| » Opcionet për artikullin |
|
Apel
-Kryetarit tė Kosovės, Zotėri Fatmir Sejdiu
-Qeverisė dhe Parlamentit tė Republikės sė Kosovės
-Kryeministrit tė Qeverisė, Zotėri Hashim Thaēi
-Kryetarit tė Kuvendit, Zotėri Jakup Krasniqi
-Subjekteve politike nė Maqedoni dhe nė Komunat Shqiptare nė Preshevė, Bujanoc , Medvegjė e Mal tė Zi
-Shoqatave shqiptare, klubeve, lidhjeve te ndryshme profesionale, fetare, sportive e kulturore pėr pėrkrahje tė idesė dhe praktikės pėr organizimin e diasporės shqiptare nė "BASHKĖSI SHQIPTARE".
Mė poshtė do mundohem tė jap arsyetimin historik dhe aktual pėr nevojėn imediate tė organizimit tė diasporės shqiptare nė "BASHKĖSI SHQIPTARE"
Historik i shkurtėr i diasporės shqiptare nė Zvicėr
Historiku i diasporės shqiptare nė Zvicėr fillon qysh atėherė kur filluan te vijnė punėtoret e parė sezonal nga Kosova dhe viset tjera nėn sundim jugosllav. Ishin vitet e 70-ta prej kur filloi ēdo vit e mė tepėr tė rritej numri i shqiptarėve qė punonin si punėtor sezonal nė Zvicėr. Diaspora shqiptare e atyre viteve nuk kishte identitetin e vet ajo konsiderohej si pjesė e diasporės jugo-sllave.
Kjo gjendje pa identitet ndihmohej edhe nga vet shqiptarėt qė pa apo me vetėdije ia vazhdonin jetėn vėllazėrim-bashkimit jugosllav".
Kjo gjendje nė diasporėn shqiptare vazhdoi te mbetej si e tillė deri nė v. 1981 vit i cili shėnon njė fillim te ri njė etapė siē thotė populli tė ndarjes sė shapit nga sheqeri.
Nga 11. Marsi 1981 kur studentėt shqiptar filluan me protestat dhe demonstratat e organizuara pėr Republikėn e Kosovės e deri me 17.02.2008 kur kjo kėrkesė u bė realitet diaspora shqiptare nė pėrgjithėsi e posaēėrisht kjo nė Zvicėr do te ketė njė dinamikė te ndryshimeve nga me te shpejtat ne historikun e cilės do diasporė ne botė!
Nga njė diasporė e cila ishte pjesė e klubeve jugo-sllave kaloi nėpėr fazėn e para-ndarjes qe ishin disa klube te quajtura shqiptare por te kontrolluara nga Ambasadat jugo-sllave pėr tu ndarė gjatė periudhės 1984-1989 krejtėsisht nga ndikimi jugo-sllav.
Diaspora shqiptare nė Zvicėr nga v.1989 deri nė v. 1999 pėr 10 vite pėrjetoi transformime radikale duke u larguar krejtėsisht nga ideologjia moniste. Paraqitja e partive politike ishte njė provim shumė i rėndė nėpėr tė cilin pa fajin e vetė do te duhej te kalonte edhe diaspora shqiptare ne Zvicėr.
Diaspora e cila me shumė mund kishe arritur te bashkohej tani duhej te ndahej, aq sa ishin ironike thirrjet pėr monizėm pėr diasporėn ironike ishin edhe kėrkesat pėr partizimin e sajė.
Diaspora po pėrēahej, njerėzit nuk flitnin mes veti, nuk duronin njėri tjetrin, ishin tensionuar skajshmėrisht, energjia shkonte jo ne punė po nė pėrgojimin e njėri tjetrit. Ishin momentet mė tė vėshtira te organizimit tė diasporės shqiptare, nuk ishte ma rreziku nga UDB-ja, tani rreziku rreziku vinte nga ne vetė.
Kishte mundėsi dhe ishte momenti tė kalohej ne BASHKĖSI ose nė ndonjė zgjidhje tė ndėrmjetme por mjerisht kjo nuk u arrit kurrė! Kalimi i dekadės 1990-1999 pa ndonjė ekses me pėrmasa te mėdha ishte njė mrekulli e cila falė gjakut te dėshmorėve dhe ndihmės sė madhe te Amerikės dhe aleatėve tė sajė u kurorėzua me pavarėsimin e Kosovės.
