| » Opcionet për artikullin |
|
Po tė pranohet pavarėsia e Kosovės, edhe ajo "e plotė", d.mth. ajo qė nuk mbikėqyret nga maca, qeni, bualli ahtisarian i oborrit mesjetar i Evropės sė Vjetėr, pastaj (nuk dihet kur) tė bėhet ēlirimi i trojeve tjera shqiptare, do tė njiheshin kufijtė artificialė qė "shtriga plakė" e Brukselit i ka vizatuar pėr tė favorizuar sllavėt, duke krijuar edhe shtete artificiale (IRJM) qė i ushqen me shumė pėrkėdhelje. Do tė ishte njė gabim fatal qė do tė groposte pėrfundimisht trevat shqiptare nėn sundimin dhe kolonializmin sllavo-grek.
Shkruan: Mona Agrigoroaiei
Nė kokat e disa atdhetarėve shqiptarė ka filluar tė del nė sipėrfaqe njė ide, se ēėshtja kombėtare do tė gjejė njė zgjidhje pėrfundimtare vetėm pas njė procesi tė gjatė, nė disa etapa tė pėrcaktuara: pavarėsia e Kosovės, pastaj ēlirimi i trevave tjera, pastaj mbajtja e referendumit mbarėshqiptar qė do tė kurorėzohet me ribashkimin e Shqipėrisė. Argumentimi i "hap pas hapeve" qendron nė disa ide mė pak apo mė shumė tė konturuara. "S'jemi tė pėrgatitur (pėr njė zgjidhje globale tė ēėshtjes kombėtare shqiptare). Apo: "S'do tė kemi pėrkrahje nga ana e forcave politike nga bashkėsia ndėrkombėtare". Ose: "S'duhet tė hyjmė nė aventura", me variantėn: "duhet tė bėjmė ēka ėshtė e mundur pėr momentin, nė kohė do tė realizojmė ribashkimin kombėtar".
Pėrveē atdhedashurisė sė SINQERTĖ, atdhedashurisė sė PĖRFLAKTĖ, tė PAKUSHTĖZUAR qė shkon, nė rast nevoje, deri nė pranimin e ndėrgjegjshėm tė sakrifikimit pėr lirinė e plotė dhe tė vėrtetė tė kombit shqiptar - sinonim i vetėm i sė cilės ėshtė ribashkimi kombėtar shqiptar, veprimtari i ēėshtjes kombėtare (pavarėsisht nga vendndodhja, mosha apo gjinia e tij) duhet tė ketė VENDOSMĖRI tė plotė, tė jetė vigjilent pėrballė kurtheve tė dukshme apo jo, tė armiqve (tė dukshėm apo jo) sllavo-grekė apo shqipfolės dhe tezave tė tyre tė mbrapshta. Nėse pranojmė se filozofia ėshtė baza e cilėsdo veprimtarie shoqėrore njerėzore dhe filozofia politike, themeli i cilėsdo veprimtarie politike, ideologėt e ēėshtjes kombėtare duhet tė paracaktojnė rrugėn filozofiko-politike tė veprimtarisė politiko-diplomatike dhe politiko-ushtarake pėr arritjen mė tė pėrshtatshme nė cakun e rrugės sė drejtė tė nisur. Ky bazament ėshtė dhe do tė mbetet ĒLIRIMI I SHQIPĖRISĖ SĖ OKUPUAR = RIBASHKIMI I SHQIPĖRISĖ SĖ OKUPUAR ME SHQIPĖRINĖ ADMINISTRATIVE. Kjo formulė e mendimit revolucionar dhe vetėm kjo, asnjė tjetėr, i pėrshtatet thėnjes kapitale tė Mr. Ukshin Hotit: SHQIPĖRINĖ E PABĖRĖ, BĖJE, SHQIPĖRI TĖ BĖRĖ. BĖJE OSE VDIS...! Ēdo hap ndėrmjetėsues, gjysmėparcial apo parcial tė tipit "PAVARĖSIA", ĒLIRIMI NĖ ETAPA, PASTAJ RIBASHKIMI, i shoqėruar apo jo me mendim krahinor ("Mė intereson vetėm fshati, lagja, oborri, "republika" ime, aspak ēka ndodhet me shqiptarėt jashtė tyre, ata mund tė mbesin tė okupuar, mjafton unė tė jem i lirė apo sė paku tė kem kėtė pėrshtypje") apo karrierist ("Populli mund tė vritet nga shtypėsi dhe okupuesi. Mjafton unė tė jem nė pushtet apo sė paku tė kem unė ketė pėrshtypje") ēon procesin e zgjidhjes sė ēėshtjes kombėtare shqiptare nė qorrsokak: nisje e veprimtarisė nga e para deri nė bllokim tė plotė, ēlirim gjysmak deri nė robėri pėrfundimtare, devijim deri nė asgjėsim tė veprimtarisė dhe vėnje nė shėrbimin e forcave tė huaja armiqėsore antishqiptare.
