| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Mbi ngjarjet qė bėnė histori... |
| Postuar mė datėn: 2008-03-30 13:26:47 nga admin1 :: Kategoria: Histori |
| » Opcionet për artikullin |
|
Mendime, pėrjetime e dėshmi
Shkruan: Gjeneral, Veli LLAKAJ
PJESA E DYTĖ
Kushtet e bashkimit
Nė "Bashkimin Vullnetar tė Shoqatave Atdhetare Shqiptare"bėjnė pjesė shoqatat joqeveritare dhe tė pavarura nga subjekte tė ndryeshme partiake, tė cilat, nė programet e tyre kanė nė themel mbrojtjen e vlerave morale e atdhetare si dhe bazė ideologjike Shqiptarizmėn, qė punojne e luftojne pėr mbrojtjen e trasmetimin e kėtyre vlerave vitale tė popullit tonė nė shekuj, nė brezat e ardhshėm. Bashkimi ėshtė njė organizėm provizor, bashkėudhėtar i periudhės sė rėndė dhe i provės sė madhe qė po kalon vėndi ynė dhe ēėshtja jonė kombėtare. Bashkimi ose largimi i shoqatave nė tė ėshtė i lirė, mbi baza vullnetare dhe pėr aq sa, sejcila shoqatė e shikon tė nevojshme dhe tė frytėshme bashkepunimin.
"Bashkimi Vullnetar i Shoqatave Atdhetare Shqiptare", nuk u kundėrvihet dhe as zevendėson subjektet e ndryeshme politike dhe aq mė tepėr institucionet e ndryeshme qeveritare. Ėshtė i hapur pėr njė bashkeveprim tė ngushtė nė tė mirė tė ngritjes nė njė shkallė mė tė lartė frymėn luftarake dhe tė mobilizimit tė popullit shqiptar nė mbrojtje tė Atdheut dhe tė ēėshtjes sonė kombėtare.
Organet drejtuese: ( nuk po i trajtoj)
Detyrat kryesore tė Shoqatave (nuk po i trajtoj)
Masat organizative: (nuk po i trajtoj)
Nė njė konsultė tė pėrbashkėt me kėto shoqata nė bazė tė kėtij matėriali u ra dakord qė tė bashkohemi e tė dalim me njė qėndrim tė pėrbashkėt pėr ēlirimin e Kosovės dhe ardhmėrine e saj. Nė kėtė bashkim me njė pėrfaqėsi tė zgjedhur nga pėrbėrja e kėtyre shoqatave, kėrkuam dhe njė mirėkuptim jo vetėm me shoqata tė tjera, por edhe me parti politike qė mund tė na mbėshtesnin, por pa hyrė nė punėt dhe kopetencat e shoqatave.
Pėr kėtė bėmė njė takim dhe kėrkuam edhe bashkimin e shoqatės sė intelektualeve shqiptare, kryetar i sė cilės ishte profesori i nderuar Dhimitėr Shuturiqi .i cili ishte dhe antar i kryesisė sė partisė sė Unitetit Kombėtar me kryetar shokun Idajet Beqiri. Nė takimin qė patėm me Idajetin ja shfaqėm kėtė mendim, dhe ai e pranoi me shumė kėnaqėsi, ku ngarkoi prof. Hulusi Hakon qė tė merrej njė takim me Shokun Dhimitėr. Nė kėtė takim mora pjesė unė (Veli Llakaj) dhe prof. Hulusiu. Unė i shtrova pėr diskutim kėtė problem madhor dhe paraprakisht i paraqita edhe programin qė kishim parashikuar si grup shoqatash. Ai u prononcua me njė herė, por edhe sygjeroi qė kėtė takim dhe fjalėn e hapjes ta bėnte ai (Dhimitri), matėrialin apo raportin nė emėr tė shoqatave ta mbaja unė ( Veliu), si kryetar i shoqatės antifashiste. Pastaj tė bėheshin diskutime e propozime pėr mbarvajtjen e mė tejshme tė veprimtarisė atdhetare, qė ishte plotėsisht brėnda parametrave qė kishte miratuar dhe grupi pėrfaqėsues i shoqatave.
Kėtė problem e paraqitėm nė pėrfaqėsine e shoqatave dhe nė tė njėjtėn kohė te partia e Unitetit Kombėtar ku edhe ajo tė kishte njė mbėshtetje kryesore nė fuksion tė kėtij misioni tė kėtyre shoqatave. Por Idajet Beqiri si njeri me smirė tė sėmur karrieriste, qė mori angazhim tė pėrgatiste ftesat dhe tė siguronte vėndin e mbledhjes qė ishte caktuar data, ora dhe vėndi nė Muzeun Historik Kombėtar. Mbrapa shpinės sė kėsaj pėrfaqėsie kishte vendosur nė Ftesė, qė mbledhjen ta hapte Prof. Dhimitri, por fjalėne rastit dhe sipėrmarrjen e kėsaj nisme ta bėnte ai nė emėr tė PUK, pra kėto merita tė pa merituara apo tė pa menduara ti takonin atij. Ftesa ishte formuluar nga pėrfaqėsia e shoqatve dhe ju dhanė Idajetit pėr ti pėrgatitur. Idajeti gjithashtu mori pėrsipėr qė gjithė pėrfaqėsite diplomatike tė akredituara nė Tiranė ti njoftone ai nėpėrmjet personit protokollar tė Partisė. Kur morėm ftesėn dhe pame kėtė "puē" pabesie menjehere shkuam bashkė me shokėt Zydi Kroi dhe Xhemil Ēeli e i tham zotit Idajet se nuk do tė bėhej ashtu siē kishte parashikuar ai nė ftesė, por siē ishte vendosur nga pėrfaqėsite e shoqatave. Ai nuk pranoi dhe lajmėroi tė gjithė pėrfaqėsit e ambasadave tė akreditura nė Tiranė qė i kishin marrė ftesat se ky takim anullohej, ja ēfare ėshtė mėndjemadhėsia e njė kapadaie pėr ēėshtjen kombėtare shqiptare.
Kjo mbledhje u bė disa ditė mė vonė, pra jo mė 23 prill, por mė 8 qershor takim qė dolli mjaftė mirė . Nė kėtė mbledhje nuk muarėn pjesė as Komiteti Kombėtar i Veteraneve, si duket dhe ata pėr mėndje madhėsi si "baballarėt e kombi" si duket qė pse tė mos ishin kėta tė parėt por dikush tjetėr, edhe kjo ėshtė njė mėndjemadhėsi e tepruar dhe pariēo tė disa qė e quajėn veten koka zeusi. Nė kėtė takim mori pjesė dhe profesori i nderuar Dhimitėr Shuteriqi, i cili edhe diskutoi nė kėtė takim.
Raporti i paraqitur nė tubimin pėr Kosovėn
Raporti nė emėr tė grupimit tė shoqatave u mbajtė nga Veli Llakaj .
Tė nderuar pjesmarrės !
Grupi organizator i shoqatave atdhetare mė ka ngarkuar mua tė flas nė kėtė mbledhje tė rėndėsishme "Bashkohemi pėr lirin dhe pavarėsinė e Kosovės". E kam pėr nder tė flas nė emėr tė kėtyre shoqatave. Nė kėtė takim na nderojne me pjesmarrjen e tyre personalitete tė larta tė fushave tė ndryeshme, si dhe nga akademia e shkencave, nga komiteti Shqiptar i Helsinkit, tė rinj e tė reja nga Tirana dhe Prishtina, miq e dashamirės. I falnderojme tė gjithė pėr pjesmarrjen e tyre.
Tė nderuar pjesmarrės !
Nė luftėn heroike pėr lirine e pavarėsinė e Kosovės, gjatė kėsaj kohe nė luftė kundėr bishės barbare tė Sllabodan Misholleviqit, kanė dhėnė jetėn nė fushėn e betejės pėr tė mos vdekur kurrė shumė kuadro e luftėtar tė lirisė.
Ju ftoi tė mbajėm njė minut heshtje
Lavdi kujtimit tė tyre.
Nisma e marrė "Bashkohemi pėr lirin e pavarėsinė e Kosovės", na lindi nga ndjenja morale e njerzore- atdhedashuria-patriotizmi-nacionalizmi-internacionalizmi, dhe i futemi kėsaj lėvizje, jo pėr fitime, por deri dhe sakrifikime pėr tė fituar luftėn, lirinė e pavarėsinė e Kosovės. Kontributi ynė do tė jetė nė sensibilizimin e opinionit mbarėshqiptar, kombėtar e mė gjerė, se Shqipėria ka dinjitet, seriozitet, burra tė zot, trima e tė mėnēur, atdhetare, qė dinė tė qeverisin, dinė tė meren vesh, dinė tė menaxhojne, dinė tė mbrojne vlerat historike-kulturore tė kombit tė tyre. Dinė tė bėjėn politikė e diplomaci, dinė tė presin me bujarinė e tyre vėllezėrit e njė gjaku, por dinė edhe tė organizohen e tė fitojne mbi ēdo padrejtėsi.
Shqipėria, atdheu ynė i dashur dhe i pafat, i cili ka shkruar faqe tė lavdishme nė historinė e kombeve, nuk e ka duruar kurrė pushtimin e tė huajve, e aq mė pak atė sllav. Populli shqiptar e ka shumė tė zhvilluar ndjenjėn e antifashizmit dhe kėtė e ka dėshmuar qartė gjatė tėrė historisė sė tij mijėra vjeēare, qė nga periudha skėnderbejane, e rilindasve tanė, e vullnetarėve tė Luftės sė Spanjės e deri te Lufta antifashiste nacionalēlirimtare.
Pėrvoja historike e popullit tonė ka treguar e tregon se populli shqiptar e prijėsat e tij, nė udhėkryqet e historisė sė ēėshtjes sonė kombėtare e tė ardhmes sė saj sikundėr kjo e sotmja, ka ditur dhe ia ka arritur tė lėrė mėnjanė mėritė, dasitė e deri tek armiqėsite pėr tu bashkuar e luftuar sėtoku nė mbrojtjen e trojeve shqiptare, tė nderit e dinjitetit kombėtar dhe vatrave familjare nga pushtuesit e huaj. Me tė njėjtėn forcė tė shpirtit dhe tė veprimit ne duhet ti tregojme botės perndimore se pėr tė mbijetuar dimė jo vetėm tė presim bujarisht, por edhe tė bashkohemi dhe tė jemi tė gatshėm tė flijojme edhe jetėn nė mbrojtje tė lirisė, pavarėsisė dhe ēlirimit tė trojeve tona. Jo me fjalė, por sidomos me vepra ne duhet ta bindim botėn se ashtu si luftėrat heroike tė UĒK-sė, edhe ne do tė jemi ushtarė nė llogore pėr mbrojtjen e integritetit tokėsor tė RSH., por edhe pėr ēlirimin e Kosovės, ku shumė kuadro e ushtarė tė thjeshtė e kanė shprehur kėtė dėshirė, dhe shumė prej tyrė janė nė ballė tė luftimeve me UĒK-nė.
Nė ditėt tona kur rreziqet pėr fatet e kombit e tė atdheut, por edhe shanset pėr fitore janė mė tė mėdha se kurrė, vetėm shpirti luftarak atdhetar deri nė vetsakrifikim, mund ti presin rrugėn sė keqes dhe mundėsinė ta kthejėm nė fitore. Kemi mendimin se subjektet politike shqiptare kėtej e matan "kufirit" nė kėto caste kritike tė papėrsėritshme qė po kalojme, duhet t'i lėnė ndasitė e mėritė e tė bashkohen me tė vetmen alternativė: Mbėshtetjen e fuqishme UĒK-sė pėr ēlirimin e Kosovės dhe zgjidhjen e ēėshtjes Kombėtare Shqiptare. Kjo do tė bėjė qė tė jemi njė partner dinjitoz i NATO-s si krah i armatosur i saj. Do tė ishte nė tė mirėn e Kosovės dhe tė kombit qė gjithė shqiptarėt nga Kosova kudo qė janė nė diasporė ti lėnė mėnjan ndarjet e pikpamjet qė partitė, klubet, vatrat, shoqatat e organizatat e ndryeshme nė situatėn aktuale politiko-ushtaarke o sot o kurrė Kosovė e lirė dhe e pavarur tė bashkohen nė "Lobin" shqiptar ose me njė shoqatė kushtrimi i lirisė deri nė ēlirimin e Kosovės.
Gjithashtu mjetet e informacionit elektronik e tė shkruara ti shėrbejnė mė mirė se deri tani ēėshtjes sonė kombėtare duke hapur ekranet apo faqet e gazetave mė shumė pėr tė kaluarėn luftarake tė popullit tonė, jehonė mė tė gjerė vlerave morale e atdhetare qė shprehen nė veprimtarinė e pėrditshme nė radhė tė parė pėr luftėn e UĒK-sė dhe atyre njerzve qė shkojne vullnetar nė radhėt e asj, tė ndodhen telekronistė e gazetarė nė frontin e luftės ashtu siē bėjne shumė agjensi tė botės. Motoja jonė ėshtė- Nderi e Lavdia i pėrkasin UĒK-sė, prandaj tė gjithė nė pėrkrahje e nė ndihmė tė saj.
Pėrfitojme nga ky takim tė pėrshėndesim burrat e mėdhenj tė shtetit Klinton, Bler, Shreder, Dalema, Anan, gjeneralin Klark dhe gjithė organizmat e drejtuar prej tyre pėr ndihmėn qė po i japin kombit shqiptar dhe i bėjme thirrje SHBA-sė e NATO-s qė tė vazhdojnė me intesitet mė tė lartė bombardimet dhe tė fillojė sa mė shpejtė ndėrhyrja nga toka.
Pėrvoja jonė historike na thėrret: bujar- burrėror- shtetarė- kombas- Besa- besė- hajde tė lidhim besė.
Ju falnderoj pėr vėmėndjen.
Shėnim: njė ndihmesė tė madhe kanė dhėnė nė kėtė ēėshtje tė gjitha shoqatat pa pėrjashtim, por do tė veēoja atė tė ushtarakeve me nė krye shokun Zydi Kroi, tė Rėnėt ė Kombit me shokun e veteranin e nderuar Resul Bedo, Labėria me udhėheqėsin e asaj kohe tė pėrkushtuarin Xheli Ēeli.
Nė Divizioni e Kėmbėsorisė sė Kukėsit, mars 1999
Nga Ministria e Mbrojtjes lajmėrohem se tė nesėrmen duhej tė isha para ministrisė, mbasi me njė grup shokėsh ish oficerė madhor tė ushtrisė do tė shkonim nė divizionin e Kukėsit i cili ishte nė vijėn e frontit tė luftės me Kosovėn, dhe mundet nga momenti nė moment nė kushte tė caktuar tė favorshme tė njė situate, forcat serbe duke ndjekur luftėtarėt e UĒK-sė mund tė kalonin e tė preknin kufirin tone nė drejtimin: Gjakovė-Tropojė-Has, dhe ne drejtimin Prizren-Kukės. Siē na thanė, ne me eksperiencėn tonė duhej tė ndihmonim kuadrat , ushtarėt dhe gjithė popullsinė e zonės kufitare, pėr tė patur njė moral tė lartė nė kėto ēaste, por edhe pėr ndihmė konkrete kuadrove tė brigadave dhe tė divizionit.