Kjo periudhė gjithsesi shumė e lavdishme e popullit shqiptar mendoj se pėr diasporėn shqiptare ėshtė njė nga periudhat me te dhimbshme te organizimit kombėtar. Pėrkundėr pėrvojės sė akumuluar, financave te grumbulluara, gatishmėrinė pėr punė e sakrificė tė diasporės nė pėrgjithėsi, tė rinisė, inteligjencies, tė ushtarakėve, e gjitha shtresave tjera pėrkundėr inercionit shekullor te akumuluar, nė tė gjitha shtresat popullit, pėr shpėrthim nė njė drejtim te duhur kundėr armikut, nė vend se ta drejtonim gjithė atė fuqi nė njė rezultantė te pėrbashkėt ne e ndamė e pėrēamė dhe sakatuam vetė!
Pa hy ne analizė se kush, pse dhe si u bė kjo ndarje e pėrēarje, gjė tė cilėn shpresoj se nė detaje njė ditė to thotė shkenca e historisė, kjo pėrēarje na shkaktoi humbje tė mėdha nė njerėz dhe ēėshtė mė e keqja kjo ndarje tani mbuluar me petkun e demokracisė vazhdon te jetojė sot e kėsaj dite ne mesin tonė.
Ky problem te cilin kėtu e shtrova kalimthi ėshtė problem jo vetėm i diasporės por i gjithė shqiptarėve kudo qe janė, kurse zgjidhjes mund ti hapin rrugė vetėm kokat e ndritura qe i ka kombi jonė.
Shpresoj se njė ditė do te jemi te sinqertė dhe do te rrėfehemi secili pėr mėkatet e bėra nė mėnyrė qė gjeneratat e ardhme tė janė njė dhe tė bashkuara.
Ideja e organizimit te diasporės ne "BASHKĖSI SHQIPTARE" ėshtė shumė hershme. Nga nevoja pėr organizim te mirėfilltė kombėtar tė diasporės dhe nga droja se nė diasporė mund te ketė ndarje edhe me te mėdha me fillimin e luftės pra gjatė vitit 1998 u nis puna pėr themelimin e njė "Bashkėsie Shqiptare" Bashkėsi e cila u themelua ne kuvendin saj mė 04.04.1999 nė Bern tė Zvicrės.
BSHZ-ja e porsaformuar nuk u pėrshėndet e as nuk u pranua nga partitė politike ekzistuese nė diasporė.
Partitė dhe organizimet e vjetra lindjen e BSHZ-ės e quanin si "te vonuar" kurse partitė e reja qė dolėn nė diasporė pas luftės BSHZ-ėn e vlerėsonin si ide "shumė tė hershme".
Kėshtu BSHZ-ja pėr disa "e vonė" e pėr disa e "hershme" me angazhimin e disa aktivistėve te saj arriti te themelohet dhe te ruhet deri ne ditėt e sodit s`paku si realitet DE JURO.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Nevoja e organizimit tė diasporės nė BASHKĖSI SHQIPTARE
Arsyetim:
Duke u nisur nga realiteti historik dhe aktual i pėrshkruar me lartė del se organizimi i diasporės shqiptare nė Bashkėsi (komunitete) Shqiptare ėshtė nevojė dhe kėrkesė e kohės dhe hapėsirės nė tė cilėn jetojnė dhe veprojnė tė mėrguarit shqiptar. Organizimi partiak, i cili ne vitet 90-ta u arsyetua si i nevojshėm nė njėrėn anė pėr ta larguar diasporėn nga forma e organizimit monist dhe nė anėn tjetėr qė ta "mėsoj" atė te veproj si tėrėsi e pluralizmit politik shqiptar ka disa vite qė ėshtė bėrė i panevojshėm pėr te mos thėne edhe i dėmshėm. Prandaj, ne kėtė kontekst duhet kuptuar angazhimet e para pėr organizimin e diasporės nė baza kombėtare tė emėrtuar nė Zvicėr, Gjermani, Belgjikė etj si Bashkėsi ose nė Amerikė, Angli, Australi etj si Komunitet i , apo si Lidhje Shqiptare nė Itali, Kroaci etj. emėrtime kėto qė si emėrues te pėrbashkėt kanė fjalėn bukur shqipe BASHKĖSI.
Tė gjitha kėto emėrtime nė esencė kanė tė njėjtėn pėrmbajtje dhe tė njėjtin qėllim pra bashkimin forcave te diasporės nė njė rezultantė tė vetme e cila garanton reflektim e vlerave njerėzore, kombėtare, profesionale etj. Njeriu homus-sapiensi si qenie shoqėrore ėshtė homus politikus, prandaj ėshtė gabim kur thuhet se duhet depolitizuar diaspora, ajo nė fakt duhet de-partizuar pra diaspora nuk duhet tė ketė organizime qe e ndajnė por vetėm organizime qe e bashkojnė atė.
