| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » PREKAZI - Memorja jonė e pėrhershme |
| Postuar mė datėn: 2007-04-11 21:59:55 nga admin1 :: Kategoria: Kultura |
| » Opcionet për artikullin |
|
(Reportazh, nga Rajmonda MALEĒKA)
Prekaz
! Tė gjithė duan tė shkojnė drejt Drenicės. Tė gjithė duan tė shkojnė atje
nė Prekaz. Ėshtė njėri nga vendet mė tė njohura. Tė huajt dhe shqiptarėt duan tė shohin ēdo gjė atje,... rrugėt, malet, fushat, njerėzit, fėmijėt, djemtė, vajzat, pleqtė
Eh!- atje vjen erė e hershme shqiptare. Duan tė prekin me dorė historinė vetė, atė qė vjen nga pėrjetėsia pėr tė shkuar nė pėrjetėsi.
Drenica
Treva ku lufta dhe paqja, ditėt e mira dhe ditėt e kėqia tė Kombit shqiptar gjetėn strehė, gjetėn njerėz, gjetėn gjak dhe gjuhė. S'ka ditė dhe datė tė shėnuar tė Kombit shqiptar, qė nė Drenicė tė mos keta gjetur njerėzit e vet. Pa dyshim ėshtė krahina dhe vendi i njohur pėr tė gjithė shqiptarėt, pėr tė kaluarėn dhe tė sotmen, qė ēdo ditė mbjellin tė ardhmen. Aty ku shqiptarėt janė mė vėllezėr se nė ēdo vend tjetėr shqiptar.
Qindra vjet e nė Drenicė nuk rreshtėn kurrė taborret pėr ta sunduar kėtė vend rrebel, qė s'ka rreshtur kurrė pėr lirinė e vet. Qindra vjet dhe pushtuesit e shqiptarėve nuk rreshtėn drejt Drenicės, tė cilėt kudo shkelėn mbollėn vdekjen. Drenica qėndroi
Ec nėpėr Drenicė. Vetė relievi ėshtė njė dialog intimiteti me atė qė ka aspiruar Drenica, me atė qė nė tė gjithė globin quhet liri. Ka njė akt hyjnorė, nė atė qė Perėndia ka derdhur nė Drenicė. Male, fusha, gryka, shkėmbinj, ashpėr dhe butė. Rrepe tė mėdha, si tė ishte njė labirinth, si tė ishte njė kurth
Ec nėpėr Drenicė, nėn atė qiell shqiptar dhe gjithēka qė del para syve, ēdo grykė, ēdo gurė, ēdo drurė, ēdo kullė, tė duket se hyn nė dialogė me ty. Tė flet pėr 100 vjet mė parė, pėr 50 vjet mė parė, pėr 10 vjet mė parė, pėr 5 vite, pėr dje dhe pėr sot
Ėshtė njė dialog qė nuk hesht pėr asnjė moment. Nė ēdo kohė Drenica ka patur atė qė quhet qėndresė.
|
|
Azem dhe Shotė Galica
Shaban Polluzha
Njerėzit
Kanė ecur qindra vite, dhjetra dekada, qindra ngjarje e mijra njerėz. Epokat kanė mbajtur fytyrėn tek njėra-tjetra, ashtu siē djemtė kanė kėrkuar t'ju ngjajnė baballarėve, ashtu si niprat kanė dashur t'ju ngjajnė etėrve. I gjen kudo njerėzit, shkojnė dhe vijnė me njė dhimbje, me njė buzėqeshje, por me njė krenari tė lexueshme nė fytyrė. Si mund tė ndodhė ndryshe
me atė qė kanė patur kaq tė rėnė, kaq tė vrarė, kaq heronj dhe kaq krenari. I gjen kudo njerėzit e Drenicės, i njeh kudo njerėzit e saj. Kudo dhe kurdo ata tė pėrgjigjen :-Jam nga Drenica.
