dhe shpėrnguli mbi njė milion shqiptarė.
Okupimi nazifashist i tokave shqiptare jashtė Shqipėrisė Londineze, nga mesprilli 1941, ndonėse erdhi si infuzion pėr shqiptarėsinė e tyre nė agoni, nuk do ta zgjidhė Ēėshtjen shqiptare, kurseLufta Nacionalēlirimtare Antifashiste, krahas popujve tė Jugosllavisė, do tė shfrytėzohet pėr rianeksimin serb, malazias dhe bullgaro-maqedon as tė tokave shqiptare jashtė Shqipėrisė Londineze. Vėrtet, koha e vėrtetoi se Deklarimi i Titos, mė 4 dhjetor 1943, para njė reporteri anglez tė luftės, se "ardhmėnia e Kosovės ka pėr t'u vendosur me plebishit dhe se kufijtė, nėse tregohet nevoja, kanė pėr t'u ndrequr nė dobi tė Shqipėrisė", ishte kurth tradhtie pėr ēlirimtarėt antinazifashistė shqiptarė, njėsoj si edhe Rezoluta e Kėshillit Nacionalēlirimtar tė Kosovė e 2 janarit 1944, nė tė cilėn ngėrthehej kėrkesa politike jetike e shqiptarėve:
"Kosova dhe Rrafshi i Dukagjinit asht nji krahinė e banueme nė shumicė nga populli shqiptar, i cili si gjithmonė ashtu edhe sot dėshiron me u bashkue me Shqipnin. Rruga e vetme qė populli shqiptar i Kosovės e i Rrafshit tė Dukagjinit tė bashkohet me Shqipnin asht lufta e pėrbashkėt me popujt e tjerė tė Jugosllavisė kundėr okupatorit nazist gjaksuer dhe rrogtarve tė tij. Sepse kjo asht rruga e vetme tė fitohet liria, kur tė gjithė popujt pra edhe shqiptarėt do tė jenė nė gjendje tė deklarohen pėr fatin e vet me tė drejtė nė vetėvendosje deri nė shkėputje.
Garant pėr kėtė asht UNĒJ dhe UNĒSH me tė cilėn asht e lidhun ngusht. Krahas kėsaj pėr kėtė janė garantė aleatėt tanė tė mėdhej: Bashkimi Sovjetik, Anglia dhe Amerika (Karta e Atlantikut, Konferenca e Moskės dhe e Teheranit)".
Mirėpo, porsa shkeli nė tokat shqiptare kėmba e partizano-ēetnikėve serbė, malazez dhe maqedono-bullgarė, aleatė tė Rusisė, tė Anglisė, tė SHBA-ve dhe tė Lėvizjes Antifashiste Nacionalēlirimtare tė Shqipėrisė, UNĒJ-ja e gjuajti lėkurėn e qengjit dheu rivesh me gunėn tradicionale tė ortodoksizmės kundėr qenies sė Shqipėrisė Etnike. Mė 3 dhjetor 1944, prapė V. Ēubriloviē, tashti Ministėr pėr Ekonomi i Serbisė kominterniste, lėshoi pėr pėrdorim sekretinstruksionet pėr qarqet ushtarake e politike tė Jugosllavisė - pėr zhdukjen me tė gjitha mjetet tė shqiptarėve etnikė, tė gjermanėve dhe tė etnive tė tjera josllave nė Jugosllavi. Dhe, pasi konstatoi se "ne kurrė nuk kemi pasur kushte mė tė mira dhe rast (mė tė volitshėm) pėr vendosjen e ēėshtjes sė minoriteteve", udhėzonte:"Krahas spastrimeve ushtarake,gjatė operacioneve luftarake pėrfundimtare, duhet tė pėrdoren edhe mjetet e tjera:shqiptarėve "t'u merren tė gjitha tė drejtat, tė nxirren para gjyqit ushtarak, tė dėrgohen nė kampe pėrqendrimi, t'u konfiskohet pasuria dhe tė detyrohen pėr shpėrngulje!".