Unė konsideroj se procesi i "hapa-hapave" dhe i "thela-thelave", ėshtė njė lėshim prej parimeve tė gozhduara nė mendjen dhe nė zemrėn tonė. Jo aq i rėndė si dukuritė e krahinarizmit apo karrierizmit, por njė fis i largėt i tyre.
Tė gjithė duhet tė dijmė se e pamundura dhe e mundura nuk pėrcaktohen. Ata vijnė si vazhdim i punės apo mospunės. Puna e pandėrprerė, e palodhur, guximi pėr tė mos u lėshuar pre e zhgjėnjimit, tė gjithė janė tregues pėr faktin se ajo qė dukej nė fillim "e pamundur" do tė shėndrrohet nė "e mundur". Sigurisht se forcat politike tė devijuara qė komandohen drejtėpėrdrejtė prej pushtuesit apo prej qarqeve ndėrkombėtare grekofile apo sllavofile nuk pėrkrahin ribashkimin e Shqipėrisė. Ata pėrpiqen me ēdo mjet tė sabotojnė veprimtarinė kombėtare shqiptare, tė shantazhojnė aktivistėt atdhetarė nė njė luftė tė vazhdueshme "tė ftohtė", nė futjen e ideve devijuese nė rradhėt patriotike. Pėrballė tyre duhet vigjilencė, pėr tė zbuluar dhe shkatėrruar ēdo plan antishqiptar dhe vendosmėri pėr tė mos pranuar kurrė njė kthesė tė tillė "vetvrasėse". Nuk duhet marrė aprovimin, as pėrkrahjen e armiqve pėr atė qė duhet ta realizojmė. Duhen mbledhur dhe pėrdorur pėr qėllimin e ribashkimit kombėtar, tė gjithė potencialet e mirėfillta tė popullit, qė duhet sqaruar, edukuar, bindur se pasiviteti dhe durimi para kolonizimit, ėshtė nėna e tė gjitha tė kėqijave dhe se idetė e kurdisura nė qarqet e shteteve terroriste antishqiptare dhe tė shpėrndarė enkas nė mes tė tij duhen dalluar prej atyre korrekte, shqiptare. Veprimtaria kombėtare mbart pėrgjėgjėsi. Me themele sado pak tė orientuara me njė milimetėr gabim, ajo ėshtė njė kėshtjellė rėre qė mund tė prishet kur do dhe si do armiku. Pra, aventurė ėshtė tė nisėsh luftėn e armatosur ku s'je i pėrgatitur pėr tė, kur do armiku, jo tė mbash qendrimin korrekt politik, jo tė rezistosh para pėrpjekjeve tė devijimit tėnd. Aventurė ėshtė tė ndryshosh mėnyrėn e veprimit nė gjysmė tė luftės (politike apo tė armatosur), apo ta nisėsh me njė qėllim parcial dhe pastaj tė pėrfundosh si do armiku, nė strukturat shtetėrore tė tij.
