| » Opcionet për artikullin |
|
Shkruan: Fadil SHYTI
Tek po kuvendoja me njė shok idealesh ēlirimtare, fillim-biseda me tė, mė nxiti tė shkruaj kėtė shkrim.
- Derisa, i thosha qė biblioteka jote po duket e kapluar nga dielli nė perėndim...; Ay, po me atė filozofi jetėsore dhe poetike ma ktheu: po, mirė nga natyra, ndėrsa, prej ca njerėzve po mė vjen gėrdi!
- Mirė thua -ia ktheva, sepse marrėzira, turpe e krime tė mėdha po bėhen sot, nė shoqėrinė shqiptare!
- Mendoj, qė tė gjitha kėto po burojnė nga, sistemi i kalbur kapitalist, ky sistem i ka kalbur edhe kokat e "njerėzve"!
Prandaj, Shqipėrisė sė sotme demokratike tė plagosur nga satrapėt e brendshėm dhe tė jashtėm; mjerisht po i vjen era turpe, dhe krime tė papara ndonjėherė nė trojet e saj etnike!
Po, kėtė detyrė e ka sistemi i kalbur- ma ktheu shoku im!
Me atė rast i fola bashkėbiseduesit tim qė para ca ditėsh mė ka befasuar dhe gėzuar njė emision nė RTSH-, nga rinia shqiptare dhe disa intelektualė: psikologė dhe filozofė ( emrat nuk po mė kujtohen)
Aty, u bė njė debat ku rinia u nda nė dy pole idesh, kundėrthėniesh mospajtuese: rinia pėrparimtare qė i mbronte vlerat e familjes shqiptare dhe grupi tjetėr "kokėshkretė", qė i mbronte kinse vlerat evropiane dhe mė tej....
-Po, beso , sikur tė shėtisim njė ditė rrugėve tė qyteteve tona, "vdekja" do na vjen prej syve tė tillė siē, ka thėnė shkrimtari ynė i madh R. Qosja - shtoi shtoj shoku im!
Pikėrisht, nė atė emision pedagogjik, nga njė student u citua ideja e Marksit tė madh qė: Konflikti, ėshtė burim i sė resė!...
Aty, u shtruan gjithashtu shumė elemente realiste tė prekshme, pėrse sot shoqėria shqiptare po lėngon kaq shumė?!
Profesorėt e nderuar, e shtruan fort mirė idenė e qėlluar, pėr faktin qė ndryshimet e mėdha nė tranzicion , (tė cilat unė do t“i quaja ndryshime nė shėrbime tė reaksionit tė brendshėm dhe tė jashtėm), kanė evoluar shumė elemente tė sė kaluarės sonė tė cilat kishin burime tė forta nga tabani kombėtar.
Prandaj, dashur o padashur, po bien ndesh dy gjenerata e mė shumė, rreth pikėpamjeve mbi jetėn: traditėn, zakonet, besėn, nderin, artin, kulturėn, shkencėn etj!
Pėrderisa, grupi i parė e mbronte idenė se familja ėshtė qeliza e parė e shoqėrisė sonė, ajo ėshtė orientuese, vlerėsuese, ndihmėse pėr realizimin e pikėsynimeve tona jetėsore, prandaj duhet jetuar nė harmoni tė plotė, pranė saj -pra, familjen ta kemi busullė tė parė nė orientimet tona gjatė jetės; grupi tjetėr e mbronte idenė e pavarėsisė personale , kinse pėr tė ecur vet pėrpara nė jetė, si model evropian, duke e parė familjen si pengesė pėr kėto objektiva!!!
