| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » FILMI DOKUMENTAR ME PRAPAVIJĖ SHOVINISTE |
| Postuar mė datėn: 2008-01-13 06:52:50 nga admin4 :: Kategoria: Kultura |
| » Opcionet për artikullin |
|
Shkruan: Beqir Elshani
Kundėrshtim ndaj shkrimit Ja dashuritė shqiptare tė ndaluara nga diktatura, botuar nė Gazeta Shqiptare mė 12.01.2008
Nuk ėshtė hera e parė qė nga regjisorėt e huaj pėrgatiten filma poshtėrues dokumentarė tė jetės shqiptare. Regjisorėt e huaj, sidomos tė djepit sllav, tregojnė urrejtje ndaj kulturės dhe traditės shqiptare. Njėra ndėr ta ėshtė regjisorja bullgare, Adela Peeva, e shkolluar nė Beogradin tradicional kundėrshqiptar tė mbarė Shqiperisė Etnike. Ėshtė turp qė i ashtuquajturi film "Divorc sipas stilit shqiptar" (Razvod po Albanski), i cili nė Festivalin Ndėrkombėtar tė Filmit Dokumentar nė Amsterdam, ėshtė vendosur nė kategorinė European Film Academy pėr filmin mė tė mirė dokumentar Prix "ARTE".
Tregimi i regjisores bullgare tė djepit pansllavist, tregon mė sė miri se sa shumė janė tė mbėshtetur nė politikėn serbomadhe kundėr popullit shqiptar. Padyshim qė filmi dokumentar i regjisores A. Peeva ėshtė njė mashtrim, e cila deklaron se flitet pėr diktaturėn e Enver Hoxhės qė ndėrhynte nė jetėn e personave privatė. Sipas regjisores shihet se tregimi i filmit ėshtė shkop me dy skaje. Prandaj nėse me tė vėrtetė ajo qanė pėr fatin e grave tė braktisura ruse (gjė qė kanė qenė raste tė rralla), atėherė do tė thotė se me tė vėrtetė dhėndurėt shqiptarė e kanė dashur Rusinė e Nikita Hrushqovit. Ndaj nuk kanė pranuar tė prishen me miken e madhe ruse, pėrkundrazi kanė pranuar tė prishen me nėnėn e dhimbshme Shqiperi. Nuk e mohoj se ka pasur dukuri tė divorcit nė Shqiperi, megjithėse divorcet e Evropės Lindore kanė qenė mė tė zėshme. Njė rast tė tillė e pėrjetoi edhe Kosova nė ish-Jugosllavi, ku disa udhėheqės shqiptarė - dhėndurė tė Serbisė, siē janė: Ali Shukriu, Sinan Hasani, Kolė Shiroka, Rrahman Morina, Elham Nimani, tė cilėt nėn ndikimin e grave tė tyre serbe vazhduan ti shėrbejnė Serbisė kolonialiste nė dėm tė popullit shqiptar. Mirėpo kishte edhe disa shqiptarė tė martuar me gratė serbe, tė cilėt pas pushtimit tė Kosovės dhe masakrimit tė shqiptarėve u divorcuan. Jo vetėm qė shqiptarėt, boshnjakėt dhe kroatėt nuk pranojnė tė jenė dhėndurė tė Serbisė vrastare, por edhe vetė Serbia si shkaktarja mė e madhe e tė gjitha luftėrave ėshtė kundėr martesave tė pėrziera. Sipas studimeve tė kryera nė vitin 2001 thuhet se nė Serbi ekziston njė ndasi e tmerrshme ndaj pakicave etnike, kryesisht ndaj shqiptarėve. |
|
Mė nė fund nėse ky film ėshtė pėr tu vajtuar (kupto pėlqyer nga djepi sllavofolės), pėrkundrazi ėshtė pėr tu tallur nga evroperėndimorėt dhe amerikanėt, sepse Shqiperia nuk mori pjesė asnjėherė nė mbledhje dhe manovrat ushtarake nė kuadrin e Paktit tė Varshavės. Kurse pas pushtimit tė Ēekosllovakisė nga forcat aleate tė Bullgarisė, Ēekosllovakisė, Gjermanisė Lindore, Hungarisė, Polonisė, Rumanisė dhe Bashkimit Sovjetik, mė 12.09.1968 Shqiperia pėrfundimisht doli nga Pakti i Varshavės. Prandaj ende ruhen elemente nostalgjike tė ish-Paktit tė Varshavės, qė fyejnė QĖNDRESĖN USHTARAKE DHE DIPLOMATIKE TĖ SHQIPERISĖ, e cila me kohė demaskoi planet grabitqare tė Bashkimit Sovjetik.