Akademiku, me moralin histerik serb, pėrfundonte: "Ndoshta kurrė mė nuk do tė na ofrohen kėso rrethanash qė shtetin tonė ta kthejmė nė vend tė pastėr etnik", dhe pėrkufizonte qartė se, "nėse ketė problem nuk e zgjidhim tash, kurrė mė nuk do tė arrijmė ta zgjidhim!"
Nė pėrmbyllje,Ēubriloviē, duke hedhur poshtė tė drejtėn e Kosovės pėr vetėvendosje, tė proklamuar nga PKJ-ja para dhe gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, u shtronte pėr detyrė qarqeve politike, ushtarake, gjyqėsore e shtetėrore nė pėrgjithėsi: Ne nga Kosova dhe Dukagjini nuk mund tė heqim dorė edhe pėr shkak tė rolit tė tyre historik dhe rėndėsisė edukative nacionale: Krejt deri sa Kosova dhe Dukagjini tė mos bėhen pėrfundimisht serbe, gjithmonė serbėt dinarikė nuk do tė kenė paqe"; "Do tė ishte ideale sikur tė mund tė liroheshim nga tė gjithė shqiptarėt nė vendin tonė dhe atė pėrnjėherė"; "Me kolonizim nuk ėshtė siguruar tė thuash asgjė" dhe pėrfundonte:"Dy janė mėnyrat tė cilat do tė merreshin parasysh pėr spastrimin radikal tė shqiptarėve: qė t'i shfarosim ose qė t'i shpėrngulim!"
Pėr ti plotėsuar urdhėrkėrkesat qė dilnin nga Udhėzimet e Ēubriloviqit, nė tokat shqiptare, deri nė fundnėntorin 1944, do tė pėrqendrohen 20 - 25 brigada, tė quajtura "partizane"- serbe, malazeze, bullgare e "maqedonase", me udhėzime tepėr rezervat: Nėn masėn kinse pėr ndjekje tė bashkėpunėtorėve tė okupatorit, tė vriten personalitetet e shquara kombėtare shqiptare, tė provokohen revoltime tė popullsisė dhe nė shenjė tė shtypjes sė "revoltės", tė vriten me plumb, thikė e zjarr, mė sė paku 50% tė shqiptarėve tė Kosovės dhe tė viseve tė tjera jashtė Shqipėrisė Londineze!
Kjo urdhėresė ėshtė zbatuar nė masė tė madhe. Sipas burimeve relevante nga mesi i nėntorit 1944 deri nė vitin 1947 u vranė mbi 47 mijė shqiptarė. Tė vrarė pėr rėndėsinė e shqiptarėsisė sė Kosovės janė edhe qindra mijėra tė shpėrngulur me dhunė nė Anadoll.
Dhe, mė herėt u tha se, sipas burimeve ushtarake jugosllave sekrete, nė Jugosllavi, mė 1937, kishte mbi 900 mijė shqiptarė. Sipas regjistrimit tė vitit 1948, nė Jugosllavi pati 750 431 shqiptarė, qė do tė thotė mbi 149 569 shqiptarė mė pak se mė 1937.
Po tė kihet parasysh fakti se shqiptarėt nėn Jugosllavi midis regjistrimit tė 1948-tės dhe tė 1981-tės, pra pėr 33 vjet, u shtuan nė 1 226 736 frymė, ose pėr 2.7 herė, del edhe mė marramendės numri i shqiptarėve tė likuiduar fizikisht dhe tė ndjekur nga Kosova e vendet e tjera shqiptare. Ky tmerr duhej tė ishte edhe mė rrėqethės kur dihet se 412 000 shqiptarė ishin larguar nga Jugosllavia sipas Marrėveshjes gjentlemene Jugosllavi - Turqi tė vitit 1953.
