| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Qeveria e Kosovės tė jetė mė agresive dhe tė marrė mbi vete ca rrezik politik |
| Postuar mė datėn: 2008-03-25 12:15:37 nga admin1 :: Kategoria: Intervista |
| » Opcionet për artikullin |
|
Profesori Henry Perritt nga Kolegji i sė Drejtės, Chicago-Kent, nė fund tė vitit tė kaluar tha se Kosova duhet ta shpallė pavarėsinė e pastaj do tė vijnė njohjet nga shtetet tjera. Sot ai thotė se qeveria e Kosovės duhet tė jetė e gatshme tė udhėheqė, qoftė edhe nėse bėn disa gabime. Sipas tij politika e jashtme e Kosovės ėshtė mė pak e rėndėsishme se sa politika e brendshme pėr shkak se lulėzimi vjen nga pavarėsia, nga brenda.
Perritt kėtė vit do tė botojė dy libra, i pari ėshtė pėr Ushtrinė Ēlirimtare tė Kosovės si rast studimi nė gjithė botėn, si kryengritje guerile mė e suksesshme. Libri i dytė ka tė bėjė me procesin e statusit final se si bashkėsia ndėrkombėtare arriti nė pėrfundimin se UNMIK-u nuk mund tė mbetet kohė tė gjatė nė Kosovė dhe se si ndodhėn pėrpjekjet e orkestruara mė sė miri qė Evropa, SHBA dhe Ekipi i Unitetit tė bashkohet qė tė prodhojė rezultatin e 17 shkurtit.
Intervistė me Henry Perritt - Kolegji i sė Drejtės, Chicago-Kent
Si e shihni procesin e njohjes sė Kosovės sė pavarur nga shtetet tjera? I ngadalshėm, i shpejtė, i kėnaqshėm?
|
|
Perritt: Mendoj se 33 a 34 shtete qė e njohėn Kosovėn shtet tė pavarur nuk mjaftojnė. Shumica e vendeve tė cilat akoma nuk e njohin, janė shmangur, prandaj ka nevojė pėr delegacion tė Kosovės i cili shkon nė kėto vende, flet me shtypin e atjeshėm, bėn paraqitje tė mira nė televizion, nė mėnyrė qė njerėzit e kėtyre vendeve tė shohin se Kosova ka udhėheqėsi tė mirė e tė kujdesshėm dhe se ėshtė e gatshme tė bėhet anėtare konstruktive e bashkėsisė ndėrkombėtare. Ka nevojė pėr diplomaci tė fuqishme ndėrmjet kėtij ekipi kosovar dhe lidershipit politik tė vendeve tė tjera. Nuk mendoj se kjo po ngjan tani. Nuk po punohet nė mėnyrė tė pėrqendruar, tė mjaftueshme e organizative. Nuk mund tė bėhet kjo nga Prishtina, ju duhet tė shkoni nė kryeqytetet e vendeve tė tjera.
Shtetet nė rajon, si Bullgaria, Hungaria, e njohėn Kosovėn. Mė herėt edhe Turqia, por jo edhe Greqia, Maqedonia. Si e shihni ju kėtė proces?
Perritt: Greqia ka qenė historikisht simpatizues e Serbisė. Ka lidhje biznesi tė forta me Rusinė, mendoj se Greqia do tė jetė vendi i fundit qė do ta njohė Kosovėn. Maqedonia ėshtė rrėfim krejt tjetėr. Kam pėrshtypjen nga leximi i shtypit se Menduh Thaēi nuk e menaxhoi gjendjen mirė. Nėse ai do ta kishte marrė kėtė qėndrim nė qeveri e atjeshme, Maqedonia do ta njihte menjėherė Kosovėn. Por, mendoj se ēėshtja me Maqedoninė kryesisht nė afat tė shkurtė me rikonfigurimin e qeverisė sė Maqedonisė. E di se Hashim Thaēi ėshtė duke punuar shumė nė kėtė punė, sa qė pati ca fjalė me Menduh Thaēin. Mendoj se prapėseprapė kjo ėshtė nė rregull. Populli i Kosovės duhet tė kuptojė dhe Qeveria e Kosovės duhet tė bėjė se para 17 shkurtit ishte koha pėr bashkėpunim e pėrkryer ndėrmjet tyre dhe bashkėsisė ndėrkombėtare. Tani e kemi kaluar 17 shkurtin dhe qeveria e Kosovės duhet tė jetė e gatshme tė udhėheqė qoftė edhe nėse bėn disa gabime. Pėr shembull nė rastin e kompanive publike, situatės ligjore, KEK-ut kėtu ėshtė gjendje e tmerrshme. OKB ėshtė e paralizuar sepse forca