Gabimet, edhe ato jo tė qėllimshme mund tė kenė rezultate tė rėnda afatgjate. Pėr tė mos pasur vetėm pėrshtypjen
se po veprojmė mirė, pėrvoja e akumuluar gjatė dekadave tė fundit duhet tė na mėsojė qė tė mos gabojmė. Njė shembull qė sintetizon kėtė fakt qendron nė atė se mėnjėherė pas demonstratės sė vitit 1981, me "arsyetimin" se kėrkėsa "Kosova Republikė" doli si kėrkėsė e popullit, disa grupe revolucionare atdhetare shqiptare prej mėrgimit hoqėn dorė prej strategjisė themelore tė ribashkimit kombėtar dhe erdhėn me tezėn "Kosova Republikė". Pa u menduar se kėshtu nuk po fshihen kufijtė artificiale shqiptaro-shqiptare as brenda Kosovės historike, as tė Kosovės historike shqiptare me Nėnėn Shqipėri, ky reduktim solli popullin shqiptar para faktit tė kryer se, me rrėzimin e ish-Jugosllavisė socialiste, kufijtė e Titos mbi trupin e Kosovės historike po bėhen tė njohur juridikisht. Nėse lėvizja kombėtare e asaj kohe do tė mbetej tėrėsisht besnike RIBASHKIMIT, kufijtė artificialė do tė prisheshin me prishjen e ish-Jugosllavisė. Sigurisht, janė edhe disa faktorė tjer tė konjunkturės sė atėhershme qė nuk po i cekim tani. Ēka ėshtė pėr tė ndryshuar, duhet tė ndryshohet nė momentin e duhur, nuk duhen etapa tė stėrgjatura. Po tė pranohet pavarėsia e Kosovės, edhe ajo "e plotė", d.mth. ajo qė nuk mbikėqyret nga maca, qeni, bualli i oborrit mesjetar tė Evropės sė Vjetėr, pastaj (nuk dihet kur) tė bėhet ēlirimi i trojeve tė tjera shqiptare, do tė njiheshin kufijtė artificialė qė "shtriga plake" e Brukselit i ka vizatuar pėr tė favorizuar sllavėt, duke krijuar edhe shtete artificiale (IRJM) qė i ushqen me shumė pėrkėdhelje. Do tė ishte njė gabim fatal qė do tė groposte pėrfundimisht trevat shqiptare nėn sundimin dhe kolonializmin sllavo-grek.
Lėvizja kombėtare shqiptare duhet tė arrijė nė njė organizim aq tė pjekur sa (pa u zbuluar gjatė kohės para agjenturave tė shtypėsve), nė momentin e harxhimit tė mjeteve politiko-diplomatike, tė jetė e aftė tė shpėrthejė ushtarakisht, duke marrė pėrmes befasisė dhe duke ēliruar tėrėsisht dhe pėrnjėherė hapėsirat shqiptare me anė tė Kryengritjes sė pėrgjithshme, ashtu qė tė dėbojė tė gjithė ujqėrit tė shteteve sllave dhe insektet kolaboracioniste shqipfolėse, qė rrinė mbi lėkurėn e popullit shqiptar tė shtypur, duke ia shfrytėzuar dhe shpėrdorur gjakun dhe djersėn. Faza e dekolonizimit duhet tė jetė edhe e pėrngjajshme me fazėn e mbajtjes sė referendumit pėr ribashkim kombėtar, nė bazė tė ushtrimit tė sė drejtės mė legjitime tė vetėvendosjes, e drejtė e patjetėrsueshme edhe pėr kombin shqiptar. Nė kėtė nivel duhet qė masat e gjera popullore me vetėdije tė plotė, pa asnjė lloj frikėsimi apo shantazhi nga forcat e jashtme antishqiptare, tė shprehin votėn e tyre tė lirė, qė do tė vėjė para faktit tė kryer edhe fuqitė e mėdha aktuale pėr zgjidhjen e vetme tė arsyeshme tė ēėshtjes kombėtare shqiptare: KRIJIMI I SHTETIT TĖ VETĖM KOMBĖTAR SHQIPTAR NĖ BALLKAN.
Rumani, 3 shtator 2007
INTEGRIMI I BALLKANIT NĖ BASHKIMIN EVROPIAN (BE)
Nėse Bashkimi Evropian ndien mė tė vėrtetė se mbart "pėrgjėgjėsi historike" mbi Ballkanin, ashtu siē ka deklaruar Presidenti i Komisionit Evropian Hoze Manuel Baroso mė vitin 2006, ajo duhet tė kuptojė njė herė e pėrgjithmonė se para se tė flitet pėr integrim tė Ballkanit nė BE, duhet tė flitet pėr tė drejtėn legjitime tė shqiptarėve pėr t'u ribashkuar nė njė shtet tė vetėm kombėtar, nėpėrmjet ushtrimit tė parimit tė vetėvendosjes dhe dekolonizimit. Ndryshe, do tė dėshtojė thekshėm nė projektin e saj utopik.
Mona Agrigoroaiei
Kur nė vitin 1992 u nėnshkrua Traktati i Maastrichtit, u themeluan edhe kornizat juridike pėr zgjerimin e Bashkimit Evropian drejt hapėsirės sė Evropės Juglindore.
Pas aderimit tė zonave homogjene politikisht, BE-ja duhej t'i bėnte ballė njė zgjerimi tė ndryshėm heterogjen me dallime politike, ekonomike, kulturore tė 27 shteteve, shumica tė dala prej ish sistemit socialist.