Kėtu duhet tė saktėsohet edhe fakti se Lidhja Socialiste e Kosovės,mė 1976, kishte tė dhėna pėr shpėrnguljen e njė milion shqiptarėve vetėm nga Kosova midis viteve 1912-1966. Tė dhėnat jugosllave policore, flasin edhe pėr mbi 280 mijė shqiptarė tė burgosur nga viti 1945 deri nė vitin 1966, por burgosje tė shumta pati edhe nė vitet 1967-1980. Ndėrkaq, nga pranvera e vitit 1981 Kosova ishte nė luftė tė hapėt me Jugosllavinė. Burimet e proveniencės gjyqėsore dhe policore flasin pėr rreth 900 mijė shqiptarė tė burgosur politikė, e tė trajtuar nė polici, deri nė fund tė vitit 1991 (750 mijė nė Kosovė dhe 150 mijė nė vise tė tjera: Maqedoni, Mal tė Zi, Serbi, Bosnjė, Kroaci, Slloveni).
Nė vitet 90-ta tė shekullit XX, Kosova dhe viset e tjera shqiptare nėn Jugosllavinė Versajase ishin tė nxjerra jashtė ligjit. Tė gjitha mynxyrat e dhunės kulturocidale, gjenocidale dhe etnocidale kanibaliste serbe mbi shqiptarėt, prapė, do tė ushtrohen me udhėzime publike e sekrete tė Akademisė sė Shkencave e tė Arteve tė Serbisė, tashti nė krye me akad. Dobrica Qosiē.Bazėn e kėtyre udhėzimeve, pėr zhdukjen e shqiptarėsisė sė Kosovė dhe tė viseve tė tjera shqiptare nėn Jugosllvinė Avnojiste, ngėrthente Memorandumi legal i Akademisė sė Shkencave dhe tė Arteve tė Serbisė i vitit 1985.
Ky trakt politiko-policor, nė fakt, paraqiste Projektin pėr Serbinė e madhe nga Vjena deri nė Stamboll, me prejudikim se Serbi ėshtė deri aty ku gjendet njė serb, ose njė varr serbi! Me pak fjalė, Akademia e Beogradit mori mbi vete detyrėn qė "popullit serb t'i sigurojė programin shoqėror dhe nacional bashkėkohor, me tė cilin do tė frymėzohen brezat e sotme dhe tė ardhshme"(!?!)
Kėtu duhet tė theksohet fakti se nė kėtė Memorandum u projektua njė strategji politike serbe plotėsisht tjetėr nga platformat serbe shekullore pėr shfarosjen e shqiptarėve. Tė gjitha tezat dhe veprimet serbe kundėr shqiptarėve kėtu u kthyen me kokėtatėpjetė. Ēdo veprim antishqiptar i planifikuar dhe i zbatuar nga shteti i Serbisė, sė paku nga viti 1832, pėr shfarosjen e shqiptarėve nė Kosovė dhe tė shqiptarėve nė Ballkan, nė Memorandumin e ASHAS-sė u paraqitėn si krim i kryer, si kulturocid dhe etnocid i shqiptarėve ndaj serbėve dhe serbizmit nė Kosovė, nė njė vijimėsi historike nga Lidhja Shqiptare e Prizrenit dhe veēanėrisht nė periudhėn e Jugosllavisė Avnojiste pasPlenumit IV tė LKJ-sė, mė 1966.Me kėtė Memorandum duhet tė nxitej gjakmarrja dhe hakmarrja serbe e jugosllave pėrfundimtare ndaj shqiptarėve, me theks tė veēantė ndaj shqiptarėve myslimanė, qė shqiptarėsia e Kosovės tė zhdukej me njė strategji politike tė pranueshme nga sllavėt nė veēanti dhe krishterimi nė pėrgjithėsi.