Emrat e Hasan Prishtinės, Shaban Palluzhės, Mehmet Gradicės, Azem Bajta e Shote Galica nuk mund tė mbeten vetėm nė Drenicė. Pas tyre ėshtė ēdo drenicak, qoftė 100 vjeē a qoftė 7 vjeē, qoftė grua a qoftė burrė. Tė gjithė drenicasit pas tyre janė, prandaj kudo t'i takosh dhe t'i pyetėsh drenicasit, ata tė pėrgjigjen:-Jam nga Drenica!
dhe Prekazi
Ėshtė njė meditim qė tė vjen ndėrmend sa tė kujtosh Prekazin. Dhe sa vjen nė Kosovė, pyetja e parė qė tė vjenn nė buzė ėshtė ajo:- Nga bie Prekazi?!. Tė gjithė pėr atje i ēojnė kėmbėt. Atje tė presin Jasharėt, tė cilėt janė bėrė FLAMURI i shqiptarėve nė dekadėn e fundit, si burrat, gratė, fėmijėt, pleqtė, gjithėēka qė kanė patur dhe kanė Jasharėt.Tė gjithė janė pjesa mė e gjallė e historisė sė Kosovės. Tė presin ata qė ranė nėn dhunėn, ku njėra nga perandoritė mė barbare dhe mė e prapambetura e Ballkanit,-Serbia,- derdhi dhe ushtroi mbi njė familje tė Madhe, si Jasharėt. Tė presin monumentin dhe tė rėnėt, ato tė cilėt radhė-radhė janė nė tokėn e lirė tė Prekazit dhe tė Kosovės. Prekazi tė bėn mė shumė njeri, tė bėn mė me peshė dhe mė real. Kjo ngjan gjithmonė me histoinė dhe me kohėt qė mbartin nė gjirin e tyre.
Ajo kulla e Ahmet Delisė, mė e njohura nė Kosovė. Nė Shkodėr e Oso Kukės. Kullat, ky vend i hershėm i shqiptarit. Kulla dhe kėshtjella, sinonime tė njėra-tjetrės. As mė pak dhe as mė tepėr. Kulla, njė kat. Dy kat e mė shumė. Gurė tė latuar, gurė tė mbledhur nėpėr zalle, kulla tė ngritura nė mal. Mure tė trasha, ku erėrat dhe plumbat pėrplasen parreshtur
Kullė-njerėzit, kullė-zakonet, kullė-atdhedashuria kullė-qėndresa; gjithēka-kullė. Vendi dhe kuvendi i burrave. Fėmijėt, gratė, vajzat, burrat, pleqtė, Shabani, Adem e Hamzė Jashari, tė gjithė ata qė ranė e tė gjithė ata qė janė gjallė, janė njerėzit e parė tė lirisė sė Kosovės. Kėtė e dinė tė gjithė.
Kulla-muze! Tė gjithė e rrespektojnė si njė vend i shenjtė. Pelegrinazhi i shqiptarėve. Kėnga e ka ēuar nė katėr cepat e botės Prekazin dhe kullėn e Jasharėve. Nė tė vėrtetė historia shqiptare atje ka qenė, qė kur ėshtė krijuar. Kėtė e tregon ajo qė ka ndodhur dhe ajo se ē'thonė tė gjallėt e Jasharėve.
Memoriali.
Ē'mund tė bėhej ndryshe me Prekazin! A mund tė harrohet ajo qė bėri dhe ajo qė ndodhi atje? Nė altarin e lirisė gjithė brezat: njė familje, gra dhe burra, fėmijė dhe tė moshur. Tė gjithė derdhėn gjak nė rrėnjėt dhe kujtesėn e lirisė. Tė duket se atje u fijuan tė gjithė shqiptarėt.
Jasharajt janė themeli i asaj qė ngjau dhe e ardhmja qė ėndėrrojmė. Dhe memoriali pėr ta nuk ėshtė nė Prekaz, por kudo qė ka tokė shqiptare. Prekazi ėshtė kujtesa jonė pėr lirinė. E kemi kėrkuar gjithė jetėn, sa pėr tė njė shekull kemi flijuar njė milion tė rėnė. Prekazi ėshtė bashkimi ynė rreth UĒK-sė, asaj qė ruajti jetėn dhe ktheu shpresėn e madhe tė tė gjithė shqiptarve. Prekazi ėshtė virtyti ynė i pėrjetshėm, se Shaban, Adem e Hamzė Jashari janė e do tė mbeten modeli i burrit dhe njeriut shqiptar.
Prekazi ėshtė memoria jonė e pėrjetėshme, siē ka qenė lufta dhe flamuri nė tė gjithė historinė tonė. Drejt Prekazit do tė ketė njerėz nga e gjithė Bota, ashtu siē do tė ketė edhe kėngė, ashtu siē do tė ketė dhe dasma dhe lindje fėmijėsh. Baca Shaban, Baca Adem e Baca Hamzė nė atė moshė qė ranė do tė presin dhe do tė pėrcjellin njerėz
Poemė pėr Adem Jasharin
1.
