| » Opcionet për artikullin |
|
ShoqataBijtė e Shqipes festoi 5-vjetorin e themelimit dhe mbylljen e vitit shkollor tė shkollėsshqipeGjuha Jonė
Nga Dalip Greca
Nė Filadelfia po shkoja pėrsėri pas njė viti. Vitin e shkuar, po nė muajin maj, kishim udhėtuar drejtshtetit fqinj sė bashku me kryetarin e Vatrės, z.Agim Karagjozi. I ishim pėrgjigjur atėhere njė fteseqė na kishte ardhė nga Bijtė e Shqipes me rastin eceremonisė sė pėrurimit tė Qendrės Kulturore qė mbanteemrin e shoqatės.Tė gjithė qemė mrekulluar nga ceremonia, vėllazėrimi ishqiptarėve nga tė gjitha trojet kombėtare, nga tėgjitha besimet fetare, pa pėrfillur pėrkatėsitėpartiake. Ftesa e kėtij fundmaji lidhej me rastin e pėrvjetorittė pestė tė shoqatės. Kemi udhėtuar nga Nju Jorku sėbashku me poetin lushnjar Faslli Haliti, piktorin ZoisShuttie, me Luc Malotėn, sipėrmarrėsin e realizimit tėfilmit dokumentar pėr Histori Chanal nė gjuhėnanglezaSkėnderbeu, piktorin Astrit Tota, ndėrsa nėtimon kemi njė djalė nga Dibra, Qemal Paēuku, i cili ika shkelė udhėt e mėrgimit qė nė moshėn 13 vjecare,ndėrsa tani ka njė kompani ndėrtimi, mjaft tė kėrkuarjo vetėm nė Staten Island. Dy shtėpitė-vila qė kandėrtuar pėr vete, tregojnė se nuk e ka shkuar kohėnkot nė Amerikė. Qemali duket se rrugėve tė mėrgimit eka formatuar nė pafundėsi dashurinė pėr kombin. Gjatėtė gjithė udhėtimit flet vetėm pėr bashkimin kombėtar.Madje ėshtė tepėr i revoltuar qė disa qendra fetare,si xhamija e Saten Island, nuk bėjnė edukim kombėtar,nuk aplikojnė gjuhėn shqipe nė ceremonitė fetare.
Kur mbėrritėm ne, festa ishte nė pragnisje. Pėrvecnesh, qė nga Nju Jorku, kanė udhėtuar edhe PėllumbKulla me bashkshorten Xhulieta, edhe poetja IlirianaSulkuqi, edhe kryetari i Kėshillit tė Librit, GaniPerolli, Edmond Xhani me bashkshorten; ndėrsa ndėrmysafirėt e ftuar gjetėm edhe Fernando Paēeli,president i Shoqatės ArbėresheGjergj KastriotiSkėnderbeu, si dhe z. Michele Gianpaoli, jurist ishoqatės sė Arbėreshėve, sė bashku me zonjėn e tij. *** Mjedisi festiv, flamuri kombėtar shqiptar sėbashku me atė Amerikan, tingujt e muzikės shqiptare,janė shenjat e para tė festės, qė i shquam nga larg.- U rritėm tani, mbushėm 5 vjet, jemi nė moshėn ekopėshtit
E kemi siguruar vazhdimėsinė, thotė dukeqeshur kryetari i shoqatės, Llazar Vero, teksa kadalė tė presė mysafirėt e largėt, sė bashku mesekretarin Vlash Fili.Salla e katit tė parė ėshtė e mbushur plot, vėshtirėti zėrė tė gjithė pjesamrrėsit. Njė pjesė qėndrojnėedhe nė kėmbė.Programi i festės ėshtė i ngjeshur. Nėpėr mjediset eQendrės kulturore tėrheqin vėmendjen pamjet e shumtaqė pėrbėjnė Fotoekspozitėn 5 VjetBijtė e Shqipes.Pėrmes fotografive formohet historia 5 vjeēare eshoqatės. Prania e simboleve kombėtare, veprat e artitkushtuar Gjergj Kastriotit Skėnderbeu, Nėnė Tereza,Ismail Qemali, rilindasve, krijojnė mjedisin kombėtar.Njė telajo e Skėnderbeut, pėrgatitur nga piktoriSotir Capo, apo ato tė Ismail Qemalit e Nėnė Terezėspėrgatitur nga piktori Odise Lakuriqi dhe shumėdhurime tė tjera tregojnė se Bijtė e shqipes kanėlidhje e miqėsi me artistėt. Pėrkrah tyre janė tėngritura nė piedestale skulpturat e Skėnderbeut dhenėnė Tereza, tė dyja pėrgatitur nga skulptori KreshnikXhiku. Nė krahun tjetėr, dy medaljone nė allēi, tėSkėnderbeut dhe Naim Frashėrit, qė janė dhuruar ngaskulptori Arben Laze. Edhe piktori Astrit Tota kasjellė njė portret tė Skėnderbeut dhe ia dhuroishoqatės. Fotografi tė shumta nga aktivitetet eshoqatės, janė gjurmė tė mjaftueshme qė tregojnė seBijtė e Shqipes ka njė jetė tė gjallė, kulturore dheartistike. Ata qė e vizitojnė pėr herė tė parė qendrėn e shoqatėsnuk mund tė rrinė pa i hedhur njė sy edhe katit tėdytė. Befasinė e pėrbėn "Muzeu", ku janė ekspozuareksponate kombėtare, objekte tė familjes Risilia, njėflamur kombėtar tė ruajtur ndėr vite nga kjo familje,kostume kombėtare, objekte artizanale nė dru, bakėrdhe alabastėr si edhe libra tė vjetėr me vlerėkombėtare