Pėr ta vu nė jetė me sukses kėtė "program nacional serb, Akademia e Shkencave dhe e Arteve tė Serbisė kujdestaroi nė ngritjen politike e shtetėrore tė personalitetit Slobodan Milosheviē, tė cilin e nxori nė krye tė lėvizjesserbomadhe: "Dogodio se narod"(Ndodhja e popullit), tė mbėshtetur nė trillime, paragjykime dhe nė kėrkesa histerike pėr ekspansion serb: "Kosova ėshtė zemra e Serbisė", kurse "Serbia e Madhe - prej Horgoshit Viroviticė e Karllobag deri nė Durrės e Selanik" - do tė realizohej duke u mbėshtetur nė "tė vėrtetat", serbe pėr Kosovėn "serbe", - pa serbė historikisht, por me pushtet serb dhunues gjakėsor prej tetorit tė vitit 1912. "Kosova ėshtė tokė serbe pėr tė cilėn kurrė nuk mund tė flitet ndryshe pėrveēse si pėr tokė serbe tė shenjtė", sepse "Kisha nė krye me mbretin dhe me aparatin propagandues e ka ndėrtuar mitin e Kosovės". Dhe,duke emarrė mitinkishtar pėr tapi toke, patriku serb, German, mė 28 korrik 1988, ftonte serbėt nė luftė "pėr hakmarrje tė re tė Kosovės!" Vėrtet, tė vėrtetat serbe pėr Kosovėn serbe janė gėnjeshtra tė pėrsėritura me mijėra herė, nė gjuhėn serbe dhe nė gjuhė tė ndryshme evropiane frymė kjo e patriotizmit serb dhe dėshmi e inteligjencisė serbe tė lindur - siē mund tė thuhet me maksimėn e Qosiēit.
Me mbėshtetje nga kisha dhe me bekimin e patrikut, Slobodan Milosheviē, mė 28 qershor 1989, nė Mitingun e Gazimestanit, e nxori pėrfushe planin pėr ripushtimin dhe pėr serbizimin pėrfundimisht tė Kosovės, me strategjinė serbe Toka e djegur: "Ėshtė treguar se Kosova dhe pėrcaktimi pėr Kosovėn e mban tė bashkuar tėrė popullin serb", dhe tashti "Miti i Kosovės nuk ėshtė vetėm ēėshtje kishtare", por "ėshtė ēėshtje e popullit", ndaj, e vėrteta se "ēka ėshtė historike e ēka legjendė nė Betejėn e Kosovės (1389), ajo mė nuk ėshtė me rėndėsi, sepse "gjashtė shekuj pas asaj edhe sot, prapė, jemi nė beteja dhe para betejave!"
Vitet 90-ta ishin paraparė pėr zbritjen e pėrqindjes sė shqiptarėve nė Kosovė nga 93% nėn 50%. Kjo do tė arrihej me tė gjitha metodat dhe strategjitė e njohura nė botė pėr spastrimin etnik tė njė vendi. Nė funksion tė kėtij qėllimi nė vitet 80 dhe 90, me dhunė ekonomike dhe policore, u ndoqėn nga Kosova rreth 400 mijė shqiptarė tė aftė pėr luftė.
Spastrimi etnik shqiptar i Kosovės, me shumicė absolute tė pėrkatėsisė fetare islame, mbi 98.2%, sipas pseudoshkencės dhe politikės pushtuese serbe, edhe mė tutje paraqitej akt civilizues nė interes tė krishterimit nė pėrgjithėsi. Dhe, vėrtet, sado qė Ēėshtja e Kosovėsnė thelb fare nuk ėshtė ēėshtje fetare, interesat e fesė sė krishterė (ortodokse dhe katolike) dhe tė asaj islame, penguan dhe do tė pengojnė zgjidhjen e drejtė tė Ēėshtjes sė Kosovės. Kėtė fakt bukur e ka konstatuar diplomati i rryer, z. Henry Kissinger, mė 12 tetor 1998: Ēėshtja e Kosovės "ėshtė njė tragjedi e shkaktuar me ndeshjen midis islamizmit dhe krishterimit nė Ballkan, qė vazhdon qindra vite".