Mendoj se kėsaj ideje tė mbetur DE JURO tani i ka ardhur koha tė pranohet dhe tė jetėsohet edhe DE FAKTO.
Nė kėtė drejtim presim ndihmėn e gjitha organizimeve shqiptare ne diasporė e posaēėrisht pėr momentin mbėshtetjen e institucioneve tė shtetit tė Kosovės.
Pavarėsisht se kush do jetė ai personalitet qė do ti printe kėsaj diaspore pėr momentin pa "amin-in" qė do tė duhej t`ja jepte Qeveria e Kosovės kėtu nuk mund te bėhet kurrfarė organizimi.
Jo se nuk ka njerėz, jo se nuk ka pėrvojė, jo se njerėzit nuk duan por diaspora shqiptare skajshmėrisht e politizuar dhe partizuar ka nevojė qė ky organizim nė fillim tė arganizimit te ketė pėrkrahjen e institucioneve tani tė shtetit tė Kosovės pėr te cilin shtet kjo diasporė ka dhėnė shumė gjak, djerse, punė e angazhim.
Duke u nisur nga arsyetimet e lartėshėnuara unė si njė nga themeluesit e kėsaj "Bashkėsie Shqiptare" propozoj qė materialet e deri tanishme tė BSHZ-ės tė pėrdoren si Projekt-materiale ose si udhėrrėfyese pėr organizimin respektivisht riorganizimin e diasporės shqiptare nė Zvicėr dhe pse jo edhe tė diasporave tjera nė Evropė e ma gjėrė.
PROJEKT- PROGRAMI I NJĖ "BASHKĖSIE SHQITARE"
- Bashkėsia Shqiptare nė Zvicėr, ( nė tekstin e mėtejmė BSHZ) formohet me qėllim tė shprehjes mbrojtjes dhe realizimit interesave, tė drejtave dhe detyrave tė tė gjithė mėrgimtarėve shqiptarė nga tė gjitha trojet etnike shqiptare qė jetojnė dhe punojnė nė Zvicėr
- BSHZ-ja, pėr realizimin e projekteve te veta qe i miraton Kuvendi i Bashkėsisė do tė angazhoj veprimtarė tė dėshmuar tė ēėshtjes sonė kombėtare, rininė, profesionistėt, intelektualėt, krijuesit e talentuar, pavarėsisht gjinisė, besimit, bindjeve tė tyre politike e ideologjike.
-BSHZ-ja mendon se organizimi i diasporės ne baza partiake, sektare, klanore e formave tjera ėshtė i tejkaluar dhe rrjedhimisht kėsaj ky organizim nuk duhet mė tė mbėshtetet nga institucionet shtetėrore tė Kosovės.
-BSHZ-ja nė bashkėpunim me subjektet shtetėrore tė Zvicrės dhe tė atyre nė atdhe, do tė angazhohet nė krijimin e kushteve, me qėllim tė integrimit dhe pėrparimit sa mė tė shpejtė, mė tė plotė dhe mė efektiv tė mėrgimtarėve.
-BSHZ-ja, ka pėr qėllim zhvillimin e formave pėr ruajtjen e identitetit, kulturės dhe traditave kombėtare shqiptare dhe njėkohėsisht integrimin sa me efektiv tė diasporės shqiptare.
-BSHZ-ja, ka pėr qėllim tė bėjė ngritjen e vetėdijes kombėtare, njohjen, afrimin, bashkimin dhe integrimin e tė gjithė mėrgimtarėve nė mes veti dhe me tė tjerėt.
-BSHZ-ja, nė bashkėpunim me institucionet shtetėrore nė atdhe dhe ato nė Zvicėr do tė angazhohet nė zhvillimin dhe ngritjen e bashkėpunimit nė sferat e ekonomisė, kulturės, sportit, humanitetit e fushave tjera sipas nevojės.
-BSHZ-ja, me punėn dhe aktivitetin e vet, do tė zhvillojė dhe do tė thellojė bashkėpunimin dhe miqėsinė me organet dhe asociacionet e ngjashme zvicerane nė tė gjitha fushat me interes dhe dobi tė pėrbashkėt duke zhvilluar dhe organizuar programe dhe manifestime tė pėrbashkėta.
- BSHZ-ja, me aktivitetin dhe veprimtarinė e veta humanitare, solidare dhe gjithėkombėtare, do tė ketė rol tė rėndėsishėm jo vetėm nė prezantimin dhe afirmimin e ēėshtjes kombėtare, por nė mėnyrė institucionale dhe profesionale do ti kundėrvihet keqpėrdorimeve dhe dezinformimeve qė e dėmtojnė ēėshtjen tonė kombėtare
- BSHZ-ja, angazhohet nė marrjen e masave pėr parandalimin e dukurive negative sikur janė: delikuenca, narkomania, kriminaliteti, konfliktet e ndryshme dhe sjelljet tjera devijante.