.Shtojmė edhe njė fakt nė kronikėn tonė: Bijtė eShqipes kanė nisur dhe njė aksion pėr ngritjen e njėbiblioteke tė pasur. Dhurimet kanė nisur jo vetėm naganėtarėt e Bijėve tė Shqipes, por edhe edhe ngashtetet tė tjere tė Amerikės, madje edhe nga Italia,Rumania etj. ***Pas ekspozitės, nis aktiviteti nėn ritmin e hymnevekombėtare tė Amerikės dhe tė Shqipėrisė. Kryetari iShoqatės, Llazar Vero, mbajti fjalėn pėrshėndetėse.Duke folur pėr rrugėn 5-vjeēare qė ka pėrshkuarshoqata, ai tha: U mbushėn pesė vjet nė jetėn eShoqatės Atdhetare-Kulturore Shqiptaro Amerikane"Bijtė e Shqipes nė Filadelfia.Nuk janė shumė.Ėshtėmosha e njė fėmije tė kopshtit. Por e them me sigurise ėshtė njė fėmijė i shėndetshėm qė do tė jetojėgjatė, si bijtė e shqipes.Duke folur pėr motivet e krijimit tė shoqatės,kryetari Vero Tha: Krijuam shoqatėn me njė mendim tėri dhe tė thjeshtė; nė themel tė saj vumėatdhedashurinė dhe ndershmėrinė si garanci tė rrugėsdhe jetės sė saj. Kjo do tė thoshte me mijėra orėpunė vullnetare, mė shumė lodhje dhe sakrifica nganismėtarėt e kėsaj rruge dhe nga tė tjerėt qė ubashkuan me ta nė rrugėtim e sipėr. Kishim njė inattė madh brenda vehtes. Pothuaj tė gjithė tėzhgėnjyer nga e djeshmja e largėt dhe e afėrt e vendittone, deshėm tė bėnim diēka ndryshe; diēka tė mirė dhetė pastėr pa paragjykime politike,fetare dhekrahinore, mbarėkombėtare. Dhe ja ku jemi sot pas pesėvjetėsh; mė shumė bashkatdhetarė tė bashkuar nga tėkatėr anėt e trojeve shqiptare, qė nga Kėrēova deritek Saranda dhe Gjirokastra, nga Fieri, Vlora dheTirana, nga Berati dhe Lushnja, etj.. Tė gjithė tėbashkuar pėr njė qėllim: tė bėjmė diēka tė mirė pėremrin e Shqipėrisė.Bashkimi gjithėshqiptar, tha Vero, u ngrit mbi bindjetpolitike dhe fetare. Kėtu nė shoqatė, tha ai, kemivetėm njė fe dhe njė politikė, Shqipėrinė. Kėshtukemi ecur kėto pesė vjet tė jetės sė Shoqatės Bijtė eShqipes. Kjo bėri tė mundur tė kemi kėtė QendėrKulturore ku jemi mbledhur sot, konkretizoi idenė ebashkimit kryetari i shoqatės. Kjo qendėr nuk ėshtė emadhe si godinė, por ajo i ka kaluar kufijtė eFiladelfias dhe ėshtė bėrė qendėr kulturore dhe pėrkrijues, shkrimtarė dhe artistė nga Nju Jorku, NjuXhersi, Uashingtoni etj., qė vijnė kėtu pėr takime dhepromovime librash. Veprimtaritė tona kulturore dheartistike i ndjekin shqiptarė edhe nga shtete tė tjerafqinje me Filadelfian.Duke folur pėr garancinė e sė ardhmes pėr shoqatėn,Vero solli si shembull shkollėn shqipe: Njė tjetėrshembull i madh i kėsaj pune tė palodhur ėshtė edhehapja para katėr vjetėsh e Shkollės Shqipe GjuhaJonė, pėr fėmijėt e mėrgimtarėve, qė ata kurrė tė mosharrojnė gjuhėn e Nėnės. Nuk ėshtė e lehtė tė mbashshkollėn hapur por ne jemi shumė tė kėnaqur sepse mėshumė se ci kemi dhėnė ne shkollės, na ka dhėnėshkolla ne. Na ka dhėnė mė shumė emėr tė mirė dhe mėshumė miq edhe jasht komunitetit tonė, na ka dhėnė mėshumė respekt. Pėr hir tė saj duhet tė pranojmė seshkolla ka shtuar edhe numrin e anėtarėve tė shoqatės. ***Pas fjalės sė kryetari Vero,ka pėrshėndetur PėllumbKulla, Fernando