| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » E DREJTA NDRIĒON VETĖ |
| Postuar mė datėn: 2008-09-28 08:46:12 nga admin4 :: Kategoria: Opinione |
| » Opcionet për artikullin |
|
(Pse nuk duhet ti frikohemi nismės serbe pėr vlerėsimin e ligjshmėrisė sė pavarėsisė sė Kosovės nga ana e Gjykatės Ndėrkombėtare tė Drejtėsisė?!)
Shkruan: Adnan ABRASHI
Me njė vėshtrim pak mė ndryshe, qė ta shkruaj kėtė artikull u sfidova pikėrisht nga nisma aktuale serbe e kontestimit tė legjitimitet ndėrkombėtar tė shpalljes sė Kosovės si shtet tė pavarur pranė Gjykatės Ndėrkombėtare tė Drejtėsisė. Nisėm kjo, pėr tu proceduar si lėndė nė procedurat e rregullta vlerėsuese tė kėsaj Gjykata, fillimisht duhet tė votohet edhe formalisht nga shumica e anėtarėve tė Asamblesė sė Pėrgjithshme tė OKB-sė.
Edhe pse, nė fakt, ēfarėdo vendimi meritor qė mund tė merret nga ana e kėsaj Gjykate rreth ēėshtjes nė fjalė, nuk do tė ketė karakter obligues juridik pėr asnjėrėn palė kontestuese nė kėtė proces, vetė kjo ndėrmarrje, mbase strategjike-politike e palės serbe, ka quar aq pluhur, saqė, seriozisht nuk i ka lėnė tė pabrengosur politikanėt tanė, tė cilėt, kėtė frustrim tė panevojshėm, pėrmes publicistikės sė madhe nė media, po ia pėrcjellin edhe popullit tė vetė nė bazė. |
|
Si duket, me kėtė nismė, karremin e fėlliqtė tė lojės sė serbe, mė sė keqi e hėngrėm ne kosovarėt tė pa eksperiencė nė politikat ndėrkombėtare. Ndėrsa, nga ana tjetėr, mė sė paku pėr kėtė nismė po brengosen mu ato shtete tė fuqishme mike qė na ndihmuan shumė dhe praktikisht i kanė nė dorė instrumentet tė forcės sė ndikimit politik nė tė gjitha kėto forume dhe procedura ndėrkombėtare. Bile-bile, sikur po vėrehet disponimi i tyre aktual pak sa pasiv nė kėtė drejtim, na aludon qė tė parathemi se, kjo nismė Serbe, si duket do ta merr dritėn e gjelbėr nga Asambleja e Pėrgjithshme e OKB-sė, pėr tu proceduar nė Gjykatėn ndėrkombėtare tė Drejtėsisė.
Pasojat mundshme tė kėsaj nisme po i dimė tė gjithė, por, a thua, sa ėshtė marrė mė me pėrsiatje elita politike kosovare edhe me anėn tjetėr tė medaljes sė kėsaj nisme? Konkretisht, pėr mundėsinė e favorit qė ne si shtet i ri do tė kishim pasur, nėse, ta zėmė, nisma serbe me vota nė Asamblenė e Pėrgjithshme tė OKB-sė kalon, dhe, nė lidhje me kėtė lėndė, GJND-sė merr vendim tė favorshėm pėr ne - pro legjitimitet tė shpalljes sė pavarėsisė kontestuese tė Kosovės?
Ska se si ndryshe tjetėr! Ajo, edhe do ta merr kėtė vendim kėshtu, dhe ja se pse: Ekziston njė urtėsi e qėlluar popullore e cila thotė: Drejtėsia ndaj Zotit quhet religjion, ndaj prindėrve - dashuri, ndaj sendeve nė besim- nder, por, drejtėsia pa forcė dhe forca pa drejtėsi, realisht, nė planin politik, ėshtė njė fatkeqėsi tmerruese qė tė bėnė nė start ta humbasėsh ēdo synim pėr fitore nė kėtė drejtim.