Sa funksionale ėshtė BE-ja, pas kėtij anėtarėsimi gradual, po shihet tani. Institucionalisht, vetėm janė thėlluar problemet e mėparshme strukturore tė Bashkimit Evropian. Legjislacioni i zgjeruar, procesi i rėndė vendimmarrjeje, aftėsi tė pakta tė zbatimit tė masave tė marrė nga shtetet anėtare nė nivelet kombėtare shtetėrore (tej hapėsirės komunitare) kanė qenė pika tė dobėta tė themelit institucional tė BE-sė. Edhe kėshtu, pa pėrfshirjen e valės sė parė dhe tė dytė tė integrimit, Bashkimi Evropian ka qenė njė organizėm i ngadaltė nė tė gjitha aspektet, nė veēanti nė atė tė konkurrencės me gjigandė ekonomik jashtė Evropės dhe nė atė tė politikės sė jashtme dhe tė sigurisė (ku vendimet duhet tė marrin unanimisht). Nuk ėshtė njė gjė e ēuditshme as fakti se projekti i Kushtetutės sė pėrbashkėt evropiane (qė do ta shėndrronte BE-nė nė njė organizatė ndėrkombėtare me pėrsonalitet juridik) ka dėshtuar tė miratohet nėpėrmjet formės mė demokratike tė shprehjes popullore, referendumit nė shtete si Franca.
BE jep shenj, gjithnjė e mė shumė se po ngordhė nga pesha e vet, sepse nuk e di ku ėshtė kufiri i ndaljes sė zgjerimit tė saj territorial (disa autorė e quajnė edhe hegjemonist), nė pėrputhje me nevojat dhe problemet specifike institucionale tė saj. Por "e sėmura e kontinentit" po trumbėtohet mė tutje edhe integrimin e Ballkanit nė Bashkimin Evropian, mėgjithse struktura tė ndėrlikuara shoqėrore dhe gjeopolitike qė pėrshkruajnė rajonin janė duke penguar implementimin e kėtij projekti hegjemonik.
Nė kėtė pikė, debati politik njeh dy drejtime tė kundėrta konceptuale:
1.Integrimi i Ballkanit tė bėhet masivisht nėpėrmjet gėlltitjes sė tė gjitha vendeve tė rajonit pėrnjėherė (apo nė dy shpejtėsi; duke krijuar para kėsaj njė "hapėsirė tė pėrbashkėt" ballkanike nėpėrmjet ngjitjes nė njė "Bashkim Evropian" nė miniaturė, atė tė "Ballkanit Perėndimor" tė tė gjitha shteteve tė dala prej "vdekjes" sė Jugosllavisė, minus Sllovenia, plus Shqipėria administrative. Themeli i kėtij "unioni" do tė ishte bashkėpunimi pėr krijimin e njė "hapėsire tė pėrbashkėt tė lirisė, sigurisė dhe drejtėsisė", paqės dhe stabilitetit qė nė momentin e integrimit do tė ketė zhvillim tė njėjtė me atė tė BE-sė. Nė kėtė hapėsirė, pas procesit tė "pėrcaktimit tė statusit" tė saj, Kosova (alla Bosnja) nė "pavarėsi tė mbikėqyrur" do tė shėndrrohej nė njė Protektorat tė BE-sė, ku fuqia de facto e de jure politike nuk do t'i pėrkiste popullit, por pėrfaqėsuesit tė zgjedhur nga Komisioni Evropian.
2.Duke njohur potencialin e rrezikshėm dhe bllokues tė "teorisė sė integrimeve" pėr tė ardhmen e kombit shqiptar, lėvizja kombėtare shqiptare ka shpallur domosdoshmėrinė e kryerjes sė procesit tė ēlirimit tė Shqipėrisė sė Okupuar (Kosova Protektorat, Lugina e Preshevės, Lugina e Vardarit, Malėsia e Madhe, Toplica) dhe ribashkimit tė saj mė Shqipėrinė administrative e lirė para cilitdo hap pėr integrim nė BE. Po japim disa argumente qė dėshmojnė kkėtė opsion si tė vetmin tė arsyeshėm:
-Pa njė ekonomi tė fortė, tė gatshme t'i bėjė ballė konkurrencės sė rreptė, pa zvogėlimin e kriminalitetit tė organizuar dhe korrupsionit tė institucionalizuar, shtetet e Evropės Juglindore mund vetėm tė endėrrojnė dhe tė pranojnė premtime, por jo tė anėtarėsohen nė BE. Kjo nuk u bė brenda natės as nė kushtet normale tė njė kombi qė nuk vė mė pėrpara ēėshtjen e krijimit tė shtetit-komb tė tij. Nga momenti qė shqiptarėt jetojnė mė shumė nėn sundimin dhe kolonializimin sllav dhe mė shumė se gjysma e territorit etnik shqiptar, nė njė gjendje tė tillė mjerane, nuk mund tė ecė mė asnjė hap pėrpara drejt realizimit tė reformave, drejt modernizimit dhe demokratizimit tė Shqipėrisė gjysmake, por mund vetėm tė vazhdohet me simulimet, tė cilat asnjėherė nuk do tė konsiderohen bazė reale pėr inkuadrimin e shtetit tė pjesėtuar shqiptar nė organizatat ndėrkombėtare. Pikėrisht situata koloniale e shqiptarėve qė janė nė Kosovėn historike ėshtė pengesė pėr Shqipėrinė.