Nė pėrberjen e kėtij grupi ishin me tė vėrtetė kuadro me eksperiencė, por edhe kuadro drejtues tė njėsive operative dhe tė udhėhjeqjes sė ministrisė sė mbrojtjes e tash nė pension. Kjo thirrje ishte normale nga titullari i ministrise zoti Luan Hajdaraga. Na ndau politika e mbrapshtė shqiptare qė ėshtė politikė partiake e jo aspak kombėtare, por kuadrot e larta ushtaarke tė saj nuk i ndau aspak ideali kombėtar i popullit shqiptar i ndarė nė parcela tė ndryeshme partiake. Nė kėtė grup bėnin pjesė kėto kuadro tė larta tė Ushtrisė shqiptare me bindje tė ndryeshme partiake:
1-Gjeneralleitnat Sadik Bekteshi Hero i popullit, ish drejtor politik i ushtrisė;
2-gjeneralleitnant Rahman Pėrllaku Hero i popullit ish zvėndės Shef i Shtabit tė Pėrgjithshėm tė Ushtrirsė;
3-gjeneralmajor Halim Ramohito ish zvėndės drejtor politik i ushtrisė;
4-gjeneralmajor Muharrem Kokomani ish drejtor drejtorie nė ministrinė e mbrojtjes;
5- gjeneralmajor(admiral) Zeqiro Mero ish zvėndės drejtor politik i ushtrisė;
6- gjeneralmajor Thoma Xhixho ish komandant i akademisė ushtarake;
7- gjeneralmajor Sejdi Avdia ish komisar i Mbrojtjes kundėr ajrore tė Shtetit;
8- kolonel Enver Begeja ish komandant i shkollės sė bashkuar tė oficerave;
9- kolnel Adnan Qatipi ish drejtor drejtorie nė ministrinė e mbrojtjes;
10-kolnel Qamil Poda ish komandant i Ftotės Luftarako-Detare;
11- Kolonel Kapo Kapaj ish drejtor i mbrojtjes civile tė Republikės;
12- kolonel Nikollaq Sallabanda ish drejtor drejtorie nė ministrinė e mbrojtjes popullore.
Kuadro tė larta tė Ushtrisė por pa grada tė asaj kohe ishin:
1- Veli Llakaj ish Shef i Shtabit tė Pėrgjithshėm tė Ushtrisė;
2- 2-Tefik Ruēi ish komandant korpusi;
3- 3-Muharrem Mulgeci ish komandant korpusi;
4- 4- Gjergj Titani ish shef shtabi korpusi;
5- 5- Nexhmedin Mezenxhiu ish komisar divizioni;
6- 6- Faiko Zaimi ish kuadėr i lartė prapavije; grupi shoqėrohej nga kolonel Sali Onuzi ish- shefi i departamentit tė veteranėve nė ministrine e mbrojtjes.
Kėto kuadro me gjithė moshėn e thyer dhe kushtet atmosferike jo tė pėrshtatshme, kėtė kėrkesė e mirėpritėn me kėnaqėsin mė tė madhe. Nisja u bė me mikrobuzat e ministrisė, por kishte edhe njė veturė ku udhėtuan mė tė moshuarit si Sadik Bekteshi, Rahman Pėrllaku dhe ndonjė tjetėr.Pushimi dhe drekosja u bė nė njė nga lokalet e Fushė-Arrėzit.
Nė Kolosoian pranė Kukėsit, na prisnin njė grup kuadrosh tė divizionit me nė krye gjenaralbrigade Kudusi Lame. Ai na urojė mirėseardhjen me njė kėnaqėsi tė jashtėzakonshme, por sigurisht dhe nė kushtet e ipresionimit se kishte tė bėnte me njė grup kuadrosh tė larta tė ish- ushtrisė shqiptare, impresionim tė cilin ai e shfaqi dhe vetė kur e bėri kėtė prezantim. Sistemimi pėr pushim dhe ngrėnie ishte siguruar nė hotel "Gjallica", kushtet shumė tė mira.
Tė nesėrmen shkuam nė komandėn e divizionit, ku gjenaral Kudisiu na njohi me situatėn nė kėtė rreth dhe mė gjerė, po kėshtu dhe pėr masat e marra dhe gadishmėrin e njėsisė qė drejton. Gjthashtu me anėn e njė filmimi mjaftė tė mirė na ekspozoi dhe shkatėrrimin qė kish pėsuar ushtria nė vitinn e Zi 1997 dhe ringritjen qė ishte bėrė po thuaj brėnda njė periudhe tė shkurtė dhe tash situate dukej normale. Shokėt e shtabit raportuan pėr sektorėt e tyre, dhe pas kėsaj ekspozeje shkuam nė Bicaj ku ishin edhe tė pėrqėndruara forcat e kėtij divizioni.
Nė pėrgjithsi kishte njė sistemim tė mirė pėr ato situata, por edhe pėr aq sa kishin mundur shokėt tė vinin gjithēka nė parametrat e caktuar. Nuk na erdhi mirė qė gjithė repartet ishin pėrqėnruar nė njė rajon tė vetėm pėr gjithė llojet e armėve e tė shėrbimeve. Duhej tė ishin mė tė shpėrndara, disa edhe tė strehuara nė sistem tunnel siē mund tė ishte artileria, dhe sa mė pranė detyrės luftarake.
Pra grupet e artilerise e sidomos 122 m/mm duhej tė ishte nė Bardhoc apo edhe repartet e tjera. Verejtjen e parė e bėri gjenaralmajor Muharrem Kokomani, pra njė ndėrhyrje me vėnd. U dhanė dhe shumė ide e mendime si pėr vendosjen e trupave ashtu dhe pėr njė mirėmbajtje tė rajonit tė disllokimit tė kėsaj njėsie nga ato matėrjale tė shkatėrruara nė mėnyrėn mė barbare nė vitin 1997, sidomos ato xheniere etj.
Mbas kėsaj u njohėm mė nga afėr me situatėn nė rajonin e Qafė Morinės,ku nga mund tė orientoheshim mė mirė pėr kėtė drejtim, pra Prizren-Kukės, ēdo gjė na u duk normale deri kėtu. Lėvizje kishte mjaftė dhe nga kuadro e luftėtare tė UĒK-sė qė vinin e shkonin e merrnin takime e udhezime ushtarake nga gjeneral Kudusiu, dhe pėr kėtė na erdhi mjaftė mirė.
Mbas kėsaj tė nesėrmen shkuam dhe nė Has nė kėtė njėsi, jo shumė tė organizuar e tė mobilizuar, se edhe kushtet ishin jo normale, por edhe vet organizimi i punes si duket ēalonte shumė. Na ra nė sy se edhe komanda e brigadės nuk ishte nė lartėsin e duhur, por edhe komanda te shkallėve tė tjera mungonin. Gadishmėria e popullit tė zonės ishte mjaftė e mirė, dhe pothuajse tė shumtit ishin tė armatosur e nė ruajtje tė kufirit shtetrore nga ēdo e papritur nga ushtria serbe. Shumė nga shokėt dhanė intervista tė ndryeshme si nė radio dhe televizionin lokal tė Kukėsit, tė cilėt folen pėr situatėn e krijuar nga klika e Milloshoviēit, traditat luftaarke e patriotike tė popullit tonė, luftėrat e bėra dhe fitoret e tyre etj. Tė gjitha kėto ishin tepėr optimiste dhe shpresėdhėnėse jo vetėm pėr popullsinė dhe ushtrinė e zonės tonė kufitare, por edhe pėr vėllėzėrit tanė nė Kosovė e mė gjerė se thirrjet ishte tė forta dhe tepėr tė bėsueshme se ne jemi nė rrugė tė drejtė dhe do tė fitojmė
.
Nė Has u bė njė takim me ushtarėt dhe kuadrot e saj, por shumė shkurt dhe sa mė pak folės nga tė vajturit e qėndrės, kurse nė kinema Kukėsi u bė njė mbledhje e zgjeruar me kuadro, ushtarė dhe pjesmarrės nga pushteti vėndor. Nė kėtė takim qė e hapi dhe foli komandanti i divizionit gjenerak brigade Kudusi Lama, i cili falenderoi shokėt e ardhur nga ministria e mbrojtjes pėr ndihmėn qė dhanė, kryesisht me mendime konstruktive nė drejtimin tė pėrmirėsimit tė punėve nė kėtė division etj.
Pastaj folen me radhė edhe shokė tė tjerė si Rahman Pėrllaku, Sadik Bekteshi, Halim Ramohito, Qamil Poda, Kapo Kapaj, Nikollaq Sallabanda etj. Nė kėtė takim nuk fola as unė as Muharrem Mulgeci, as Tefik Ruēi.
Dua tė shtoj se tė gjithė shokėt qė folen, ngritėn probleme mjaftė mirė, por do kisha mendimin se ata qė duhej tė flisnin e qė e njihnin mė mirė gjėndjen si tė anės ushtarake ashtu dhe asaj luftaarke e mund tė jepnin mendime shumė tė sakta e tė bazuar do tė ishin nė radhė tė parė Tefik Ruēi i cili para disa viteve kishte qėnė shef shtabi korpusi, po kėshtu kohėt po thuaj tė fundit ish komandanti i korpusit Muharrem Mulgeci. Po pse nuk folen ?!
Ja pse, sepse ishte bėrė njė listė nuk di se nga kush, por mendoj nga Qamil Poda, dhe ne tė tjerėt nuk mund tė ngriteshim, ashtu siē bėri njė herė Tefik Ruēi i cili megjithese nuk ia dhanė fjalėn u ngrit vet e foli shumė mirė, se ai me pėrjashtim tė Rahman Pėrllakut ishte mė kopetent nga ana ushtarake se cilido nga ata qė e drejtonin kėtė mbledhje si mbledhje partie !
Unė zakonisht nuk paraflas pa letėr se ato fjalė i merr era, por isha pėrgatitur bashkė me shokun Muharrem Mulgeci me shkrim .Ja ēfare kisha parashikuar tė flisja:
Tė dashur vėllėzėr kolegė,
Ushtria u shkatėrrua, pėr tu shkatėrruar shteti, kjo ishte sa e dėmshme e dhimshme aq dhe e rrezikshme-barbare, amiqėsore dhe fashistė nga ata qė e sollėn kėtė situatė tė majtė ose tė djathtė. Por po tė ketė vullnet, dashuri, patriotizėm, pėrkushtim dhe atdhetarizėm ajo ringrihet, dhe kėtė shėmbull e shikojme kėtu nė divizionin tuaj qė posa e tha zoti Kudusi, por ashtu siē e pamė edhe vet nė terren e kudo ishte bėrė maksimalja e mundėshme, pėr ta vėnė kėtė njėsi nė gadishmėri tė plotė, jo nė letėr por konkretisht nė fushat e stėrvitjes, nė Qėndrat e zjarrit, pozicionet e zjarrit, ne gadishmėrine e luftėtarėve pėr tė hapur zjarr nga momenti nė moment nė rast se do ta kėrkoi situata.
Ne si ushtarake, nuk jemi asnjėherė tė kėnaqur nga puna qė bėjme se kėshtu e kėrkojne situatat e detyrat e mbrojtjes sė vėndit, kėshtu e kėrkojne interesat e atdheut e tė kombit. Personalisht si tė gjithė shokėt e ardhur falnderoj komandėn dhe shtabin e divizionit tė brigadės dhe gjithė komandat e rangjeve tė tjerė , si dhe gjithė efektivin e divizionit. Po kėshtu edhe shokėt e pushtetit vėndor qė janė jo vetėm tė prekupuar, por edhe nė gadishmėri luftarake, dhe kėtu para jush hedh poshtė me neveri deklaratat e papėrgjegjshme tė kujdo deputeti-qeveritari apo partie politike qė thane se divizioni i Kukėsit ėshtė jashtė gadishmėrie! Kėta nuk janė gjė tjetėr veēse renegatė tė popullit tė tyre dhe bashkepunėtore tė Millosheviēit dhe janė injorante ushtarake qė ofendojne kuadrot e mrekullueshme, gjithė efektivin e ushtrisė dhe nė veēanti popullin e Kukėsit.
Ju them, mos u trėmbni as pak ashtu siē dėgjuam kudo pėr vendosmėrine e tyre se edhe milloshevianėt e dinė mirė forcėn e ushtirisė sonė, trimėrine, heroizmin e vetmohimin e popullit tė Kukėsit, Hasit e Tropojės. I dinė mirė Baca Bajramėt e Baca Mic Sokolėt, prandaj ju marrin tė keqen e jo ju sulmojne. Pėrveē trimėrisė, atdhedashurisė, guximit qė nuk diskutohen e janė primare, ne kemi dhe njė avantazh tjetėr qė nė gjuhėn tonė ushtarake thuhet faktori i dytė qė ėshtė fortifikimi. Historikisht dihet qė turqit sulmuan Krujėn e Skėnderbeut mė 1450 me 100.000 forca, kundrejt 1500 vetave qė kishte Skėnderbeu, pra njė raport forcash 1:67 nė favor tė turqve
Ne kemi njė fortifikim bashkkohor nga mė te fuqishmit deri mė sot, ne sa dimė nė gjithė luftėrat e tjera botrore qė janė zhvilluar. Fortifikimi nė drejtimin tuaj ka 80-117 objekte fortifikuese pėr kilometėr front nga 32 objekte qė ka patur vija e fortifikuar Xing-Frig qė shtrihej nė 500 km. gjatėsi Gjermani-Holandė-Francė
..
Historia e LANĒL e popullit tone tregoi se shqipėria nė 28.000 km2 e pagoi me 28.000 dėshmore, pasi nė tėrritorin e Shqipėrisė u futėn 15 divizione me 700.000 forca dhe u asgjesuan 70.000 , pra 1o% e tyre.
Prandaj njė sulm eventual i Serbisė do tė jetė shumė i rrezikshėm kundėr Shqipėrisė, se ai do tė ndeshet nė fortifikimin e trimėrinė e ushtrisė shqiptare, do tė ndodhet nėn zjarrin vdekje prurės nga shpina tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, pra i rrethuar dhe i detyruar tė asgjesohet pėrfundimisht, dhe ushtria e Sllabodanit do tė kthehet nė kufoma, ku edhe do tė ngelet nė histori e nė hartat pėrkatėse te varret e sebėve siē quhen aktualisht sot nė Shqipėri varret e grekėve
Vėllėzėr oficerė e ushtarė ,
Ju nuk jeni vetėm, me ju ėshtė gjithė Shqipėria dhe do tė ngelet jo legjendė, por realitet i gjallė kėnga vlonjate se :
" ėshtė e jona shqipėria, nuk lėshojme , asnjė pėllėmbė,
ja do ta gėzojme vet; ja do shuhemi tė tėrė"
Ne do tė jemi ushtarė tė njė llogoreje me JU.