A thua, nė kėto momente tė disponimit pro kosovar tė shteteve mė tė fuqishme dhe mė dominonte nė botė, drejtėsia e tyre me forcė dhe forca e drejtėsisė, nė anėn e kujt janė? Dihet, mbase kjo ėshtė njė logjikė faktike por e pashkruar, ama, ajo e ka edhe anėn tjetėr tė medaljes: tė favorit mbėshtetės faktik dėshmues material pro anės sonė!
Nė praktikat e gjertanishme tė shteteve tė reja formuese, gjithnjė kur ndahesh nga njė bashkėsi e vjetėr shoqėrore politike (federata) dhe formon njė njėsi tė mėvetėsishme tė autoritetit tė njėjtė juridik ndėrkombėtar (shtetin e pavarur), tek vlerėsimi eventual i ligjshmėrisė kontestuese tė kėsaj ndarjeje, si pikė mbėshtetėse vendimmarrėse tė ēfarėdo drejtėsie, pėr bazė vlerėsuese do tė merren disa fakte relevante normative pozitive. Ato si burim material mund tė jenė tė natyrės objektive dhe subjektive. Si normativa tė karakterit objektiv, do tė konsiderohet baza ekzistuese e akteve juridike mbi tė cilat ėshtė formuar ajo bashkėsi e mėparshme dhe mbi tė cilat nga pala tjetėr procedurale mbėshtetet kontestimi i shkėputjes konkrete (aktet e brendshme juridike), marrėveshjeve ndėrkombėtare te ratifikuara dhe standardeve te pranuara (E drejta ndėrkombėtare), ose, nė shumicėn e rasteve, qė tė dyja kėto burime sė bashku. Nė anėn tjetėr, si faktor tjetėr relevant tė karakterit subjektiv vlerėsues, patjetėr nga gjykata do tė merret edhe faktori gjeopolitik dhe motivi natyror psikologjik. Gjegjėsisht, gjatė ndėrmarrjes sė atij akti kontestues, nė atė moment, sa ka ardhur nė shprehje vullneti i lirė i tė dy palėve.
Te kriteri konkret, bazuar nė logjikėn e veprimit tė kėtij principi, Kosova, vėrtet me vullnet tė njėanshėm ėshtė ndarė nga Serbia, por, nga ana tjetėr, as qė ka ekzistuar ndonjėherė vullneti i lirė i popullit tė Kosovės tė jetė nėn Serbinė. Kėtu, nė shikim tė parė, logjikisht do tė kemi paradoksin juridik si mėdyshje gjatė zbatimit tė kėtij principi, por, nga ana tjetėr, patjetėr nė kėtė vendimtare, kjo gjykatė do ta kishte pėr bazė edhe faktorin historik: terrorin dhe gjenocidin, shpėrnguljen e dhunshme masive tė civilėve dhe krimet tjera tė bėra nė vazhdimėsi nga Serbia ndaj shqiptarėve tė pambrojtur etnik. Pikėrisht, dhe nė mbėshtetje tė kėtij legjitimiteti juridik, vetė krahut ushtarak i po kėsaj bashkėsia ndėrkombėtare, nė vitin 1999, edhe me forcė ka intervenuar ndaj po kėsaj Serbie qė sot kėrkon njėfarė drejtėsie prej saj.
Me kėtė rast, mos ta harrojmė edhe njė dokument tė rėndėsishėm ndėrkombėtar i cili pėr shkaqe tė njohura nuk ėshtė realizuar kurrė deri sot, por qė, mund tė jetė si burim i sė drejtės: Ai i Rabuesė, nėnshkruar vetėm nga pala kosovare dhe bashkėsia ndėrkombėtare (pa Serbinė), nė tė cilėn ekziston klauzola e mundėsisė qė populli i Kosovės, 3 vite pas nėnshkrimit tė kėtij dokumenti, nė lidhje me statusin e vetė tė ardhshėm, ajo do tė deklarohet me referendum gjithpopullor.