Nga kjo konstatoj qė: sa larg ka shkuar ideja e ēoroditur e modernistėve qė, pa menduar gjatė , ta nėnvlerėsojnė dhe ta injorojnė, por, nė disa raste edhe ta mohojnė bėrthamėn e parė tė jetės sė tyre-familjen e cila pėr njerėzit qė mendojnė gjakftohtė dhe pastėr, pėr njerėzit qė se kanė trurin tė turbulluar nga elementet e ndikimeve tė huaja, nga byku i tė shirave tė huaja; kjo ėshtė hiq mė pak se bėrthama e parė e shenjtė e kombit; kur kjo familje ka baza tė forta , tė shėndosha morale, atdhetare etj
- Kur jemi kėtu tek kjo temė kaq madhore; kujtoj faktin qė; nė vitin 2003, kur isha nė vizitė tek luftėtarja anti-fashiste dhe ish-udhėheqėsja e Shqipėrisė Socialiste, Nexhmije Hoxha, e ruaj njė kujtim tepėr tė ēmuar jetėsor, e ruaj prej saj, njė kujtim -kėshillė tė paharruar, tė ofruar si dhuratė; derisa, po bisedonim pėr ca probleme jetėsore, Ajo, midis tė tjerash mė tha: Familja ėshtė e shenjtė, familjen duhet ta ruajmė si sytė e ballit!...
-Ėshtė pėr t“u theksuar dhe kjo: qė, gjatė bisedės sė ngrohtė vėllazėrore, nga bashkėbiseduesi jo fort zor mund tė kuptohej se sukseset shumėvjeēare tė familjes tė saj, fillimisht bazėn e kishin tek njė organizim i drejtė , i thuktė, tek njė organizim i bazuar nė norma tė pastra morale, pėrparimtare, por edhe nga marrėdhėnie tė sinqerta tė lidhura si gjerdan fishekėsh nga dashuria dhe pėrgjegjėsitė familjare; tė drejtuara nga gjeniu, Enver Hoxha; ku vendin e merituar dhe respektin por, edhe detyrat qė shtroheshin pėrballė jetės, i kishte secili anėtar i familjes; natyrisht duke i respektuar normat morale dhe ligjore tė shqiptarisė dhe tė kohės.
Mbase, duke e parė edhe nė dritėn e realitetit dhe tė arsyes, populli ynė thotė: zhvillimi dhe pėrparimi i njė individi, bazėn fillestare pėr tė ecur mė tej e ka pikėrisht nga familja e tij!
Nė tė kundėrtėn, individi, zor e ka tė ecėn pėrpara sigurt, drejt zhvillimit me hapa tė mėdhenj dhe tė sigurt jetėsor!
Nė kėtė shkrim, nuk e mora rastėsisht, si shembull pozitiv, familjen e tė madhit, Enver; e cila si shumė familje atdhetare, u bėri sfida kohėve me diell dhe me stuhi, duke e kryer me nderė dhe devotshmėri ndaj atdheut dhe popullit, misionin e tyre pėrballė jetės.
Nė Shqipėrinė Socialiste bėhej pėrpjekje me tė madhe, pėr ta kultivuar e pėrmirėsuar traditėn e pastėr morale!
Kjo, madhėshti e natyrshme popullore, bėri qė kjo tė paraqitej kudo nė sferat e jetės: nė gjuhė, nė art, shkencė, kulturė, e gjetiu...
Pra, shtrohet njė pyetje e madhe, pėrse nuk luftohet e keqja, brenda shoqėrisė shqiptare, pėr tė gjitha kėto sa i kam cekur; dhe ,njėkohėsisht, nuk pėrmirėsohet jeta shoqėroro-ekonomike e popullit, por, reaksioni merret me sharje e fyerje ndaj figurės sė Enver Hoxhės?!
Pra, meqenėse shteti ėshtė aparat dhune, detyrė parėsore e njė shteti ėshtė qė tė sigurojė mirėqenien popullore duke punėsuar gjeneratat e reja, duke luftuar tė keqen e mjerimin qė e ka kapluar dhe ende , qe 18 vjet tranzicion, merret me sharje e fyerje sikur kėtė e ka bėrė detyrė e shprehi parėsore nė mėnyrė qė , qeveria, Berisha e cilado qė tė vijė me kėtė garniturė pakurrizore, ta largojnė popullatėn nga problemet jetėsore!
