| » Opcionet për artikullin |
|
"The Washington Times"
Pėrmes pėrkthimeve nė arabisht tė literaturės revizioniste dhe tė tezave klasike anti-semitiste, disa liderė arabė dhe myslimanė janė pėrpjekur ta bėjnė mohimin dhe shtrembėrimin e Hollokaustit vegėl kundėr Izraelit dhe Perėndimit.
Por, tė paktėn nė disa cepe tė Islamit, ekziston njė pėrkujtim i ndershėm i sė kaluarės dhe nė veēanti i asaj qė pėrjetuan hebrenjtė e Evropės, gjashtė dekada mė parė.
Nė janar iu drejtova Parlamentit tė vendit evropian tė Shqipėrisė, qė ėshtė kryesisht mysliman, nė kohėn kur ai pėr herė tė parė po shėnonte Ditėn e Pėrkujtimit tė Hollokaustit.
Para Luftės sė Dytė Botėrore, Shqipėria ishte njė vend me kulturė tė pasur dhe tė ndryshme, ku myslimanėt, tė krishterėt dhe hebrenjtė kanė jetuar nė dinjitet dhe harmoni me shekuj tė tėrė. Ky ishte vendi i fėmijėrisė sė Nėnė Terezės. Shqiptarėt nuk kishin oreks pėr racizėm dhe anti-semitizėm, qė pėrfshinė Evropėn.
Nė vitin 1943, pushtuesit nazistė u kėrkuan autoriteteve shqiptare qė t'i japin listat e banorėve hebrej. Pėrderisa disa popuj bashkėpunuan plotėsisht me njė kėrkesė tė tillė, madje disa bėnė edhe mė shumė, Shqipėria refuzoi me trimėri.
Jo vetėm qė Shqipėria i mbrojti qytetarėt e saj hebrej, por qindra hebrej nga Austria, Gjermania, Greqia, Serbia dhe gjetkė nė Jugosllavi, u strehuan nga shqiptarėt.
Njė hero i tillė ishte edhe fermeri nga Kruja, Sulo Meēaj, i cili ushqeu dhe strehoi 10 hebrej nė shtėpinė e tij, pėrkundėr rrezikut tė madh pėr veten dhe familjen e tij. Kur nazistėt iu afruan shtėpisė sė tij, Meēaj i dėrgoi hebrejtė tė fshihen nė tavanin e shtėpisė. Kur hebrejtė e tmerruar e pyetėn se ēka do tė ndodhė nėse shtėpisė i vihet zjarri, Meēaj e dėrgoi me ta edhe djalin e tij tė vetėm. Disa vite mė vonė, i biri e kishte kuptuar se pėrse babai ia kishte vėnė jetėn nė rrezik - ishte ēėshtje nderi qė t'i mbajė hebrenjtė tė sigurt.
Nga e gjithė ajo qė mund tė thuhet pėr veprimet e Shqipėrisė gjatė Luftės sė Dytė Botėrore, njė fakt i thotė tė gjitha: Shqipėria ishte vendi i vetėm nė Evropė, qė kishte mė shumė popullsi hebreje pas Luftės sė Dytė Botėrore, sesa para fillimit tė saj.
Megjithatė, nė vitet e pasluftės, sundimtarėt komunistė nė Shqipėri nuk e bėnė tė njohur kėtė dosje heroike dhe krenare. Shqipėria dinte shumė pak rreth atyre qė patėn mbrojtur hebrenjtė nga deportimi dhe vdekja. Komunistėt, ashtu si shumė despotė, ishin tejet anti-semitistė.
Por, tash nė Shqipėri po rritet interesimi pėr vrasjen e hebrejve nė Evropė dhe Shqipėria i pėrkujton 5 mijė komunitetet hebreje, tė cilat u humbėn gjatė kėtij kapitulli tė tmerrshėm tė historisė. Ajo i pėrkujton 1.5 milion fėmijėt e therrur dhe kėtė e bėn pėrkundėr sulmeve tė vazhdueshme ndaj tė vėrtetės historike nga lėvizja pėr mohimin e Hollokaustit.
Shqipėria, njė kohė tė gjatė e injoruar nė Evropė, po u tregon evropianėve dhe botės mbarė se ēfarė do tė thotė tė jesh njė popull vėrtet i lirė dhe i ndershėm. Ajo e ka pėrqafuar diversitetin e saj kulturor. Nė Shqipėri ėshtė e jashtėligjshme tė formohet parti politike e bazuar nė etninė apo fenė. Ajo e mbron trashėgiminė e saj nga lloji i anti-semitizmit dhe ksenofobisė, qė i kanė kapluar vendet qė konsiderojnė veten si shumė mė kosmopolite dhe tė pėrparuara.
Nė luftėn globale ndėrmjet qytetėrimit dhe islamizmit militant, Shqipėria ėshtė njė shembull i ndritur, se nė njė vend mysliman mund tė ekzistojė ndryshimi i mendimit, veprimi i pėrbashkėt dhe respekti pėr tė gjitha fetė. Kėto cilėsi qėndrojnė pas pėrpjekjeve tė Shqipėrisė pėr tė pėrkujtuar Hollokaustin dhe ato qė do t'i ndihmojnė njerėzimit tė parandalojė ringjalljen e tij.
Nėna Terezė, bijė shqiptare, njė herė pati thėnė: "Unė dua qė ju tė shqetėsoheni pėr fqiun tuaj. A e njihni fqiun tuaj tė parė?"
Sot, fėmijėt shqiptarė e mėsojnė me krenari historinė e Shqipėrisė gjatė atyre viteve tė luftės, kur fqinjėt i mbronin fqinjėt e tyre. I tėrė kombi po mėson pėr rreziqet nga urrejtja dhe totalitarizmi dhe pėr nevojėn qė tė pėrkujtohen viktimat e Gjermanisė naziste.
Ē'ėshtė mė e rėndėsishmja, Shqipėria po i merr kėto mėsime me gjithė zemėr dhe sot mbetet njė shembull i tolerancės. Vendi ku myslimanėt dhe tė krishterėt mund tė jetojnė nė paqe pranė njėri-tjetrit, ėshtė shembull i rrallė nė botė, por, megjithatė, ėshtė njė shembull pėr tė cilin pjesa tjetėr e botės mundet dhe duhet tė mėsojė.
|
|