-Simulimi mė i madh, gremina mė e thellė qė kanosė me vdekjen kombin shqiptar kudo nė trevat e tij, ėshtė qė shqiptarėt tė katandisen nė projektin hegjemonist grekomadh-serbomadh "Ballkani Perėndimor" ("Bashkimi Evropian" "personal" i Greqisė-Serbisė). Qarqet antishqiptare nė mbledhjen e Thesalonikit tė vitit 2003 rivizatuan idenė e "Federatės Ballkanike" apo "Shtabit tė Pėrgjithshėm Ballkanik" tė Josip Broz Titos dhe tė spiunėve tė tij shtėtitės, pėr tė marrė nė kontroll tė drejtėpėrdrejtė edhe Shqipėrinė administrative. Nė fazėn e parė synohet mosndryshimi i atyre kufijve kolonialė qė padrejtėsisht u vizatuan mbi bllokun etniko-territorial homogjen shqiptar. Dhe, nė qoftė se do tė bėhet hapi i pastajshėm i gėlltitjes sė Shqipėrisė administrative nė kėtė "federatė ballkanike" (ligji i tė cilės caktohej qė nė fillim nė bazė tė konceptit tė "bashkim-vėllazėrimit" nė nivel tė shteteve), ajo do tė ishte e "inkurajuar" tė arrinte skajin e krizės ekonomike, me qėllimin e realizimit tė njė spastrimi etnik "tė embėl", me anė tė imigracionit. Ndėrsa pushtimi i Luginės sė Vardarit dhe Preshevės, tė Kosovės "sė pavarur" me shpinėn e thyer prej sepatės sė kontrollit tė administratės evropiano-serbe, do tė vijonte kursin e vet, ku shqiptarėt do tė asimiloheshin nė mbulesėn e "mirėbesimit", "bashkėjetesės".
-Po tė realizohej ky integrim nė BE pa realizuar ribashkimi kombėtar shqiptar, nė rastin e rrėzimit tė kėsaj pėrandorie politiko-ekonomike, shqiptarėt pėrsėri do tė kthehen nga e para, nė pushtimin dhe kolonizimin sllavo-grek.
Nėse Bashkimi Evropian ndien mė tė vėrtetė se mbart "pėrgjėgjėsi historike" mbi Ballkanin, ashtu siē ka deklaruar Presidenti i Komisionit Evropian Hoze Manuel Baroso mė vitin 2006, ajo duhet tė kuptojė njė herė e pėrgjithmonė se para se tė flitet pėr integrim tė Ballkanit nė BE, duhet tė flitet pėr tė drejtėn legjitime tė shqiptarėve pėr t'u ribashkuar nė njė shtet tė vetėm kombėtar, nėpėrmjet ushtrimit tė parimit tė vetėvendosjes dhe dekolonizimit. Ndryshe BE-ja nuk do tė ndalonte Ballkanin tė "vallėzojė" sipas "kėrcimit tė vjetėr anglez tė luleve, dy hape pėrpara, njė hap mbrapa" (Kris Patten), sepse ēėshtja shqiptare ėshtė ēėshtje koloniale, d.m.th. shqiptarėt janė tė ndarė dhe tė kolonizuar nė pesė shtete tė ndryshme si pasojė e nacionalizmit agresiv sllavo-grek. Ndryshe, Ballkani do tė bėjė vetėm hapa mbrapa, ndezės tė "fuqisė sė barutit", qė do tė ndezė gradualisht edhe tėrė Evropėn, duke shkatėrruar ndėrtimin mė pak apo jo tė brishtė tė Bashkimit Evropian.
Rumani, 1 Shtator 2007
|
|