Kėshtu, edhe pse nuk jemi nė gjendje tė luftėrave klasore, kjo qeveri vetėm degjeneron e provokon konflikte, prodhon mjerim e varfėri si asnjėherė mė parė!
- Kam besim tė patundur qė sė keqes do t'i vijė fundi njė ditė herėt ose vonė sepse, populli nuk ushqehet tėrė jetėn me sharje e gjėma allė berishjane e tė tjerė soj sorollpėve tė sojit tė tij!
-
Po e pėrkujtoj sėrish Marksin, i cili ka thėnė se: kur ėshtė puna pėr tė mirėn e popullit, edhe dhunėn duhet pėrdorur, pra, konsideroj qė ėshtė e drejtė qė edhe me dhunė ta luftojmė tė keqen nė mėnyrė qė tė dalim nga kjo amulli qė e ka gjetur shtetin dhe kombin tonė!
Tani, nė kėtė kohė tė pa kohė; jemi dėshmitarė tė njė degjenerimi tė ēoroditur tė udhėheqėsve tė kupolave nė shtetet kapitaliste, apo pro-kapitaliste; nga Tirana, Brukseli e deri nė Washingdon, jemi dėshmitarė tė aferave tė tyre jo vetėm financiare, por, pėr mė keq, tė prapėsive tė tyre familjare; kujtoj kėtu korrupsionin e tyre tė pa fre, kujtoj kėtu divorcet e tyre dhe filtret e tyre tė paturpshme, tė cilat po u shkaktojnė jo pak trazira familjare!...
Njė dyzinė emrash tė burrave e tė grave udhėheqės/e, nga kėto shtete figurojnė sot nė gazetat mė prestigjioze tė kohės dhe kudo nėpėr botė nė mediat elektronike, kėta tė pangopur nga orekset tyre pėr para dhe tė pėrdalė/a, moralisht nga orekset e tyre pėr aventura donkishoteske dhe si ashikėt tek poezitė persiane, i lexojnė dhe i dėgjojnė sot popujt, pėrditė.
Prandaj, dua tė theksojė kėtu idenė se: kur, gjarpri kalbet nga koka, si mos t“ i vijė era bishtit !
Tė rinjtė qė i mbronin vlerat kombėtare, tė familjes shqiptare; mbase do tė duhej t“i thoshin edhe kėto fakte: sa kishte fuqi dikur krimi i organizuar, ekonomik dhe politik nė Shqipėri sa reflektohej dhe si reflektohej kjo mungesė e tij, si pasojė e diktaturės nė familjet shqiptare?!
- A kishte mė shumė krime familjare dhe mė tej, nė ato vite gjatė ndėrtimit tė socializmit apo ka sot?!
- A kishte mė shumė korrupsion, nė levat e shtetit shqiptar nė socializėm apo ka sot?!
- A e ka kjo ndikimin e vet pozitiv dhe negativ, nė zhvillimin e drejtė tė shoqėrisė shqiptare?!
- A ka mė shumė papunėsi shoqėria shqiptare nė vitet e socializmit apo ka sot?
A ndikon kjo direkt nė zhvillimin dhe varfėrinė e popullit?
- Kur, tė gjithė po pretendojmė pėr njė Shqipėri tė pėrparuar, natyrisht, mendoj qė kėta faktorė janė tepėr me peshė nė mbarėvajtjen e shtetit dhe tė shoqėrisė shqiptare.
- Ekonomia e shtetit shqiptar si kudo nė vendet tjera, ėshtė njė bazament, i fuqishėm, ėshtė njė kandar qė s“guxon tė neglizhohet, pėr tė gjitha tė bėrat dhe tė pabėrat tona njerėzore; ėshtė njė fuqi centrifugale rreth sė cilės vėrtiten tė gjithė, duke kėrkuar hapėsira tė reja jetėsore....
Nuk e besoj qė do ta teproja qė tė theksoj sėrish filozofin e madh , Marksin i cili thotė pėrafėrsisht kėshtu: baza ekonomike, ėshtė element kryesor i zhvillimit politik tė njė shoqėrie !