Edhe pse, faktikisht dhe juridikisht, Kosova sot e ka thuaja njėfarė pavarėsia, dhe e njėjta ėshtė e njohur nga 47 shtete mė tė fuqishme tė botės, duhet ta pranojmė realitetin e pamohueshėm se, pėr ne, fare nuk ka qenė e favorshme shpallja e pavarėsisė duke e anashkaluar Kėshillin e Sigurimit tė OKB-sė, gjegjėsisht, duke e pasur ende nė fuqi edhe de jure rezolutėn 1244 tė saj, nė tė cilėn decidivisht njihet sovraniteti i Serbisė mbi Kosovėn si territor administrativ i saj.
Serbia gjithmonė ėshtė thirr nė kėtė tė drejtė, andaj kurrė nuk ka pranuar zėvendėsimin e misionit tė UNMIK-ut me atė tė EULEX-it nė Kosovė; Nėse kėrkesa e Serbisė pėr vlerėsimin e legjitimitetit ndėrkombėtar tė shpalljes sė pavarėsisė sė Kosovės, shkon nė Gjykatėn Ndėrkombėtare tė Drejtėsisė, dhe, aty, sikur e cekėm edhe mė lartė, patjetėr vėrtetohet pro legjitime, atėherė, para Serbisė, praktikisht do tė janė tė shpenzuara tė gjitha argumentet legale politike pėr njė kthim tė mundshėm tė Kosovės sėrish dikur nėn administrimin e saj; Vet vendimi i favorshėm i kėsaj gjykate pėr ne, mbase sipas tė gjitha gjasave edhe duhet tė jetė ashtu, njė herė e pėrgjithmonė do ta zhvlerėsoj edhe kėtė rezolutė famėkeqe, nė rend tė parė; Ajo praktikisht Serbisė do tia shteri tė gjitha nismat e mundshme nė tė ardhmen, tė luftės sė saj kinse politike dhe diplomatike tė pengimit tė pavarėsisė sė Kosovės; Fuqia e saj ndikuese nė enklavat serbe brenda pėr brenda Kosovės do tė humbas atė intensitet tė gjertanishėm, dhe, vetė serbėt kosovar do ta kuptojnė realitetin, se ata, gjatė tėrė kohėn deri mė sot, kanė qenė tė lajthitur dhe vetėm lojtarė piuna nė duart e atyre politikanėve tė vetė gjithmonė humbės shovinist, tė cilėt me presionet e gjertanishme mbi ta, mė sė paku kanė pasur interes qė tė angazhohen sinqerisht pėr tė drejtat e tyre popullore si pakicė nė Kosovė.
Kosova me shpalljen e pavarėsisė sė vet, patjetėr duhet tė besoj se ėshtė nė rrugė tė drejtė. Bile-bile, nė njė nisėm transitor qė ende nuk ka pėrfunduar deri nė fund, prandaj, ajo, kurrsesi nuk duhet ti frikohet kėsaj dhe asnjė drejtėsie tjetėr. E, posaēėrisht kur prapa saj ėshtė edhe fuqia mė e madhe, kreatorja e tė gjitha kaheve tė politikave botėrore.
Pa marrė parasysh disa pasoja morale qė ne si shteti i ri mund ti kemi mė vonė nga kjo nismė, ja, pse unė jam pro kėsaj nisme?! Pritet se kėto pasoja, si mė tė shprehura do tė jenė tek mundėsia e zvarritjeve tė njohjeve tė reja nga shtetet tjera. Por, fundja, edhe pa kėtė sebep, kohėn e fundit, as qė kemi pasur ndonjė invadim tė njohjeve?!
Si duket, nuk jam vetėm unė me kėtė bindje. Mbase, nė kėtė lojė durimi me Serbinė, duket se kjo ėshtė edhe qėllimi nė prapavijė i bashkėsisė ndėrkombėtare?
|
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