brenda Kėshillit tė Sigurimit nuk do ta lejojnė Sekretarin e Pėrgjithshėm qė tė bėjė atė qė duhej ta bėnte. Tė thotė ne po e lėshojmė dhe EULEX e ICO po vijnė. Deri tani ai nuk ka qenė nė gjendje ta bėjė kėtė. OKB nuk mund tė bėjė atė ēfarė duhet, tua lė kėto komplekse EULEX-it, apo ICO apo qeverisė sė Kosovės. Kjo do tė thotė qė qeveria e Kosovės nė mėnyrė profesionale dhe teknikisht tė shkathtė tė tregohet e ngulmėt qė tė marrė nėn kompetencė kompanitė nė pronėsi publike pa pritur lejen nga OKB. Nėse ky proces shkon mirė do tė shohim qė qeveria e Kosovės do tė bėjė hap tjetėr nga pėrgjegjshmėria e saj, duke marrė mbi vete ca rrezik politik duke qenė agresive sipas nevojės, dhe nė disa raste nėse ėshtė nevoja duke e injoruar UNMIK-un. Mendoj se UNMIK atėherė do tė zbehet gradualisht e do tė mbetet nė plan tė dytė. Por, dikush ma tha dje se historia politike e Kosovės deri tani i pėrngjan atij qė mėson tė ngasė biēikletėn. Prindėrit, axhallarėt, kushėrinjtė e mbajnė biēikletėn, dhe nuk e po e lėnė nė fakt udhėheqėsinė politike tė Kosovės qė ta ngasė vetė. Tani ėshtė koha qė kushėrinjtė, axhallarėt, prindėrit, tė heqin dorė nga biēikleta e ta lėnė qeverinė qė ta ngasė. Mbase do tė ketė aksidente e disa rėnie, por ky proces duhet tė ekzistojė. Duhet tė kemi procesin qė qeveria tė marrė pėrgjegjėsinė politike. Ėshtė shumė mė e rėndėsishme qė tė shpenzohet energji nė hartimin e njė programi tė shėndoshė tė vendit se sa tė preokupohemi me kėto ēėshtje tė jashtme. Ēfarė po ndodh me veriun e Kosovės ėshtė shumė me rėndėsi, por qeveria e Kosovės nuk mund tė bėjė diē mė shumė atje. Kjo i takon UNMIK-ut, ICO, EULEX, e NATO-s. Kjo nuk do tė thotė qė qeveria e Kosovės nuk duhet tė ketė politikė tė saj dhe se nuk duhet ta bėjė tė qartė atė. Por, qeveria e Kosovės nuk mund tė bėjė asgjė nė afat tė shkurt. Ajo duhet tė angazhojė energjinė e saj qė tė sigurohet se po e rekruton potencialin njerėzor, qė tė bėjė pėrparim tė vėrtetė nė ēėshtjet e brendshme si energjia, ekonomia dhe arsimi.
Ēfarė politike tė jashtme duhet tė krijojė qeveria e Kosovės?
Perritt: Mendoj se dita e pavarėsisė ishte e mrekullueshme. Fotografitė nga Kosova qenė nė ballinat e gazetave anembanė botės, me buzėqeshje, festime e pėrgėzime vendeve qė ndihmuan ata dhe kėto fotografi patėn pėr ballė fotografitė e serbėve qė po ia vinin zjarrin ambasadės amerikane, po digjnin dhe shkatėrronin McDonaldsin e dyqanet nė Beograd. Mendoj se qeveria e re dhe shteti i pavarur i Kosovės kanė hyrė nė njė fillim tė pėrkryer. Por, mendoj se politika e jashtme e Kosovės ėshtė mė pak e rėndėsishme se sa politika e brendshme e Kosovės, pėr shkak se lulėzimi vjen nga pavarėsia, nga brenda, dhe pėr njė vit qeveria e pavarur e Kosovės nuk mund tė tregojė rezultate nė ekonomi ne sektorin energjetik nė ndėrtimin e angazhimit politik tė tė gjitha bashkėsive nė Kosovė. Mendoj se z. Thaēi po bėn punė tė shkėlqyeshme si kryeministėr, mendoj se atij i duhet mė shumė ndihmė pėr tė ndėrtuar urat ndėrmjet analizave tė thella dhe programeve praktike politike. Mendoj se bėri punė tė mirė me afrimin e personelit tė ministrive tė tij, por pėr disa qindra ditė ai mund tė arrijė nė pėrfundim se ka pika tė dobėta dhe aty ai ka nevojė pėr ndihmė mė tė madhe nė shkallė ministrore dhe nė personelin e kryeministrisė dhe gjetiu nė qeveri.