Paēeli, president i ShoqatėsArbėresheGjergj Kastrioti Skėnderbeu, i cili tha sendjehej mirė kur takohej me gjakun e shprishur tėArbėrit. Ka pėrshėndetur edhe piktori Astrit Tota. Mė pas, tė pranishmit ndoqėn njė program tė pasurartistik, me kėngė, recitime dhe njė koncert meviolinė.Fėmijėt e shkollės shqipeGjuha Jonė recitojnė vargjepėr mėmėdheun, pėr mallin e mėrguar, pėr krenarinėkombėtare. Duartrokitjet shpėrblejnė mundin e fėmijėvetė shkollės shqipe dhe mėsueseve tė tyre tė palodhura.Iliriana Elshani shkrihet njėsh me violinėn dhe duketsikurzgjohet nga breshėria e duartrokitjeve. Ka bėrėnjė interpretim tė shkėlqyer.Ndėrkohė qė shfaqja e sekuencave nga filmidokumentarSkėnderbeu ka krijuar njė qetėsi absolutenė sallė.Pas shfaqjes, Fernando Paēeli, president iShoqatės ArbėresheGjergj Kastrioti Skėnderbeu, ėshtėafruar dhe pasi e ka pėrgėzuar Luc Malotėn pėr kėtėsipėrmarrje tė madhe, ka kėrkuar njė shfaqje tė filmitpėr arbėreshėt e shoqatės qė drejton.Bashkėpunimi mesgjakut tė shprishur kėsisoj i kalon kufijtė eFiladelfias dhe shkon nė Nju Jork.***Isha kureshtar tė mėsoja se cfarė kishte shėnuar nėditarin e veprimtarive tė sajBijtė e Shqipes nėdistancėn kohore prej njė viti qė kisha qenė atje.Kurreshtjen ma shuan informacioni qė mė jep VlashFili: janė 12 veprimtari, pėrfshi dhe promovimin eQendrės.Po rendis disa nga ato: Ceremonia pėr mbylljene vitit shkollor tė shkollės shqipe Gjuha Jonė,Promovimin e librave tė pjestarėve tė shoqatėssiGjurmė tė thella tė Vlash Filit dhe Transform tėIva Cipurit; SimpoziumiĒamėria, njė dashuri dhedhimbje e thellė; Bijtė e Shqipėes pėrkujtojnė prof.Eqerem Ēabejn, Ceremonia e fillimit tė vitit tė rishkollor; mė pas njė diskutim promovues pėr librin e shkrimtares Alabana Mėlyshi nga Nju Jorku, njėpėrkujtim madhėshtor i Festės sė Flamurit, Njėmbrėmje e paharruar me sopranon Ermonela Jaho, Njėmbrėmje letrareFjala e Gjuhės sė zjarrtė-nė katėrshekuj
etj.Cdo shoqatė tjetėr do ta kishte zili njė aktivitet tėtillė.Gati pėr cdo vit shoqata kryen po kaq veprimtari. Dhetė gjitha veprimtaritė kryhen vullnetarisht; pa asnjėpagesė. ***Nė 5-vjetorin e shoqatės u vleresuan me "Nderi iKomunitetit" ata qė kanė dhėnė mė shumė kontribut pėrBijtė e Shqipes. Pjesmarrėsit e shumtė duartrokitėntė dekoruarit: Beniamin Risilia,Alban Merolli, LlazarVero, Petrit Pasholli, Petrit Zanaj, Sadik Elshani,Elvira Budo, Sotiraq Pema, Petrit Disha, ViktorFurxhi, Artan Fili, Sejfi Protopapa, Idajet Ago, AzemCima, Dritan Matraku, Sotir Suli, Iva Cipuri, YllkaFurxhiu, Bedri Buzi, Mirjana Kina, Mirela Qirici,Florian Bezhani, Bashkim Berdufi
Secili nag ata kabėrė sa ka mundur; dikush ka investuar dollarė, dikushkrahėt dhe mundin fizik(kur u pėrshtatėn mjediset),secili sipas profesionit.Askush nuk urdhėron; secilivjen dhe pyet:Jam i lirė, ēmund tė bėj sot pėrshoqatėn? Ja psh Petrit Pasholli me familjn kakontribuar dhe vazhdon tė kontribuojė; sot ka marrėpėrsipėr bibliotekėn; ndėrsa nė njė tė ardhme tė afėrtka marrė pėrsipėr ngritjen e dy kateve tė tjera tėndėrtesės. Faktet nuk kanė nevojė pėr koment. ***Bujaria e anėtarėve tė shoqatės Bijtė e Shqipes ushfaq me gjithė madhėshtinė e vet gjatė drekės, kuamvisat kishin treguar aftėsitė e tyre gatuese; njėmenu i shumėllojshėm pėr qindra pjesmarrės; qė ngabyrekėt tardicional e deri tek kabunija. Dreka ishteshtruar po nė rrethinat e Qendrės.Ndėrkohė qė servirej dreka nė mjediset e jashtme,brenda nė sallėn e katit tė parė, jehonte vallje dhekėnga shqipe.
|
|