Nėpėr shtigjet e Drenicės,
u ba koh' qė ka ra malli,
i mungon Kosovės Baca,
i mungon Adem Jashari.
Nga Drenica n'Dukagjin,
mbeti Bac' Adem Jashari,
asht' kudo nėpėr Kosovė,
e askund si gjendet varri.
Ah, medet Kosova e lashtė,
ah, medet Kosova e Re,
me legjenda m'i ke shekujt,
ditėt po i ngrys me varre.
Ēdo konak e ka nji kąngė,
nji legjend' ēdo vend e ka,
i merr qielli luftėtarėt,
brenda varri nuk i mbą.
Ah, medet e gjithė Drenica,
gjithė Jasharėt i vrau shkjau,
e l'shon ząnin Azem Galica,
Adem Jashari, bre burrė mbahu!
Vetėtima po mbjell Sharri,
nga Prizreni nė Rugovė,
n'vrap ka mbetė Shaban Palluzha,
me flamurin e kuq nė dorė.
Boletini shtegut t'malit,
krah i ec Hasan Prishtinės,
Hamzė Jashari pa dalė dita,
ja mbledh zjarrin vetėtimės.
2.
Zą legjenda na ka bą,
pėr me lč a pėr me vdek,
janė ilirė e dardanė,
janė Bato e Skanderbeg.
Shkrepi dielli me vetėtima,
n'lisa t'moēėm u zgjua mali,
nė Kosovė ka ra dita,
zą ka bą Adem Jashari.
Moj Kosovė me f'tyr nąne,
moj Kosovė me zemėr burri,
gjith' ata qė ranė pėr ty,
e lanė gjakun tek flamuri.
UĒK- emrin e mori,
Ushtria jonė Ēlirimtare,
kanė ardh' burrat ku kanė qenė,
porsi lisat jan' kthy n'male.
Rrin n'Prizren e rri n'Dukagjin,
n'Fushė -Kosovė e nė Prekaz,
rrin n'Shalė e Caralevė,
rrin n'Jezercė e n'Karadak.
Nė UĒK tė gjith' shqiptarėt,
jan' ba varg e jan' bą male,
gjith Kosova kala ąsht' ba,
o me vdek o me mbet' gjallė.
3.
Is' Boletini malit ka zbrit,
Dedė Gjo Luli ka lan' varrin,
Azem Bejta i ka ikė shpellės,
kuvend bajn' me Adem Jasharin.
Dor' e burrit asht' shtėrngue,
pėr Kosovė me derdh gjak,
ząni i burrit asht' digjue,
derė mė derė e prag mė prag.
1000 vjet prč e vra,
pėr liri e pėr flamur,
1000 vjet n'llogore mbetė,
e nė sy pa vu gjumė.
Ka 1000 vjet nė viset tona,
kemi le e kemi vdek,
po kush e polli kėt' "soj" hasmi,
pėr me u vra vjet pėr vjet?
4.
Asht' me male Kosova ime,
i ka fushat tė pa-anė,
djemt-lisa, ēikat-selvi,
qė robninė supeve se mbajnė.
I ka fushat me lulėkuqe,
i ka malet, drurė tė lartė,
i ka agimet lot'-fėmije,
i ka mbrėmjet larė nė ar'.
I ka varret me amanete,
i ka kąngėt lashtėsi,
i ka dasmat me flamurė,
thellė legjenda ka nė gji.
I ka mortet dit' betimi,
si asht' guri fjalėn e ka,
fole trimash asht' Atdheu,
veē pej zemrash i bąm' kala.
5.
Mal me lisa ēue n'kamė,
ka ushtue krej shqiptaria,
Adem Jashari burr' drenice,
shkėlqen si prelud liria.
Shteg mė shteg e natė mė natė,
ditė mė ditė hasmi e ndjek,
zą i burrit s'shuhet kurrė,
as nė gjallje e as i vdek.
Pėr ēdo ditė hasmi i vjetėr,
n'gjak e gjini don' me shkret,
ia vret nipat, i vret foshnjat,
kullat n'zjarrr pėrher' ia djeg.
Zą i burrit nėpėr male,
zą u l'shon gjith' shqiptarve,
mos e humbim atdheun tonė,
dhe tė vramit i ngre nė varre.
6.
Gjam' e madhe n'Kosovė ra,
thuj' Jasharėt i shojti shkjau,
historia na bani zą,
Nanė Kosova, Ti sot mbahu!