Nuk ka asnjė dyshim se martesat e pėrzier me vullnet nuk i ka tundur asnjė rrymė politike, dhe njė ndėr ta ėshtė kompozitori i madh shqiptar, Avni Mula, i cili nuk ėshtė ndarė nga bashkėshortja ruse Nina, pėrndryshe prindėr tė sopranes sė mirėnjohur Inva Mula. Pėr regjisoren bullgare nuk ėshtė me rėndėsi diktatura e Enver Hoxhės. Qėllimi i saj ėshtė qė pėr skaj Enver Hoxhės, miqtė besnikė tė Serbisė fashiste tė shfrytėzojnė rastin dhe ta fyejnė popullin shqiptar, jo vetėm nė Shqiperinė Londineze, por edhe nė Kosovė dhe nė Iliridė, tė cilėt tashmė ndodhen nėn shtypjen e shovinistėve sllavomaqedonasė, por qė sipas gjuhės dhe gjakut konsiderohen bullgarė. Natyrisht se po tė ishte Kosova e bashkuar me shtetin amė Shqiperinė, pozita ushtarake dhe ekonomike do tė ishte shumė mė e favorshme se e Bullgarisė, Greqisė, Rumanisė dhe e ish-Jugosllavisė. Prandaj kolonizimi i Kosovės nga ana e Serbisė do tė thotė se kjo e fundit kishte miq tė fortė pėr ndarjen e gjysmės sė Shqiperisė Etnike (1913) qysh nė Konferencėn e Londrės. Prandaj edhe filmi i regjisores, Adela Peeva, flet gjuhėn bullgaromadhe, qė do tė thotė mohimi i pavarėsisė sė Kosovės dhe ribashkimi i tokave shqiptare.
Nė pėrmbyllje po jap njė sqarim kuptimplote. Nuk janė vetėm shqiptarėt qė kanė pėrjetuar njė politikė tė divorcit me rastin e prishjes sė marrėdhėnieve dypalėshe shqiptaro-ruse, dukuri e divorcit ka qenė e pėrhapur nė tė gjitha vendet e Evropės lindore. Shkaku ėshtė se regjisorėt serbobullgarė te populli shqiptar shohin vetėm zi. Dukuri tė divorcit ka pasur edhe mė vonė se Shqiperia e Enver Hoxhės, si pėr nga ana tradicionale, ashtu edhe pėr nga ana e gjuhės. Dhe njė ndėr rastet mė tė egra ka qenė divorci i martesave mes kroatėve dhe serbėve, tė cilėt pėr nga tradita dhe gjuha i pėrkasin njė grupi etnik. Jo vetėm kaq, sepse kėta dy popuj, gjithashtu edhe boshnjakėt, kanė jetuar njė kohė tė gjatė nė bashkėsinė e madhe tė mjaltit jugosllav, qė mė nė fund pėrfundoi me pasoja tragjike nė dėm tė popullit shqiptar, boshnjak dhe kroat. Prandaj kryevepra e prishjes sė bashkėjetesės sė martesave tė pėrzier me rastin e vdekjes klinik tė Jugosllavisė mbetet e pėrkėdhelura e Rusisė Serbia.
12.01.2008 |
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