Nė tė vėrtetė, Ēėshtja e Kosovės ishte faktikisht dhe ėshtė aktualisht ēėshtje ekzistenciale kombėtare shqiptare, ėshtė paqe ballkanike dhe evropiane - po u zgjidh drejt. Nė funksion tė kėsaj zgjidhje institucionet e Kosovės, UNMIK- u, SHBA-tė, Evropa dhe KS i OKB-sė duhet ta kenė parasysh konstatimin e Prokopit tė Cezaresė, i cili nė pėrmasa gjeniale ka konstatuar: "Siē tregon historia e vjetėr, sllavėt janė tė gatshėm tė marrin armėt edhe pa pasur arsye (...), e bėjnė luftėn pa shkak dhe pa e shpallur atė dhe nuk duan ta mbarojnė me njė marrėveshje. Mė nė fund e fillojnė pa tė drejtė dhe e mbarojnė me dhunė".
Vėrtet, midis serbėve dhe shqiptarėve qėndron njė det gjakshqiptari, i derdhur nga thika serbe. Mynxyrat ndaj qindra mijėra familjeve gjithandej Kosovės historike, realisht nga viti 1811, kur njė hordhi serbe prej 300 vetash masakroi familjen tridhjetanėtarėshe tė Demė Ahmetit nė Mavriq tė Kryellapit, deri nė qershorin e vitit 1999, janė prova dhe kujtesė trishtuese. Faktet historiografike tregojnė se nuk ka vėllazėri shqiptare nė pjesėn e Shqipėrisė Etnike jashtė Shqipėrisė Londineze, por edhe tė atyre nė viset kufitare tė Shqipėrisė me Jugosllavinė, nė kufijtė ndėrkombėtarė londinezo-versajas nėpėr tokat pastėr shqiptare etnike, qė nuk kanė pėrjetuar vrasjen dhe dhunėn kanibaliste serbe.
Shkretėrimi i asaj qė mund tė quhet shqiptarėsi aty ku shkeli kėmba e soldateskės serbe nė tokat shqiptare - janė prova. Veēanėrisht dhuna dhe dhunimi, plojat dhe masakrat mbi civilėt e pambrojtur, burra, gra, pleq e fėmijė anekėnd Kosovės, nga 24 marsi deri mė 10 qershor 1999, periudhė kjo e Bombardimeve tė NATO-s mbi makinerinė ushtarake tė Serbisė, janė plagė tė prekshme qė vazhdimisht kullojnė gjak. Nga 28 shkurti 1998 - 10 qershor 1999 nga Kosova u ndoqėn me lemeri, ploja e masakra rreth njė milion shqiptarė tė Kosovės, eksod pėrtej bibliko-kuranor, por kėtu nuk ka mundėsi tė pėrmendim tėrė pėrmasėn e gjenocidit ndaj shqiptarėsisė sė Kosovės. Soldateska serbe zbatoi mbi 30 ploja nė fshatra dhe qytete, vrau mizorisht mbi 15.000 civilė - pleq, burra, gra dhe fėmijė (mbi 3400 tė zhdukur), plagosi mbi 3.219 dhe burgosi mbi 1.360 veta. Me strategjinė Toka shqiptare e djegur - dogji 1.007 fshatra (nga 1392 sa ka Kosova), mbi 212.347 shtėpi, objekte pėrcjellėse, objekte shoqėrore (prej tyre 218 xhami), lokale afariste. Dhe, dhunė mbi dhuna ėshtė dhunimi i mbi 20.000 femrave, prej tė cilave tė evidencuara 2.019 nėna qė kanė 3.007 fėmijė tė traumatizuar pėrjetėsisht. Kjo nuk ka ēmim.