Cilat duhet tė jenė sipas jush, prioritetet e politikės sė jashtme, anėtarėsimi nė OKB, fitimi i njohjes nga sa mė shumė shtete...?
Perritt: Prioritet i parė i politikės sė jashtme ėshtė tė fitohet njohja nga mė shumė shtete. Mendoj se qeveria e Kosovės ka nevojė pėr pėrpjekje mė eksplicite pėr ta arritur kėtė. Mendoj se duhet tė ketė njė ekip tė vogėl njerėzish tė cilėt janė shumė tė respektuar nga bashkėsia ndėrkombėtare qė do tė punonin gjithė kohėn qė edhe shtetet tjera ta njohin Kosovėn. Prioritet i dytė mbetet qė qeveria ta zėvendėsojė UNMIK-un nė fushėn e marrėveshjeve rajonale tregtare, janė nėntė syresh qė janė negociuar nga UNMIK-u. Qeveria duhet tė jetė kategorike, tė dėrgojė letra qeverive me tė cilat ėshtė arritur marrėveshje e tu thotė se UNMIK-u nuk e pėrfaqėson mė Kosovėn dhe ekziston nevoja qė tė negociojmė marrėveshje tė reja tregtare nė tė cilat qeveria e Kosovės do tė jetė palė. Te shtetet tė cilat nuk duan ta bėjnė kėtė atėherė qeveria e Kosovės duhet tė shikojė te qeveritė qė do ta bėjnė kėtė. Prioritet i tretė mbetet puna nė pėrfitimin e anėtarėsimit nė organizatat ndėrkombėtare tė cilat mund ta ndihmojnė Kosovėn nė zhvillimin ekonomik, si Banka Botėrore, dhe Fondi Monetar Ndėrkombėtar. Mendoj se nėse Kosova do tė bėhet anėtare e Kombeve tė Bashkuara kjo tani varet mė sė shumti nga Rusia se sa nga kushdo tjetėr. Presidenti Putin pati njė politikė tė jashtme shkatėrruese dhe ngulfatėse. Rusia u angazhua nė njė imperializėm tė ri, kur Putini kuptoi se kapitalizmi ėshtė mjeti i tij mė i fortė. Unė nuk jam shumė optimist, Rusia do tė vazhdojė tė bėjė telashe sepse ajo beson se interesat e saj nė kėtė pjesė tė botės mund t i ruajė me pasiguri dhe ērregullim sepse kjo u mundėson korporatave ruse tė blejnė pasuri e prona nėse investitorėt tjerė janė tė frikėsuar. Mendoj se OKB mund tė jetė e suksesshme nė tė ardhmen, vetėm nėse Rusia e ndryshon qėndrimin e vet dhe tė bėhet anėtare konstruktive e bashkėsisė ndėrkombėtare.
Si e shihni procesin e anėtarėsimit nė Fondin Monetar Ndėrkombėtar dhe Bankėn Botėrore?
Perritt: Kėto organizata kanė zotime pėr tė ofruar asistencė Kosovės. Kjo atmosferė simpatike dhe pranuese duhet tė shoqėrohet me argumente me mė shumė lidhje zyrtare dhe tė mos punohet me lidhje joformale. Duhet tė bėhet e qartė se Kosova ėshtė e pavarur dhe ėshtė koha qė Kosova tė bėhet anėtare e kėtyre organizatave.
Kėtė qe lamė pas, Presidenti Bush dha urdhėr pėr tė pajisur me armė dhe shėrbime armatimi Kosovėn. A ėshtė ky njė hap qė Kosova tė ndihet e lirė nga dilema e saj e sigurisė?
Perritt: Mė erdhi mirė qė Presidenti e bėri kėtė, por mendoj se rėndėsia ėshtė simbolike. Sepse tani nuk ka strukturė institucionale me tė cilėn Kosova do ta absorbonte armė nga SHBA, pėr shkak se siguria varet nga NATO. Plani i Ahtisaarit parashikon zėvendėsimin e TMK-sė me njė forcė tė re tė sigurisė. Por, Kosova ėshtė e vogėl, dhe e rrethuar nga fqinj, qė ose janė miqėsorė por nuk mund tė bėjnė diē mė shumė, ose janė armiq dhe janė tė ndryshėm. Mendoj se Kosova do tė varet pėr ndihmė ushtarake nga NATO pėr kohė tė gjatė dhe nė miqtė e saj SHBA e Evropėn.
Intervistoi: Lulzim Mjeku
Telegrafi
|
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
Warning: mysql_query() [function.mysql-query]: Unable to save result set in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1120
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_fetch_array(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1130
Warning: mysql_num_rows(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1330
Kliko kėtu pėr tė vazhduar tek faqja kryesore » |
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