Mbi Jasharėt ra murtaja,
mbi Jasharėt vdekja s'fali,
u vra plaku, u vra plaka,
u vra foshnja, vajza, djali.
1000 vjet mbi dheun tonė,
aq nji vdekje s'ishte parė,
Bacė Ademi majė lisi,
pėr Kosovėn ka mbetė gjallė.
Njerėz pa fund thėrret liria,
legjend burri kėrkon malli,
nė krejt lirinė e Kosovės,
fytyrėn la Adem Jashari.
Fryn nė Sharr e nė Jezerc,
nė Drenicė e nė Rugovė,
se ndal vrapin ai burrė,
me flamurin ton' nė dorė.
Nuk ka vdek e as do vdesė,
Ai Bacė Adem Jashari,
nga 1000 vjet nėpėr luftėra,
pėr liri ka ra shqiptari
25 dhjetor 1999 (Prizren ora 16.00)
Sot je bąm' dritė
1.
Tokė e lashtė arbnore,
nė mendime lirie, zgjuar rri,
dhe mbi mermerin e bardhė, Bac' Adem,
rrugėn e nise nga Nėna Shqipėri.
Nė Tiranė nėntori i pavdeksisė,
fytyr' e Adem Jasharit-vėrtik nė ball',
bėhet stinė pranvere nė histori,
e ēdo dėshirė nėne bėhet djalė.
2.
U bėn' vite Adem Jashari,
u bėn' vite tuj tė pritė,
dje tė kishim mal' qėndrese,
kurse sot u bėre dritė.
Pas kaq vitesh ndarė me ty,
si ushtarė rrijmė nė radhė,
kujtes' e dhembshur shqiptare,
nuk derdh lot', por thotė mall.
Pėr tė ardhur gjithė tė rėnėt,
dhe yjet nė pritje rrinė,
si dikurė qė u prije i pari,
vallė pas teje prap do t'vijnė!?
A do tė vijnė bijtė e Kosovės, shqiptarisė,
tė gjallojn' malet me epikė trimėrie,
ėndėrrat qė i lan' nė mes t'i nisin prap,
mbi k'tė tokė tė lashtė shqiptarie!?
3.
Kaluan vite pa tė parė,
s'tė lėshuan malet apo dheu i zi
!?
Malli bėhet rrudhė e thinjė,
kurse dhimbja bėhet dritė e liri.
Krejt Kosova dhe shqiptaria,
tė kishin pritun pėr me ardhė,
Sharri, Korabi e Kaēaniku,
i kishin bėrė flokėt e bardhė.
U bėre konaku i parė i burrnisė,
krushk i par' lirie mbi kalė tė bardhė,
fytyra e re e Motit tė Madh,
fytyrė burri prej shkėmbit dalė.
Dalė prej kėngėve tė arbėrit,
nga palėt e flamurit vjesht' pas vjeshte,
bekim fėmijėsh pėrmbi djepa,
dhimbje nėne dalė prej zemre.
E gjithė Kosova, nga Prekazi nė Skėnderaj,
nė sytė e tu dritė do tė pijė,
pėr tė rritur vite pavarėsie,
pėr tė rritur dritė njerėzore nė sy fėmije.
4.
Me tė gjithė ata qė pėr lirinė ranė,
tokėn shqiptare e lidhni si shall,
ndėrsa vjen kėshtu i rėndė,
tė gjithė tė rėnėt ti i ngjall.
Njė mijė lapidare pas tė vijnė,
erzin e kreshnikut kudo mbjell,
pėr historinė shqiptare bėrė shkėmbinj,
dhe pėr jetėn tonė bėrė diell.
5.
Siē e shkund lisi dėborėn,
e si nėna e mban jetėn nė duar,
nė ēdo stinė mbi mermer,
pėr tė qenė pėr jetė zgjuar.
Pėr tė qenė pėr jetė rracė arbnore,
pėr tė gjithė ato qė e duan lirinė,
fėmijėt dhe flok-thnjurit e mirė,
nė Prekaz e Skėnderaj do tė vijnė.
6.
I betuar pėr jetė nė besė burri,
me shqiptarėt nė rrugė lirie,
nėpėr tokė a nėpėr qiell,
njė ditė patjetėr do tė vije.
Nė tė gjallė rrije me shqipet,
vėlla me rrufetė nė qiell lėshuar,
dje kuvend me kreshnikėt e zanat,
sot fėmijėt tė ledhatojnė me duar.
|
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
|
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