Aktualisht, edhe mbi 2.800 shqiptarė as nė jetė as me varre - nė duar tė Beogradit zyrtar pėr ta mposhtur fitoren e UĒK-nė - lirinė dhe pavarėsinė e Kosovės si hap i domosdoshėm pėr zgjidhjen e ēėshtjes shqiptare nė Evropėn e lirė dhe demokratike janė plumb nė zemėr tė shqiptarėve. E, mbi tė gjitha, Masakra serbe nė Burgun e Dubravės ndaj tė burgosurve shqiptarė, prej datės 19-24 maj 1999, pėrmasat e sė cilės ende nuk i dimė, ėshtė provė mbi tė gjitha provat se Serbia me dorėn e vetė e ka kallur pjesėn serbe, pikėrisht atė koloniale, nė Kosovė.
Tė pėrfundojmė: Nėse historia ėshtė mėsuesja e jetės, siē besohet nga latiniteti, Ēėshtja e statusit shtetėror tė Kosovės, nė pritje, nuk mund tė zgjidhet duke i mbyllur sytė para 188 vjet krimi e etnocidi institucional serb, malazias, grek e bullgar mbi shqiptarėt nė pėrgjithėsi dhe shqiptarėsinė e Kosovės nė veēanti. Serbia, veēanėrisht, nga janari i vitit 1878 deri nė qershor tė vitit 1999, pra pėr 121 vjet rresht, pėrveē dėmit material tė pallogaritshėm, ėshtė pėrgjegjėse pėr copėtimin e Shqipėrisė dhe pėr jetėn e rreth tre milionė shqiptarėve. Nė kėtė krim janė bashkėfajtore Fuqitė e Mėdha tė Evropės dhe Rusia, sepse me zgjidhje tė dhunshme nė Ballkanin jugperėndimor, duke e ndarė njė vend dhe njė komb vetėm pse fati ia ngarkoi tė mbijetojė si mysliman, krijoi kriza qė gjeneruan nė gjakderdhje, gjenocid, kulturocid dhe etnocid shekullor ndaj shqiptarėve dhe Shqipėrisė historiko-etnike.
Ky ėshtė pengu qė Kosovėn dhe Serbinė i detyron tė mbesin njėra pranė tjetrės dhe kurrė mė sė bashku nėn njė ēati shtetėrore tė pėrbashkėt. Dhe, nėse faktori ndėrkombėtar i vendosjes aktualisht ngul kėmbė pėr rilidhjen me dhunė tė jetės shtetėrore tė Kosovė me Serbinė, pa vullnetin e shumicės etnike historikisht tė Kosovės, do tė bėhet shkaktar i gjakderdhjeve tė reja ndėretnike nė Kosovė dhe gjetkė nė tokat shqiptare, tė copėtuara me dhunė ndėrkombėtare.
Se Serbia dhe serbėt nuk mund ta durojnė ekzistimin e kombit shqiptar, se Serbia dhe serbėt janė degjenerikė racistė antishqiptarė pėrtejmesjetarė, se Serbia dhe Shqipėria duhet tė kufizohen me kufijtė etnikė si ardhmėni e vetme e Ballkanit ortodokso - islam - dėshmi e prekshme ėshtėnotesi: 29 maj 1968 - 14 shtator 2004, i akademikut monstruoz, Dobrica Qosiq - Kosovo. Biblioteka Istine, Knjiga broj 1, Beograd, 2004, ISBN 86-7446-038-0, fq. 257. Del se nuk ka rrugė tė drejtė tjetėr, pos dėnimit ndėrkombėtar tė Serbisė dhe pranimit tė sė drejtės ndėrkombėtare pėr vetėvendosjen politike dhe shtetėrore tė shqiptarėve nė shtrirjen natyrore etnike kompakte.
Shteti i shqiptarėve nė kufijtė e Shqipėrisė Etnike nuk ėshtė Shqipėri e Madhe, gogol serbo-ruso-evropian antiislam tė periudhės sė imperializmit, por ėshtė mė pak se dy tė tretat e Shqipėrisė (Albania, Arnautlluk) tė shekujve XV-XIX - islame, ortodokse dhe katolike. Pra, ėshtė vetėm pjesa e Shqipėrisė e vaditur me gjakun shqiptar pa dallim feje deri nė ditėn e sotme, e ruajtur edhe me mėshirėn e Zotit.