Nga kjo kujtoj qė me tė drejtė tha shoku im se: sistemit tė kalbur kapitalist i duhen kukulla nėpėr udhėheqėsi tė shteteve tjera....nė mėnyrė qė tė sillen pėrshtati, vetėm rreth interesave tė tyre vetėm duke bėrė kėtė, Zeusėt e kapitalizmit, luajnė tani me popujt sepse i kanė instaluar qeveritė kukulla!
Prandaj, sot i kemi shifrat tė tmerrshme nga krimet dhe turpet e tė tė gjitha ngjyrave!
Duke qenė peng tė zeusisė demokratike, pushtetarėt vasalė tek tė huajt, nuk i bėjnė planet as ligjet e zhvillimit ekonomik, politikė etj, tė shoqėrisė shqiptare nga tė gjitha aspektet jetėsore, me kokat e tyre por, fund e krye tė zhytur nė vorbullėn e mėsimeve tė huaja; ata nuk i matin rrobet sipas trupit tė vendit dhe popullit tė tyre; por i matin, sipas vendeve dhe trupit tė popujve tė tjerė!!!
Pastaj, natyrisht qė kur vishen kėto rrobe ( mendoj kėtu pėr shumė aspekte jetėsore, nga arti kultura etj) natyrisht se shqiptarėt, duke e harruar autoktoninė e pastėr shekullore; mjerisht jo rrallėherė po bėhemi tragjik dhe qesharak, jo vetėm brenda atdheut tonė; Shqipėrisė Natyrale, por edhe para tė huajve.
Nė mes tjerash kėtu nuk mund tė harroj faktin pa e cekur njė shpikje astronomike tė politikės kosovare qė: po zhvillohet me kėto mrekulli, tani me Kushtetutėn e Kosovės, alias, me Projektin famėkeq tė Solanės- e cila Kushtetutė i thėnēin, u lejohet tė shfrenuarve martesa tė sė njėjtės gjini (homoseksualėve) u garantohet me ligj kjo!
Duke bėrė kėtė projektuesit famėkėqij tė politikės e tė ligjeve kosovare qė po angazhohen pėr bėrjen e shtetit multietnik ia kanė lejuar pa pikė maturie; martesėn e Albertit dhe Servetit , dhe martesėn e Jovanit me Stojanin, apo martesėn e Fatės dhe Hatės, apo tė Zoricės dhe Milicės e tė tjerė e tė tjera...; ( kėrkoj ndjesė pėr emrat e cekur , le tė mė falin lexuesit e pagėzuar me kėta emra).
- Duke bėrė kėtė ligjvėnėsit vasalė tė Evropės, kanė hyrė tė parėt nė degjenerimin moral dhe mortal; duke u zhytur pėrfundimisht nė ligje amorale! Tani shtrohet ēėshtja lidhur me pyetjen: si mund tė kemi njė shoqėri tė pastėr, tė shėndoshė, dhe tė begatshme nė tė ardhmen kur lejohen madje edhe nga ligjbėrėsit tanė tė krijohet kjo shoqėri amorfėsh, e cila nuk bazohet nė zhvillimin e familjes nė baza tė shėndosha njerėzore dhe jetėsore por, bazohet vetėm nė degjenerimin e jetės sė tyre tė mbizotėruar nga kėnaqėsitė personale dhe mė tej?!...
Fatkeqėsi tė tilla, mbi shqiptarėt, janė duke u eksportuar nga miqtė tanė demokratė, tė ardhur nga vende mike tė cilat prej kohėsh janė neveritur prej kėtyre ligjeve tė poshtra dhe mizerable, vet popujt e atyre vendeve!
Lidhur me kėtė dekadencė anti-kombėtare dhe anti-njerėzore do tė duhej tė reagonte fuqishėm kombi shqiptar!
Pėr vet faktin qė kjo bie ndesh me normat tona morale kombėtare etnike dhe pėr faktin qė ligjvėnėsit, pėr kėtė hap tejet regresiv nuk e kanė pyetur, sovranin popull.
Suedi, Mė 20.07.2008. |
|
