| » Opcionet për artikullin |
|
Shkruan: Mexhid YVEJSI, Gjakovė
Reagim rreth shkrimit:
Ditėt e javės nė gjuhėn shqipe,
shkruar nga akademik Besim Bokshi, gjuhėtar, n/kryetar i Akademisė sė Shkencave dhe tė Arteve tė Kosovės, botuar nė tė pėrditshmen Koha Ditore, me 1 dhjetor 2007, faqe: 42.
Reagim me tė vetmin qėllim: shikim nga njė tjetėr kėndvėshtrim
!)
Nė njė ilahi, e cila kėndohet nėpėr Kosovė, sidomos nė Gjakovė, nė njė varg thuhet:
Shtatė ditė ymėr nkėtdynja
Pra, jeta nė kėtė botė, e shkurtėr apo e gjatė, jeta nė kėtė dynja vetėm shtatė ditė i ka!
Tė gjithė e dimė se java i ka shtatė ditė, por pak kush e di se nga e kanė prejardhjen ditėt e javės dhe ēkuptim kanė
!
Ditėt e javės, java prej shtatė ditėsh, sė pari u pėrvetėsua nė Romė nė shekullin e katėrt, prej nga mė vonė u pėrhap nė Europė
Me urdhėr tė perandorit romak, Konstantini i Madh, nė vitin 321, u vendos qė dita e parė e javės tė caktohet dita e diel.
Dita e diel u caktue si ditė e parė e javės pėr nder tė Diellit. Pse? Sepse prej kohėsh, prej romakėve paganė, adhurohej kulti i Diellit, me emrin: Sol Invictus (Dielli i pathyeshėm, i pamposhtur
)
Por, nuk duhet harruar se ditėt e javės qenė pėrvetėsuar nga romakėt prej egjiptasėve. Prej egjiptasėve i pėrvetėsuan popujt tjerė pėr rreth Detit Mesdhe.
Egjiptasit i kanė pėrvetėsuar ditėt e javės prej persianėve, tė cilėt i kanė pėrvetėsuar prej babilonasėve, tė cilėt i pėrvetėsuan prej sumerėve
Java prej shtatė ditėsh ėshtė pėrcaktuar sipas katėr fazave tė Hėnės, qė e plotėsojnė muajin. Hėna e Re ėshtė faza e parė, gjysma e parė ėshtė faza e dytė, Hėna e Plotė dhe gjysma e fundit
Ditėt e javės janė janė emėrtuar sipas emrave tė trupave qiellor ose planeteve. Tė gjitha kėto emėrtime janė me prejardhje nga gjuha latine. Por, nė tė vėrtetė, kėto emėrtime nga gjuha latine janė pėrkthime. Janė pėrkthime nga greqishtja, tė cilat i pėrvetėsoi latinishtja
Dita e parė, e Diel, ėshtė emėrtuar pėr nder tė Diellit, i cili adhurohej nga romakėt paganė si hyu i pamposhtur. Dielli, gjithashtu, adhurohej edhe prej grekėve, egjiptasve persianėve, sumerėve paganė, me emrat: Helios, Ra, Apollo, Ogmios, Mithra
Mithra, i cili thirrej Biri Zotit dhe Dritė e Botės, besohej se kishte lindur me 25 dhjetor, siē besohej se kishte lindur edhe Osirisi, Adonisi, dhe Dionisi, hyjni pagane
Dita e dytė, e Hėnė, emėrtohet sipas Hėnės, hyjneshė e adhuruar edhe me emrat: Selene, Luna, Mani
Dita e tretė, e Martė, sipas Marsit, i cili te romakėt paganė adhurohej si hyjni i luftės me emrin Martius.
Dita e katėrt, e Mėrkurė, sipas Merkurit, i cili ishte hy pagan te romakėt, kurse te grekėt adhurohej me emrin Hermes.
Dita e pestė, e Enjte, adhurohej si hyjneshė e fuqisė
Dita e gjashtė, e Premte, sipas Afėrditės (Venerės,) dita kushtuar Venerės, hyjneshė e dashurisė. Tė gjitha planetet rrotullohen rreth Diellit nė drejtim tė kundėrt me akrepat e orės, pėrveē Venerės,
hyjnesha e dashurisė, qė sillet nė drejtim tė akrepave tė orės.
Dita e shtatė, e Shtunė, sipas Saturnit, i cili adhurohej prej romakėve paganė si hyu i bujqėsisė.
Pothuajse tė gjitha gjuhėt e Europės i pėrvetėsuan kėto emėrtime, me pėrjashtim tė gjuhės gjermane, e cila katėr ditė tė javės, nė vend tė emrave tė trupave qiellor i zavendsoi me emėrtime tė katėr hyjnive pagane romake
Prej shtatė ditėve tė javės, nė gjuhėn shqipe pesė ditė janė pėrkthime nga latinishtja, e cila i ka pėrvetėsuar nga greqishtja, kurse vetėm dy emėrtime, e enjte dhe e premte, janė nė gjuhėn shqipe...
Nė gjuhėn shqipe janė, por ēfarė kuptimi kanė? Shumė gjuhėtarė, tė huaj e shqiptarė, janė pėrpjekur pėr t'i shqaruar, por tė gjithė kanė dėshtuar...!
Lehtė ėshtė me thėnė se "kemi tė kaluar tė ndritur", por sot s'jemi nė gjendje as dy ditėve tė javės kuptimin me ju ditur...!
Sa pak dimė, thoshte Bajroni, se cilėt jemi! Jemi ata qė jemi dhe kemi aq sa kemi! Pretendojmė se kemi tė kaluar tė ndritur dhe tė ardhme europiane, por ditėt e javės i kemi pagane
Shpėtimi ynė dhe humbja jonė, thoshte Apikteti, janė brenda nesh
.
Brenda nesh ėshtė njė botė e pafund, por ne a jemi kund
?!
(Autori ėshtė studiues i religjioneve.)
|
|