Mbas disa ditėsh mbas kthimit na ftoi ministri Luan Hajdaraga pėr tu njohur me pėrshtypjet tona nė atė drejtim. Edhe kėtu si kudo "kokat"kishin parashikuar se kush do tė fliste dhe kėshtu filloi protokolli. Por ky protocol u prish dhe unė edhe me shtytjen e shokut Muharrem Mulgeci i ngrita e diskutova, se edhe isha pergatitur me shkrim, pra e lexova, po jo si nė Kukės , por si tek ministry. Pra kėtu mė hapur pėr sukset qė ishin arritur, por edhe pėr mangėsite si tė komandės sė divizionit e tė vartėsve tė tij , por tė veēantė tė Ministrisė sė Mbrojtjes e nė veēanti tė Shtabit tė Pėrgjithshėm. Ku ngrita:
Puna ka filluar mirė, ka masa qė duhet ti pėrgjigjen situatės, por ėshtė e pafalshmne ndihmna dhe idiferenca e ministrisė dhe Shtabit tė Pėrgjithshėm se pse nė Kukės nuk ka njė grup operativ pėr ndjekjen e situatės dhe ndihmėn efikase komandės, nuk ka sistem lajmėrimi, nuk ka norma tė caktuara tė mobilizimit,nuk ka ndėrlidhje as nėntoksore siē ka qėnė, por as ajrore etj. Nuk janė pastruar e sistemuar QAZ e PZ repartet e artilerise nuk janesa mė afėr detyrave luftarake, strehimet e popullatės janė nė gjėndje shumė tė keqe, furnizimet pėr njė periudhė tė gjatė nė rast tė njė situate tė ndėrlikuar jane te pamjaftueshme, bashkpunimi i organeve tė pushtetit nuk ėshte nė lartėsine e duhur
.etj. Shokėve u erdhi edhe mirė edhe keq, disa mendinin se pse duhet ti numeroj te gjithė kėto mangėsi ...
Tė bashkuar- tė ndarė- tė bashkuar, pėrsėri tė ndarė e tė pėrēarė
Dihet se bashkimi ėshtė politik, ekonomik dhe ushtarak pėr interesat kombėtare, pėr njė qėllim, pėr njė lidhje tė fortė, pėr njė ēėshtje tė pėrbashkėt. Gjatė luftės antifashiste Nacionalēlirimtare popullin shqiptare e bashko ideali kombėtar qė ishte qėllimi mė i lartė ku mbėshteteshin bindjet dhe piksynimet kryesore tė dėshirave, veprimtarisė dhe pėrpjekjeve tė pėrbashkėta. Qėllimi ishte lufta pakopromis i veteive dhe vyrtyteve mė tė pėrsosura deri nė flijimin e jetės.
Tė gjithė u bashkuan nėn flamurin Kuq e Zi, qė pėrcaktoheshin idealet themelore, qė i frymėzuan, nė rrugėn duhej ndjekur, ishte pikėrisht ideal i lartė frymėzues, ishte ndjenja vetjake e pėrgjegjėsite morale. Ishte ndėrgjegja e plotė pėr tė kuptuar mirė se ēfarė po bėnin nė sakrificėn e jetės, ishte ndėrgjegja e qartė dhe e vetėdijshme, qė kryhej me zell e ndershmėri detyrėn ndaj atdheut e kombit.
Me kėtė ideal u luftua dhe u punua njė jetė e tėrė prej 50 vjetėsh nė inters tė atdheut e kombit, pavarėsisht nga mangėsitė e sistemit tė asaj kohe qė sot quhet "diktaturė" dhe jo shtet ligjor. Pra vet ligji nė zbatimin e tij me korrektėsi ėshtė diktaturė, sepse vetėm nė emer tė tij dėnohesh me pushkatim, me varje nė litar ose me burgim etj. Por tė mos harrojėm se edhe gjatė luftės ka aptur njė ndarje nė partizane e ballistė tė cilėt bashkpunuan me okupatorin kundėr ēlirimit tė Shqipėrisė.
Me krijimin e proceseve demokratike dhe ndryshimin e sistemit nga socialist nė capitalist, filluan edhe ndarjet e ideve, mendimeve e qėndrimeve, jo vetėm kundėr padrejtėsive e gabimeve qė mund dhe ishin bėrė, por mendoj mė shumė pėr pėrfitime personale se sa atdhetare e kombėtare. Kjo shkėputje dhe kundėrvėnie e dy e mė shumė politikave qė krijohet pėr shkakė tė bindjeve, tė qėndrimeve tė kundėrta, pra pėrēarje me njėri tjetrin.
Nė aspektin e ndarjes ka shumė fenomene negative qė influencojne.
Gjėja mė e keqe ėshtė se ndarja nuk ėshtė pasuri, pronė, nuk ėshtė arkė, nuk eshte interesi historiko-kombėtar.
Ka filluar njė luftė e shfrenuar kundėr "komunizmit"e pro ballizmit. Rrenegatė tė tillė janė antishqiptar, antikombėtar, sepse Lufta Antifashiste Nacionalēlirimtare i bashkoi pėr tė luftuar tė huajėt, pushtuesit e tradhėtarėt e vėndit qė bashkpunuan me ta. Lufta Antifashiste Nacionalēlirimtare dihet qė u udhėhoq nga Partia Komuniste Shqiptare me Enver Hoxhėn nė krye e mė vonė si komisar e komanadant i Ushtrisė , kryeministėr e deri nė udhehqės absolut kryesor i shtetit shqiptar pėr gati 50 vjet, kėtė nuk mund ta mohojė askush.
Sigurisht nė punėn e tij tė gjatė e tepėr tė vėshtirė janė bėrė dhe gabime. Kėto pluse e minuse duhet ti bėjne historianėt e paanshėm, dhe me siguri nė tė artdhmen do ta bėjne. Ata luftėtarė qė u rradhitėn nė Ushtrinė Nacionalēlirimtare Shqiptare luftuan, derdhėn gjakun rrėke, nuk u vranė pėr Enver Hoxhėn por, pėr atdhe, pėr popull e pėr komb.
Ata ishin tė bashkuar nė atė kohė tė vėshtirė, dhe ashtu duhet tė ngelen pėr atė luftė heroike qė bėnė deri nė fund tė bashkuar, pėr idealet e asj dhe ta mbyllin jetėn e tyre me nder, si luftėtar atdhetar e jo si renegatė.
Politika ka punėn e saj, ajo kėrkon pushtet, politik, ekonomik e shtetror, kėrkon tė pasurohet nė kurriz tė kėtij populli, se kapitalizmi kėtė ka nė bazėn e vet. Po ideali kombėtar pėr hir tė politikės sė mbrapėsht tė dikujt nuk tradhėtohet, ai mbahet dhe forcohet gjithmon nė iteres tė tij. Njerzit qė bėnė luftėn dhe dolen fitimtar mbi okupatorin nazifashist, u organizuan nė njė organizėm shumė kuptimplotė qė quhet Komiteti Kombėtar i Veteranėve tė Luftės Antifashiste tė Popullit Shqiptar. Ky organizėm pėr ta duhet tė jetė i shėnjtė, kjo duhet te jete partia e parė e tyre, tė tjerat duhet tė jenė sekondare para saj, se ky ėshtė vend i tyre, ky ėshtė ideal i tyre, ky ėshtė nderi dhe krenaria e tyre.
Janė disa komitete tė Veteranėve tė Luftės, janė disa shoqata tė dėshmorėve tė kombit e tė rėnėve tė tjerė, dikush i mbronė ashtu siē i takon idealet e luftės dhe tė tė rėnėve tė kombit , dikush sipas oreksit apo pėrkatėsisė partiake, dikush i nderon , dikush i tradhėton, kjo ėshtė jo ndarje partiake, bindjesh politike, por ėshtė ndarje historike. Pra nė kėtė mėnyrė dhe historia ata breza qė bėnė luftėn dhe sot qėndrojne tė ndarė, historia nuk do ti nderoi , por do ti dėnoi dhe bile rėndė, se sollėn pėrēarjen. Po tė dėnoi histori nuk ka lum e pėrrua qė tė lanė, por do tė ngelesh si qėni i ngordhur.
Sepse kėshtu siē po veprohet me shumė shoqata tė luftės qė aktivitetet i bėjne tė ndara dhe kur ftojne njėra tjetrėn, ato qė e marrin kėtė guxim nuk shkojne nė aktivitetin e tyre, deri te pėrkujtimi i tė rėnėve tė kombit nė ditėn e dėshmorėve mė 5 maj. Poshtersia e disa "politikanve" antikombėtar arrine kulmin kur ditėn e pushtimit tė Shqipėrisė nga Italia fashiste ta quajne ditė tė dėshmorėve tė Kombit!
Po kur dhe pse janė ndarė disa shoqata atdhetare me njėra tjetrėn dhe kryesisht me atė qė duhej tė jenė mė tė bashkur se me ēdo organizėm tjetėr , pra me Komitetin kombėtar tė Veteranėve tė Luftės Antifashiste tė Popullit Shqiptar. Ndarja ka ardhur pėr qėndrime kombėtare apo personale. Kjo ndarje dhe pėrēarje ka ardhur kryesisht pėr qėndrime atdhetare e kombėtare dhe aspak pėr ēėshtje pesonale tė njėrit apo tjetrit person kushdoqoftė ky.
Sė pari - ndarja erdhi pėr qėndrimin lidhur me Ushtrinė Ēlirimtare tė Kosovės (UĒK-nė), siē ėshtė trajtur dhe mė lartė se nuk po bashkohem me nje grupim shoqatash atdhetare se nuk ėshtė prononcuar politika zyrtare shqiptare, kur dihet se kėto organizma janė jo partiake jo qeveritare.
Sė dyti - pėr njė vendim antikombėtar, antishqiptar, antihuman, anti luftės partizane, qė pushtuesit nazifashist sipas njė vendim tė qeverisė Meksi nė kohė e pushtetit nga PD dhe President Berisha, ishte njė marrėveshje mė ambasadėn gjermane qė nazistėt e vrarė nė Shqipėri tė kishin njė varrezė, dhe kjo ishte normale, por pa pėrcaktuar vėndin se ku.
Qeveria socilaiste e kryesuar nga Fatos Nano dhe Kryetar tė Bashkisė njė Edvin Raman nė marreveshje me njė elitė tė kryesisė sė veteraneve tė luftės dhe ambasadėn gjermane tė akredituar nė Tiranė na vendoskan qė kėto varreza tė vendosen nė Parkun Kombėtar tė Tiranės dhe mbi ish varrezat e dėshmorėve tė kombit shqiptar. Ku edhe tė na quheshin viktima e jo pushtues etj etj. A mund tė shkojme kėshtu tė bashkuar si antikombėtar apo eja tė bisedojme e tė pranojme secili mangėsite e tij?!
Komiteti Kombėtar i Veternėve tė Luftės arriti deri atje sa ata anetare tė Kryesisė qe e kundėrshtuan kėtė vendim i pėrjashtuan nga kryesia dhe nga komiteti. Sa keq pėr ata qė e bėnė kėtė veprim anti lufte, anti shqiptarizmi, antikombėtar. Shoqatat atdhetare pėr kėtė ēėshtje kapitale antihistorike tė popullit shqiptar u bashkuan 34 tė tilla dhe shumė veteranė tė luftės, shoqata e familje dėshmorėsh e heronjėsh dhe i kėrkuan Bashkisė sė Tiranės, Qeverisė, Parlamentit, Presidentit dhe organizmave tė tjera duke pėrfshirė dhe Komitetin Kombėtar tė Vetearnve qė tė bashkohen me shumicėn, por jo qė jo.
Sė treti - ky komitet tė njėjtėn gjė po bėnė dhe me Shoqatėn Kombėtare tė Ushtarakve nė Rezervė, Lirim e Pension. Ai nė kundėrshtim flagrant dhe pas asnjė vendim gjykate po rikrijon prane tij ,me qėllim pėrēarje, njė tė ashtu quajtur seksion tė pasardhėsėve me ushtarak, kur ata kanė organizmin e tyre tejet solid, me pėrmasa shumė mė tė fuqishėm sesa ky komitet dhe po mbrone me dinjitet Luftėn nacionalēlirimitare qė vet kėta tė ashtuquajtur Veterane, qė janė krye si koka Zeusi nuk po e mbrojne, por pėrkrazi po e denigrojne. Ejani ti shoshitim problemet se edhe shoqata Kombėtare e Ushtarakve ka kėrkuar njė ballafaqim me kryesinė e kėtij Komiteti, por shkuan vite dhe zeusėt nuk po binden tė ballafaqohen, se nuk kanė asnjė argument pėr ato qė po bjellin.
Pavarėsisht nga se ēfarė ėshtė bėrė, ejani ta bashkrendojme e tė bashkohemi se pėrndryeshe ju qė ju ėshtė pėrmėndur ose jo emri , por qe jeni deri nė kėtė kohė nė krye jeni fajtore para historise dhe ajo do tu mallkoi dhe dėnoi rėndė si pėrēarės.
Ēfarė kanė kėrkuar shoqatat atdhetare nga Kryesia e Komitetit Kombėtar tė Veteranėve tė Luftės
Po marrė vetėm njė shėmbull konkret pėr bashkepunim me kėtė organizatė.
KRYESISĖ SĖ KOMITETIT KOMBĖTAR TĖ VETERANĖVE TĖ LUFTĖS
ANTIFASHISTE NACIONALCLIRIMTARE TĖ POPULLIT SHQIPTAR.
Tė dashur shokė dhe miq !
Kohėt e fundit, dhėnia e lejes dhe veēanėrisht caktimi i vėndit nė Parkun e Madh Kombėtar tė Tiranės pėr bėrjen e varrezave dhe ngritjen e njė memoriali nė nderim tė ushtarakėve naziste gjermanė tė vrarė nė trojet tona, nė luftė me formacionet partizane tė Ushtrisė sonė nacionalēlirimtare, shėrbeu si shkak pėr diskutime e debate tė shumta, tė cilat shpesh kaluan edhe caqet e njė debate tė pakulturuar, duke dalė edhe nga shtrati i vet e duke kaluar dhe nė sulme pėrsonale. Me keqardhje kemi vrejtur e vėrejmė se debatet po hyjnė nė njė rrugė shterp dhe jashtė objektivit pėr tė cilin ai u hap.
