| Vizitorët online në arkiv:
vizitorë |
|
| » Bazė pėr zhvillimin dhe modernizimin e njė vendi ėshtė dija dhe shkenca |
| Postuar mė datėn: 2007-10-07 11:44:55 nga admin1 :: Kategoria: Opinione |
| » Opcionet për artikullin |
|
Kosova tani kur po shikohet nga syri i dy fuqive tė mėdha, befasitė nuk mund tė jenė rastėsi
Shkruan: Prof. Izmi ZEKA, Gjilan
Nė shtetet kushtetuese e demokratike dhe me sundim tė ligjit e nė kėtė komporacion edhe tė shtypit tė lirė ka edhe disa forca kundėrballancuese, kurse nė sistemet totalitare me pushtet absolut nuk ekziston ndonjė forcė kundėrballancuese.
Nė fakt nė Kosovė kemi njė sistem mė shumė tė improvizuar demokratike pasi qė vetė rregullat e sistemit tė funksionimit tė shtetit janė skema tė veēanta dhe qė kanė gjetur shprehje vetėm tek ne. Andaj edhe sistemet demokratike nuk ndėrtohen mbi bazėn e reflektimit tė njė pushteti qė shihet si afėrt me qytetarin apo edhe se fjalori i tyre ėshtė i mbushur me retorik dhe klithma kinse demokratike. Natyrisht se Kosova ėshtė njė pikė nė hartė evropiane dhe njė rast ku koncepti mbi demokracinė dhe shtetin ndėrtohet mbi bazėn e influencimit tė shteteve me ndikim. Ekskominukimi niset mbi dy parime qė janė tė kaluara por qė funksionimin e gjejnė tė rehatshėm tek jeta nw shoqwrin Kosovare
Tipari i par i kėtij ekskominukimi vitalizohet me miks preferencat dhe ndikimet qė vijnė nga shtetet e ndryshme dhe tipari tjetėr e qė ėshtė i brendshėm pėrshtatshmėri dhe pėrdallimi i vetė konceptit tė ndėrtuar i kėtij ekskomunikimi nė mes shqiptarėve tė ndarė nė shumė shtete.
II
Ten Hsiao Pin nė vitin 1977 ndėr tė tjera shkruanteĒelėsi pėr arritjen e modernizimit ėshtė zhvillimi i shkencės dhe teknologjisė...Fjalimet e zbrazėta nuk do tė shpien asgjėkund programin tonė tė modernizimit, ne duhet tė kemi njohuri dhe personel tė stėrvitur. E citova kėtė sentencė pėr dy arsye se nėse ėshtė shkenca dhe teknologjia bazė pėr modernizimin e njė vendi gjegjėsisht zhvillimin e tij atėherė ku jemi ne nė kėtė fillim shekulli dhe e dyta ēfarė pėrkushtimi kemi rreth shkencės apo me saktė ēfarė bėjmė pėr tu krijuar kushte dhe ambient njerėzve tė shkencės tė cilėt thuajse janė mbetur nėn mėshirėn e zotit.
Njė tipar i veēantė qė po shihet se politizimi i skajshėm i njerėzve tė shkencės ( ndoshta edhe jo me dėshirėn e tyre ) tė cilėt pėr arsye tė ndryshme (materiale etj ) janė vu nė shėrbim tė politikės ndoshta me qėllimin mė tė mirė por duke e privuar shkencėn dhe zhvillimin e saj nė kuptimin e avancimit dhe preferencave pėr njė ritėm tė zhvillimit nė tė gjitha poret e jetės .
Nuk do ta kishin idenė sidomos institucionet dhe politikanėt pėr potencialin qė do ta kishin njerėzit e shkencės apo tė dijes nė kuptim shumdimenzional pėr shoqėrinė kosovare nė veēanti e nė pėrgjithėsi pėr atė ballkanike e Evropiane.
Nė dukje tė parė nuk do tė krijonte pėrshtypje ky vlerėsim por shikuar nė studimet e mėhershme dhe ngjarjet tė cilat kanė ndodhur edhe nė mes dy luftėrave botėrore dhe pas tyre kanė rezultu me mesazhin e qartė se : bazė pėr zhvillimin dhe modernizimin e njė vendi ėshtė dija dhe shkenca nė pėrgjithėsi.