-BSHZ-ja, mundėson lidhshmėrinė legjitime dhe institucionale si tėrėsi me atdheun, rritė aftėsitė organizative pėr kryerjen mė efikase tė tė gjitha obligimeve ndaj vetvetes si diaspore dhe ndaj atdheut si tėrėsi.
"PROJEKT-STATUTI I BASHKĖSISĖ SHQIPTARE NĖ ZVICĖR"
I. DISPOZITAT E PĖRGJITHSHME
§ (Neni) 1. Mbėshtetja e hartimit tė Statutit
-Hartimi i kėtij Statuti ėshtė bėrė me vendimin e Kėshillit Themelues tė Bashkėsisė Shqiptare pėr Zvicėr, nxjerrur me datėn 31.08.1998, nė Bern tė Zvicrės, ėshtė aprovuar me 04.04.1999 nė Kuvendin themelues nė Bern tė Zvicrės dhe tani nė rrethana tė reja nga data 17.02.2008 me propozim te kryetarit te BSHZ-ės jepet si PROJKET STATUT.
BSHZ-ja ka pėr qėllim kėrkimin dhe ruajtjen e interesave tė pėrbashkėtatė shqiptarėve nė Zvicėr para gjitha Institucioneve ,organeve shtetrore Zvicrane, duke bashkėpunuar gjithmonė me shtetin e Kosovės, tė Shqiperisė pėrfaqsuesit e shqiptarėve nė Maqedoni e Mal tė Zi si dhe me organizimet tjera shqiptare nė botė.
-Statuti ėshtė mbėshtetur nė pėrcaktimet themelore tė Programit tė Bashkėsisė Shqiptare nė Zvicėr, si akt paraprak.
-Hartimi i Statutit ėshtė mbėshtetur dhe harmonizuar me Kodin Civil Zvicėran, pėrkatėsisht me dispozitat e neneve 60-72.
§ (Neni) 2. Definimi institucional i Bashkėsisė
-Bashkėsia Shqiptare ėshtė institucion i mėrgimtarėve shqiptarė me bazė kombėtare.
-Bashkėsia Shqiptare nė Zvicėr ėshtė subjekt juridik nė nivel tė Zvicrės, i ndėrtuar me bazė deleguese nga tė gjitha Bashkėsitė Shqiptare Kantonale.
-Bashkėsia Shqiptare ėshtė institucion i zgjedhur dhe legjitim i mergimtarėve shqiptarė qė jetojnė dhe punojnė nė Zvicėr. Si rrjedhim ai gėzon parimin e vėndosjes dhe veprimit tė pavarur e me pėrgjegjėsi.
-Elementet tjera definuese janė dhėnė si vijon:
Emri : -nė nivel tė vendit- Bashkėsia Shqiptare nė Zvicėr (BSHZ)
-nė nivel tė Kantonit- Bashkėsia Shqiptare nė (emri i kantonit)
-nė nivel tė Komunės-Bashkia Shqiptare nė (emri i Komunės)
Selia :Selia e Bashkėsiasė Shqiptare pėr Zvicėr vėndoset nga Kryesia.
-Selia e Bashkėsisė Shqiptare pėr kanton vendoset brenda kantonit pėrkatės
Vula : Bashkėsia ka dy vula: Vulėn e rrumbullakėt me shqiponjėn dy krerėshe tė paraqitur nė brendėsi dhe me mbishkrim periferik nė gjuhėn shqipe "Bashkėsia Shqiptare nė Zvicėr " dhe nė tri gjuhėt zyrtare tė vendit si dhe Vulėn katėrkėndshe tė protokolimit mė hapsirėn e rezervuar pėr numrin dhe datėn.
Emblema : Emblema paraqitėt me figurėn e duarve tė bashkuara para flamurit kombėtar, qė historikisht dhe pėrmbajtėsisht shprehin besėlidhjen tradicionale shqiptare.
Kontoja : Bashkėsia Shqiptare nė Zvicėr e ka konton e vet.
Qėllimi : Bashkėsia Shqiptare nė Zvicėr ka pėr qėllim organizimin institucional, profesional dhe sistematik tė tė gjithė mėrgimtarėve shqiptarė, duke vepruar dhe ndihmuar nė kėto fusha:
1.Nė fushėn e kontaktimit dhe bashkėpunimit me institucionet shtetrore dhe joshtetrore nė Zvicėr , me ato nė trojet etnike shqiptare dhe me Bashkėsitė shqiptare nė shtete tė ndryshme tė Botės.