***
Literatura:
Gjenocidi dhe aktet gjenocidale tė pushtetit serb ndaj shqiptarėve nga Kriza Lindore e kėndej (Me vėshtrim tė veēantė mbi burimet serbe tė fakteve), Simpozium, 20-21 janar 1994, Prishtinė 1995; Shaban Braha, Gjenocidi serbomadh dhe Qėndresa shqiptare (1844-1990), Tiranė, 1992; Dr. Muhamet Pirraku, Ripushtimi jugosllav i Kosovės 1945, Prishtinė, 1992; Mulla Idris Gjilani dhe Mbrojtja Kombėtare e Kosovės 1941-1951, Prishtinė, 1995; Pėr kauzėn shqiptare 1997-1999, Prishtinė, 2000; Lefter Nasi, Ripushtimi i Kosovės (Shtator 1944- Korrik 1945), Tiranė, 1994; Dr. Hakif Bajrami, Politika e shfarosjes sė shqiptarėve dhe kolonizimi serb i Kosovės (1844-1995), Prishtinė, 1995; Dėbimi i shqiptarėve dhe kolonizimi i Kosovės (1877-1995), Prishtinė, 1997; Zekeria Cana, Gjenocidi i Malit tė Zi mbi popullin shqiptar 1912-1913 (Dokumente), Prishtinė, 1996; Mr. Lush Culaj, Komiteti Mbrojtja Kombėtare e Kosovės 1918-1924, Prishtinė, 1997; Dr. Izber Hoti, Ēėshtja e Kosovės gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, Prishtinė, 1997; Dr. Muhamet Shatri, Kosova nė Luftėn e Dytė Botėrore, Prishtinė, 1997; Mero Baze, Shqipėria dhe Lufta e Kosovės, Tiranė, 1998; Gjenocidi serb nė Kosovė. Sesion shkencor, Tiranė, 29 qershor 1999; Arben Kondi, Krimi i fundshekullit, Tiranė, 1999; 100 ditet e luftės nė Kosovė. Kronikė e ngjarjeve 25 mars - 4 korrik 1999, Tiranė, 1999; Shaban Sinani, Kosova nė syrin e ciklonit, Tiranė, 1999; Milazim Krasniqi, Kosova pas 22 janarit 1998. Politika serbe e gjenocidit / qėndrimi i Fuqive tė Mėdha / politika(t) e shqiptarėve tė Kosovės, Prishtinė, 2000; Barbaria serbe ndaj monumenteve islame nė Kosovė (Shkurt 1998 - Qershor 1999),Prishtinė, 2000; Dashamir Uruēi, Kosova dhe e drejta e vetėvendosjes, Shkodėr, 2001; Krimet e Luftės nė territorin e Komunės sė Pejės mars-qershor 1999, Pejė 2000; Sanije Aliaj, Pasojat e Luftės nė Kosovė (28 shkurt 1998 - 10 qershor 1999, Prishtinė, 2000; ICRC - Comite Internacional Geneve, Persons missin in relacion to the events in Kosovo from January 1998, 2nd edition issued in March 2001; Besim Cengu, Pėrmasat e mbijetesės, Kukės, 2003; Gafurr Elshani, Ushtria Ēlirimtare e Kosovės. Dokumente dhe artikuj, Botim i tretė, Prishtinė, 2003; Naser Husaj, Dubrava - Rruga drejt vdekjes, Pejė, 2004; Masakra e Raēakut krim kundėr njerėzimit, Shtime, 2004; Mr. Ibrahim Ēitaku, Drenica 1991-1999, Prishtinė, 2004; Marek Antoni Novicki, Tė ndihmohen viktimat e dhunės seksuale nė vitin 1999, Zėri, Prishtinė, 6 nėntor 2004, fq. 4; Milosheviq: Rasti i burgut tė Dubravės, njė film i dobėt horror i Prokurorisė sė Hagės, Koha Ditore, Prishtinė, 25 mars 2005, fq.7.
|
|