Ne pėrfaqėsuesit e Shoqatave Atdhetare-Kulturore, nėnshkruese tė Kėrkesės tė datės 17 dhjetor 2001, dhe tė deklaratės sė datės 8 shkurt 2002 sikurse jemi shprehur edhe nė artikullin e botuar nė gazetėn "Antifashisti" Nr.2 (11 ), Prill 2002,
"Ēfarė kėrkojme", " le tė shprehemi njėzėri, publikisht, tė gjithė kundėr atij qė sot pėrbėn shqetėsimin themelor, mbarėkombėtar", dhe jo ashtu siē thuhet duke ia lėnė qeverisė e bashkisė tė vendosin si tė duan. Me ndenjėn e pėrgjegjėsisė morale para antarėve, simpatizantėve tė shoqatave tona dhe tė gjithė atyre qė i kanė tė shtrenjta idealet e epopesė sė lavdishme tė historisė shumėshekullore luftarake tė popullit tonė LANĒL, duke e vlerėsuar Organizatėn e Komitetit Kombėtar tė Veteranėve tė LANĒL., si pėrfaqėsuese e drejtpėrdrejtė e mbrojtjes sė kėtyre interesave, shoqėrisht e miqėsisht ju drejtohemi me sa mė poshtė:
1-Duke qėnė se nė rezultat tė kundėrveprimit tė gjerė nga sejcili sipas gjykimit dhe pozicionimit, si hap i parė u arrit pėr problemin qė debatojme tė merret vendimi nga ana e Kryeministrit Majko, tė cilin ne e kemi falenderuar dhe e falenderojme dhe njė herė publikisht, pėr pezullimin e punimeve pėr bėrjen e varrezave dhe ngritjen e memorialit pėr nazistėt gjermane nė Parkun e Madh Kombėtar tė Tiranės. Ka ardhur koha qė duke lėnė mėnjanė dallimet anesore qė kemi mes nesh e veēanrisht problemet individuale tė cilat kanė acaruar debatin pa ndonjė bazė reale e duke dalė mbi pasionet e pse jo edhe egoizmat e njerzėve tė veēantė, tė ulemi sėtoku, tė bisedojme si vėllezėr dhe tė shprehjeve tė idealeve mė tė pastėrta atdhetare pėr punėt qė na presin mė tej nė tė mirė tė ruajtjes e tė pėrcjelljes sė traditave luftarake atdhetare tė popullit tonė.
2- Pezullimi i punimeve deri sa tė bėhet trasparenca e plotė pėr varrezat dhe ngritjen e memorialit pėr nazistėt e vrarė gjermane nė Luftėn e Dytė Botrore nė Parkun e Madh Kombėtar tė Tiranės, shėnon arritjen tonė tė parė nė drejtimin e duhur. Me qėllim qė tė bėhen edhe hapa tė tjere tė domosdoshem qė do tė ēojne nė anullimin e vendimit te KRT-sė sė Tiranės pėr kėtė qėllim nė vėndin qė tashmė edhe pse jo zyrtarisht, ka marrė pamjen e Panteonit apo Ansamblit tė Lavdisė Kombėtare. E shikojme tė udhės qė : Sėtoku apo edhe veē e veē, tė ngrehim zėrin qartė e prerė se nuk jemi dakord qė tė vendosen aty varrezat e ushtarakėve naziste gjermane, duke rekomanduar njė vėnd tjetėr, ndoshta nė njėrin nga vėndet qė kanė rėnė mė shumė ushtarake naziste nė luftė me formacionet tona partizane. Vėndi apo qėndrimi nė tėresi ndaj kėtij problemi deri edhe nė largmin e eshtrave tė pushtuesėve nazist, pėrbėn njė ēėshtje qė pranon diskutim mendimesh tė cilin edhe juve, ua ofrojme ta organizojme.
3- Gjykojmė dhe kėmbėngulim qė Komiteti Kombėtar i Veteranėve tė LANĒL., Shoqatat Atdhetare- Kulturore qė mbrojtėn idealet e LANĒL, dhe gjithė luftėrave pėr lirinė e mbrojtjen e trojeve shqiptare e qė i kanė ato nė qėndėr tė objektivit tė tyre, tė kėrkojmė pranė qeverisė shqiptare qė tė jenė palė nė marrjen e vendimit pėr zgjidhjen pėrfundimtare tė problemit tė varrezave dhe memorialit tė ushtarakėve nazistė gjermanė, tė vėndit, por edhe tė mbishkrimit e tė simbolit qė do tė vendoset.
4- Mendojme qė Parku i Madh Kombėtar i Tiranės prane Liqenit Artificial, pa humbur fuksionin e tij si Park Kombetar, tė studjohet pėr ta kthyer atė nė Asambėl apo Panteon tė Lavdisė Kombėtare, duke pėrcaktuara rregulla strikte pėr objektet qė pėrcjellin kėtė mesazh me vlera kombėtare e qė mund tė ngrihen aty. Gėrshetimi i parkut tė pushimit me objekte qė pėrcjellin vlera kombėtare tė krenarisė e tė lavdisė sė popullit tonė tė zgjedhura e tė ndėrtuara me kujdes, do tė rrisin vlerat shlodhėse e edukuese tė Parkut dhe do ta kthenin atė nė njė vėnd tė preferuar jo vetėm pėr brezat e sotėm e tė nesėrm pėr banorėt e Tiranės e tė gjithė Shqipėrisė, por edhe pėr turistėt e huaj.
Nė mbyllje tė kėsaj kėrkese, kryesitė e Shoqatave atdhetare-Kulturore nėnshkruese tė Kėrkesės tė adtės 17 dhjetor 2001, e tė Deklaratės tė adtės 2002, duke e lėnė tė hapur problematikėn e diskutimit, shpresojme nė mirėkuptimin e asaj Kryesie dhe tė vet Komitetit tė Veteranėve tė LANĒL.
Mbi bazėn e kėtyre problemeve ose dhe tė problemeve qė mendoni edhe Ju, duke e pėrqėndruar shikimin pėrpara, te ato qė duhen bėrė, gjykojme dhe kėrkojme qė pėrfaqėsuesit tuaj dhe tė Shoqatave tona tė takohen kur Ju e gjykoni tė mundshme, mundėsisht sa mė parė. Mendojme qė nė fund tė dilet me njė deklaratė tė pėrbashkėt mirėkuptimi.
Pėrshėndetje vėllazėrore
Pėrfaqėsuesit e Shoqatave.
Tiranė 25-05-2002.
Adresa pėr komunikim:
Veli Llakaj Tel. 369960
Nimet Balili Tel. 229253
Zydi Kroi Tel. 362962
Mikado Shakohoxha Tel. 376365
Shėnim:deri mė sot nė vitin 2006 ,asnjė pėrgjigje.
Mbas pėrfundimit tė luftės sė Kosovės.
Mbaroi lufta e kosovės, dhe u bė ndėrhyrja nga Nato, Kosova sipas marrėveshjes gjysmake tė Rambujese, la jashte terrotorit tė saj padrejtėsisht shumė komuna, por veēanrisht: Preshevėn, Bujonocin, Metdvegjen dhe gjysmėn e Mitrovicės, pa pėrmėndur kėtu trojet e tjera deri nė Novi Pazar (Pazari i Ri )
.
Prandaj ky problem nga shumė kuadro patriote e atdhedashės tė Kosovės sė shumėvuajtur, por edhe mė gjerė sidomos pėr Maqedonine, nuk e lanė nė mes tė rrugės kėtė ēėshtje. Lugina e Preshevės dhe veēanrisht pjesa e Maqedonisė shkoi shumė mė mirė nėn drejtimin e personaliteteve dhe luftėtarėt qė kishin marrė pjesė nė pėrbėrje tė UĒK-sė. Ata e vazhduan luftėn e tyre ēlirimtare pa ndėrprerje deri sa edhe atje nė Maqedoni u bė njė marrėveshje, por u la nė mes rruga e filluar mė parė pėr njė shkėputje tė Maedonisė perėndimore, pra me banorė etnik shqiptare. Pėr kėtė problem nuk mund tė bėjė as njė koment se pėrse fillojne te vriten njerz e bėhen marrveshje nė kurriz tė popullit.
Ushtria Ēlirimtare e Kosovės dhe ajo e Maqedonisė kanė patur njė formul betimi nė tė cilen thuhej::"Si pjesetar i Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, betohem se do tė luftoj pėr ēlirimin e tokave tė pushtuara tė Shqipėrisė dhe bashkimin e tyre
nėse shkel kėtė betim le tė ndėshkohem me ligjet mė tė ashpra tė luftės, dhe nėse e tradhėtoj, qoftė i humbur gjaku im .BETOHEM"
Atėher shtrohet pytja , pse nuk u mbajtė ky betim nga tė dy ushtrite, si ajo e Kosovės dhe ajo e Maqedonisė nga krerėt e tyre qė i tradhėtuan kėto ideale e kėtė gjak tė derdhur. Kush ka frikė ta ribashkoje kėtė komb? Tė mos flasim thjeshtė pėr interesa imediate partiake e personale! Kur tė tjerėt na inkurajojne e thonė se jemi njė komb, pse heshtim ?! Ja ēfar thot Presidenti i SHBA Bill Klintoni nė njė pėrshėndetje tė pėrvjetorit nė urimin e tij me rastin e Vitit te RI.Ai thotė:
" Ushtri e vogėl por me forcė tė madhe. E njohėn mirė dhe mjaftė mirė aleatėt dhe mjaftė mirė e njohu Millosheviēi. Uroj qė ushtria e vogėl e vėndit tė shqipeve tė jetė nė lartėsinė e fluturimit tė saj!
Kurse ish Komandanti Suprem i Nato-s Vesley Clark thote:
"Pėrshėndes Ushtrinė Shqiptare si aleate e denjė e strukturave tė Aleancės Antllantike. Do ti dėshiroja qė viti i parė i pėrvjetorit tė Ri, tė ishte edhe viti evenimentit tė madh, pėr ushtrinė shqiptare, antarėsimi nė strukturėn e fuqishme tė Nato-s.
Unė snjihem si njeri qė bėj vargje, por diēka kam menduar tė krijojė pėr kolegėt e vartėsit e mi nė Shqipėri (vartėsit nė kuptimin e saj nė pėrbėrje tė strukturės sė Nato-s(shėnimi im V.LL.) vazhdon me poezine
"zoti ju bekoftė;Nė ēdo cep tė tokės;
heroizmin tuaj; Ja treguat botės"
(gazeta ushtria datė 29 dhjetor 2000).
E pra tė dy kėta udhėheqės politik e ushtarak nuk zėnė nė gojė ushtri tė ndarė shqiptare e kosovare, por vetėm njė , ushtri e shqiponjave tė shqipes. Sa turp pėr ata qė e kanė pėr turp e aq mė keq pėr servilizėm ta kėrkojne tė drejtėn e tyre tė ribashkimit Kombėtar shqiptar.
|
|
Pėr drejtimin e luftimeve nė trojet e Kosovės u krijua njė strukturė tjetėr ushtarake, por sipas gjykimit tim ishte njė formalitet, dhe mė tepėr pėr tė testuar pulsin e ndėrkombėtarėve. Kjo njėsi ushtarake u quajt UĒPMB, pra qė do tė thotė ushtria Ēlirimtare e Preshės, Metvegjės dhe Bujanocit. E them me ndėrgjegje tė plotė se ishte njė formalitet, sepse megjithse ishin kuadro dhe ushtarė tė UĒK-sė qė u dhimbsej Kosova, nga organet kopetente tė saj dhe nga ata udhėheqės tė UĒK-sė (TMK-se) dhe partitė politike ose qeveria e pėrkohshme tė pakten tė kishte bėrė atė qė bėri kryeministri shqiptar Sulejman Delvina me luftėn e Vlorės mė 1920.
Pra UĒPMB-ja nuk u ndihmua, por pėrkundrazi u sabotua. Kuadrot qė morėn drejtimin e kėsaj UĒPMB-je ishin pa eksperiencėn e nevojshme ushtarake drejtuese e veēanėrisht pa arsimin e duhur as ushtarak e as tė pėrgjithshėm. Midis tyre kishte edhe tė atillė qė unė do mndohem t'i trajtoj, por ata nuk dėgjoheshin nga drejtuesit kryesor.
Vizita nė Kosovėn e "ēliruar" dhe Lidhjet me UĒPMB-nė
Lidhjet e mija ngelen pėrsėri me njė pjesė tė kuadrove dhe luftėtarėve tė Kosovės, por kurrė jo me ata qė kishin autoritetin e duhur pėt ti dalė zot. Mbas shumė kohėsh me krijimin e UĒPMB-sė, mė kėrkuan pėrsėri njė grup shokėsh pėr tė bėrė njė takim nė Kukės ose nė Prizren nė atė kohė.
Takimi u krye dhe qėllimi i tyre ishte mjaftė i mirė, por mundėsite ishin shumė tė pakta.
Para se ta bėnim kėtė takim , nė mėnyrė tė shkurtėr do tė pėrshkruaj takimin tim tė parė pas ēlirimit tė Kosovės dhe vizatat qė bėra pėr tė shuar kuriozitetine rethinave tė Kosovės.
Nėn shoqėrine e miqėve tė vjetėr shkova dhe i takova pėr herė tė parė nė tė ashtuquajturin kufi Shqipėri-Shqipėri, pra nė Qafė Morinė. Prej andej shkojme nė Prizren, dhe qė nė fillim tregu i vjetėr i Kukėsit, por i tillė ka ngelur dhe tani. Prizreni i bukur me shtėpi karakteristike, vizitoj, Muzeun e Lidhjes Shqiptare tė Prizrenit, kalanė e bukur mbi Prizren. Vazhdojme rrugėn nė drejtim Suharekė-Shtimje- Frerizaj Lipjan-Prishtinė; Karakteristike ishte lugina e Caralevės, sepse ishte njė terren tepėr i pėrshtatshėm pėr luftime, sidomos pėr pritė dhe goditje tė befasishme, por edhe kėtu ishin bėrė luftime dhe kishin dale me sukses.
Lapidari i hequr i Heroit tė Popullit Abdulla Shabani, varri i humbur i Herot tė Popullit Mic Sokolit nė hyrje tė Ferizajt, fshati Nerodime.
Shkojme drejt Fushė-Kosovės, pėr nė Mitrovicėn e ndarė, dhe nė ora 13.00 qėndruam nė njė lokal modest pėr drekė. Njerezit janė tė shokuar, dhe shprehin shqetėsimet e momentit, por dhe prania masive e trupave paqeruajtėse janė tepėr rigoroze dhe e kanė nėn njė kontroll tepėr tė rreptė, dhe deri diku lėvizjet tepėr tė kufizuara. Moment kritik dhe prekės ishte se gjatė rrugės ndalojmė para njė lapidari tepėr tė bukur dhe tė stolisur me lule, ku edhe bėmė njė foto para kėtij lapidari interesant dhe shumė kuptimplotė. Ky ishte lapidari i trimave tė pa epur dhe heroik tė Kosovės martire.