2.Nė fushėn e kulturės, sportit si dhe kremtimeve e pėrkujtimeve tė ndryshme
3.Nė fushėn e Informimit dhe Publikimit.
4.Nė fushėn e procesit edukativo arsimor
5.Nė fushėn juridike pėr realizimin e sė drejtės nė marrėdhėnjen e punės, strehimit, sigurimit shėndetsor, invalidor, pensional, tatimor, nė pėrfaqėsime, pėrkthime etj.
6. Nė fushėn sociale, tė ndihmave dhe tė solidaritetit, si pėr atdheun ashtu edhe pėr diasporėn
II. DISPOZITAT ORGANIZATIVE
§ (Neni) 3. Kuptimi dhe forma e organizimit
- BSHZ-ėn e pėrbėjnė mėrgimtarėt e tė gjitha trojeve etnike shqiptare pavarsisht pėrkatėsisė partiake, konfesionit dhe gjinisė.
-BSHZ-ja ėshtė subjekt qendror qė siguron lidhjėn e veprimtarisė me tė gjitha bashkėsitė kantonale pėrmes pėrfaqėsuesve tė drejtėpėrdrejtė (kryetarėve) dhe delegatėve tė zgjedhur tė tyre.
-BSHZ-ja ėshtė Bashkėsi Demokratike dhe si e tillė nuk pengon anėtarėt e sajė qė tė kryejn obligimet e veta ndaj subjekteve politike nė Atdhe.
-BSHZ-ja ėshtė kundėr organizimit tė diasporės shqiptare nė baza partiake dhe nuk e pranon kėtė formė tė organizimit nė diasporė.
§ (Neni) 4. Anėtarsimi nė BSHZ
-Anėtarsimi nė Bashkėsi ėshtė individual dhe me bazė vullnetare.
Anėtarė i BSHZ-ės mund tė jetė ēdo Bashkėsi shqiptare, Shoqatė apo mėrgimtar i moshės madhore qė pranon Statutin e BSHZ-ės, paguan anėtarėsinė dhe punon nė realizimin e qėllimeve programore tė BSHZ-ės. Kėrkesa pėr anėtarsim nė BSHZ i drejtohet Kryesisė , vendimi duhet tė bihet brenda 30 ditėsh.
Kuota e anėtarėsisė, caktohėt dhe ndryshohet nė Kuvendet e Bashkėsisė
-Nė vartėsi tė pagesės dhe tė kontributit anėtari i Bashkėsisė mundė tė jetė: anėtar aktiv, pasiv, simpatizant dhe anėtar nderi.
§ (Neni) 5. Organet e Bashkėsisė Shqiptare
BSHZ ka kėto organe:
1. Kuvendi
2. Kėshilli Qendror
3. Kryesia e BSHZ-ės
4. Kėshillat Profesionale
5.Kėshilli mbikėqyrės.
§ (Neni) 6. Kuvendi i Bashkėsisė Shqiptare
-Kuvendi ndėrtohet sipas dy parimeve themelore, ate me bazė tė pėrfaqėsimit dhe me bazė tė delegimit.
-Nga parimi i pėrfaqėsimit nė Kuvendin qendror marrin pjesė kryetarėt e tė gjitha Bashkėsive kantonale. Nga parimi delegues, marrin pjesė delegatėt e zgjedhur nga njėsitė zgjedhore pėrkatėsisht Bashkėsitė kantonale sipas kritereve nė pasusin vijues, Bashkėsitė Kantonale nė ēdo 500 anėtarė tė tyre, dėrgojnė nga dy delegatė, ndėrsa ato qė ekalojnė numrin 500, dergojnė maksimum tre delegatė pėr Kuvend.
§ (Neni) 7. Kėshilli Qendror i BSHZ-ės pėrbėhet nga:
-Kryesia e Bashkėsisė Shqiptare nė Zvicėr, Kryetarėt e Bashkėsive kantonale dhe Kryetarėt e kėshillave profesionale.