Nė vitet e 70, qeveria amerikane pėr kėrkime themelore shkencore tė vendit investonte nė pesėmiliardė dollarė nė vit, ku kishte tė punėsuar njėmilion shkencėtarė e inxhinierė (Holton, 1978,f.227-28). A thua pse e bėri kėtė. Pėrse kėto investime aq tė mėdha. Pėrfundim i krejt kėsaj del se bota dhe shtetet e zhvilluara hapin e par qė kanė bėrė e kanė dimensionuar nė dy aspekte tejet tė rėndėsishme: Aspektin e dijes pra shkollimit dhe investimin nė shkencė dhe teknologji.
Kosova nuk i ka kėto preferenca pėr shumė arsye. Mbase ėshtė mjaftė i rėndėsishėm fakti i tė kuptuarit se dija nuk ka kufij dhe ajo ec me kohėn. Arsyeja pėr t i dhėnė formė kėsaj ēėshtje qė pėrmenda qėndroni nė faktin se tė kuptuarit e kėsaj pjese tė shoqėrisė ėshtė larg perimetrit tė institucioneve dhe e pafuqisė pėr tė parė se trendi i ikjes nė sferat e jetės pėrballet me mosnjohje institucionale dhe kėnaqje me zhvillimet qofshin shkencore apo politike tė vendeve tjera.
Arsyeja tjetėr e kėsaj dioptrie nuk qėndron vetėm nė kompleksivitetin e krizės si politike dhe institucionale por edhe nė dėshtimin e hapur tė projektimit tė perspektivės kosovare.
III
Nė kėtė rrafsh dy ēėshtje qė preka pėr njė shoqėri tė shėndosh janė mbase shumė tė nevojshme pėr tė mos thanė ekzistenciale.
Forcat e reja politike dhe mendimi i ri politik do ketė mundėsi pėr tė pėrmbushur kėto zbrastėsira e qė nuk janė vetėm kėto.
Sidoqoftė, rėndėsia e vitalizmit tė institucioneve Kosovare gjeneron pėrmbushjen e zbrastėsirave qė ekzistojnė. Njė pėrgjithėsim nė kėtė raste ėshtė mjaftė i sigurt: prej vitit 1999 e kėtej kemi arritur tė tregojmė se pjekuria politike ėshtė nė fazėn fėminore, se ndėrtimi i shtetit bėhet duke mos njohur konfiguracionin e brendshėm tė shtetit, se shteti bėhet duke mbajtur fjalime etj.
Tani kur kaluan vite tė tėra dhe ēėshtja e Kosovės po shikohet nga syri i dy fuqive tė mėdha dhe nė kėtė renditje edhe Evropa befasit nuk mund tė jenė rastėsi.
Definimi i kėsaj gjendje sa tė rėndė dhe tė mundimshme e ka njė pikė reference. Dhe kėtė pikė reference duhet ta kenė tė qartė nė veēanti vetė kosovarėt e pastaj tė tjerėt. Mbase nuk do shumė qartėsi po tė shikojmė vitet qė ikėn dhe si ikėn.
Ruajuni mallkimit tė historisė porosiste diplomati Hasan Prishtina. Siē duket nuk pėrngjet me realitetin. Dikush sigurisht se do tė thoshte ēfarė mallkimi ndoshta do tė kishte tė drejtė sidomos kur kemi tė bėjmė me raste individuale e kur marrin pėrgjegjėsi tė madhe. Pėrgjegjėsia ėshtė tretur diku larg. Por ne jetojmė kėtu. Hasan Prishtina kėtė e kishte bėrė nga dėshpėrimi sepse askush nuk e kishte mėrzinė e mallkimit. Kėshtu jetohet nė Kosovė kur ende kufomat e tė vrarėve nuk gjenden, kur pritet e pritet dhe ēka po pritet...
Shkrimi mund tė shihet nė tri pamje. Dhe le tė shohim ku jemi!!!
|
|
|
| --------- |
| • TITUJ TĖ NGJASHËM |
Warning: mysql_query() [function.mysql-query]: Unable to save result set in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1120
Warning: mysql_num_rows(): supplied argument is not a valid MySQL result resource in /home/arben/public_html/lajme/archive/arkivi.php on line 1330
Kliko kėtu pėr tė vazhduar tek faqja kryesore » |
Copyright © 2000-2008 DERVINA.COM - Tė gjitha tė drejtat e rezervuara
Arkivi u punua nga A.Nushi - Webmaster |
|