Lapidari i dėshmorėve tė parė tė UĒK-sė:
1-Zahir Pajaziti, 2- Hakif Zejnullau, 3-Edmond Hoxha ( Imeri), qė ishin vrarė nė befasi nė pritė, nga paramilitarėt serbė nė fshatin Pestovė. Nė lapidar shkruhej:
"Mė 3 janar 1997 nė orėn 16-05 nė pritėn e organizuar nga forcat policore serbe, vritet komandanti i UĒK-sė Zahir Pajaziti me bashkėluftėtarėt Hakif Zejnullau Edmond Hoxha (Imeri).
Ju qė kėtu ndaluat shpėrndani porosinė. Kėta ranė nė fushėn e nderit qė tė mos nėpėrkėmbet dinjiteti i Kombit tonė. Kėtu ishin pushkėt e para tė lirisė."
Mbas dite tė varrezat e jasharėve, vizitojmė 74 viktimat e jasharėve dhe kullėn e tyre krejtėsisht tė rrėnuar e te djegur. Lame njė mbishkrim nė librine e jasharėve.
Tė vijmė te konkretja pėr UĒPMB-nė
Nė pėrfundim tė kėtij turrneu, shokėt me thanė se duhet tė bėjmė njė takim pune tani, pėr ato probleme qė na kane ngelur akoma pa u zbatuar nga ideja dhe ideali ynė kombėtar, por kėtė takim nuk do ta bėjme nė Kosovė , por nė Shqipėri dhe mundėsisht nė Kukės. Takimin e bėmė nė Bar-restorant "Amerika", hotel i cili ishte simbol i gjithė takimeve qė bėheshin pėr problemet e Kosovės edhe gjatė luftės me pėrfaqėsues tė UĒK-sė, me pronar njė atdhetar kuksian i quajtur Myslim Lleshi, tė cilit kur i kėrkova numurin e telefonit qė sa herė tė shkoja edhe mund ta takoja. Ai me anėn e njė stilolapsi nė gundin e tė cilit kishte edhe si vulė, por edhe numurin e telefonit celular, i cili sot e kėsaj dite ai numur telefoni me atė lloj vule, ruhet akoma nė fletoren e ditarit tim personal. Biseda ishte e gjatė me pėrfaqėsuesit e ardhur nga Kosova, tė cilėt shprehėn pakėnaqėsite e tyre pėr ndarjen e Kosovės duke lėnė jashtė saj nga njė politikė pa bosht kombėtar. Shokėt na treguan se ata ishin gati ta vazhdonin idealin e tyre kombėtar, dhe pėr kėtė shumė kuadro dhe luftėtar tė UĒK-sė i janė bashkangjitur ushtrisė tjetėr tė Kosovės, me emėrtimin UĒPMB. Pra, ushtria ēlirimtare e trevave tė mbetura jashtė kufijve aktual nėn thundrėn e serbėve siē ishin Presheva, Metvegja dhe Bujanoci. Shokėt na treguan se deri ku janė me organizimin, forcat pjesmarrėse, rezervat nė armatime municione si dhe ēfare nevoja immediate kanė aktualisht, qė kėrkonte ndihmėn dhe pėrkrahjen nga qeveria e Kosovės e sapo e krijuar, por edhe nga qeveria shqiptare etj.
Mbasi ramė dakord qė ne ishim tė gatshėm pėr njė ndihmes tė mėtejshme,sipas kushteve e mundėsive qė kishim ne, e qė do bashkepunonim me shokėt kopetent ne Tiranė, sidomos me Shtabin e Pėgjithshėm etj. Shtruam detyrėn se tani kjo bėhej akoma mė e vėshtirė, sepse kishte njė marrėveshje pėr armėpushim dhe stabilitet brėnda kėtyre kufijve po ta quanim kėshtu siē pėrshkruhej nė marrveshjen e Rambujese. U bėnė disa takime me shokėt ushtarak nė Tiranė dhe mė gjerė nė rrethet e tjera dhe pas 10 ditėsh lajmėruam shokėt sipas numurave tė telefonave qė na vunė nė dispoziocion, jo pak por plotė 7 tė tillė.
Kalimi drejt Kosovės
Fillimisht shkova vetėm pėr tė parė gjėndjen nė vėnd. Takimin e bėmė 300 metra pas "vijės sė kufirit" nė Qafė Morinė, ku na priste K.I., GJ. D.dhe M.A. me njė makinė foristradė tė kuqe. Ky takim u bė nė thellėsi pėr tė mos rėnė nė syrin e forcave shumėkombėshe qė ishin tė pranishme nė post-bllokun e trarit tė doganės.
Nisja nga Morina u bė nė ora 16.00, dhe me destinacion pėr nė Ferizaj, ku atje do tė takonim njė pėrfaqėsues tė lartė tė UĒPMB-sė. Nė periferi tė Ferizajt nė njė banesė dy katėshe, pa drita tė dukshme nė anėn e jashtėme tė saj, bile as edhe nė koridoret e saj. Nė kėtė ndėrtesė na pritėn dy vetė, por shumė tė kujdeshėm. Na pritėn dhe na ēuan nė katin e dytė tė saj. Atje takuam njė burrė me moshė mesatare, me njė mjekėr mjaftė tė gjatė, por tė bukur dhe tė krehur me shumė kujdes. Aty na thanė shokėt qė na shoqėronin se ky ishte komandant "Barjami"i UĒPMB-sė. Aty unė kėtė person e takova pėr herė tė parė, megjithse ai mė tha se mė njifte, se mė kishte parė nė Tiranė. Biseda ishte shumė miqėsore e vėllazėrore, jo vetėm me "Bajramin" Nofka e tij se emirin i vėrtet ishte ndryeshe ai quhej Bexhet Mehmneti, me profesion inxhier mekanik si na tha vet. Nė pėrfundim tė bisedimeve dhe tė planit qė bėmė pėr tė shkuar nė rajonin e veprimeve luftarke, vjen e shoqa e tij, njė grua tepėr fisnike, e zgjuar dhe e prerė, ajo quhej Sahadete Mehmeti, dhe midis tyre kur edhe do tė hanim darkėn nė kėtė famije luftėtarėsh erdhėn dhe disa mysafirė tė tjerė, kėshtu mi prezantoi" Bajrami", por edhe unė me shokėt e tjerė nuk u bėmė kurioz ta pyesnim. Mba orės 24.00 nisemi nga Ferizaj pėr nė Prishtinė, ku edhe pushuam nė njė fjetine tė vogėl, por mjaftė e mirė mė njė bufe tė vogėl, e cila quhej shtėpia e UĒK-sė, tani e UĒPMB-sė, e cila pėrdorej kryesisht pėr "mysafirė" tė luftės.
"Pronari"i lokalit sic na thanė ishte M.A. ish- luftėtar i UĒK-sė, tani nė Trupat Mbrojtėse tė Kosovės (Sh.Sekrete.), dhe luftėtar aktiv i UĒPMB-sė. Shoferi Z.D. ish i burgosur politik nė Serbi, por edhe nė Shqipėri nga regjimi i Sali Berishės, ushtar i UĒK-sė dhe tani ushtar i UĒPMB-sė, besnik dhe shoqėrues direkt i komandant "Bajramit". Tė nesėrmen heret nisemi nga Prishtina pėr nė Ferizaj pėr tė marrė "Bajramin", mbasi ai ishte nė ilegalitet se edhe kėrkohej nga Forcat e KFOR-it dhe UMNIK-ut dhe sic na thanė se kishte njė flet" arresti" pėr tė. E muarėm te shtėpia e tij dhe u nisėm pėr nė frontin luftės.. E shoqa e "Bajramit" Sahadetja na ftoi pėr njė kafe, por nuk patem mundesi, sepse ishte vonė.
Lėvizja drejt frontit tė luftės
Gjatė rrugės shkuam shumė mirė pa asnjė lloj problemi, ku rreth orės 12.00 mberrijtėm nė Gjilan, por nuk shkuam nėpėr qytet, po nė periferi tė saj nė njė rrugė jo shumė tė mirė, e cila ishte edhe duke u riparuar. Aty nė tė dale tė Gjilanit futemi nė njė banesė po ilegale-ishte motra e "Bajramit".Shpejt e shpejtė na pėrgatiti drekėn. Aty erdhi njė djal i ri tepėr i shkathtė i shoqėruar nga dy veta, ata vinin direkt nga Bujanoci, dhe i raportuan pėr situatėn atje dhe problemet qė u kanė dale. "Bajrami"ju tha shokėve se ne vinim nga Tirana pėr tė punuar e luftuar bashkarisht, por kryesisht ai shtoi se kėta janė "profesorėt" tanė dhe ne duhet ti dėgjojme me shumė kujdes. Edhe ju do tė keni mundėsin ti takoni edhe herė tjetėr.
Mbas kėsaj ne vazhduam rrugėn drejt frontit tė luftės ku ishin trupat e UĒPMB-sė
Pėr tė kaluar atje ku ishin trupat duhej tė kalonim nėpėrmjet njė brezi kufitar ( ti themi kėshtu sepse ishte i thurur me tela). Ajo ruhej nga forcat shumėkombėshe , kryesisht nė kėtė sektor ishin ato angleze apo amerikane, nuk mund te jam shumė i saktė, dhe ne duhet tė kalonin matane "kufirit" qė aktualisht njihej si tokė serbe, po ashtu ėshtė dhe sot, pėr tė shkuar nė fshatin Dobrosinė i komunės sė Bujanocit.
Kalimi i vijės sė kufirit dhe takimi me pėrfaqėsuesit e UĒPMB-sė
Shofer Dritani dhe komandat "Bajrami" zbritėn nga makina takohen me oficerin qė ishte aty pranė, duke ju thėnė se kėta (pėr ne) janė mysafirėt tanė. Me makinė ishim te detyruar tė kalojme vetėm kėtu nė kėtė shteg, kurse mė kėmbė lėvizej edhe nėper pyll, rrugė-parrugė. Oficerėt na lejuan pėr tė kaluar, por nga rruga kryesore qė tė ēonte nė Bujonoc, nga njė rrugė qorre qė ishte e hapur nga forcat e UĒPMB-sė nėpėr pyll, qė vetėm nė kohė tė thatė mund tė kaloje, se po tė binte shi bėhej e pakalueshme.
Mbrrijtėm nė rajonin e pėrqėndrimit tė Shtabit tė Pėrgjithshėm dhe vėnddislokimin e luftėtarėve nė fsahtin Dobrosinė. Aty takuam katėr kuadrot kryesore tė udhėheqes sė kėtij shtabi: Shefqet Mysliu;Xhevdet Dyrmishi; Sami Azemi dhe Iliri, pėrfaqėsues politik "Bajrami" (Bexhet Mehmeti). Shefqet Hasani intedant i Shtabit tė Pėrgjithshėm. Kryesori , pra Shefi i Shtabit tė Pėrgjithshėm i UPPMB-sė ishte Shefqet Mysliu, djal i ri rreth tė 40- tave, tepėr dinamik, kėrkues pa takt, konfuz, i pa shkolluar, por i pėrkushtuar e trim, ishte i mirė jo pėr udhėheqės ushtrie, njėsie apo shtabi, por vetėm pėr udhėheqės i njė njėsiti gueril dhe asgjė mė shumė. Ilirin qė na e prezantuan si tė parin e Shefqetit, nuk mund tė them dotė asgjė, mbasi ai shumė pak mund tė dukej nė shtab apo nėpėr repartet nė vijėn e frontit.
Xhevdeti ishte meso burre, por me kulturė, nuk nxitohej tė jepte mendime, por mė shumė dėgjonte. Mendimet qė thoshte ishin tė goditura, dėgjonte verejtjet e kėshillat e tė tjerėve, dhe dinte ti vinte nė jetė ato qė premtonte apo qė vendoseshin. Ishte pėr njė planizim e dokumentim tė gjithēkaje dhe jo si Shefqeti qė nuk kishte fare haber nga dokumentacioni, detyrat e planizuara, urdhėrat e formuluara, situatat e analizuara etj. por vetėm me njė tė thėnė , dhe asgjė nuk ishte nė gjėndje tė analizonte njė, tė nxirte njė konkluzion apo tė merrte njė vendim kolegjial. Gjthēka kėrkonte ta bėnte ta vendoste e ta urdhėronte vet.
Sami Azemi, nuk e di se ēfarė arsimi kishte, por mund tė them me bindje se ishte nė radhė tė parė njeri i mrekullueshėm, tepėr komunikues, ishte nė gjėndje tė plotė tė jepte mendime tė pjekuara e tė bazuara, kėrkonte ndihmė tė kujdo, por veēanrisht mendime pėr artin ushtarak. Ai interesohej se si duhet tė vepronin nė ēdo situatė, si tė pėrgatiteshin pėr aksion, si tė drejtonin njėsine qė tė mos kishte tė papritura, e shumė tė tjera. Me Samiun po thuaj se kemi patur njė mirėkuptim tė jashtėzakonshėm, dhe shumė veprime me atė i kemi kryer. Shefqeti e dėgjnte shumė dhe asnjėherė nuk pati asnjė rast tė vetėm qė ta thoshte Samiu e te mos i bindej Shefqeti. Ndofta ky Samiu mund tė ketė qėnė edhe kryesori, por kishte nxjerre nė pahė Shefqetin.
Krejt ndryeshe qėndronte puna me "Bajramin" Bexhet Mehmetin, ai ishte person nė gjykim dhe veprim. Ishte i matur, jo mburracak, jo kapadai, jo mėndjemadh, jo kapriēoz. Me Bexhetin kishe qejf tė bisedoje, tė shkėmbeje mendime, tė merrje edhe vendime tė arsyeshme. Mė ka tėrhequr shumė vėmėndjen krysori i kėsaj ushtrie pėr ēlirimin e disa komunave tė Kosovės. U interesova te shokėt pranė tij, por nė njė rast kur ishim vetėm nė njė repart mbi kodrat e Bujanocit dhe po bisedonim pėr njė aksion mbi njė garnizon tė ushtark serb afėr qytetit. Duke shkėmbyer mendime pėr impulsivitetin e tij dhe kurajon e madhe qė kishte vetėm pėr tė kaluar nė sulm mbi serbė, pa marrė parasysh asnjė llojė vėshtirėsie dhe kėto aksione kaq tė vėshtira e tė matura, pa bėrė asnjė lloi analize apo raport forcash, apo veprim taktik tė formave e metodave tė luftimit. Unė me takt pasi mbėshteta qėndrimin e tij tė vendosur e pyeta se ku kishte qėnė nė luftime, ēfarė arsimi tė pėrgjithshėm apo ushtaark kishte dhe se ēfarė detyrash kishte kryer.