§ (Neni) 8. Kryesia e Bashkėsisė gjegjėsisht Kuvendit
Kryesia pėrbėhet nga:
1. Kryetari,
2. Nėnkryetari,
3. Sekretari,
4. Arkatari,dhe anėtarėt tjerė tė kryesisė (pėr numrin e anėtarėve vendos Kuvendi )
§ (Neni) 9. Kėshillat profesionale
Bashkėsia Shqiptare nė Zvicėr parasheh kėto kėshilla:
1.Kėshilli pėr ēėshtje juridike
2.Kėshilli pėr ekonomi dhe financa
3.Kėshilli pėr ēėshtje tė integrimit
4.Kėshilli pėr edukim dhe arsim
5.Kėshilli pėr moral, etikė dhe ēėshtje fetare
6.Kėshilli pėr kulturė, sport dhe manifestime tė ndryshme
7.Kėshilli pėr punė dhe ēėshtje social-humanitare
8.Kėshilli pėr Informim dhe Publikim
9.Kėshilli pėr marėdhėnie me tė huajt
-Kėshilli profesional nė pėrbėrje ka kryetarin dhe s`paku dy anėtarė.
-Kryetari i kėshillit profesional ėshtė anėtar i drejtėpėrdrejtė i Kėshillit qendror tė BSHZ-ės
-Brenda kėshillave profesionale mundė tė themelohėn edhe seksione tė caktuara tė puneve pėrkatėse.
§ (Neni) 10. Kėshilli mbikėqyrės
-Kėshilli mbikėqyrės pėrbėhet prej 3 anėtarėve. -Njė prej tyre emėrohet Kryetar i kėshillit
III. DISPOZITAT ZGJEDHORE
§ (Neni) 11. Zgjedhjet nė Kuvend
-Zgjedhjeve nė Kuvend me kundėrkandidat iu nėnshtrohen tė gjithė anėtarėt e kryesisė.
-Kryetari, nėnkryetari, sekretari, arkatari, kryetarėt e kėshillave zgjidhen nga Kryesia.
-Tė drejtėn pėr tė votuar dhe pėr t`u zgjedhė e kanė tė gjithė anėtarėt e kuvendit
-Zgjedhjet kryhėn me votim tė fshehėt ose tė hapur (vendosė kuvendi) me kundėrkandidat drejtėpėrdrejtė nė kuvendin zgjedhor
-Pas votimit, kandidati i zgjedhur duhėt tė ketė fituar s'paku 2/3-t, e votave tė votuesve (kuorumit).
-Mandati i tė zgjedhurve ėshtė tre (3) vjet me mundėsi tė rizgjedhjės.
-Njė muaj, para ose pas skadimit tė mandatit, kuvendi shpallė zgjedhjet e reja kantonale pėr krijimin e kushteve pėr organizimin e Kuvendit tė ri.
-Procesin e zgjedhjeve, deri nė organizimin e kuvendit tė ri, dhe zgjedhjet nė kuvendin e ri, i drejtojnė kryetari,nėnkryetari dhe sekretari i komunitetit.
-Pėr zgjedhjet eventuale tė parakohėshme nxjerr vendim kuvendi me 2/3-t, e votave tė kuorumit.
IV. DISPOZITAT E KOMPETENCAVE, DETYRAVE DHE PĖRGJĖGJĖSIVE
§ (Neni) 12. Kuvendi
Kuvendi ėshtė organi mė i lartė i BSHZ-ės ai shqyrton dhe nxjerr tė gjitha vendimet me rėndėsi jetike pėr bashkėsinė. Vendimet i nxjerr me 2/3-t e votave tė kuorumit pavarsisht nga mėnyra e votimit.
Kuvendi vjetor i punės mblidhet njė herė nė vit, dhe ate nė tre mujorin e parė tė vitit.
Kompetencat e Kuvendit janė:
-Nxjerrja, ndryshimi dhe plotėsimi i Programit dhe Statutit tė bashkėsisė si dhe akteve tė ndryshme qė i merr pėr objekt shqyrtimi, zgjedhja dhe verifikimi i tė gjitha organeve tė Kuvendit gjegjėsisht BSHZ-sė.
-Miratimi i Raportit tė veprimtarisė dhe llogarisė vjetore,
-Pėrcaktimi i shumės sė mjeteve tė gatshme pėr Fondin rezervė,
-Shqyrtimi, konstatimi dhe miratimi i shkarkimeve, dorheqjeve dhe largimeve tė ndryshme tė antarėve tė kuvendit, pavarsisht nga funkcioni i tyre,
-Shpallja e zgjedhjeve tė reja,
-Emrimi dhe shpallja e antarėve tė nderit, tė cilėt me punėn dhe veprėn e vet i kanė bėrė nderim dhe sherbim njerėzimit, atėdheut ose bashkėsisė shqiptare.
-Ndėrrimi eventual i emėrit tė Bashkėsisė Shqiptare nė Zvicėr.