Shefqeti pasi u kėnaq se unė isha dakord me mendimet e tija"gjeniale", ai mu hap dhe me tregoi se kishte vetėm dy klasė shkollė te mesme, kishte bėrė ushtrinė ne njėsitė e Sebisė, vetėm si ushtar i thjesht, kishte marrė pjesė nė UĒK-nė po si ushtar i thjeshtė. Atėhere me shumė kujdes i them se unė vetėm nga ana formale jam dakord me ty se nga ana ushtarake kurrė jo. Shpjegova me shumė kujdes se si duhet vepruar nė raste tė tilla, ēfare duhet tė kishim parasyshe nė njė aksion, si pėrgatiten forcat pjesmarrėse nė kėtė aksion , si pėrcaktohen grupet e veprimit apo nėnrepartet, si bashkėveprohet me forcat e tjera, si do ti kemi nė gadishmėri forcat bashkevepruese, si do ta bėjme goditjen, orėn, detyrat, tėrheqjen dhe kush do tė na mbėshteste qė tė tėrhiqemi nė mėnyrė tė organizua e tė mos dėmtohemi nga kundėrshtari.
Pas kėsaj ekspozeje qė i bėra, ai Shefqeti, mė shikoi me shumė kujdes dhe mu pėrgjegj:" Profesor", nuk e dija qė duheshin gjithė kėto masa e veprime, unė nuk do tė kryejė asnjė detyrė pa marrė mendimin tuaj apo tė shokėve qė kanė ardhur kėtu nga Tirana. Ky aksion nuk u krye fare, se e tille ishte situata, por u bė nė njė drejtim tjetėr mė tė favorshėm. Qė nga kjo kohė Shefqeti kishte biseduar me Samiun dhe kishin rėnė dakord qė ne ta vinim nė kushte ushtarake si shtabin dhe repartet e saj.
Shefqet Hasani intedanti i kėsaj ushtrie tė vogėl ishte me banim nė Zvicėr, ishte po nga ky fshat i Dobrosinit ku kishte dhe njė motėr aty praėn shtabit, dhe ky kishte hapurr zjarr i pari me njė mitroloz kundėr forcave serbe dhe atyre paramilitare, pra kėshtu kish ngelur dhe historia qė kėtė ushtri e ka krijuar "mitrolozi " i Shefqet Hasanit, por Shefqeti ishte dhe njė poet apo rapsod popullor.
Me Shefqet Hasanin qėndronim shumė afėr se ishte dhe i moshuar po thuaj sa edhe unė afėr te 65 vjetėt. Ai mė tregonte nė darkė te motra e tij nė Dobrosinė, se kishte tre djem dhe tre vajza, njėra nga vajzat Ajtemja ishte e martuar me Emrush Xhemajlin. Kishte tre motra; -dy janė nė Mateē tė Kumanovės, Radifja dhe Fatimja, kurse Hanifja ėshtė nė Kumanovė. Person shumė i shkathėt dhe mjaftė shoqėror. Mbajė lidhje sot e kėsaj dite (ėshtė me banim nė Zvicėr).
Shkėmbim mendimesh se sa e madhe ishte kjo ushtri dhe mundėsitė e saj
Nė shtabin e UĒPMB-sė diskutuam dhe u munduam qe kjo ushtri e vogėl duhej tė ishte e pėrgatitur si nga ana ushtarake ashtu dhe nga ana polike e vetdijshme pėr detyrat qė do kryente. Po kėshtu , shtabi dhe oficėrėt e trupės, prandaj duhet tė kemi njė program stėrvitor, qė kur janė mundėsite jashtė luftimit tė bėjme pėrgatitje. Stėrvitjen do ta fillojme me kuadrot nė radhė tė parė edhe pėr stėrvitje, por edhe pėr drejtim ushtarak me harta, sinjale, plane, ditare, urdhėra luftimi, detyra tė preēizuar etj.
Kosova Lindore- Presheva, Bujanoci, Medvegja ishin rajonet qė duhej ēliruar nga okupatorėt serbė. Puna e parė qė bėmė, dolem nė kodrat mbi Bujanocit dhe shikuam mundėsit e vrojtimit e drejtimit mė tė pėrshtatshėm tė veprimeve luftarake. Nė rajonin Dobrosinė- Lluēan, vėndi mė dominuese ishte lartėsia 526; nė Koncul lartėsia mė dominuese ishte ajo 731, kurse kodrat mė dominuese nė drejtim tė luginės sė Preshevės ishte lartėsia 498, kurse nė Verban lartėsia 833; Bukovc lartėsia 619; Depēe-megaj lartėsia 977 e sidomos Kurbalija lartėsia 1047.
Njohja me situatėn dhe terrenin
Nga rikonicioni apo studimi i situatės qė bėmė , garnizoni mbi Bujonoc nė Lluēan-Turi dhe nė lindje tė Konculit. Ajo qė na bėntė pesimist ishte mungesa e lidhjes dhe bashkeveprimit me forcatė e Kumanovės qė ishin deēisive pėr ēlirimin e Preshevės dhe pastaj pėr Bujanocin; kurse nė drejtimin e Medvegjės nuk kishte asnjė lloj force ushtarake tė UĒPMB-sė, por edhe nė kėto drejtime si nė Preshevė dhe Bujanoc , forcat ishin tė pamjaftueshme pėr veprime tė organizuara luftarake.
Mbas kėsaj u kthyem nė shtabin e kėsaj njėsie dhe u munduam tė merrnim e tė pėrpunonim situatat e veprimet luftarake , duke bėrė planizimin nė anėn tekstuale dhe atė grafike, pra nė harta. Hartat jo vetėm qė mungonin , por ato ishin tė shkallėve tė ndryeshme dhe tė vjetra. Pėr kėtė na u desh qė kėto ti siguronim nga Tirana, prane Institutit tė Topografisė sė Ushtrisė , ku shokėt tanė tė nderuar si kolonel M. P. nuk nguroi tė na pajiste me tė gjitha shkallėt e saj duke filluar nga 1:25.000; 1:50.000, por edhe 1: 100. e 200.000 qė nuk ishte shumė e vėshtirė.
Pėr tė shkuar nė rajonet e detyrat luftarake qė tash ato ishin si njė repart i organizuar nė njė luftim mbrojtje apo tė njė pozicioni tė zėnė e tash mbahej, pėr tė vazhduar kur tė krijoheshin mundėsit pėr sulm mbi garnizonete ushtrisė serbe. Nė tė gjithė kėtė aktivitet po ta quanim vijė fronti na udhėhiqte komandant Myslimi, njė djal i shkathėt rretth tė 35-tav, shoqėruar nga 10-15 luftėtare, ku nė krye tė tyre qėndronte apo udhėhiqte Dritani, i cili kishte mjaftė pėrvojė luftarake nga lufta e UĒK-sė nė Zonėn e Llapit. Dritani mbasi kishte zėnė pozicion dhe me dylbi tė varura nė qafė e automatikun nė pozicion luftimi, mė thėrret: "profesor, eja tash kėtu", por komandant "Bajrami" nuk mė lejoi; shkoi vetė atje ku na ftoi Dritani. Pasi vrojtoi me dylbi mė bėri shėnjė qe tė shkoja prane tij, por jo nė atė pozicion, duke devijuar rrugėn nėpėr njė pyll tė dėndur me lisa qė serbėt si mė thanė para 20 ditėsh i kishin vėnė zjarr duke e djegur me predha artilerie, me qėllim qė luftėtarėt tė mos shkonin e tė afroheshin tė maskuar pranė pozicione tė tyre. Pasi shkuam andej nga udhėhiqte komandant Mysliu dhe "Bajrami", shkuam dhe u shtrimė pas njė gėmushe ku ishte edhe si pikė vrojtimi, ku shėrbente njė njėsit me tė gjitha mjetet e vrojtimit dhe ne vrojtuam me dylbi, ku 300-400 m. para nesh ishin fortifikatat serbe tė pėrgatitur me element parafakrikate, siē dukeshin shumė qartė dhe fėrngjit e tyre. Aty shėrbenin njė sasi ushtarėsh nė pozicione me armatim tė lehtė e tė mesėm, deri topa 75 m/m.
Mbi fshat dallohej mirė gjithė sistemi i mbrojtjes dhe pozicionet e veēuara tė tyre tė lidhura me trashe dhe hendeklidhje ku rreth 200 m. ishin tė fortifikuara. Musliu mė tregoi se nė kėtė kodėr para nesh nė kėtė garnizon , ne jemi afruar dhe kemi vrarė rreth 20 ushtare apo paramilitare serbe, duke i qėlluar pozicionet e tyre edhe me top. Ja prej kėndej, mė tregon dhe mė ēon tek kishte qėnė pozioni i topit 75 m/m. ku edhe gjetėm 7 gėzhoja topi. Mbas kėsaj ekspozeje po ta quanim tė tillė, shkuam nė gjithė vijėn ku ishin vendosur luftėtarėt nėpėr trase. Kudo luftėtarėt i gjetėm nė pozicione e tė gatshėm pėr veprim. Ata ishin tė gjithė nė disa trase mbrojtesė jo tė pėrshtatshme si nga ana taktike ashtu dhe nga ajo xheniere, ēka tregonte se ata qė i kishin vendosur ishin pa njohuri tė mjaftueshme ushtarake.
Njohja me elemente tė tjerė tė gadishmėrisė.
Prej kėndej shkojmė nė rajonin e stėrvitjes nė mesin e njė pylli; polygon i pėrgatitur mė sė miri me ato kushte e mundėsi qė kishin dhe pėr aq sa veprime ju duheshin tė kryenin, sidomos atė tė pėrgatitjes fizike qė i jepnin edhe mė shumė rendėsi, pa nėnvleftėsuar dhe veprimet taktike. Mbas kėsaj ju propozova tė shkonim pėr tė parė edhe kushtet e jetesės si pėr fjetje e pėr ushqim. Ēuditėrisht ngela i befasuar, mbasi mendoja se do tė ishin nė ndonjė fushim nė mesin e ndonjė pylli tė mbrojtur. Tė gjithė luftėtarėt ishin tė ndarė me togje, kompani e lloj specialiteti nė fjetina tepėr komode??!! Ēishin kėto fjetina, fsahti Dobrosin me pėrjashtime shumė tė rralla qė nė pushkėn e prarė ishte shpėrngulur komplet e kishte shkuar kryesisht ne Gjilan-Prishtinė. Dikush kishte patur mundėsi kishte kaluar nė Zvicėr sipas thėnieve tė shokeve qė mė shoqėronin. Vendosja ishte po thuaj njė garnizon i kompletuar me luftėtare, kurse shtabi ishte vendosur nė njė bllok tjetėr apo lagje fshati, jo shumė larg trupės. Diku aty afėr, por edhe akoma mė afėr vijės sė frontit kishte blloqe apo shtėpi tė boshatisura.
Pėr furnizimin me ushqim dhe veshmbathje kishin automjete tepėr komode, po kėshtu dhe kuzhina shumė e pėrshtatshme qė ishte kthyer njė banesė e tėrė pėr kėtė qėllim. Menxė po kėshtu njė banesė po aty shumė afėr ngjitur me menxėn, por ushqimi duhej tė hahej me turne.
Pėr lėvizjen e tyre si komandė e si shtab kishin 7 xhipa nė dispoziocion dhe njė atoblindė tepėr komode qė siduket ua kishin zėnė forcave serbe, Karkteristike ishte se po thuaj se ēdo gati 30 pėrqind e efektivit ishte nė gjėndje tė guidonte ēdo lloi mjeti. Pasi mbaruam gjithė kėtė aktivitet njohje me situatėn e atjeshme tė luftės, shkuam nė shtabin e e kėsaj njėsie` pra nė zyrėn e Shefit tė shtabit tė UĒPMB-sė Shefqet Musliu. Zyrė me kushte shumė shumė tė mira dhe e paisur me mjete pune pėr udhėheqje e jetesė, edhe kjo ishte njė banesė nė formėn e njė vile mjaftė luksoze. Aty kishte mjete ndėrlidhjeje si me eprorėt nė Prishtinė ashtu dhe me repartet e nėnrepartet nė pozicione me linjė telefonike tė shtrirė nėpėr pyje deri nė rajonet e detyrave luftarake, deri edhe nė njė kompjutėr pune. Kishte paisje telefonike me celulare dhe me radio te distancave tė ndryeshme. U paisa me uniformė ushtarake dhe armatimin njė pistolet dhe njė automatic, gjithashtu u sistemova pėr tė fjetur nė njė banesė vetėm , por i ruajtur me roje. Nuk pranova tė isha vetėm , dhe u bashkova me njė ushtarak tjetėr. Mė vonė erdhi dhe P. T. oficer nga Hasi djal shumė i mirė, kurse mė vonė nė kėtė banesė u bėmė mė shumė se erdhen dhe tre vetė tė tjerė, pra qėndruan vetėm dy dhe u sistemuam po aty me tė njėjta rregulla ruajtjeje.
Tahir sinani - luftėtari i tri luftrave shqiptare
Takimi i parė dhe i fundit me Tahir Sinanin
Takimi me trimin Tropojan sy patrėmbur u bė me kėrkesėn time pėr ti kėrkuar njė mendim dhe njė ndihmė kėtij luftėtari tė paepur. Takimi u realizua me ndėrmjetėsimin e njėrit nga pėrfaqėsuesit e UĒPMB-sė nė intervalin midis Preshevės dhe Bujonocit afrėsisht nėn kodrat e lartėsisė 1047. U takuam pėrzėmėrsisht dhe fillimisht e pėrgėzova pėr detyrat qė po kryente nė krye tė luftėrave si nė Kosovė dhe tani nė drejtim tė Maqedonisė. Folėm shumė gjatė pėr disa probleme emidiate, sidomos pėr bashkpunimin dhe sjelljet e ndėrsjellta reciproke midis kolegėve ku kishim ardhur edhe pėr ti ndihmuar, por edhe pėr tė luftuar bashkarisht si vėllezėr tė njė gjaku.
Problemi shtrohej edhe nė aspektin e besės sė dhėnė njėri tjetrit dhe besimin reciproke nė ēdo situatė sa do e vėshtirė qė tė ishte. Tahiri ishte shumė i kujdesshėm, por edhe i rrahur me kėto probleme dhe me kėto halle tė luftės. Mu hap sinqerisht duke mi thėnė tė gjitha ēfar ai kishte kostatuar, por kėto mendime i aprovonte edhe miku qė mė shoqėronte mua nė kėtė takim, se kudo dhe kurdoherė duhej tė ishim tepėr tė kujdesshėm me shokėt si me kolegėt, eprorėt, ashtu dhe vartėsit. Duke biseduar pėr kėto probleme Tahiri, me njė mirėnjohje nxjerre nga mezi i rripit tė tij njė thikė, nė formė sharre dhe ma dhuron nė shėnjė kujtimi e respekti qė kur tė mbaroi kjo luftė dhe ishalla nuk kemi tjetėr tė mė kujtosh. Unė i dhurova njė stilolops me disa ngjyra. Thika e Tahirit te unė ka ngelur njė simbol i shtrenjte.
Problemin e dytė qė i shtrova Tahirit, ishte se unė nė rajonin e Dobrosinit nuk kisha asnjė oficer nga Shqipėria qė jo vetėm tė konsultohesha, por edhe ti jepja ide, mendime e detyra pa drojtje. Ai u tregua shumė i gatshėm se atje ku shėrbente Tahiri kishte mjaftė nga ata qė kishin qėnė nė UĒK-nė dhe tani ishin rreshtuar ketu nė kėtė formacion pėr njė Shqipėri tė lirė, demokratike dhe tė ribashkuar. Ai mundi tė mė dėrgoi vetėm njė tė tillė, njė djal Hasian i ri , me pėrvojė nė UĒK-nė mjaftė shoqėror, ku edhe kėrkoi tė flinim bashkė, kėrkesė qė ja plotesova me njėherė. Mė vjen keq qė nuk kam asnjė lidhje sot me tė. Interesante ishte se Tahir Sinani mė thote: "shoku shef, kam njė sinjal , por ky mund tė kthehet nė realitet, pra mundet qė ne tė mos luftojme mė kėtu nė Luginėn e Preshevės, por tė shkojme pėr ēlirimin e trojeve tona nė Maqedoni, dhe mė pas tė kthehemi pėrsėri kėtu"
Unė nuk kisha fare haber nga kjo qė mė tha Tahir Sinani! Si duket edhe ato kuadro politike e ushtarake qė ishin nė rajonin e Dobrosinit pėr drejtimin e Bujonocit mund tė mos kishin haber ashtu si dhe unė??
Tahir Sinani, u vra, po si u vra, nė ērrethana, nga pakujdesia ??!!
Pavarėsisht, ai do tė ngelet njė simboli i lirisė i luftės i pavarėsisė dhe i Shqipėrisė historike. Lavdi njerzve tė tillė tė devotshėm pėr Kombin.
Njė gabim i pafalshėm se u dėgjuan ndėrkombėtarėt, na kushtoi shtrėnjtė
Nė mbrėmje nė takimin e punės qė bėhej pėr veprimet e ditės, detyrat qė do tė kryheshin gjatė natės dhe tė nesėrmen, si pėr stėrvitjen e diferencuar me kuadrot apo luftėtarėt ata qė ishin tė lirė nga fronti i veprimeve luftarake, ose kryerjen e ndonjė aksioni. Nė fund Shefqet Musliu na thote se ishte thirrua nga ndėrkombėtarėt qė ishin shumė afėr rajonit tė pėrqėndrimit tė Shtabit, dhe i kishin kėrkuar qė sonte natėn forcat e UĒPMB-sė tė lėvizin nga pozionet e kapura mbi Bujanoc e tė vendoseshin tė paktėn 500-600 metra mė mbrapa, po nė ato pozione qė kishin kaluar tash nė prapavijė, se pėrparimi ishte i dukshėm tė paktėn deri atje ku kishin shkuar forcat, dhe mė kryesorja se ishin nė pozita shumė mė dominuese. Pretendimi i ndėrkombėtareve ishte se gjatė natės do tė bėheshin disa goditje me aviacion nė atė rajon dhe tė mos kishte ndonjė tė lėnduar.
Ky mendim i Shefqetit edhe na u duk logjik se ndofta edhe ndėrkombėtarėt qė e ndiqnin shumė nga afėr kėtė situatė tė luftėtarėve tė UĒPMB-sė ishin nė favorin tonė dhe diēka do tė bėnin. Po nuk ishim edhe shumė tė bindur. Unė, i mbėshteturr nga "Barjami" dhe Samiu ishim tė lėkundur se mos ndofta forcat serbe do na zbulonin qė nuk kishte forca dhe na i marrin lartėsite dominuese. Ishim tė mendimit se duhej biseduar edhe njė herė e sidomos me njė major Anglez qė ishte shumė herė i pranishėm nė kėtė shtab, duke i propozuar edhe kėtė mendim dhe ēfarė sigurie do na jepnin. Megjithatė Shefqeti ishte i vendosur dhe nuk para pyeste po ti mbushej koka dhe vendosi qė kėshtu te behej. Forcat lėvizėn sigurisht nė mėnyrė tė organizuar dhe nė fshehtėsi .
Forcat qėndruan gjatė gjithė natės nė pozicionet e dyta, por nė kushte tė disfavorshme po tė merreshin ato pozicione qė u lėshuam. Gjatė natės nuk u dėgjua asnjė lloj goditje e bombardimi nga forcat shumėkombėshe . Tė nesėrmen edhe sipas detyrės qė kishte marrė Shefqeti, forcat duhej tė zinin po ato poziocione qė kishim lėshuar. Pėr tė shkuar nė ato pozicione, sigurisht nuk u shkua kuturu, por me masa sigurimi dhe kjo masė ishte qė njė grup prej tre vetėsh si patrulla zbulimi do tė shkontė deri te pozicionet e lėshuar, do tė vrojtonte me kujdes pėr ēdo tė papritur dhe do tu jepte sinjalin forcave kryesore tė lėviznin nė drejtimin tė pozicioneve tė lėshuara. Kjo lloj mase sigurie u muarr nė gjithė frontin e kapur dhe jo vetėm nė njė drejtim.
Grupi i caktuar ma merr mėndja se nuk kishte vepruar taktikisht keq, por sipas kėrkesave dhe rregullave taktike. Pėr tė shkuar nė ato pozicione duhej tė lėvizje sigurisht nėpėr njė pyll tė dėndur mė lisa dhe shkurre, qė edhe vrojtimi e vėzhgimi ishte i vėshtirė dhe duheshin profesionist zbulues ta bėnin kėtė detyrė. Megjithėatė dua tė them se djemt kishin vepruar shumė mirė. Duhet thėnė mirė nga veprimet qė kryen kėto, por u veprua shumė keq se e paguam me tre tė vrarė.
Gjatė natės forcat serbe kishin pozicionet qė u lėshuan nga forcat e UPMB-sė dhe nė momentin kur zbuluesit shkuan nė afėrsi tė tyre jo mė shumė se 50-60 metra, forcat sėrbe kishin hapur zjarr aq shumė tė dėndur sa nuk mund ta merrje me mėnd, pra sikur kėtu kishin shkuar forcat e njė kompanie. Ky lloi zjarri u hap edhe kundėr kėtyre tre luftėtarėve qė ata i panė, por me siguri kanė hapur zjarr edhe kuturu nėpėr pyll duke menduar se kėtu do tė ishin forcat e gjithė atij rajoni qė shkonin pėr ti rimarrė.
Zjarri kishte qėnė me armė automatike dhe me mitrolaza, mbasi gjithė pylli ishte kositur me njė sasi tė madhe predhash. Me tė dėgjuar kėtė hapje zjarri, forcat qė ishin nė pozicionet e dyta, me dhe pa u ndjere, fluturimthi vapruan pėr nė atė drejtim ku u hap zjarri, bile dhe ato forca qė nuk e kishin detyrėn nė atė drejtim po kėtu shkuan. Po cfarė tė shijeje, serbi e kishte mbaruar punėn e tij dhe me shpejtėsi momentale ishte tėrhequr pėr nė pozionet e tij tė pėrhershme. Nė vėndgjarje unė shkova me vonesė, pasi forcat tona fluturimthi i kishin rimarrė ato pozicione qė kishin lėshuar.
Nė kėtė pritė kishin mbetur tė vrarė
1- Betim Berisha,
2- Ekerem Hoxha,
3- Shkėlzen Krasniqi.
Ata ishin vrarė nė njė distancė larg njėri tjetrit 30-50 metra nėpėr mės tė gjithė atij pylli.
Serbėt nė vėndin e pritės qė kishin pėrgatitur pėr gjatė gjithė natės, nė kėto pozicione kishin lėnė, peshqira, disa plasmase me buk, shumė konserva, nderresa , ēanta, vegla rroje, ēka tregon se se ata ishin pėrgatitur tė qėndronin gjatė deri sa ta kryenin aksionin ose ta mbanin pėrfundimisht pozicionin e zėnė. Versionet janė tė shumta, por pėr mendimin tim e padiskutueshme ėshtė se kjo lėvizje nga kėto pozicine ka qėnė e qėllimshme ?!..
Por nuk pėrjashtohet qė nė pėrbėrjen e forcave tė UĒPMB-sė mund tė ishin infiltruar njerz spijune e keqdashės qė mund tė kishin lidhje tė dy fishta. Nuk ka asnjė mundėsi qė serbėt ta kene nuhatur vet se forcat e UĒPMB-sė ishin larguar nga pozicionet !? Kjo kėrkonte analiza me shumė kujdes po ta kishte patur jetėgjatėsine e saj UĒPMB-ja.
Nė takimin e punės qė bėmė, insistova prane Shefqetit nėse keni ndonjė konkluzion pėr tė vrarėt. A mendoni se forcat serbe janė informuar nga dikushi qė e ka ditur kėtė problem. Shefqeti si pėr ta lehtėsuar gjėndjen menjėherė tha se: "largimi i trupave nga pozicionet u bė me porosin e prerė tė amerikanėve, por nuk pėrjashtoi qė 0% tė jemi edhe tė tradhėtuar, kurse 50% mund tė vijė si rezultat i vėzhgimeve tė serbėve.
Kalimi nė kėtė luftė me kuadro tė reja nga Tirana dhe rrethe tė tjera
Nė njė situatė tė tillė, unė u riktheva nė Tiranė bisedova me shumė shoke pėr ti marrė nė kėtė formacion, por munda tė marrė vetėm pak, 6 tė tillė, por edhe nga kėta 3 u kthyen nė ditėn e nisjes, emrat e tė cilavė nuk dua ti bėjė publike. Me mua erdhėn Avdo Avdaj njė oficer mjaftė kurajoz, trim dhe i pėrgatitur nga ana xheniere, kuadėr i cili ishte mėse i domosdoshėm. Po kėshtu erdhi pėr njė kohė fare tė shkurtėr dhe Ēerēis Leli, person ushtarak Kundėrajror me mjaftė eksperiencė dhe i pėrgatitur mjaftė mirė pėr profesionin e tij. I treti ishte im vėlla Enveri qė erdhi direkt nga Gjirokasta, i cili kishte marrė me vete dhe njė sasi literature tė ndryshme
Nė shkuarjen pėr nė Prishtinė, shkuam nė qyetin e Prizrenit bashkė me Ismetin, Adem Myftarin, Dritan Zgjeēin. Ismet Kryeziu, Ēerēis Leli, Enver Llakaj dhe unė, shkojme pėr ngushllime nė familjet e vrara nė Dobrosinė nė perberje tė UĒPMB-se ku na shoqėronin antarėt e vetaranėve tė luftės Mursel Osmani (mjekra), Hajri Ēanga, Hasan Morina dhe shkuam te familja e Betim Berishės, babai i tij
.,Ekerem Hoxha babai i tij
.., shkėlzen Krasniqi babai i tij
. I cila tha: djem mė thoni ku e ka marrė plumbi djalin tim? Shokėt i thanė se nė ballė dhe gjoks, plaku tha :"hallall i qoftė Kosovės, tė shkoj djali tjetėr ta zvėndėsoje, se liria kėrkon gjak dhe pėr kėtė nuk e kursejme". Sa prekėse ishin kėto fjalė tė kėtij burri kurajoz, trim e atdhetar.
Me ta nėn shoqėrinė e Ismet Kryeziut, shkuam dhe njė natė fjetėm nė Prishtinė nė hotelin e "UĒK-sė" me pronar Adem Myfrtarin ,sic na thane. Tė nesėrmen shkuam nė rajonin e luftėtarėve tė UĒPMB-sė. Aty pas prezantimit tė bėrė me kuadrot e reja, qė erdhėn nga Tirana, menjėherė Enveri dhe Avdua shkuan e u veshėn me uniformėn e luftėtarėve, muarėn dhe armatimin pėrkatės dhe u sistemuan nė njė banesė ku flija unė bashkė me luftėtar tjetėr.
Kuadrot tona tė ardhura nga Tirana menjėherė filluan stėrvitjen me luftėtarėt, Enveri kryesisht me zbuluesit dhe me pėrgatitjen fizike, por edhe me stėrvitjen taktike kryesisht atė tė vogėl qė ishte domosdoshmėri pėr luftėtarėt, pa lėnė pas dorė njohjen e armatimit tė lehtė dhe tė rėndė duke filluar nga mitrolozi i rendė kundėrajror dhe mortajat 82m/m etj. Avdua bėri njė punė shumė tė lavdėrueshme nė drejtim tė pėrgatitjes xheniere.
Matėrialet xheniere ishin nga mė skandalozet nė atė rajon tė dislokimit luftarak, sepse municionet xheniere ishin bashkė, si ato mėsimore dhe ato luftarake. Deri nė atė kohė sa i seleksionoi Avdua si thonė "zoti" i kishte shpėtuar nga njė shpėrthim i mundshėm. Punėt menduam se deri kėtu ishin mjaftė mirė, por nevoja pėr kuadro tė kualifikuar ndihej
Mė datėn 29.09.2000 takohem me Rrustem Berishėn, siē mė tha, kishte qėnė komandant brigade i UĒK-sė, tani aktivizohej nė komandėn e UĒPMB-sė, si kėtu ne rajonin e Bujanocit dhe nė Luginėn e Preshevės
.. Bashkė me tė shkuam nė rajonin e frontit, ose tė ruajtjes, mbrojtjes, ose tė vėzhgimit siē e quante Rustemi. Nga biseda qė bėra me tė dhe nga veprimet qė mendonte ishte me tė vėrtet njė kuadėr mjaftė i mirė dhe me vizion ushtaraku
Kur e pyeta se ēfare profesioni kishte ai mu pėrgjigj se kishte mbaruar pėr oficer, por kishte mbaruar dhe akademine ushtarake serbe
Mė datėn 3/10/2000 nga ora 16.00 Shefqet Mysliu me njofton se nė thellėsi te rajoneve tona, afėr pozicioneve tė serbėve dhe shumė afėr Bujonocit nė njė luginė tė thellė, kishte vrojtuar me dylbi se njė send metalik ose plastic nė formėn e njė mine tė madhe ndofta e drejtuar ose me telekomandė. Ai shprehu mendimin se kėtė duhej asgjesuar me anėn e topit 50 apo 75m/m, kėtė do ta bėnte vetė ai, por ditėn do ta qėllonte.
Bisedoi me shumė kujdes me Avdon se ēfarė mund tė jetė dhe si mund ta verifikojmė apo ta asgjesojmė. Avdua propozoi se kėtė ēėshtje ua lini nė dorė specialistėve, pra mua si xhenier. Unė sigurisht, pavarėsisht nga pėrgatitja profesionale dhe trimėria e" ēmėnduar"e Avdos i them , tė lutem do tė shkosh, po me masa shumė tė forta sigurimi dhe nėn ruajtjen e disa luftėtarėve qė tė futesh nė atė thellėsi. Vrojtoje, vendos ēfare ėshtė dhe brėnda mundėsive shiko mundėsine e asgjesimit tė saj, po qe se pėrbėn rrezik pėr forcat tona.