-Ushtrimi i funkcioneve tjera konform ligjeve , kėrkesave tė atdheut dhe konventave ndėrkombėtare,
-Shkarkimi eventual i organeve tė caktuara dhe zavėndėsimi i tyre,
-Tjetėrsimi i pasurisė sė BSHZ-ės,
-Shpėrndarja e Kuvendit,
-Shuarja e BSHZ-ės, si institucion.
§ (Neni) 13. Kėshilli Qendror i Bashkėsisė Shqiptare
Kėshilli Qendror i BSHZ-ės ėshtė organ ekzekutiv pėr Bashkėsinė Shqiptare nė Zvicėr. Kėshilli Qendror i BSHZ-ės shqyrton dhe nxjerr vendime nė bazė tė Programit dhe Statutit. Vendimet i nxjerr me 2/3-t, e votave tė kuorumit. Kėshillin e Qendror e fton dhe e drejton kryetari. Kėshilli i Qendror ftohėt sipas nevojės, por s`paku njė(1) her nė gjasht (6) muaj, dhe i pėrgjigjet kuvendit.
§ (Neni) 14. Kryesia
Kryesia ėshtė organ punues, zbatues, kontrollues dhe reprezentues. Kryesia angazhohėt nė realizimin e tė gjitha detyrave qė dalin nga statuti dhe programi i punės sė BSHZ-ės pėrgatit nė tėrsi materialin pėr mbajtjėn e kuvendit, si dhe kryeson punėn nė kuvend,
shqyrton dhe nxjerr vendime tė caktuara me shumicė tė votave tė antarėve tė kryesisė.
Zbaton tė gjitha vendimet e nxjerra nga kryesia, Kėshilli i Qendror dhe kuvendi.
Antarėt e kryesisė, varsisht nga funkcioni i tyre prezentojnė dhe pėrfaqėsojnė Bashkėsinė Shqiptare, janė tė obliguar tė pėrcjellin zbatimin e projekteve dhe detyrave programore tė BSHZ-ės, tė respektojn orarin dhe punės dhe tė mbajn rregull nė Qendrėn e BSHZ-ės.
Secili anėtar, varsisht nga funkcioni i tij pėrpilon dhe azhuron programet e punės duke i deponuar nė arkivin e bashkėsisė, nxjerrin raportet e veprimtarisė dhe llogaritė vjetore si dhe materiale tė tjera.
§ (Neni) 15. Kėshillat profesionale
Kėshillat profesionale nė pėrputhje me Statutin dhe pėrcaktimet punėve programore tė BSHZ-ės , bėjnė punė tė pavarur.
Kėshilli profesional nė fushėn e vet perpilon dhe azhuron programet dhe projektet e ndryshme ,i paraqet nė kryesi dhe i deponon nė arkivin e bashkėsisė. Kėshillin profesional e kryeson kryetari i resorit dhe takimet me anėtarė tjerė i bėnė sipas nevojės. Pėr punėn e vet resori i pėrgjigjet kryesisė dhe kuvendit
§ (Neni) 16. Kėshilli mbikėqyrės
Kėshilli mbikėqyrės, gjatė vitit, mbikqyrė dhe kontrollon mjetet materiale dhe ecurinė financiare nė Bashkėsisė. Nėse konstaton parregullsi e njofton kryesinė dhe intervenon nė menjanimin e tyre.
Nė fund tė ēdo viti bėnė regjistrimin e gjendjės si tė mjeteve materiale ashtu edhe mjeteve financiare, dhe ia paraqet kryesisė dhe kuvendit. Pėr punėn e vet i pėrgjigjet kuvendit.
-Si rrjedhim numri i antarėve tė kuvendit ėshtė relativ, mirėpo para ēdo kuvendi, nė pėrputhje me alinetė e kėtij neni, ai pėrcaktohėt dhe konstatohėt saktėsisht.
§ (Neni) 17. Kryetari i Bashkėsisė Shqiptare
Kryetari i Kuvendit gjegjėsisht i Bashkėsisė Shqiptare ėshtė njėherit edhe kryetar i kryesisė si dhe kryetar i Kėshillit Qendror. Mungesa e tij mundė tė zėvendėsohėt vetėm nga nėnkryetari.
§ (Neni) 18. Anėtari i Kuvendit
Anėtari (delegati) i Kuvendit ka pėr detyrė t`i pėrmbahet gjithnjė Statutit (dhe materialeve Programore tė aprovuara nė Kuvend), t'i zbatojė tė gjitha vendimet e organeve tė Bashkėsisė.
Funkcioni i anėtarit (delegatit), nė organet qendrore tė bashkėsisė, pėrveē funkcionit tė kryetarit dhe sekretarit, nuk e pėrjashton funkcionin e tij nė organet e Bashkėsisė Kantonale.
V. DISPOZITAT FINANCIARE
§ (Neni) 19. Fondi i Bashkėsisė Shqiptare
-Bashkėsia Shqiptare nė Zvicėr posedon konton e vet nė tė cilėn bėhet grumbullimi i mjeteve financiare.
-Mjetet e grumbulluara nė kėtė konto paraqesin Fondin e Bashkėsisė Shqiptare nė Zvicėr.
-Fondi i Bashkėsisė Shiptare nė Zvicėr krijohet nga kėto burime:
1. Participimi i Bashkėsive kantonale, me pjesėmarrje tė caktuar nga shuma vjetore e antarėsisė sė kantoneve, tė cilėn e cakton kuvendi qendror.
2. Veprimtaria eventuale, kulturore, artistike, pėrkthimeve, perfaqėsimeve, botimeve dhe veprimtarive tjera nė funkcion tė vetėfinancimit tė bashkėsisė.
3. Kontributet dhe ndihmat vullnetare si tė mėrgimtarėve shqiptarė tė vendasėve apo tė tjerėve.
-Tėrheqėja e mjeteve nga fondi bėhet mė urdhėresė tė kryetarit.
-Urdhėresa, pėrveē shumės sė mjeteve, duhet tė ketė edhe pėrshkrimin e shkurtėr tė destinimit.
Terėheqėjen e mjeteve e bėn arkatari apo sekretari me Autorizim tė Kryetarit.
§ (Neni) 20. Mjetet materiale tė BSHZ-ės janė:
-Mjetet themelore,
-Inventar pune,
-Literaturė tė ndryshme, dhe
-Material shpenzues.
§ (Neni) 21. Kontabiliteti dhe administrata e BSHZ-ės
Kontabilitetin dhe tė gjitha punėt administrative qė kanė tė bėjnė me BSHZ-ėn , i organizojnė, i udhėheqin dhe i mbajnė, Krysia e ngushtė, dhe kėshilli pėr ekonomi e financa.
§ (Neni) 22. Fondi rezervė
Ky fond krijohėt gjithashtu nė perputhje me nenin 19-tė tė BSHZ-ės. Lartėsia minimale e mjeteve tė fondit qė duhet tė ruhet pėr rastet e intervenimeve eventuale, konsiderohet fond rezerv. Kėtė lartėsi e cakton kuvendi.
VI. DISPOZITAT PĖRFUNDIMTARE
§ (Neni) 23. Kėrkesat dhe ankesat e ndryshme
-Anėtarėt e Bashkėsisė Shqiptare nė Zvicėr, si dhe tė tjerėt, kėrkesat ose ankesat, i shtrojnė nė organet e Bashkėsive kantonale pėrkatėse.
-Kėrkesat apo ankesat i shqyrton Kėshilli Juridik nė afat prej 30 ditėsh nga data e paraqitjes. Pėrgjegjėja negative mundė tė rishqyrtohėt nė organe mė tė larta si Kėshilli Qendror i BSHZ-ės dhe Kuvendi i BSHZ-ės.
§ (Neni) 24.
Ruajtja apo ndryshimi i formės dhe pėrmbajtjės sė Statutit
Nėse forma dhe pėrmbajtja e Statutit pėson ndryshime mbi 1/3-n, Statuti rishtypet, nė tė kundėrtėn e ruan kėtė formė dhe pėrmbajtje.
§ (Neni) 25. Korigjimi dhe plotėsimi i Statutit
Ēdo korigjim apo plotėsim i Statutit ekskluzivisht bėhet nga Kuvendi, pėrpilohet me shkrim dhe i bashkangjitėt Statutit.
§ (Neni) 26. Ruajtja e vendimeve, marrėveshjeve dhe akteve tė ndryshme
-Ēdo vendim, marrėveshje apo akt, qė del nga organet e Bashkėsisė, ruhet nė arkivin e Bashkėsisė.
§ (Neni) 27. Hyrja nė fuqi e Statutit
-Cdo gjė qė nuk ėshtė paraparė me statut rregullohet me rregullore tė posacme tė cilėn e nxjerr Kėshilli Qendror i BSHZ-ės
-Ky Statut numron 27 nene dhe ėshtė i plotėfuqishėm qė nga data e miratimit nė Kuvendin e Bashkėsisė Shqiptare tė Zvicrės.
St.Gallen 17.02.2008 Dipl.ing. Ahmet Hasani
Vėrejtjet tuaja kritikat, pėrkrahjet etj na i dergoni nėpermjet
E-mailit: info@bshz.ch ose nė adresėn
BSHZ
Hauptstrasse 19
9320 Arbon
Schweiz
|
|