Avdua me atė gadishmėrinė e tij shkoi menjėherė nė vėndin e caktuar, dhe nga vėzhgimi qė i kishte bėrė ishte bindur se nuk ishte minė, prandaj kishte vendosur ta ēmontonte , dhe kėshtu bėri. Kėtė e pruri nė orėt e vonė tė natės nė komandė, por mua nuk mė mbante vėndi deri sa tė shikoja Avdon tė pranishėm. Pasi e pamė, edhe sipas mendimit tė Avdos arritėm nė pėrfundimin se ishte njė aparaturė pėr tė dhėnė sinjale avionave, se edhe ishte disi afėr bazės ajrore, pėrsėri kjo ngelet enigmnė!? Puna mė e kėqe qė u bė me kėtė matėrial, ishte se atė e shpėrthyen pjesė-pjesė dhe ishte komplet me qarqe integrimi shumė e komplikuar.
Pushimi i luftimeve nė Luginėn e Preshevės
Lufta ne Luginėn e Preshevė ishte njė luftė e organizuar, drejtuar dhe udhėhequr nga kuadro tė afta dhe tė vendosur, ishin po ata qė luftuan nė pėrbėrje tė UĒK-sė me disa pėrjashtime tė atyre qė nuk ju bashkangjitėn, se muarėn poste tė tjera nė parti, ushtri dhe pushtet, por shumėkush nga ata qė mbeti jashte kėtyre strukturave iu bashkangjitėn, jo pėr arsye se ishin tė pakėnaqur pse nuk muarė poste, por pse ishin atdhetare dhe donin tė mbanin tė pa prekur betimin qė bėnė kur u rreshtuan nė kėto formacione luftarake. Besimi ishte i madh, unė mendoj se po ta kishte vazhduar luftėn deri nė fund drejt Preshevė, Bujanocit e edhe nė drejtimin e Medvegjes, me gjithė popullsinė e paktė shqiptare qė ekziston nė kėtė trevė, nuk mund tė jap ndonjė shifėr, po mund tė ketė jo mė shumė se 20-25% popullsi shqiptare.
Idea ishte qė pas ēlirimit tė Preshevė dhe Bujanocit kjo ushtri do tė vazhdonte luftimet nė drejti m tė Maqedonisė, vetėm nė trojet me popullsi shqiptare siē ishin : Kumanova, Tetova, Gostivari, Kėrēova, Struga, pjesėrisht Shkupi, diku nė Ohėr ndofta nė kushte tė pėrshtatshme dhe me ndihmėn e ndėrkombėtareve po tu interesonte njė politikė e tillė do merrej dhe Manastiri apo siē e quajėn sllavėt Bitola. Pra gjithė Maqedonia perndimore apo Ilirida do tė bashkohej me Kosovėn nėn moton Vetvendosja dhe bashkimi me trugun e saj. Kjo nuk ėshtė ndėrhyrje nė punėt e brėndshme por ribashkimi i trojeve shqiptare.
A quhet kjo e kundėrligjshme dhe nė kundėrshtim me ligjet, koventat ndėrkombėtare apo rezolutat e saj. Jo kurrė, sepse ja ēfarė thuhet tekstualisht nė shumė dokumente ndėrkombėtare :
Sė pari - Rezolutėn nr. 2625 datė, 24/12/1970: "Krijimi i kushteve tė pavarura dhe sovrane, bashkimi i lirė me ndonjė shtet tjetėr tė pavarur, varet nga vendimi i miratuar politik i atij populli qė mbėshtetjen e ka nė realizimin e sė drejtės sė vetvendosjes, prandaj ēfardo formė tjetėr shtetrore qė inponohet me forcė ndaj njė populli tė teritorit tė caktuar, duke sjelle kėsisoj atė nė pozitė tė pabarabartė dhe tė varur; pėrbėn shkelje flagrante tė vetvendosjes dhe tė drejtave tė barabarta tė atij populli"
.
Sė dyti- rezoluta e OKB-sė nr. 637 datė 16/12/1952, e cila saksionon tė drejtėn e vetvendosjes sė popujve dhe kombeve si parakusht pėr respektimin e plotė tė tė drejtave dhe lirive themelore tė njeriut
Sė treti - Rezoluta nr.1514 datė, 14/12/1960 nė tė cilėn theksohet: Integrimi i njė territori etnik duhet tė jetė rezultat i shprehejes se vullnetit tė lirė tė popujve tė atij territori
Sė katėrti - rezoluta nr. 1815 datė, 18/02/1963 e cila sanksionon se:
E drejta e vetvendosjes ėshtė njė ndėr parimet bazė tė sė drejtės ndėrkombėtare mbi tė cilėn duhet tė mbėshtetet, patjetėr edhe politika e ekzistencės aktive paqėsore
Sė pesti, Rezoluta nr.2105 datė, 20/12/1965 e cila saktėson se: rikofirmon dhe riafirmon rezolutėn e shkolonializimit nr.1514 viti 1960.
Atėherė, ne nė kėtė rast jemi nė kundėrshtim me dokumentet e ndėrkombėtarėve, qė citova mė lartė, po janė disa tė tilla, atėherė pse kemi frikė e tėrhiqemi nga njė e drejtė e pamohueshme ndėrkombėtare e tė drejtave tona legjitime ?
Me siguri kjo nuk ju interesoi ndėrkombėtarėve dhe veēanrisht amerikanėve. Prandaj edhe ndėrhynė qė kėto luftime nė Luginėn e Preshevės tė ndaloheshin, dhe kjo tė vazhdonte nė drejtim tė Maqedonisė, ku pastaj Presheva e Bujanoci tė rimereshin me kėto forca nė bashkeveprim me ato nė zonėn e Dobrosinit mbi kodrat e Bujanocit nga drejtimi i Kumanovės !? Kėshtu u bė, dhe me siguri kėtu ka dijeni tė plotė dhe mbėshtetje dhe nga Tirana zyrtare e asaj kohe
Pas disa luftime tė suksesshme nė drejtim tė Maqedonisė, po ndėrkombėtarėt, kėrkuan njė marrėveshje dhe pushimin e zjarrit dhe tė bėhej njė marrėveshje nė tė "mirė " tė shiptarėve ! Kėshtu u bė dhe poplli shqiptar asgjė nuk ka pėrfituar nga kėrkesat e koventave ndėrkombėtare pėr tė drejta tė barabarta midis popullsisė qė jeton nė atė rajon.
Nė kėto momente qė kishin ngelur pak forca nė rajonin e Dobrosinit e tė Bujanocit, si pa pritur e pa kujtuar njė "urdhėr" apo porosi tjetėr nga ndėrkombėtarėt. Tė ndėrpriten luftimet, tė bėhet armėpushimi nė tė "mirėn" e shqiptarėve se do ta bėjme njė marveshje pėr ta ēlriruar edhe kėto zona, tė dorėzohen armėt dhe tė jeni tė "qetė" se ēdo gjė ėshtė e studjuar mirė
Kėshtu dhe kjo forcė u ēarmatos, njė pjesė e atyre qė ishin nė krye u arrestuan, njė pjesė u larguan dhe kėrkuan azil politik nėpėr botė etj.
Jam i mendimit se politika i ka lėnė nė mes tė rrugės kėto aktivitete luftarake dhe i ėshtė nėnshtruar vullnetit tė ndėrkombėtarėve.
Takimi me Perikli Tetėn dhe propozimi i tij
Mė 12 janar 2001 rastėsisht takohem me Perikli Tetėn para hotel "Dajtit", mė ndali dhe u takuam pėrzėmėrsisht. Ai mė pyeti midis tė tjerave, se si nuk u takuam bashkė nė Kosovė, se atje mė thanė se ju ishit atashuar prane UĒPMB-sė nė rajonin e Preshevės dhe tė Bujonocit. Po i them, por jo nė drejtimin e Preshevės, por tė Bujonocit nė rajonin e Dobrosinit, dhe kėtė e kam bėrė legale e jo ilegale, nuk di se kush ta ka thėnė e si ta ka thėne .Pastaj unė i dashuri Perikli nuk kam qėnė nė Prishtine dhe as nė hotel "Grandin", por nė" ēadrat" me luftėtarėt.
Si padashje, apo e vėrtetė nuk mund ta gjykoi dot, por shoku e miku im Perikli mė thote: " se ēfar ėshtė, e cili ėshtė njė Dilaver qė ka punuar me UĒK-nė e tani mė duket se edhe me UĒPMB-nė . Unė nuk e kuptova dhe aty pėr aty i them- nuk e kam njohur dhe nuk e njohė, as nė UĒPMB-nė nuk e kam parė asnjeherė. Pėr te mos e ofenduar i thashe se mė shpejt nuk e kam njohur kur kam qėnė unė nė poste tė larta, se Dilaveri ka qėnė i rangjeve tė ulta dhe ėshtė me prejardhje artiler kundėr ajror, por mė vjen keq se ky Dilaveri ėshtė "Shpėtim Golemi" dhe ka dhėnė disa intervista si zvėndės shefi i shtabit tė Pėrgjithshėm tė UĒK-sė, si nuk e paskeni ndjekur ju kėtė person?
Interesant ishte propozimi i mikut Perikli i cili mė thote se; ju duhet tė ndihmoheni mė shumė sepse e meritoni njė gjė tė tille. Ata nė Kosovė kanė nevojė shumė pėr ju. Kur tė shkoj unė nė Prishtinė mbas disa ditėsh do shkojėm bashkė, do tė prezantojė me miqte e vjetėr atje. Po cilėt janė ata miqte e vjetėr zoti Pero? Ai me njeherė mė thote : "Ata janė Ibrahim Rrugova dhe Bujar Bukoshi". E shikova me shumė kureshtje se si ka mundėsi qe ky ish Ministėr i Mbrojtjes i Rendit etj. tė mė bėjė njė propozim tė tillė? Zoti Perikli, unė ata qė mė propozoni ju i kam quajtur dhe i quajė pėrēarės dhe antikombėtare, dhe FARK-u ėshtė njė kundėrvėnie e hapur e fitimtarėve tė Kosovės. Mė pastaj shtoi se- ju ėshtė mirė tė bashkepunoni me ata, sepse ata janė e ardhmja, por kanė dhe pare pėr tu ndihmuar. Sa keq qė njė mik i kaq viteve nuk mė paska njohur, si mundet qė unė tė shes idealet kombėtare shqiptare, pėr shuma qoftė edhe marramėndėse parashe?! Qė nga ajo kohė e deri tani nuk jam takuar asnjėherė mė shokun tim Perikli. Pra edhe ky qė paska qėnė nė kėto fuksione tė larta shtetrore nuk paska qėnė dakord me UĒK-nė. Me siguri edhe ky do tė ketė gishtė nė atė komisionin Kordinues pėr dėrgimin e luftėtarėve shqiptar nė FARK, bashkė me Alfred Moisiun dhe Rahman Pėrllakun me kompani.
Mė vonė dėgjova nė lajmet televizive se Dilaver Goxhi dhe djali i tij Tritan Goxhi arrestohen nė banesėn e tyre nėn akuzėn pėr terrorizėm! Pse? Sepse kishin marrė pjesė nė luftėn e UĒK-sė pėr njė kohė tė gjatė, qė edhe mund tė ishin vrarė ! Ēudia bėnė ēudi. Ja para pak kohe nė prillin e vitit 2005 nė shtetin fqinjė Maqedoni arrestohet njė vajzė luftėtare e UĒK-sė Rajmonda Maleēka bashkė me babane e saj Bujar Maleēka, pėr veprime terroriste ?!. Rajmonda luftėtare, gazetare, ndėrkombėtare, poete dhe shkrimtare, sa paradokse tė tillė ka !!
Kosova e komplikuar
agjenturė nė vetvete;
agjenturė te shoku;
Agjenturė nė strukturė;
Agjenturė administrative;
Agjenturė partiake;
Agjenturė shtetrore;
Agjenturė e dyshimtė kudo e mbi cilindo ??!!
Sa shtete tė forcave paqėruajtje janė aq agjentura ekzistojėn kudo ;
-19 shtete me 19 ushtrite e tyre nė pėrbėrje tė KFOR-it, pra me dashje e padashje janė prezente 19 agjentura ushtrarake tė specializuar dhe tė shtrira nė gjithė Kosovėn hallemadhe;
-29 shtete evropiane e mė gjerė kanė uzurpuar gjithė administratėn shtetrore deri nė qelizat e komunave, pra dhe 29 agjentura tė tjera. E pra njė vėnd qė kontrollohet e drejtohet nga interesat agjenturore tė ēdo shteti, cfarė mund tė presin shqiptarėt;
-Vrasje masive enigmatike, pėr hakmarrje tė vjetra e tė reja;
- Drejtim bajraktarizmi, qė nuk ia lirojne lehte vėndin njėri tjetrit, pavarėsisht nga aftėsite e zotėsite, meritat e sakrificat, tė gjithė duhet tė jenė komandante pa ushtare (luftėtare);
- Drogė, prositucion, kontrabandė, korrupsion, krim, masakra e tė tjera fenomene tė shqiptarėve si kėtėj e matane "kufirit" Shqipėri-Shqipėri;
- sanxhaku Shqiptar ka ngelur i coptuar midis Malit tė Zi e Serbisė ndofta dhe me Bosnjen, prandaj edhe u flasin me pėrbuzje "Boshnjak"
Ē bėhet mė shqiptarėt dhe pse ??!!
U bashkuan dy Gjermanite;
U shkėputėn shumė shtete nga vasalėt e tyre si nė BS. Nė Jugosllavi e nė vėnde tė tjera tė Europės e tė botės;
Po luftohet pėr bashkimin e dy Koreve;
Po luftohet pėr bashkimin e dy vjetnamėve;
Po luftohet pėr bashkimin e Kinės me Taivanin;
Po trojet shqiptare kur do bashkohen??!!
Ēfar kėrkon Evropa e bota pėr shqiptarėt?
1-Ēarmatimin e Shqiptarėve dhe mbajtjen prezente tė forcave "paqėruajtėse"
2-Ēarmatimin e Kosovės dhe mbajtjen prezente tė forcave "paqėruajtėse"
3-Ēarmatimin e shqiptarėve tė Maqedonisė dhe mbajtjen e forcave "paqėruajtėse";
Tė gjitha kėto ua bėri, tjetėr ēfare kėrkon mos tė zbathė dhe b
po ua kėrkuan me kėta politikane qeveritarė qė kemi aktualisht me siguri edhe kėtė do ta bėjne.
Ku jemi, nė udhė kryq apo nė rrokullim?!... Populli thotė: "guri i rėndė nė vėnd tė vet, ose zot shtėpie jemi ne", gjithė tė tjerat janė ndihmėse. E pra, mos vallė jemi si guri nė rrugullim qė ėshtė duke u rrokullisur nga njė majė mali dhe kėrkon tė bjerė nė humnerė? Po ne kėshtu jemi, do biem nė humnerė apo do tė jemi ne vendin qė na takon. Duhet dhe shpresohet se do tė jemi nė vėndin qė na takon, se djem, vajza, burra e gra, atdhetare Shqipėria ka patur dhe do tė ketė.
|
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
